Haydar Yaşar Hoca
Haydar Yaşar Hoca
Haydar Yaşar Hoca, eldeki kaynakta bilgili bir din adamı, savaş tanığı ve sözlü hafızanın taşıyıcısı olarak anılan bir İnler Katrancı büyüğüdür. Bu madde, anıların içeriğinden ziyade kişi merkezli kısa bir biyografik çerçeve sunmaktadır.[1]
Giriş
Kaynağa göre Haydar Hoca, köyde bilgili bir din adamı olarak tanınmaktaydı. Onun savaş yıllarına ilişkin anlatıları daha önce röportaj biçiminde yayımlanmış ve aile çevresinde korunmuştur.
Tarihsel arka plan
Metinde ailenin büyük dedesinin 1841’de köy camisi yapılırken Çatak’tan gelen bir hoca olduğu, ailenin aslen Çiçekdağlı bir kolunun bu vesileyle köye yerleştiği belirtilir. Haydar Hoca ise kendi anlatımına göre Balkan Savaşı, Arabistan cephesi ve Yunan Harbi gibi dönemlerde bulunmuştur.
Toplumsal / kültürel / idarî bağlam
Kaynağa göre Haydar Hoca yalnız bir din adamı değil, savaş yıllarında asker toplama ve yerel seferberlik süreçlerinde görev almış bir şahsiyettir. Anlatılarında hem devlet büyüklerinden hem de Bala, Haymana ve çevresindeki Kürt beylerinden söz etmesi, onun yerel ve bölgesel bağlantılara sahip olduğunu göstermektedir.
Kaynakta geçen bilgiler
Kaynakta Haydar Hoca’nın 4 Ağustos 1981’de Bursa’da doldurduğu bir kasetten söz edilir. Röportaj yapıldığında yaklaşık 80 yaşlarında olduğu belirtilir. Büyüklerin onu oldukça bilgili bir din adamı olarak anlattığı, savaşlara bizzat katıldığı ve sade bir vatandaş gözüyle dönemin paşalarını, Arap başkaldırısını ve Yunan savaşının gerisindeki gelişmeleri anlattığı ifade edilir.[2]
Değerlendirme
Eldeki kaynakta Haydar Yaşar Hoca’ya ilişkin bilgiler, esas olarak onun savaş anıları etrafında şekillenmektedir. Bu nedenle biyografik çerçeve sınırlıdır; ancak yine de onu köy hafızasında öne çıkan bir din adamı ve tanıklık sahibi kişi olarak belirginleştirmektedir.
Ayrıca bakınız
- Haydar Yaşar Hoca'nın Savaş Anıları
- Yunan Harbi ve I. Dünya Savaşı Döneminde İnler Katrancı
- 93 Harbi, I. Dünya Savaşı, Çanakkale ve Yunan Harbinde Mikailîler
- İnler Katrancı
- Mikailî Aşireti
- Haymana Kürtleri
- Kürt Biyografileri
Kaynakça
- Bu madde, Ankara'da Bir Kürt Köyü: Mikaila/İnler Katrancı adlı eserde yer alan bilgiler esas alınarak hazırlanmıştır.
- PDF’de aktarılan bölüm(ler): Haydar Yaşar Hoca'nın I. Dünya Savaşı ve Yunan Harbi Anıları.