Mikailî Aşireti'ne Tabi Köyler
Mikailî Aşireti'ne Tabi Köyler
Mikailî Aşireti'ne Tabi Köyler, eldeki kaynakta 19. yüzyıl Osmanlı kayıtlarında Mikailî Aşireti başlığı altında görülen bazı köyleri ve bu köylerde kayda geçen hane reisleri ile meşguliyet türlerini özetlemektedir.[1]
Giriş
Kaynakta Mikailî aşiretine bağlı veya onunla birlikte kaydedilmiş köyler arasında Yenimehmedli, Sapanca, Hacımuslu ve Kırsakallı/Eski Karsaklı öne çıkar. Metin, bu köyleri ayrıntılı tarih anlatısından çok, köy bazında hane ve meslek kayıtları üzerinden sunmaktadır.
Tarihsel arka plan
Bu köyler, Osmanlı defterinde hane reisleri ve ekonomik uğraşlarıyla birlikte yer almaktadır. Kayıt biçimi, aşiretlerin yerleşikleşme sürecinde yalnız nüfus olarak değil, çalışma ve denetim düzeni içinde de izlendiğini göstermektedir. Köylerdeki erkek nüfus, çobanlık, rençberlik, çerçilik, serbanlık ve ağnam ticareti gibi faaliyetlerle tanımlanmaktadır.
Toplumsal / kültürel / idarî bağlam
Kaynağa göre her köyün sonunda kefalet ve mecburî hareket şartlarını içeren formüller bulunmaktadır. Bu metinlerde köy ahalisi birbirine kefil olmakta, mevcut hanelerin meşguliyetleri kayda geçirilmekte ve hanelerin izinsiz olarak başka tarafa salıverilemeyeceği belirtilmektedir. Bu durum, iskân ile idarî gözetimin birlikte yürüdüğünü göstermektedir.[2]
Kaynakta geçen bilgiler
Yenimehmedli/Rutan köyünde 20 hane; Sapanca/Koçka’da 16 hane; Hacımuslu/Avdan’da 11 hane; Kırsakallı/Eski Karsaklı/Zırkan’da 8 hane kaydedilmiştir. Bu köylerde bir çift öküzle rençberlik, davar çobanlığı, sığırtmaçlık, ağnam tüccarlığı, çerçilik ve serbanlık gibi meşguliyetler öne çıkar. Bazı kişiler için nakl-i hane, fevt, yetim veya başka köy ve kazalarda bulunma gibi notlar da düşülmüştür.
Değerlendirme
Eldeki kaynak, Mikailî aşiretine tabi köyleri yalnız ad listesi halinde değil, her köyün ekonomik ve idarî yapısını gösteren küçük kayıt birimleri olarak sunmaktadır. Bu nedenle madde, aşiretin bağlı yerleşim ağını ve bu ağ içindeki meşguliyet dağılımını görünür kılar.
Ayrıca bakınız
- Mikailî Aşireti
- BOA'ya Göre Köydeki Aile ve Kabileler
- Karye-i Katrancı
- Karye-i Timürözü
- Karye-i Karabek
- Orta Anadolu'daki Kürt Köyleri
- Osmanlı Arşiv Belgelerinde Mikailî Aşireti
Kaynakça
- Bu madde, Ankara'da Bir Kürt Köyü: Mikaila/İnler Katrancı adlı eserde yer alan bilgiler esas alınarak hazırlanmıştır.
- PDF’de aktarılan bölüm(ler): Mikaili Aşireti'ne Tabi Diğer Köyler.