93 Harbi, I. Dünya Savaşı, Çanakkale ve Yunan Harbinde Mikailîler

Orta Anadolu Kürtleri Kültürel Hafıza Arşivi sitesinden

93 Harbi, I. Dünya Savaşı, Çanakkale ve Yunan Harbinde Mikailîler

93 Harbi, I. Dünya Savaşı, Çanakkale ve Yunan Harbinde Mikailîler, eldeki kaynakta Mikailî Aşireti mensuplarının şehitlik ve gazilik durumlarını listeleyen bir çerçeve sunmaktadır. Madde, esas olarak köy ve aile bazında kaydedilmiş isimlerle sınırlıdır.[1]

Giriş

Kaynağa göre Mikailî çevresinden çok sayıda kişi Osmanlı-Rus Savaşı, I. Dünya Savaşı, Çanakkale ve Yunan Harbi dönemlerinde askere alınmış, bunların bir kısmı şehit olmuş, bir kısmı uzun yıllar cephelerde kalmış, bir kısmı da gazi olarak dönmüştür.

Tarihsel arka plan

Metin, savaşları kronolojik bir askerî tarih halinde değil, ailelere göre hafızada kalan şehit ve gazi isimleri üzerinden verir. Bu yönüyle kaynak, resmi askerî dökümden çok yerel kayıp ve fedakârlık hafızasını yansıtmaktadır.

Toplumsal / kültürel / idarî bağlam

Kaynakta köyden askere alınıp geri dönmeyen daha birçok kişi olduğu, ancak bunların hepsi için belge bulunmadığı belirtilir. Yunan işgali sırasında bazı sivillerin de öldürüldüğü ya da esir alındığı aktarılır. Bu durum, askerî seferberlik ile sivil kayıpların aynı toplumsal hafıza içinde yer ettiğini göstermektedir.

Kaynakta geçen bilgiler

Metinde Çanakkale şehitleri arasında Hacıosmanoğlu Ahmet oğlu Mehmet, Hacıosmanoğlu Hamit oğlu Mustafa, Hocaoğlu Abdullah ve Hocaoğlu Mehmet sayılır. I. Dünya Savaşı şehidi olarak Hacıosmanoğlu Hamit oğlu Abdullah ile Galiçya ve başka cephelerde ölen bazı kişiler anılır. Gazi olarak Bayram Bozkurt, H. Süleyman Yavuz, Hasan Kaya, İbiş Vural ve Mustafa Ever gibi isimler kaydedilir. Köyde Yunan askerlerince öldürülen Use Bilal de listede yer alır. Ayrıca Hacı Yusuf Ergin’in Yunanlılar tarafından esir alınıp daha sonra kurtulduğu anlatılır.[2]

Değerlendirme

Eldeki kaynak, Mikailîlerin savaş tecrübesini bireysel askerî biyografilerden çok şehit ve gazi listeleri üzerinden görünür kılmaktadır. Bu nedenle madde, savaş tarihi kadar toplumsal hafıza ve aile kaybı tarihine de işaret etmektedir.

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  • Bu madde, Ankara'da Bir Kürt Köyü: Mikaila/İnler Katrancı adlı eserde yer alan bilgiler esas alınarak hazırlanmıştır.
  • PDF’de aktarılan bölüm(ler): 93 Rus Harbi, I. Dünya Savaşı, Çanakkale, Yunan Harbi Şehit ve Gazileri.

Galeri

Bu galeride yer alan görseller, Ankara'da Bir Kürt Köyü: Mikaila/İnler Katrancı adlı eserden, kullanıcı tarafından açık izin verildiği belirtilerek ve kaynak gösterilerek eklenmiştir.

  1. Ankara'da Bir Kürt Köyü: Mikaila/İnler Katrancı, "93 Rus Harbi, I. Dünya Savaşı, Çanakkale, Yunan Harbi Şehit ve Gazileri" bölümü.
  2. Ankara'da Bir Kürt Köyü: Mikaila/İnler Katrancı, "93 Rus Harbi, I. Dünya Savaşı, Çanakkale, Yunan Harbi Şehit ve Gazileri" bölümü.