Karye-i Timürözü
Karye-i Timürözü
Karye-i Timürözü, eldeki kaynakta Demirözü/Bazika adıyla da anılan yerleşimin Osmanlı kaydını özetleyen bir maddeddir. Metin, köyün hane reislerini ve bunların başlıca meşguliyetlerini belge dili içinde sunmaktadır.[1]
Giriş
Kaynağa göre Karye-i Timürözü, Mikailî çevresiyle ilişkili köylerden biridir. Belgede hane reisleri adlarıyla sıralanmakta; koyun ticareti, rençberlik, çobanlık ve serbest dolaşımı sınırlayan kefalet çerçevesi kayda geçirilmektedir.
Tarihsel arka plan
Metinde Timürözü, Karabek ile birlikte aynı belge grubunda yer almaktadır. Bu kayıt biçimi, köyün 19. yüzyıl ortalarında aşiret düzeni ve yerleşik gözetim sistemi içinde resmî olarak izlenmiş olduğunu göstermektedir.
Toplumsal / kültürel / idarî bağlam
Belgenin sonunda diğer köylerde de görülen kefalet formülü yer alır. Buna göre köy halkı birbirine kefil olmakta, mevcut hanelerin meşguliyetleri kaydedilmekte ve hiçbir hanenin emir ve rıza olmadan başka tarafa salıverilemeyeceği teyit edilmektedir. Bu, iskân sonrası köy düzeninin idarî denetim altında tutulduğunu göstermektedir.
Kaynakta geçen bilgiler
Kayıtta 31 hane veya kişi dizisi bulunmaktadır. Bunlar arasında ağnam tüccarları, devesi olan çobanlar, çerçiler, rençberler, bostancılar ve başka aşiret veya köylerde çobanlık yapan kişiler yer alır. Bazı kişiler için nakl-i hane, mevkuf ya da fevt gibi notlar bulunmaktadır. Böylece köyün ekonomik hayatında özellikle hayvancılık, çobanlık ve sınırlı tarımsal faaliyetlerin öne çıktığı anlaşılmaktadır.
Değerlendirme
Eldeki kaynak, Karye-i Timürözü’nü ayrıntılı anlatısal tarih yerine hane ve meşguliyet kaydı üzerinden görünür kılmaktadır. Bu nedenle köy, daha çok Osmanlı denetim ve yerleşim düzeninin bir birimi olarak belirmektedir. Bu konuda eldeki kaynakta yeterli bilgi bulunmamaktadır.
Ayrıca bakınız
- Karye-i Katrancı
- Karye-i Karabek
- Mikailî Aşireti'ne Tabi Köyler
- BOA'ya Göre Köydeki Aile ve Kabileler
- Mikailî Aşireti
- Orta Anadolu'daki Kürt Köyleri
- Osmanlı Arşiv Belgelerinde Mikailî Aşireti
Kaynakça
- Bu madde, Ankara'da Bir Kürt Köyü: Mikaila/İnler Katrancı adlı eserde yer alan bilgiler esas alınarak hazırlanmıştır.
- PDF’de aktarılan bölüm(ler): Karye-i Timürözü (Demirözü/Bazika).
Galeri
Bu galeride yer alan görseller, Ankara'da Bir Kürt Köyü: Mikaila/İnler Katrancı adlı eserden, kullanıcı tarafından açık izin verildiği belirtilerek ve kaynak gösterilerek eklenmiştir.
-
PDF s. 78
- ↑ Ankara'da Bir Kürt Köyü: Mikaila/İnler Katrancı, "Karye-i Timürözü (Demirözü/Bazika)" bölümü.