Mikailîlerde Dil Kaybı ve Asimilasyon
Mikailîlerde Dil Kaybı ve Asimilasyon
Mikailîlerde Dil Kaybı ve Asimilasyon, kaynakta İnler Katrancı ve çevresinde Kürtçenin kuşaklar arası zayıflaması, okul politikaları ve değişen toplumsal ortam üzerinden tartışılan bir süreçtir.[1]
Giriş
Metin, köyde bir zamanlar baskın olan Kürtçenin günümüzde büyük ölçüde gerilediğini ve bunun yalnızca dilsel değil kültürel bir çözülme yarattığını belirtir.
Tarihsel arka plan
Kaynakta Georges Perrot’ya dayandırılan bilgiye göre 19. yüzyılda köyde şehirlerle ilişkili birkaç erkek dışında Türkçe bilen yoktur. Buna karşılık günümüzde birkaç yaşlı kadın dışında herkes Türkçe bilmekte; çocukların önemli bir kısmı Kürtçeyi anladığı halde konuşamamaktadır.[2][3]
Toplumsal / kültürel / idarî bağlam
Kaynak, okul düzeninin ve resmî eğitim ortamının bu dil kaybında etkili olduğunu vurgular. Kürtçe konuşan öğrencilerin öğretmene ihbar edilmesi, cezalandırılması ve çocukların Yörük çoğunluklu başka bir köye taşınması, metinde asimilasyonun örnekleri olarak sunulur. Dil kaybı aynı zamanda şarkı, hikâye, fıkra, govend ve geleneklerin çözülmesiyle bağlantılı anlatılır.[4]
Kaynakta geçen bilgiler
Metin, Mikailîlerin zengin sözlü kültüre sahip olduğunu; fakat klam, şîn, çîrok, henek ve govend gibi unsurların hızla kaybolduğunu söyler. Köyün en büyük Kürt yerleşimlerinden biri olarak kaydedilmiş olması ile bugünkü dil çözülmesi arasındaki fark özellikle belirgindir.[5]
Değerlendirme
Eldeki kaynakta dil kaybı, doğal bir değişimden çok, eğitim düzeni, toplumsal baskı ve kuşak kopuşu ile ilişkilendirilir. Metin, Kürtçe kaybını aynı zamanda Mikailî kimliğinin hafıza alanlarında yaşanan daralma olarak okur.
Ayrıca bakınız
- Köyde Kürtçenin Durumu
- Ankara'da Kürtçe
- İnler Katrancı'da Kürtçe
- Mikailîlerde Kolektif Hafıza
- Mikailîlerde Arşiv, Kitabe ve Sözlü Hafıza
- Haymana Kürtleri
- Orta Anadolu Kürtleri
Kaynakça
- Bu madde, Ankara'dda Bir Kürt Köyü: Mikaila/İnler Katrancı adlı eserde yer alan bilgiler esas alınarak hazırlanmıştır.
- PDF’de aktarılan bölüm(ler): Neden Bu Kitap?; Köyde Kürtçenin Durumu; Köyün Âdet ve Töreleri; Georges Perrot / Haymana Kürtleri
- ↑ Ankara'dda Bir Kürt Köyü: Mikaila/İnler Katrancı, “Köyde Kürtçenin Durumu”, s. 44.
- ↑ Ankara'dda Bir Kürt Köyü: Mikaila/İnler Katrancı, “Köyde Kürtçenin Durumu”, s. 44.
- ↑ Ankara'dda Bir Kürt Köyü: Mikaila/İnler Katrancı, “Neden Bu Kitap?”, s. 19.
- ↑ Ankara'dda Bir Kürt Köyü: Mikaila/İnler Katrancı, “Köyün Âdet ve Töreleri”, s. 210-214.
- ↑ Ankara'dda Bir Kürt Köyü: Mikaila/İnler Katrancı, “Georges Perrot / Haymana Kürtleri”, s. 341.