Modanlılar
Modanlılar
Modanlılar, kaynakta İnler Katrancı çevresinde Mikailîlerden önce veya onlarla aynı dönemde bulunan bir topluluk olarak anılır. Eserde bu grup hem sözlü rivayetler hem de bir Osmanlı berat belgesi üzerinden ele alınır.[1][2]
Giriş
Kaynağa göre Modanlılar, köyün kurulduğu bölgede Mikailîlerden önce konaklamış veya bir süre onlarla birlikte yaşamış bir topluluktur. İnler adının yanı sıra Katrancı adının da muhtemelen Modanlıların deve kervanları ve katrancılıkla ilişkisi üzerinden açıklanabileceği ima edilir.
Tarihsel arka plan
Kaynakta Moti, Motki veya Modıki adının bir aşiret ya da boylar federasyonu adı olduğu ve 16. yüzyıldaki Şerefnamede geçtiği belirtilir. Haymana’daki Modanlıların ise muhtemelen erken dönemde Türkmenleşmiş bir Kürt boyu ya da bir Kürt hükümdarlığına bağlı Türkmen unsurlar olduğu yorumu yapılır.[3]
Toplumsal / kültürel / idarî bağlam
Eserde Modanlılarla Mikailîler arasında bir dönem kız alıp verme ilişkileri kurulduğu aktarılır. Sözlü anlatıya göre bu ilişki, bölgede birlikte yaşama ve karşılıklı anlaşma zemini oluşturmuştur. Daha sonra Mikailîlerin güçlenmesiyle bu dengenin bozulduğu ve Modanlılarla Memelanlıların bölgeden uzaklaştığı yönünde bir rivayet de yer alır.
Kaynakta geçen bilgiler
1799 tarihli berat belgesinde Modanlılar, Haymana’daki Katrancı, Karasüleymanlı, Yamak ve Beşkatrancı köylerinde yaşayan, vergi veren ve buna rağmen yerel yönetici müdahalesinden şikâyet eden bir topluluk olarak görünür. Belgede Modanlıların Merdisî aşiretine bağlı gösterilmesi ayrıca dikkat çekicidir.[4]
Kaynakta ayrıca Haymana’da sıtmadan ölümler nedeniyle Modanlıların daha yüksek bölgelere çekilip yeni köyler kurdukları anlatılır. Ilıca ve çevresiyle ilgili yerleşim hafızasında da onların izi görülür.
Değerlendirme
Eldeki kaynaklar, Modanlıların Haymana çevresinde tarihsel bir topluluk olarak varlığını göstermektedir. Ancak etnik ve siyasî kimlikleri konusunda anlatı ile belge arasında tam bir açıklık yoktur. Bu nedenle Modanlılar, kaynakta hem belgelendirilebilen hem de sözlü rivayetlerle tamamlanan bir yerel tarih konusu olarak yer alır.
Ayrıca bakınız
- Çıtaklar
- Modanlı Berat Belgesi
- Mikaila (İnler Katrancı)
- Mikailî Aşireti
- Haymana Kürtleri
- Haymanateyn Bölgesi
Kaynakça
- Bu madde, Ankara'da Bir Kürt Köyü: Mikaila/İnler Katrancı adlı eserde yer alan bilgiler esas alınarak hazırlanmıştır.
- PDF’de aktarılan bölüm(ler): Modanlılar Kimdir?; Çıtaklar Kimdir?; Modanlı Berat Belgesi
- ↑ Ankara'da Bir Kürt Köyü: Mikaila/İnler Katrancı, “Modanlılar Kimdir?”, s. 38.
- ↑ Ankara'da Bir Kürt Köyü: Mikaila/İnler Katrancı, “Modanlı Berat Belgesi”, s. 40-43.
- ↑ Ankara'da Bir Kürt Köyü: Mikaila/İnler Katrancı, “Modanlılar Kimdir?”, s. 38.
- ↑ Ankara'da Bir Kürt Köyü: Mikaila/İnler Katrancı, “Modanlı Berat Belgesi”, s. 40-42.