Tapu-Kadastro Kayıtlarında Orta Anadolu Kürt Köylerinin Toprak Tescili (1930–1960)

Orta Anadolu Kürtleri Kültürel Hafıza Arşivi sitesinden
(Orta Anadolu Kürt Köylerinde Toprak Tescili sayfasından yönlendirildi)
📜 Orta Anadolu Kürtleri Tarihi › Dönem V: Kıtlık, savaşlar ve Cumhuriyet ›Tapu-Kadastro Kayıtlarında Orta Anadolu Kürt Köylerinin Toprak Tescili (1930–1960)

Tapu-kadastro kayıtlarında Orta Anadolu Kürt köylerinin toprak tescili (1930–1960), Konya, Ankara ve Kırşehir'deki Kürt köylerinin topraklarının Cumhuriyet'in ilk otuz yılında hangi hukuki çerçevede tescil edildiğini ve bu sürecin hangi kayıtlarda izlenebileceğini ele alan kaynak ve yöntem makalesidir. Makale "500 araştırma konusu" dizisinin 11. konusudur. Üç kaynak katmanına dayanır:

  1. Resmî Gazete'deki kanun metinleri ve akademik yayınlar (23 künye);
  2. bu wikinin kaynak kaydı ve çalışma dosyaları (73 kayıt);
  3. Bîrnebûn dergisinin 94 sayısının taraması (30 kayıt).

Kısa sonuç. Bu üç katmanın hiçbirinde 1930–1960 arasına ait tek bir tapu sicil kaydı, kadastro ya da tapulama tutanağı, toprak komisyonu kararı veya mera tahsis kararı yoktur. Köylerin toprak tescili bu yüzden bugün yalnız dolaylı izlerden kurulabilir: kanunların kendisi, Konya için yayımlanmış toprak komisyonu rakamları, 1938–40 ve 1946 tarihli iki tanık metni ve köy hafızası. Bu izler üç şeyi gösterir. 1930'ların sonunda Haymana köylerinin çoğunun "doğru dürüst tapusu" yoktu. Köy arazisinin genel tescili ancak 1950 tarihli Tapulama Kanunu ile başladı. 1950'lerde Cihanbeyli'de çalışan 40 No.lu Toprak Komisyonu yüz binlerce dekar hazine arazisi ve mera dağıttı. Kesin

Hukuki çerçeve

Tarih Kanun Kürt köyleri açısından önemi
14.6.1934 2510 sayılı İskân Kanunu[1] Aşirete tüzel kişilik tanınmaz. Reis, bey, ağa ve şeyhlik kaldırılır. Aşirete ya da reislerine ait sayılan "kayıtlı, kayıtsız bütün gayrimenkuller Devlete geçer" ve topraksız çiftçiye dağıtılıp "tapuya bağlanır" (m. 10). Ana dili Türkçe olmayanların toplu olarak yeni köy kurması yasaklanır (m. 11).
15.12.1934 2613 sayılı Kadastro ve Tapu Tahriri Kanunu[2] Köy sınırının belirlenmesi (m. 15), birkaç köyün ortak merasının bölünmesi (m. 16). 1950'den sonra yalnız belediye sınırları içinde uygulandı.
22.12.1934 2644 sayılı Tapu Kanunu[3] Köye ait taşınmazda tescil yetkisi muhtardadır (m. 1). Köy tüzel kişiliği adına tescilin dayanağıdır.
11.6.1945 4753 sayılı Çiftçiyi Topraklandırma Kanunu[4] Topraksız ve az topraklı çiftçiye dağıtım. Dağıtılacak arazi arasında köyün "ihtiyaçtan fazla" ortak malı (mera) da vardır (m. 8/b). 5.000 dönümü aşan özel arazi kamulaştırılabilir (m. 14).
16.3.1950 5602 sayılı Tapulama Kanunu[5] Belediye sınırları dışındaki bütün taşınmazlar tapulanır: köy arazisinin genel tescili bu kanunla başlar. 1945'ten önce ihya edilen (tarlaya açılan) yerler ihya edenler adına, sonrakiler Devlet adına yazılır (m. 52). Eski siciller saklanır (m. 53).
22.3.1950 5618 sayılı Kanun[6] Ortakçı ve kiracının işlediği arazinin kamulaştırılmasını sağlayan 4753 m. 17 kaldırıldı. Bundan sonra dağıtım fiilen hazine arazisi ve meraya dayandı.
28.6.1966 766 sayılı Tapulama Kanunu[7] Mera, yayla, kışlak ve otlak sınırlandırılır ve parsel numarası alır, ama bu "tescil mahiyetinde değildir" (m. 35). Yayla ve mera uyuşmazlıkları kadastro tutanaklarında bu kanunla izlenebilir.
  • 2510'un 10. maddesi Orta Anadolu Kürt köyleri için önemlidir, ama Konya, Ankara ya da Kırşehir'de bir ağa ya da reis arazisinin bu maddeyle Devlete geçirildiğine dair hiçbir örnek bulunamadı. Böyle bir işlem olduysa izi il ve ilçe idare heyeti kararlarında aranmalıdır. Hipotez
  • Yaygın iki hata: 2613 bir "tapu kanunu" değildir ve 1936 değil 1934 tarihlidir. 1925 tarihli bir tapu kanunu yoktur; 1925, tapu teşkilatına kadastro biriminin eklendiği yıldır.[8]
  • Literatür için bkz. Kaya 2015 (2510'dan 4753'e süreklilik) ve Ülker 2008 (2510'un iskân bölgeleri).[9]

Tapulama öncesi: 1930'lar ve 1940'lar

  • Haymana, 1938–40. Sındıran bucağında sağlık memuru olarak çalışan Adem Gürdere'nin hatıratı tapulama öncesi durumun tek çağdaş tanıklığıdır. Gürdere'ye göre köylülerin "doğru dürüst ellerinde tapuları yok"tu. İhtilaflı bir yer, yaşlı bilirkişinin sözüyle "köyün ortak yeri" bırakıldı. Yaralama, ekin otlatma ve harman yakma olayları bu belirsizlikten çıkıyordu ve muhtarlar taraf tutuyordu. Sığırcık yaylasındaki tapusuz bir "Çiftlik" için Ankara'dan gelen "iskâncılar" para aldı. Bazı aileler yayla evlerini "mühür kazıtıp" köye çevirdi. Yazar "birçok mera ihtilafı"ndan söz eder.[10] Bu bir memurun dışarıdan bakışıdır ve kişi adları değiştirilmiştir. Kesin
  • Ömeranlı, 1936. Yasemin'in kitabındaki bir aile anlatısına göre "1936 yılında bölgede yapılan toprak dağıtımı" sırasında, Divriği'den gelmiş bir çoban da toprak istedi. Kasabanın ileri gelenleri önce karşı çıktı, ama aynı yıl ona da bir tarla verildi.[11] Dağıtımın hangi kanuna dayandığı belirtilmez; 1945 Çiftçiyi Topraklandırma Kanunu'ndan önce olduğu için ya 2510 kapsamında bir dağıtım ya da köy içi bir taksim olmalıdır. Bu, Ömeranlı için Cumhuriyet dönemine ait tek somut dağıtım anlatısıdır. Sözlü rivayet
  • Malya, 1942. Kırşehir'de Malya Devlet Üretme Çiftliği kuruldu. Köy anlatılarına göre Araplı (Otko, bugün Yenidoğanlı) ve komşu Kürt köylerinin toprağı "zorla" çiftliğe katıldı; çiftliğin açtığı kuyu ve kanallar köy tarlalarını kuruttu. Vahit Duran ayrıca "1940 yılından sonra" topraksızlara tapu dağıtıldığını, dağıtımda hanenin değil erkek bireyin esas alındığını yazar.[12] Dağıtımın yılı 4753 sayılı Kanun'a göre 1947 ve sonrası olmalıdır. Sözlü rivayet
  • Kadıoğlu, 1946. W. Ruben, Eylül 1946'da Koçhisar'ın batısındaki step köylerini gezdi. Kürt köyü Kadıoğlu'nda tarlanın "köy heyetinin müşterek kararı üzerine mer'adan sökülüp" verildiğini, en yoksul hanenin bile 15–20 dönüm arazisi olduğunu ve koyun sayısının 12.000'den 4–5.000'e düştüğünü kaydetti.[13] Tapulamadan önce mera ile tarla arasındaki sınırı köy heyetinin çizdiğini gösteren tek gözlem budur. Kesin
  • Bir arazi davası, 1942. Bir Ömeranlı, 1942'de bir arazi davası yüzünden ceza aldı ve Zonguldak cezaevinde yattı.[14] Sözlü rivayet

1950'ler: toprak komisyonları ve köy sınırları

Konya'da toprak komisyonları

Özgür Bağcı'nın Demokrat Parti dönemi Konya çalışması, bölge için köy adı veren tek yayımlanmış kaynaktır.[15] Konya'da sekiz toprak komisyonu çalıştı; Cihanbeyli'deki komisyonun numarası 40'tı. Komisyonlar önce hazine arazisinin kadastrosunu yaptı, sonra araziyi 20 yıl taksitle (ilk beş yıl ödemesiz) dağıttı.

Yıl İlçe Köyler Aile Arazi
1952 Cihanbeyli Karabağ, Kırkışla, Yapalı, Dedeler, Zıvarık 801 77.875 dekar
1953 Cihanbeyli 9 köy (adları yok) 222 yerli + 368 göçmen aile 30.493 + 47.963 dekar
1954 Cihanbeyli — 1.204 105.557 dönüm
1959 Yunak Taahhütlü, Honamlı, Renkoğlu — Honamlı'da 262 aileye "iskân hakkı olarak" 36.125 dönüm

Konya'da 1951–1954 arasında 14.317 aileye 1.520.974 dönüm arazi dağıtıldı. 1952'de komisyonlar köylere ayrıca 383.963 dekar mera tahsis etti.[15]

  • Kırkışla, Yapalı ve Karabağ, 1896 Konya salnamesinin İnevi nahiyesi listesinde Rişvan köyleri Cütkanlı, Celep, Halikanlı ve Ömeranlı ile birlikte geçer.[16] Bu köylerin 1952'de Kürt nüfuslu olup olmadığını ve dağıtımdan kimlerin yararlandığını Bağcı yazmaz. Hipotez
  • 1953'te Cihanbeyli'de göçmen ailelere yerli ailelerden daha fazla arazi verildi. Bu, Kürt köyleri ile yeni göçmen yerleşimi arasında mera rekabeti olabileceğini düşündürür. Hipotez
  • Bağcı'nın ilçe dökümlerinde iki tutarsızlık var: 1954 ilçe toplamı il toplamından 3.292 dönüm fazladır (iki ilçeye aynı rakam yazılmış), 1953 dökümünde ise 333 aile ve 99.139 dekar eksiktir.

Bîrnebûn'daki köy anlatıları

  • Yunak: "1954–1970 yılları arasında toprak dağıtım komisyonlarının görev yaptığı dönemlerde" dışarıdan nüfus geldi; toprak alamayanlar geri döndü.[17] Bu, Bağcı'nın 1959 Yunak rakamlarıyla uyumludur. Muhtemel
  • Yeniceoba: Bir ailenin ağalığı "1955 yılında yapılan toprak reformuna kadar" sürdü.[18] 1955'te ulusal bir reform yoktur; bu, Cihanbeyli komisyonunun yerel bir dağıtımı olmalıdır. Sözlü rivayet
  • Kırkpınar (Kulu): Şeyhbızın köyleri ve Kozanlı ile süren uzun arazi kavgaları "toprak reformunun yapılmasıyla" büyük ölçüde çözüldü.[19] Sözlü rivayet
  • Çavdarlı (Ekecik, Aksaray): "Toprak reformu yıllarında" bir ağa ailesine Ekecik dağının bir kısmının tapusu verildi.[20] Bu, 4753'ün amacıyla çelişir; mera tahsisi ile tapu karışmış olabilir. Sözlü rivayet

Köy sınırları

  • Acıkuyu ile Ömeranlı. Ağralı'nın 1984 saha çalışmasına göre Ömeranlı'nın yaylası Acıkuyu'da ev yapanlar sonunda ayrı köy oldu ve "köy sınırlarını belirleme konusunda Tavşançalı ve Acıkuyu sakinleri arasında büyük kavgalar" çıktı.[21] Ağralı bunu 1945'e koyar. Resmî kayıt ise Acıkuyu'nun 26 Temmuz 1954'te "Ömeranlı Köyüne bağlı Acıkuyu yaylası" statüsünden bağımsız köye dönüştüğünü gösterir.[22] Kavga büyük olasılıkla 1954 civarındadır. Bu, köy düzeyinde bilinen tek sınır anlaşmazlığıdır. Muhtemel
  • Konya–Ankara il sınırı. Bağcı, 1952–1955 arasında Konya ile komşu iller (Ankara dahil) arasında, çoğu mera yüzünden çıkan ve can kaybına yol açan sınır anlaşmazlıklarını ve bunlara ait Cumhuriyet Arşivi dosyalarını verir (BCA 30-11-1-0/232-19-7, 235-35-3, 235-37-20, 238-17-4, 243-6-15, 254-40-2).[15] Konya–Ankara sınırı Kulu/Cihanbeyli ile Haymana/Bala arasındaki Kürt köyleri kuşağından geçer, ama dosyaların hangi köylerle ilgili olduğu yazılmamıştır. Aynı yıllarda Kırkpınar (1956) ve Tavlıören (1958) gibi köyler Haymana'dan Kulu'ya bağlandı.[23] Hipotez

Satın alma ve bireysel tescil anlatıları

  • Polatlı'daki Karapınar, eski bir Tatar köyüyken "Erzurum'dan gelen Kürtlerce toptan satın alındı" (tarih yok).[24]
  • Çöpler köyünün Nogay/Tatar toprakları 1900'lerin başında Beşkardeşli Kürtlere satıldı.[25]
  • Haymana ile Ankara arasında Fahri Özdilek'e verilen 10 bin dönüm, 500'er dönüm hâlinde sembolik fiyatla köylülere satıldı. Anlatıya göre 1960'ta parasını ödemeyenlerin tarlası geri alındı.[26]
  • Kulu'daki Celikan köyünde (Yeşilyurt) bir köylü ardıçları söküp açtığı tarlayı "kendi adına tapuya geçirdi".[27]
  • Bir Kurmancî fıkrada tarlasını satmak isteyen Qadir, tapu-kadastro memurunun "Tarlanız tam olarak nerede?" sorusuna Türkçe bilmediği için cevap veremez: "terle firotin çiqes zor bûye!" (tarla satmak ne zormuş).[28] Fıkra, tescil işlemlerindeki dil engelinin köy hafızasındaki yerini gösterir. Sözlü rivayet

Bu anlatıların hepsi tapu sicilinde aranabilecek somut olaylardır; hiçbiri belgeyle eşleştirilmemiştir. Sözlü rivayet

Kaynaklarımızdaki kayıtlar

Çalışma dosyalarında 1.069 metin tarandı ve 73 kayıt çıkarıldı (29 sözlü, 26 aktarım, 14 doğrulanmalı, 4 hipotez). Aranan kanun numaraları (2510, 4753, 5602, 442) hiçbir metinde geçmez. "Kadastro", "tescil" ve "kütük" isabetleri neredeyse tümüyle arşiv rehberi, vakfiye tescili ya da nüfus kütüğüdür. Elimizdeki tek nicel toprak verisi 1984'e aittir: Kırklar Yaylası'nda 40 haneden 34'ünün toprağı vardı, toplam 4.603 dekar, hane başına ortalama 135 dekar. Tapu durumu sorulmamıştır.[21] Ağralı, Tavşançalı'daki Çiftçi Mallarını Koruma Derneği'nden 595 kişilik bir toprak sahipleri listesi aldığını yazar; liste elimizde değildir. Kesin

Bîrnebûn'da toprak tescili

Derginin 94 sayısında tapu sicili, kadastro tutanağı, parsel ya da toprak komisyonu kararına tek bir atıf yoktur. "Tapulama", "toprak dağıtımı" ve "Çiftçiyi Topraklandırma" hiç geçmez. "Tapu" isabetlerinin 14 sayfasından yalnız üçü 1930–1960 Orta Anadolu köylerine değinir (5/35, 5/41, 6/20). Dergi bu konuda iki tanık metni (Gürdere, Ruben) ve köy hafızası sunar. Tarih hataları:

  • "Toprak reformu kanunu 1946'da CHP tarafından kabul edildi" (Bîrnebûn 81, 2021, s. 14, dn. 4): Kanun 1945 tarihlidir.
  • "1950'de Toprak Komisyonu Kanunu" (Bîrnebûn 1, 1997, s. 33): 1945 kanunu ile 1950 değişikliği karıştırılmıştır.
  • "1955'te yapılan toprak reformu" (Bîrnebûn 15, s. 73): ulusal bir reform değil, yerel bir dağıtımdır.
  • "1850–1855 Mecburi İskân Kanunu" (Bîrnebûn 15, s. 72): anakroniktir; Osmanlı iskân emirleri kastedilmiştir.

Ayrıca Kurmancî mêra (erkekler) "mera" ile, taput (tabut) "tapu" ile karışarak tam metin taramasında yanlış isabet verir.

Arşivler ve erişim

Arşiv Ne aranmalı Erişim
Tapu müdürlükleri (Kulu, Cihanbeyli, Haymana, Bala, Polatlı, Kırşehir) İlk tesis kadastrosu ve tapulama tutanakları, köy sınır ve mera tutanakları, tapu kütüğündeki "edinme sebebi: tapulama, tarih" alanı Tapu sicili "ilgisini inanılır kılan" kişiye açıktır (TMK m. 1020); pratikte malik ya da mirasçı başvurabilir.[29]
TKGM Arşiv Dairesi (Ankara) Osmanlı tapu tahrirleri ve Kuyûd-ı Kadîme Araştırmacı salonu var; belge örnekleri ücretlidir.[8]
Cumhuriyet Arşivi (BCA) Fon 272 (Toprak İskân İşleri GM), fon 251 (Toprak Reformu GM), 30-11-1-0 (sınır kararları), 30-1-0-0 (toprak dağıtımı yazışmaları) Çevrim içi katalog araştırmacı hesabı ya da e-Devlet girişi ister. "İskân kaydı" hizmeti yalnız muhacirlere verilen taşınmazları kapsar; 19. yüzyılda iskân edilmiş aşiret köyleri için uygun değildir.[30]
Köy Envanter Etüdleri (1960'lar) Köy bazında arazi, mera ve topraksız aile verisi Konya, Ankara ve Kırşehir ciltlerinin kataloğu bulunamadı. Haymana verilerini Çetiner 2025 kullanır.[31]

TKGM'nin tapu arşivlerini sayısallaştırma projesinin pilot uygulaması Bala Tapu Müdürlüğü'nde yapılmıştır. Proje "saklanmayacak belgelerin" imhasını da içerdiği için eski tapulama dosyalarının akıbeti sorulmalıdır.[32]

Çelişkiler

Konu Aktarılan Doğrusu
Çiftçiyi Topraklandırma Kanunu 1946 (Bîrnebûn 81); "1950 Toprak Komisyonu Kanunu" (Bîrnebûn 1) 4753, 1945; 1950 değişikliği 5618
2613 sayılı Kanun "1936 Tapu Kanunu" 1934, Kadastro ve Tapu Tahriri Kanunu; Tapu Kanunu 2644
Acıkuyu'nun köy oluşu 1945 (Ağralı 1984) 26.7.1954
Ömeranlı'nın Kulu'ya bağlanması 14.3.1956, dayanak "Konya Şer'iyye Sicili No. 34" (Yasemin) 1954 (6325 sayılı Kanun cetveli); şer'iyye sicilleri 1926'da sona erdi
ÇTK kamulaştırma sınırı "1950'de 500 dönümden 5.000 dönüme çıktı" (Atatürk Ansiklopedisi) 4753 m. 14 baştan 5.000 dönüm der; 5618 yalnız m. 17'yi kaldırdı

Açık sorular ve doğrulama listesi

  1. Kulu, Cihanbeyli, Haymana, Bala, Polatlı ve Kırşehir köylerinde 5602 ya da 766 kapsamındaki tapulama hangi yıllarda kesinleşti?
  2. 2510 m. 10 bölgede uygulandı mı? Bir ağa ya da reis arazisinin Devlete geçirildiğine dair idare heyeti kararı var mı?
  3. 1936 Ömeranlı dağıtımının dayanağı ne? Hak sahipleri listesi tapu kayıtlarında görülebilir mi?
  4. Cihanbeyli 40 No.lu Toprak Komisyonu'nun dosyaları (BCA fon 272 ve 251): 1953'te toprak verilen 9 köyün adı ve 368 göçmen ailenin yerleştiği yerler.
  5. Kırkışla, Yapalı ve Karabağ'ın 1950'lerdeki nüfus bileşimi.
  6. Malya Devlet Üretme Çiftliği'nin kuruluş kararnamesi ve köy arazilerinin çiftliğe katılma kayıtları.
  7. 1952–1955 Konya–Ankara sınır kararlarının kapsadığı köyler.
  8. Ruben 1947 makalesinin aslı ve Gürdere hatıratının tam metni.
  9. Çiftçi Mallarını Koruma Derneği'nin 595 kişilik listesi (Tavşançalı, 1983–84).
  10. Lundberg ve Svanberg'in Kulu: utvandrarbygd i Turkiet (Uppsala 1992) kitabında toprak yapısına dair bölüm olup olmadığı.

Ayrıca bakınız

Düzeltme (18.10.2026): Mahremiyet gereği 1942 arazi davasındaki kişinin adı ve Yeniceoba'daki ağa ailesinin soyadı kaldırılmıştır.

Kaynakça

  1. ↑ İskân Kanunu, No. 2510, kabul 14.6.1934, Resmî Gazete 21.6.1934, sayı 2733, m. 10, 11, 17, 19; RG PDF (erişim 17.10.2026).
  2. ↑ Kadastro ve Tapu Tahriri Kanunu, No. 2613, kabul 15.12.1934, Resmî Gazete 23.12.1934, sayı 2887, m. 15–16; RG PDF (erişim 17.10.2026).
  3. ↑ Tapu Kanunu, No. 2644, kabul 22.12.1934, Resmî Gazete 29.12.1934, sayı 2892; mevzuat.gov.tr (erişim 17.10.2026).
  4. ↑ Çiftçiyi Topraklandırma Kanunu, No. 4753, kabul 11.6.1945, Resmî Gazete 15.6.1945, sayı 6032, m. 6, 8, 14, 17; RG PDF (erişim 17.10.2026).
  5. ↑ Tapulama Kanunu, No. 5602, kabul 16.3.1950, Resmî Gazete 22.3.1950, sayı 7463, m. 1, 52, 53; RG PDF (erişim 17.10.2026).
  6. ↑ 4753 sayılı Kanunun bazı maddelerinin değiştirilmesine dair Kanun, No. 5618, kabul 22.3.1950, Resmî Gazete 27.3.1950, sayı 7467, Ek m. 9; TBMM PDF (erişim 17.10.2026).
  7. ↑ Tapulama Kanunu, No. 766, kabul 28.6.1966, Resmî Gazete 12.7.1966, sayı 12346, m. 35; RG PDF (erişim 17.10.2026).
  8. ↑ 8,0 8,1 Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü, Arşiv Dairesi Başkanlığı, "Başkanlık Hakkında" ve "Sıkça sorulan sorular", tkgm.gov.tr (erişim 17.10.2026).
  9. ↑ S. Yelda Kaya, "İskân ve Toprak Dağıtımı Politikaları Işığında Çiftçiyi Topraklandırma Kanunu", Journal of Life Economics 2/3 (2015), s. 77–105, doi:10.15637/jlecon.83; Erol Ülker, "Assimilation, Security and Geographical Nationalization in Interwar Turkey: The Settlement Law of 1934", European Journal of Turkish Studies 7 (2008), doi:10.4000/ejts.2123.
  10. ↑ Adem Gürdere'nin hatıratı (sunan: Hacı Erdoğan), Bîrnebûn 5 (1998), s. 35, 41; hatıratın tarihi ve adların değiştirildiği notu: Bîrnebûn 3 (1997), s. 60. Metin katmanı bozuk olduğundan sayfalar görüntüden okunmuştur.
  11. ↑ Yasemin, Ömeranlı (künye eksik; K29), s. 199–200.
  12. ↑ Vahit Duran, "Kırşehir'in başka bir yüzü: Kürtler", Bîrnebûn 6 (1998), s. 20; Mila Kara'nın Mümtaz Kara ile görüşmesi, Bîrnebûn 18 (2002), s. 88–89 (basılı 86–87).
  13. ↑ W. Ruben'in Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi V/4 (1947) makalesinden alıntı, Bîrnebûn 63 (2015), s. 15 (asıl makalenin sayfası verilmemiş).
  14. ↑ Bîrnebûn 11 (2000), s. 5 (biyografik portre).
  15. ↑ 15,0 15,1 15,2 Özgür Bağcı, 1950'li Yıllarda Konya: Demokrat Parti İktidarında Bir Kentin Değişimi, Ankara: Atatürk Araştırma Merkezi, 2025, s. 9–10, 151–154, 172–173; PDF (erişim 17.10.2026).
  16. ↑ Salnâme-i Vilâyet-i Konya, 1314; bkz. Konya ve Ankara Vilayet Salnamelerinde Aşiret, Köy ve Nahiye Kayıtları (1868–1914).
  17. ↑ Kenan û Muzaffer [Muzaffer Özgür], Bîrnebûn 11 (2000), s. 22 (metin katmanında "1954–1W0", görüntüde 1970).
  18. ↑ Muzaffer Özgür, "Yeniceoba (İncow)", Bîrnebûn 15 (2002), s. 73 (basılı 71).
  19. ↑ Muzaffer Özgür, Bîrnebûn 3 (1997), s. 29.
  20. ↑ Ömer Yüce, Bîrnebûn 53 (2012), s. 67.
  21. ↑ 21,0 21,1 Ahmet Ağralı, Göçebelikten Yerleşik Hayata Geçen Bir Toplum: Kırklar Yaylası, alan araştırması, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi, 1984, basılı s. 9 ve Tablo 74 (K08).
  22. ↑ Yasemin, Ömeranlı (K29), s. 220.
  23. ↑ Kırkpınar: Muzaffer Özgür, Bîrnebûn 3 (1997), s. 29; Tavlıören: Yasemin, Ömeranlı (K29).
  24. ↑ Dr. Hecibram Mikailî [Fikret Yıldız], "Polatlı Kürtleri", Bîrnebûn 1 (1997), s. 6.
  25. ↑ Yasemin, Ömeranlı (K29), s. 220–221, Çöpler bölümü.
  26. ↑ Fikret Yıldız, Ankara'da Bir Kürt Köyü: Mikaila / İnler Katrancı (K05), sözlü anlatı; bkz. Mikaila (İnler Katrancı).
  27. ↑ Bîrnebûn 68 (2017), "Dara Merxe" ve Celikan köyü yazısı (K27).
  28. ↑ Evîndar Can, "Yaranî", Bîrnebûn 30 (2006), s. 34.
  29. ↑ Türk Medeni Kanunu, No. 4721, m. 1020, Resmî Gazete 8.12.2001, sayı 24607; mevzuat.gov.tr (erişim 17.10.2026).
  30. ↑ Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı, "Devlet Arşiv Kodları" ve "İskân Kaydı Talebi" sayfaları, devletarsivleri.gov.tr (erişim 17.10.2026).
  31. ↑ Ozan Çetiner, Haymana Platosunda Toplumsal ve Ekolojik Dönüşüm, yüksek lisans tezi, Ankara Üniversitesi, 2025, YÖK Tez No. 980670.
  32. ↑ Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü, "Tapu Arşivleri Dijital Dönüşüm (TADD) Projesi", tkgm.gov.tr (erişim 17.10.2026).