Ömeranlı: Revizyonlar arasındaki fark

Orta Anadolu Kürtleri Kültürel Hafıza Arşivi sitesinden
k (Reşwan ajanı: Syrian-Kurdish Intersections (2024) ve Köksal 2006; Rişvan/Cihanbeyli kronolojisi; Sykes Rashwan kaydı düzeltmesi (patron onayıyla))
k (SENTEZ-3 kol→köy — patron onayıyla)
 
(Aynı kullanıcının aradaki diğer 5 değişikliği gösterilmiyor)
1. satır: 1. satır:
{{Tarih Serisi}}
{{Tarih Serisi}}
:''Resmî adı '''Tavşançalı''' olan kasabanın sayfasıdır. Bu wikide kasaba için tarihî ve yerel adı olan '''Ömeranlı''' kullanılır. Aynı ad, kasabayı kuran [[Rişvan Aşireti|Rişvan]] oymağının da adıdır (bkz. [[#Ömeranlı oymağı|Ömeranlı oymağı]]).''
:''1963–2015 arasında resmî adı '''Tavşançalı''' olan kasabanın sayfasıdır. Kasabanın tarihî, yerel ve 2015'ten beri yeniden resmî adı '''Ömeranlı'''dır. Aynı ad, kasabayı kuran [[Rişvan Aşireti|Rişvan]] oymağının da adıdır (bkz. [[#Ömeranlı oymağı|Ömeranlı oymağı]]).''
{| class="wikitable" style="float:right;width:20em;margin:0 0 1em 1em;font-size:.92em"
{| class="wikitable" style="float:right;width:20em;margin:0 0 1em 1em;font-size:.92em"
|+ '''Ömeranlı'''
|+ '''Ömeranlı'''
|-
|-
! Resmî ad
! Resmî ad
| Tavşançalı
| Ömeranlı (2015'ten beri); Tavşançalı (1963 civarı–2015)
|-
|-
! Kürtçe söyleyiş
! Kürtçe söyleyiş
27. satır: 27. satır:
! Hane (1983)
! Hane (1983)
| yaklaşık 1200
| yaklaşık 1200
|-
! Nüfus (2022)
| 4.582 (TÜİK)
|-
! Belediye
| 1954–2014 (belde); 2014'ten beri Kulu'nun mahallesi
|-
! Resmî ad değişikliği
| Ömeranlı → Tavşançalı (1960'lar) → Ömeranlı (2014/2015)
|}
|}
'''Ömeranlı''' (resmî adı '''Tavşançalı'''; Kürtçe '''Davşan'''), [[Konya]]'nın [[Kulu]] ilçesine bağlı kasabadır. Kasaba adını, onu kuran [[Rişvan Aşireti]]ne bağlı Ömeranlı (halk arasında Ömerli) oymağından alır. Kürtçe adı Davşan ise yakınındaki [[Tavşan Dağı]]'nın adıyla bağlantılıdır.<ref name="k08" />
'''Ömeranlı''' (1963 civarından 2015'e kadar resmî adı '''Tavşançalı'''; Kürtçe '''Davşan''', '''Omaro''' / '''Omera'''), [[Konya]]'nın [[Kulu]] ilçesine bağlı bir yerleşimdir. 1954–2014 arasında belde (kasaba) olan Ömeranlı, bugün Kulu belediyesinin bir mahallesidir. Kasaba adını, onu kuran [[Rişvan Aşireti]]ne bağlı Ömeranlı (halk arasında Ömerli) oymağından alır. Kürtçe adı Davşan ise yakınındaki [[Tavşan Dağı]]'nın adıyla bağlantılıdır.<ref name="k08" />


Ömeranlı, [[Orta Anadolu Kürtleri]]nin 19. yüzyılda konargöçerlikten yerleşik hayata geçişini, 20. yüzyılda yaylaların köye dönüşmesini ve 1960'lardan sonra Avrupa'ya göçü tek bir yerleşimde izlemeye imkân veren bir örnektir.
Ömeranlı, [[Orta Anadolu Kürtleri]]nin 19. yüzyılda konargöçerlikten yerleşik hayata geçişini, 20. yüzyılda yaylaların köye dönüşmesini ve 1960'lardan sonra Avrupa'ya göçü tek bir yerleşimde izlemeye imkân veren bir örnektir.
35. satır: 44. satır:
* '''Ömeranlı / Ömerli''': Aşiret ve oymak adıdır. Kasabanın tarihî ve yerel adı da budur. 1984'te çevredeki, Ömerli olmayan topluluklar yerleşmeyi çoğunlukla "Ömeranlı" diye anıyordu.<ref name="k08">Ahmet Ağralı, ''Göçebelikten Yerleşik Hayata Geçen Bir Toplum: Kırklar Yaylası'', İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Antropoloji Bölümü, Sosyal Antropolojide Alan Araştırması ve Uygulaması dersi ödevi, Mayıs 1984 (İÜ Merkez Kütüphanesi, demirbaş 58717).</ref>
* '''Ömeranlı / Ömerli''': Aşiret ve oymak adıdır. Kasabanın tarihî ve yerel adı da budur. 1984'te çevredeki, Ömerli olmayan topluluklar yerleşmeyi çoğunlukla "Ömeranlı" diye anıyordu.<ref name="k08">Ahmet Ağralı, ''Göçebelikten Yerleşik Hayata Geçen Bir Toplum: Kırklar Yaylası'', İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Antropoloji Bölümü, Sosyal Antropolojide Alan Araştırması ve Uygulaması dersi ödevi, Mayıs 1984 (İÜ Merkez Kütüphanesi, demirbaş 58717).</ref>
* '''Davşan / Tavşan''': Kasabanın yakınındaki dağın adıdır. Davşan, Tavşan'ın Kürtçe söyleyişidir (Kurmancîde baştaki T sesinin D'ye yumuşaması). Başka yerlerdeki Ömerliler kasabadan "Davşan" diye söz ediyordu. 1984 daktilo metninde dağ ve tuzla "Yavşandağ" ve "yavşan tuzlası" diye yazılmıştır.<ref name="k08" />
* '''Davşan / Tavşan''': Kasabanın yakınındaki dağın adıdır. Davşan, Tavşan'ın Kürtçe söyleyişidir (Kurmancîde baştaki T sesinin D'ye yumuşaması). Başka yerlerdeki Ömerliler kasabadan "Davşan" diye söz ediyordu. 1984 daktilo metninde dağ ve tuzla "Yavşandağ" ve "yavşan tuzlası" diye yazılmıştır.<ref name="k08" />
* '''Tavşançalı''': Kasabanın resmî adıdır.
* '''Tavşançalı''': 1960'lardan 2015'e kadar kasabanın resmî adıydı. Bugünkü resmî adı yeniden Ömeranlı'dır (bkz. [[#Resmî adın tarihi|Resmî adın tarihi]]).
* 1984'te kasabada "Kimlerdensiniz?" sorusuna "Ömerli", "Nerelisiniz?" sorusuna "Davşanlıyız" cevabı veriliyordu.<ref name="k08" /> {{Güvenilirlik|kesin}} (1984 saha gözlemi)
* 1984'te kasabada "Kimlerdensiniz?" sorusuna "Ömerli", "Nerelisiniz?" sorusuna "Davşanlıyız" cevabı veriliyordu.<ref name="k08" /> {{Güvenilirlik|kesin}} (1984 saha gözlemi)
=== Resmî adın tarihi ===
{| class="wikitable"
! Tarih !! Resmî ad !! Kaynak !! Etiket
|-
| 1913 (?) || Ömeranlı || Vikipedi'de kaynaksız olarak "1913'ten beri aynı adı taşıyordu" denir<ref name="trwiki">"Ömeranlı, Kulu", ''Vikipedi'' (erişim 3 Ekim 2026). Kaynağı belirtilmemiş bilgiler bu sayfada "arşivle doğrulanmalı" olarak işaretlenmiştir.</ref> || {{Güvenilirlik|arşiv}}
|-
| 1930–1963 || Ömeranlı || Köyün ilkokulu 1930'da '''Ömeranlı Cumhuriyet Mektebi''' adıyla açıldı; okul defterleri bu adı 1963'e kadar kullanır<ref name="meb">"Tavşançalı Atatürk Ortaokulu – Kurum tarihçesi", ''Türk Maarif Arşivi Sayısal Harita Ağı'' (TÜRKMASHA), T.C. Millî Eğitim Bakanlığı (erişim 3 Ekim 2026).</ref> || {{Güvenilirlik|kesin}}
|-
| 1903; 1954 || (Ömeranlı; ikinci ad Tavşançalı) || 1903 sicil kaydında "Tavşançalı"; 1954 kanun cetvelinde "Ömeranlı (Tavşançalı)"<ref name="k29-ad" /> || {{Güvenilirlik|kesin}}
|-
| 1963 || Tavşançalı || Okulun adı '''Tavşançalı İlkokulu''' oldu<ref name="meb" /> || {{Güvenilirlik|kesin}}
|-
| 1983–1984 || Tavşançalı || Resmî ad Tavşançalı; halk "Ömeranlı" ve "Davşan" adlarını kullanıyor<ref name="k08" /> || {{Güvenilirlik|kesin}}
|-
| 2 Ekim 2014 || Ömeranlı || Kulu Belediye Meclisi'nin 68 sayılı kararıyla "Tavşançalı" mahallesinin adı "Ömeranlı" olarak değiştirildi. Karar, Konya Valiliği'nin 26 Ekim 2015 tarih ve 17588 sayılı oluruyla yürürlüğe girdi<ref name="ybhaber">"Tavşançalı'nın İsmi Değiştirildi", ''Yeniceoba Haber'', 21 Kasım 2015 (Kulu Kaymakamlığı açıklaması).</ref> || {{Güvenilirlik|kesin}}
|}
Okul adındaki değişiklik, köyün resmî adının 1963 civarında değiştiğini gösterir. Bu tarih, Türkiye'de Türkçe olmayan köy adlarının İçişleri Bakanlığı'nın ad değiştirme komisyonu eliyle değiştirildiği dönemle (1957'den itibaren, yoğun olarak 1960'lar) örtüşür. Ömeranlı'nın adı için verilen kararın tarihi ve numarası henüz bulunmamıştır. {{Güvenilirlik|hipotez}} "Tavşançalı" adı 1963'te yeni türetilmemiştir; ad önceden de kullanılıyordu: 1903 tarihli bir Konya şer'iyye sicili kaydında "Tavşançalı" geçer (KŞS 136, s. 139) ve 6325 sayılı Kanun'un cetvelinde (kabul 4 Mart 1954, RG 10 Mart 1954, sayı 8654) köy "Ömeranlı (Tavşançalı)" diye yazılmıştır.<ref name="k29-ad">Yasemin, ''Ömeranlı'' kitabı (künye eksik), s. 95–96 (KŞS 136, s. 139; RG 10.03.1954, sayı 8654, (1) sayılı cetvel).</ref> {{Güvenilirlik|kesin}} 1960–1963 arasındaki resmî değişiklik bu nedenle yeni bir ad yaratmamış, var olan ikinci adı birinci ada yükseltmiştir; değişikliğin kararı görülmemiştir. Halkın kullandığı Kürtçe "Davşan" adı [[Tavşan Dağı]] adının Kurmancî söylenişidir.<ref name="k08" />


== Ömeranlı oymağı ==
== Ömeranlı oymağı ==
Ömeranlı (belgelerde ''Ömerânlı'', ''Umranlı'', ''Omeran'', ''İmranlı''), [[Rişvan Aşireti]]nin oymaklarından biridir. Söylemez'e göre oymak 19. yüzyılın ilk çeyreğinde Konya çevresine gelmiştir.<ref name="soy19">Faruk Söylemez, "Konya ve Çevresinde Rişvan Aşireti ve İskânı", A. Aköz – D. Yörük – H. Karpuz (ed.), ''Konya Kitabı XVII: Geçmişten Günümüze Göçler'', c. I, Konya Ticaret Odası, Konya 2019, s. 353–367.</ref> {{Güvenilirlik|muhtemel}}
Ömeranlı (belgelerde ''Ömerânlı'', ''Umranlı'', ''Omeran'', ''İmranlı''), [[Rişvan Aşireti]]nin oymaklarından biridir. Söylemez'e göre oymak 19. yüzyılın ilk çeyreğinde Konya çevresine gelmiştir.<ref name="soy19">Faruk Söylemez, "Konya ve Çevresinde Rişvan Aşireti ve İskânı", A. Aköz – D. Yörük – H. Karpuz (ed.), ''Konya Kitabı XVII: Geçmişten Günümüze Göçler'', c. I, Konya Ticaret Odası, Konya 2019, s. 353–367.</ref> {{Güvenilirlik|hipotez}} <small>(yazarın genel yorumu; bu döneme ait bir Ömeranlı kaydı yok)</small>


=== Kayıtlarda Ömeranlı ===
=== Kayıtlarda Ömeranlı ===
49. satır: 76. satır:
| 18. yy || Rişvan hassı cemaatleri arasında hem "El-Hac Ömerli" hem ayrıca "Ömeranlı" || BOA MAD.d. 10168<ref name="soytunc">Faruk Söylemez – Muhammet Nuri Tunç, "Osmanlı Mali Sistemi Çerçevesinde Aşiret Mukataaları: Rişvan ve Çakallı Mukataası", ''History Studies'' 14/2 (2022).</ref> || {{Güvenilirlik|kesin}}
| 18. yy || Rişvan hassı cemaatleri arasında hem "El-Hac Ömerli" hem ayrıca "Ömeranlı" || BOA MAD.d. 10168<ref name="soytunc">Faruk Söylemez – Muhammet Nuri Tunç, "Osmanlı Mali Sistemi Çerçevesinde Aşiret Mukataaları: Rişvan ve Çakallı Mukataası", ''History Studies'' 14/2 (2022).</ref> || {{Güvenilirlik|kesin}}
|-
|-
| 1733 || "Omranlo ve diğer yerleşik Reşwan alt aşiretleri"nin ileri gelenleri Hısn-ı Mansur mahkemesinde || BOA ŞD 140:505<ref name="winter17">Stefan Winter, "The Reşwan Kurds and Ottoman Tribal Settlement in Syria, 1683–1741", ''Oriente Moderno'' 97/2 (2017), doi:10.1163/22138617-12340151.</ref> || {{Güvenilirlik|kesin}}
| 1733 || "Omranlo ve diğer yerleşik Reşwan alt aşiretleri"nin ileri gelenleri Hısn-ı Mansur mahkemesinde || BOA ŞD 140:505 (Winter'ın aktarımı; belge görülmedi)<ref name="winter17">Stefan Winter, "The Reşwan Kurds and Ottoman Tribal Settlement in Syria, 1683–1741", ''Oriente Moderno'' 97/2 (2017), doi:10.1163/22138617-12340151.</ref> || {{Güvenilirlik|arşiv}}
|-
|-
| 1749 || "İmranlı / Omeranlı Kürtleri", Rakka'dan kaçan Cihanbeyli bağlamında || Yıldız, Belge 3<ref name="yildiz">Fikret Yıldız, ''Osmanlı Arşiv Belgelerine Göre Ankara'da Bir Kürt Köyü: Mikaila / İnler Katrancı'', belge ekleri.</ref> || {{Güvenilirlik|kesin}}
| 1749 || "İmranlı / Omeranlı Kürtleri", Rakka'dan kaçan Cihanbeyli bağlamında || BOA C.ZB 81/4015 (H. 29 Şaban 1162 / 14 Ağustos 1749); Yıldız, Belge 3<ref name="yildiz">Fikret Yıldız, ''Osmanlı Arşiv Belgelerine Göre Ankara'da Bir Kürt Köyü: Mikaila / İnler Katrancı'', belge ekleri.</ref><ref name="k29-1749">Yasemin, ''Ömeranlı'' kitabı (künye eksik), s. 65–66 (BOA C.ZB 81/4015/1 atfı).</ref> || {{Güvenilirlik|arşiv}}
|-
|-
| 1847–1848 || Esbkeşan'a ([[Cihanbeyli]]) yerleştirilmesi düşünülen Rişvan oymakları arasında Ömeranlı'dan 30 hane || BOA İMV 3088<ref name="soy19" /> || {{Güvenilirlik|arşiv}}
| 1847–1848 || Esbkeşan'a ([[Cihanbeyli]]) yerleştirilmesi düşünülen Rişvan oymakları arasında Ömeranlı'dan 30 hane (Söylemez'de kalemlerin toplamı 198, metindeki toplam 232) || BOA İ.MVL 3088 (Söylemez'de "İMV")<ref name="soy19" /> || {{Güvenilirlik|arşiv}}
|-
|-
| 1849 || Takip edilen kişiler Ömeranlı oymağına sığınıyor; bütün oymağın çatışmaya katılacağı endişesiyle takip bırakılıyor || BOA İMV 110<ref name="soy19" /> || {{Güvenilirlik|arşiv}}
| 1849 || Takip edilen kişiler Ömeranlı oymağına sığınıyor; bütün oymağın çatışmaya katılacağı endişesiyle takip bırakılıyor || BOA İ.MVL 110 (Söylemez'de "İMV")<ref name="soy19" /> || {{Güvenilirlik|arşiv}}
|-
|-
| 1858 || Haymana/Tabanlı'ya yerleştirilmiş "Rişvan aşâirinden … Umranlı (Omeran)" cemaati; Konya'ya bağlanma talebi (Ankara valisi Esbkeşan'da ev-cami yapıldığı iddiasını asılsız buluyor) || BOA MVL 575/72<ref name="yildiz" /> || {{Güvenilirlik|kesin}}
| 1858 || Haymana/Tabanlı'ya yerleştirilmiş "Rişvan aşâirinden … Umranlı" cemaati ("(Omeran)" parantezi yayıncınındır; Yıldız'ın belge başlığında ad "İmranli" diye geçer, s. 336–337); Konya'ya bağlanma talebi (Ankara valisi Esbkeşan'da ev-cami yapıldığı iddiasını asılsız buluyor) || BOA MVL 575/72<ref name="yildiz" /> || {{Güvenilirlik|arşiv}}
|-
|-
| 1908 || "Omaranli": 800 aile, yarı göçebe; Sykes'a göre Milli aşiretinin alt kolu, Karacadağ'dan gelmiş. "Rişvan" adı Sykes'ın Anadolu listesinde geçmez || Mark Sykes 1908, s. 482<ref name="sykes1908">Mark Sykes, "The Kurdish Tribes of the Ottoman Empire", ''Journal of the Royal Anthropological Institute of Great Britain and Ireland'' 38 (1908), s. 451–486; Anadolu kısmı ("Section F") s. 481–482.</ref> || {{Güvenilirlik|kesin}} (kayıt) · {{Güvenilirlik|hipotez}} (köken iddiası); bkz. [[Mark Sykes'ın Ömeranlı kaydı]]
| 1908 || "Omaranli": 800 aile, yarı göçebe; Sykes'a göre Milli aşiretinin alt kolu, Karacadağ'dan gelmiş. "Rişvan" adı Sykes'ın Anadolu listesinde geçmez || Mark Sykes 1908, s. 482<ref name="sykes1908">Mark Sykes, "The Kurdish Tribes of the Ottoman Empire", ''Journal of the Royal Anthropological Institute of Great Britain and Ireland'' 38 (1908), s. 451–486; Anadolu kısmı ("Section F") s. 481–482.</ref> || {{Güvenilirlik|kesin}} (kayıt) · {{Güvenilirlik|hipotez}} (köken iddiası); bkz. [[Mark Sykes'ın Ömeranlı kaydı]]
|-
|-
| 1840–1845 || Ömerli aşiretinin Dinko kabilesinden Hacı Ali (Yeşilgül) Bey'in bugünkü kasabanın yerine yerleşmesi || 1983 sözlü tanıklık<ref name="k08" /> || {{Güvenilirlik|sözlü}}
| 1840–1845 || Ömerli aşiretinin Dinko kabilesinden Hacı Ali Bey'in bugünkü kasabanın yerine yerleşmesi || 1983 sözlü tanıklık<ref name="k08" /> || {{Güvenilirlik|sözlü}}
|}
|}


72. satır: 99. satır:


=== İç yapı (1984) ===
=== İç yapı (1984) ===
Ömeranlı ve [[Kırklar Yaylası]]'nda aşiretin altında kabileler (Momıti, Kerko, Dinko, Okçu, Hacıömer, Hacı Berket vb.), kabilelerin altında sülaleler bulunuyordu. Bazı eski sülale adları bugünkü soyadlarına dönüşmüştür: Dinko → Yeşilgül, meçe → Ertaş, Buğurci → Gültekin.<ref name="k08" />
Ömeranlı ve [[Kırklar Yaylası]]'nda aşiretin altında kabileler (Momıti, Kerko, Dinko, Okçu, Hacıömer, Hacı Berket vb.), kabilelerin altında sülaleler bulunuyordu. Bazı eski sülale adları bugünkü soyadlarına dönüşmüştür; bu eşlemeler mahremiyet gereği burada verilmez.<ref name="k08" />


== Kasabanın tarihi ==
== Kasabanın tarihi ==
82. satır: 109. satır:
=== Kuruluş anlatıları ===
=== Kuruluş anlatıları ===
1984'te Ahmet Ağralı, kuruluşa dair yazılı kaynak bulamadığını belirtir ve iki anlatıcıya dayanır:<ref name="k08" />
1984'te Ahmet Ağralı, kuruluşa dair yazılı kaynak bulamadığını belirtir ve iki anlatıcıya dayanır:<ref name="k08" />
* '''Mustafa Barlas''' (eski belediye başkanı): Atalar göçebeydi. Ömerli aşiretinin Dinko kabilesinden '''Hacı Ali (Yeşilgül) Bey''', Kırşehir [[Çiçekdağı]]'nda tahsildar olan dayısının çağrısıyla Rumî 1261'de (1845) 10–15 aileyle buraya yerleşti. {{Güvenilirlik|sözlü}}
* '''Birinci anlatıcı''' (eski belediye başkanı): Atalar göçebeydi. Ömerli aşiretinin Dinko kabilesinden '''Hacı Ali Bey''', Kırşehir [[Çiçekdağı]]'nda tahsildar olan dayısının çağrısıyla Rumî 1261'de (1845) 10–15 aileyle buraya yerleşti. {{Güvenilirlik|sözlü}}
* '''Hacı Mustafa Demirtaş''' (1983'te 83 yaşında, babası İbrahim'den aktararak): Yer önceden "Konyalıların havşası" (çitle çevrili ağıl) idi. Hacı Ali Bey 20 hane ve 5 '''meçe''' ailesiyle geldi; meçe ailesi bugün Ertaşlar sülalesi olarak bilinir. Ardından Ömerli aşiretinin büyük bölümü gelip beş köy kurdu: '''Ömeranlı, [[Beşkardeş]], [[Altılar]], [[Tavlıören]], [[Çöpler]]'''. Bu kuşak hesabıyla kuruluş yılı 1840 bulunur. {{Güvenilirlik|sözlü}}
* '''İkinci anlatıcı''' (babasından aktararak): Yer önceden "Konyalıların havşası" (çitle çevrili ağıl) idi. Hacı Ali Bey 20 hane ve 5 '''meçe''' ailesiyle geldi. Ardından Ömerli aşiretinin büyük bölümü gelip beş köy kurdu: '''Ömeranlı, [[Beşkardeş]], [[Altılar]], [[Tavlıören]], [[Çöpler]]'''. Bu kuşak hesabıyla kuruluş yılı 1840 bulunur. {{Güvenilirlik|sözlü}}
* İsveçli araştırmacılar Ingrid Lundberg ve Ingvar Svanberg, Kulu'dan İsveç'e göç üzerine 1992'de yayımladıkları çalışmada Kulu yöresindeki Kürt köylerinin kuruluş yıllarını da vermiştir. Alakom'un aktardığı bu listede Tavşançalı'nın kuruluş yılı '''1845''''tir; aynı çalışmanın Gabar Çiyan çevirisi ise '''1886''' der (''Bîrnebûn'' 1, 1997, s. 38). Aynı listede Zincirlikuyu için 1800, Tavlıören için 1870, Çöpler için 1900, Acıkuyu için 1920 yazılıdır.<ref name="lundberg">Ingrid Lundberg – Ingvar Svanberg, ''Kulu: utvandrarbygd i Turkiet'' (Uppsala Multiethnic Papers 27), Uppsala: Centre for Multiethnic Research, 1992; liste Fikret Yıldız, ''Mikaila / İnler Katrancı'', s. 33–34'ten aktarılmıştır (asıl eser görülmedi).</ref> Bu yıl, 1983'te birinci anlatıcının verdiği Rumî 1261 (1845) ile aynıdır. Lundberg ve Svanberg'in de yerel anlatılara dayanmış olması muhtemeldir; bu yüzden bu bilgi bağımsız bir doğrulama sayılmamalıdır. {{Güvenilirlik|sözlü}}
* Söylemez'in 2015 saha görüşmelerinde ise oymağın Konya'da ilk yerleştiği yerin "Atlar köyü" olduğu söylenmiştir.<ref name="soy19" /> {{Güvenilirlik|sözlü}} "Atlar" ile Altılar'ın aynı köy olup olmadığı doğrulanmalıdır.
* Söylemez'in 2015 saha görüşmelerinde ise oymağın Konya'da ilk yerleştiği yerin "Atlar köyü" olduğu söylenmiştir.<ref name="soy19" /> {{Güvenilirlik|sözlü}} "Atlar" ile Altılar'ın aynı köy olup olmadığı doğrulanmalıdır.


89. satır: 117. satır:


=== Kışla ve yayla ===
=== Kışla ve yayla ===
Kuruluştan sonra nüfus arttı. Bir kısım aile sürüleriyle çevredeki boş arazide dolaşmaya, bir kısmı deve kervanıyla taşımacılığa başladı. Kasabaya "Kışla" deniyor, yazın [[Kırklar Yaylası|Kırklar]] (5 km güney), [[Uzunkuyu]] (7 km güneydoğu), [[Pazarözü]] (7 km güneybatı) ve [[Acıkuyu]] (10 km güney) yaylalarında "karaçadır" kuruluyordu. Yaylaya çıkışın en az 1900'lerin başına uzandığı kesin olarak bilinir. Zamanla yaylalarda kalıcı evler yapıldı. Acıkuyu 1945'te ayrı köy oldu, Kırklar ise Ömeranlı'nın bir mahallesine dönüştü.<ref name="k08" /> {{Güvenilirlik|sözlü}}
Kuruluştan sonra nüfus arttı. Bir kısım aile sürüleriyle çevredeki boş arazide dolaşmaya, bir kısmı deve kervanıyla taşımacılığa başladı. Kasabaya "Kışla" deniyor, yazın [[Kırklar Yaylası|Kırklar]] (5 km güney), [[Uzunkuyu]] (7 km güneydoğu), [[Pazarözü]] (7 km güneybatı) ve [[Acıkuyu]] (10 km güney) yaylalarında "karaçadır" kuruluyordu. Yaylaya çıkışın en az 1900'lerin başına uzandığı kesin olarak bilinir. Zamanla yaylalarda kalıcı evler yapıldı. Acıkuyu, Ağralı'ya göre 1945'te ayrı köy oldu; Yasemin ise 26 Temmuz 1954 tarihli bir kaydı verir ve 1955 MEB ''Tebliğler Dergisi'' Acıkuyu'yu hâlâ "Ömeranlı köyüne bağlı" yayla sayar.<ref name="k29-aci">Yasemin, ''Ömeranlı'' kitabı (künye eksik), s. 220.</ref> Kırklar ise Ömeranlı'nın bir mahallesine dönüştü.<ref name="k08" /> {{Güvenilirlik|sözlü}}


=== Deveden kamyona ===
=== Deveden kamyona ===
Deveci Tevfik Tokmak'ın anlatısına göre Tavşan Tuzlası'ndan alınan tuz ve köyün buğdayı deve kervanlarıyla Aydın, Eskişehir ve Karaman'a götürülür, dönüşte incir, üzüm ve çamaşır kili getirilirdi. Tokmak deveciliği 1965'te bıraktı.<ref name="k08" /> {{Güvenilirlik|sözlü}} Benzer bir tuz-deve ticareti, aynı bölgedeki Halikanlı oymağı için de anlatılmıştır.<ref name="soy19" /> 1984'te kasabada Konya–Ankara karayolu boyunca dört tuz fabrikası vardı. Ayrıntı: [[Deveden Tuz Fabrikasına]].
Bir deveci anlatıcıya göre Tavşan Tuzlası'ndan alınan tuz ve köyün buğdayı deve kervanlarıyla Aydın, Eskişehir ve Karaman'a götürülür, dönüşte incir, üzüm ve çamaşır kili getirilirdi. Anlatıcı deveciliği 1965'te bıraktı.<ref name="k08" /> {{Güvenilirlik|sözlü}} Benzer bir tuz-deve ticareti, aynı bölgedeki Halikanlı oymağı için de anlatılmıştır.<ref name="soy19" /> 1984'te kasabada Konya–Ankara karayolu boyunca dört tuz fabrikası vardı. Ayrıntı: [[Deveden Tuz Fabrikasına]].


=== 1983–1984 ===
=== 1983–1984 ===
99. satır: 127. satır:
* Yalnız Aralık 1983'te kasaba PTT'sine yurt dışından 3.591.189 TL havale geldi. Bunun büyük bölümü Danimarka ve Federal Almanya'dandı.<ref name="k08" /> {{Güvenilirlik|kesin}}
* Yalnız Aralık 1983'te kasaba PTT'sine yurt dışından 3.591.189 TL havale geldi. Bunun büyük bölümü Danimarka ve Federal Almanya'dandı.<ref name="k08" /> {{Güvenilirlik|kesin}}
* Ayrıntılı 1983–1984 kesiti ve grafikler: [[Ömeranlı: Tarihsel Oluşum, Toplumsal Yapı ve Çevreyle İlişkiler (1983–1984)]].
* Ayrıntılı 1983–1984 kesiti ve grafikler: [[Ömeranlı: Tarihsel Oluşum, Toplumsal Yapı ve Çevreyle İlişkiler (1983–1984)]].
=== İdari statü ===
* 1930'larda Ömeranlı bir köydü ve köy okulu 1930'da açıldı.<ref name="meb" />
* Belediye, 16 Temmuz 1954 tarihli Bakanlar Kurulu kararıyla kuruldu (RG 6 Ağustos 1954, sayı 8774) ve köy kasaba (belde) oldu.<ref name="k29-bel">Yasemin, ''Ömeranlı'' kitabı (künye eksik), s. 91 (karar görüntüsü).</ref><ref name="trwiki" /> {{Güvenilirlik|kesin}} ''Bîrnebûn'' 17 ve 69'daki sözlü anlatılar 1955 der. {{Güvenilirlik|sözlü}} Kulu'ya bağlanma, Kulu ilçesini kuran 6325 sayılı Kanun'la 1954'tedir; yerel kitapta 14 Mart 1956 tarihi geçer (dayandığı dipnot hatalıdır).<ref>Yasemin, ''Ömeranlı'' kitabı (künye eksik), s. 91 ve dn. 146.</ref> 1983–1984'te belediye başkanlığı vardı; eski başkanlardan biri kuruluş anlatısının birinci anlatıcısıdır.<ref name="k08" />
* 2012'de çıkarılan 6360 sayılı Kanun'la nüfusu 2000'in altına düşen beldelerin yanı sıra büyükşehir sınırları içindeki beldelerin tüzel kişiliği de kaldırıldı. Konya büyükşehir olduğu için Tavşançalı belediyesi 2014 yerel seçimleriyle (Mart 2014) kapandı ve kasaba Kulu belediyesinin bir mahallesi oldu.<ref name="trwiki" /><ref name="enwiki">"Ömeranlı", ''Wikipedia'' (İngilizce, erişim 3 Ekim 2026): "Before the 2013 reorganisation, it was a town (belde)."</ref> {{Güvenilirlik|muhtemel}}
* 28 Mart 2004 yerel seçiminde Tavşançalı belediye başkanlığını AK Parti kazandı (1.341 oy, %44,1); CHP 1.161 oyla (%38,2) ikinci oldu. Geçerli oy 3.042'dir. YSK tablosunda belde "Tavşancalı" diye yazılmıştır ve SHP'ye (DEHAP'ın içinde olduğu Demokratik Güçbirliği) oy kaydı yoktur.<ref name="ysk04">Yüksek Seçim Kurulu, ''28 Mart 2004 Mahalli İdareler Genel Seçimi – Belediye Başkanlığı Seçimi Sonuçları'' (PDF), ysk.gov.tr, Konya ve Ankara seçim çevreleri. Yüzdeler hesaplanmıştır.</ref> {{Güvenilirlik|kesin}} Bu, ''Veger'' dergisinde seçimden önce Orta Anadolu'dan "istenilen derecede" aday çıkmayacağını yazan Şoreş Reşî'nin öngörüsüyle uyumludur.<ref name="v7yerel">Şoreş Reşî, "Yerel Seçimler", ''Veger'' 7 (Mart 2004), s. 34–38. Ayrıntılı inceleme: [[Yerel Seçimler (Veger 7, 2004)]].</ref>
=== Nüfus ===
[[Dosya:Ömeranlı nüfus 1985-2022.png|thumb|right|420px|Ömeranlı (Tavşançalı) nüfusu, 1985–2022. Kırmızı değerler tek kaynaklı ve dizinin geri kalanıyla tutarsızdır.]]
{| class="wikitable" style="text-align:right"
! Yıl !! Nüfus !! Not
|-
| 1983 || yaklaşık 1200 hane || Ağralı 1984 saha verisi<ref name="k08" />
|-
| 1985 || 6.057 || Genel nüfus sayımı<ref name="enwiki" />
|-
| 1990 || 5.848 || Genel nüfus sayımı<ref name="enwiki" />
|-
| 1997 || 5.613 || Nüfus tespiti<ref name="enwiki" />
|-
| 2000 || 7.613 (!) || Yalnız Vikipedi'de<ref name="trwiki" />
|-
| 2007 || 4.372 || TÜİK ADNKS<ref name="enwiki" />
|-
| 2011 || 5.485 (!) || Yalnız Vikipedi'de<ref name="trwiki" />
|-
| 2012 || 4.899 || TÜİK<ref name="enwiki" />
|-
| 2017 || 4.547 || TÜİK<ref name="enwiki" />
|-
| 2019 || 4.502 || TÜİK<ref name="trwiki" />
|-
| 2022 || 4.582 || TÜİK<ref name="enwiki" />
|}
Ömeranlı'nın nüfusu 1985'ten bu yana yaklaşık dörtte bir oranında azalmıştır. 1985–1997 arasında yavaş bir düşüş, 1997–2007 arasında ise belirgin bir düşüş görülür. Bu tablo, Kulu yöresinden İsveç ve diğer Avrupa ülkelerine süren göçle uyumludur (bkz. [[#Avrupa'ya göç|Avrupa'ya göç]]). {{Güvenilirlik|muhtemel}} 2000 yılındaki 7.613, dizinin geri kalanıyla uyuşmaz. 2000 sayımında bazı beldelerde nüfusun yüksek çıktığı bilinmektedir, ancak bu değer için resmî sayım yayını görülmeden yorum yapılmamalıdır. 2011 değeri de 2007 ve 2012 değerleriyle uyuşmaz. {{Güvenilirlik|arşiv}}
=== Eğitim: Ömeranlı Cumhuriyet Mektebi (1930) ===
Köyün okulu 1930'da '''Ömeranlı Cumhuriyet Mektebi''' adıyla açıldı. Öğretmen kayıt defterine göre okula 30 Eylül 1930'da Kasım Sabri Bey atandı; ondan önce Mehmet Bey görev yapıyordu. 1935'te Abdürreşit Başatay öğretmendi. Okul 1963'te ''Tavşançalı İlkokulu'', 1983'te ''Tavşançalı Atatürk İlkokulu'', 1993'te ''Tavşançalı Atatürk İlköğretim Okulu'', 2012'de ''Tavşançalı Atatürk Ortaokulu'' adını aldı.<ref name="meb" /> {{Güvenilirlik|kesin}}
Okul arşivinde şu defterlerin bulunduğu bildirilmektedir:<ref name="meb" />
* Ömeranlı Cumhuriyet Mektebi Künye Defteri (1930–1938) ve Talebe Sicil Defteri (1931–1936)
* Diploma Defteri (1931–1965)
* Öğrenci kütükleri (1948–1954, 1949–1954, 1954–1958)
* Ömeranlı Mektebi Karne Defteri (1947–1952)
* Öğretmen ve Memur Sicil Defteri (1930–1988), Demirbaş Defteri (1931–2004), Teftiş Defteri (1964–2008)
Bu defterler, 1930'lardan itibaren köyde doğan çocukların adlarını, baba adlarını ve doğum yıllarını içerir. Bu nedenle aile ve soy araştırması için önemli bir yerel kaynaktır. Defterlerdeki kişisel bilgiler yayımlanmadan önce ilgili ailelerin izni alınmalıdır.
1984'te kasabada iki ilkokul, bir ortaokul ve bir lise, bir de Kur'an kursu vardı. Ayrıntı: [[Ömeranlı: Tarihsel Oluşum, Toplumsal Yapı ve Çevreyle İlişkiler (1983–1984)#6. Resmî kurumlar ve eğitim yapısı|1983–1984 kesiti, Resmî kurumlar]].
=== Heci Buxurci (1933) ===
Ömeranlı'nın en çok anlatılan kişilerinden biri, askere gitmeyi reddedip dağa çıktığı, yaklaşık on yedi yıl kaçak yaşadığı ve 1933'te Ankara'da idam edildiği anlatılan Heci Buxurci'dir. Hakkındaki bilgiler sözlü tarihe ve ağıtlara dayanır; Atatürk'e pusu kurduğu, Çerkez Ethem ve Şeyh Said ile ilişkisi olduğu gibi iddialar belgelenmemiştir. Ayrıntılı kaynak eleştirisi: [[Heci Buxurci]]. {{Güvenilirlik|sözlü}}


== Avrupa'ya göç ==
== Avrupa'ya göç ==
1965'ten itibaren Ömeranlı ve yaylalarından Federal Almanya, İsveç, Danimarka, Hollanda ve Fransa'ya işçi göçü başladı.<ref name="k08" /> Bkz. [[Orta Anadolu Kürtlerinin Avrupa’ya Göçü]], [[Pepûk Café: Ömeranlı’nın Avrupa’ya Göç Hafızası]].
1965'ten itibaren Ömeranlı ve yaylalarından Federal Almanya, İsveç, Danimarka, Hollanda ve Fransa'ya işçi göçü başladı.<ref name="k08" />  
 
'''Kulu–İsveç göç zinciri.''' Kulu'dan İsveç'e göç 1965'te başladı. Bugün Kulu, Türkiye'nin İsveç'te en kalabalık biçimde temsil edilen yöresidir. Bu göç, kırdan kente, kentten yurtdışına kademeli bir göç değildir: köylerden doğrudan Stockholm'e gidilmiştir. İlk gidenlerin akrabalarını çağırmasıyla göç Kulu merkezinden kısa sürede '''Tavşançalı (Ömeranlı)''', Karacadağ, Zincirlikuyu, Kozanlı, Kırkpınar, Tuzyaka gibi beldelere ve Celep, Acıkuyu, Uzunkuyu, Altılar, Beşkardeş başta olmak üzere köylere yayıldı.<ref name="kulutez">''Kulu İlçesinden Yurt Dışına Göçler: İsveç Örneği'', yüksek lisans tezi, Marmara Üniversitesi, 2019 (Academia.edu özeti; yazar adı doğrulanmadı). Tez, Sema Erder'in 1985 tarihli Stockholm–Rinkeby doktora çalışmasına da dayanır.</ref> {{Güvenilirlik|muhtemel}}
 
'''1983–1984'te göçün aile ve evlilik üzerindeki etkisi.''' Ağralı'nın Kırklar Yaylası'ndaki 40 hanelik araştırmasına göre:<ref name="k08" />
* Avrupa'da çalışanlar Türk lirasının değer kaybıyla ekonomik olarak güçlenmiş, yaylada saygınlıkları artmıştı.
* Eskiden tercih edilen akraba evliliğinin yerini, Avrupa'da çalışan aynı kökenden biriyle evlenme almıştı. Aileler kızlarını Avrupa'daki bekâr bir erkekle, oğullarını Avrupa'daki bir ailenin kızıyla evlendirmek istiyordu.
* Avrupa'ya gitmenin yolları şöyle sayılıyordu: bir yakının daveti, Avrupa'daki bir köylüyle evlenme, devlet kanalı (yalnız ilk gidenler), Avrupa vatandaşı biriyle evlenme ve turist olarak gidip sığınma başvurusu.
* 41 evli çiftten 13'ünün resmî nikâhı yoktu. Bunun başlıca nedeni, Avrupa'da evlilik yoluyla kalabilme umuduydu.
* Avrupa ülkelerinin Türkiye'ye vize uygulamasından sonra bu yollar büyük ölçüde kapanmıştı.
Bu bilgiler toplu verilerdir; tek tek ailelere ait ayrıntılar bu sayfaya alınmamıştır. {{Güvenilirlik|kesin}} (1984 saha verisi)
Bkz. [[Orta Anadolu Kürtlerinin Avrupa’ya Göçü]], [[Pepûk Café: Ömeranlı’nın Avrupa’ya Göç Hafızası]].


== Açık sorular ==
== Açık sorular ==
* Hacı Ali (Yeşilgül) Bey ve Çiçekdağı'ndaki tahsildar dayısı Osmanlı belgelerinde bulunabilir mi? {{Güvenilirlik|arşiv}}
* Hacı Ali Bey ve Çiçekdağı'ndaki tahsildar dayısı Osmanlı belgelerinde bulunabilir mi? {{Güvenilirlik|arşiv}}
* 1848'de Esbkeşan'a yerleştirilmesi düşünülen 30 hanelik Ömeranlı grubu ile Ömeranlı'yı kuran grup aynı mı? {{Güvenilirlik|hipotez}}
* 1848'de Esbkeşan'a yerleştirilmesi düşünülen 30 hanelik Ömeranlı grubu ile Ömeranlı'yı kuran grup aynı mı? {{Güvenilirlik|hipotez}}
* "Atlar" ve "Altılar" aynı köy mü?
* "Atlar" ve "Altılar" aynı köy mü?
* Köyün resmî adını Ömeranlı'dan Tavşançalı'ya çeviren kararın tarihi ve numarası nedir? (İçişleri Bakanlığı ad değiştirme kayıtları; İçişleri Bakanlığı'nın ''Köylerimiz'' yayınları) {{Güvenilirlik|arşiv}}
* Vikipedi'deki "1913'ten beri aynı adı taşıyordu" bilgisi hangi kaynağa dayanıyor? (1913 Dahiliye köy listeleri; ''Köylerimiz'' 1933; Nişanyan ''Index Anatolicus'') {{Güvenilirlik|arşiv}}
* Belediyenin kuruluş tarihi (6 Ağustos 1954) Resmî Gazete ya da Bakanlar Kurulu kararıyla doğrulanmalıdır. {{Güvenilirlik|arşiv}}
* 2000 ve 2011 nüfus değerleri TÜİK yayınlarından kontrol edilmelidir.
* Okul defterleri (1930–1965) aile araştırması için taranabilir mi?


== Ayrıca bakınız ==
== Ayrıca bakınız ==
* [[Orta Anadolu Kürtlerinin Tarihsel Coğrafyası: Kulu–Cihanbeyli, Rişvan Aşireti ve Ömeranlı]] — Ömeranlı belge zinciri (1721–2015), Kulu–Cihanbeyli köy envanteri ve Nişanyan iddialarının kaynak eleştirisi
* [[Kırklar Yaylası]]
* [[Kırklar Yaylası]]
* [[Kulu Kürtleri]]
* [[Kulu Kürtleri]]
* [[Rişvan Aşireti kolları ve köyleri]] — Omeran kolu köyleri ve öteki kollar
* [[Deveden Tuz Fabrikasına]]
* [[Deveden Tuz Fabrikasına]]
* [[Bir Köy Çocuğunun Antropolojisi: Kırklar Yaylası Araştırmasının Doğuşu (1984)]]
* [[Bir Köy Çocuğunun Antropolojisi: Kırklar Yaylası Araştırmasının Doğuşu (1984)]]
* [[Ömeranlı: Tarihsel Oluşum, Toplumsal Yapı ve Çevreyle İlişkiler (1983–1984)]]
* [[Ömeranlı: Tarihsel Oluşum, Toplumsal Yapı ve Çevreyle İlişkiler (1983–1984)]]
* [[Ömeranlı Tarih Kronolojisi]] · [[Ömeranlı Ailelerinin Göç Tarihi]] · [[Ömeranlı Göç Haritası]] · [[1850'ler Ömeranlı İskânı]]
* [[Ömeranlı Tarih Kronolojisi]] · [[Ömeranlı Ailelerinin Göç Tarihi]] · [[Ömeranlı Göç Haritası]] · [[1850'ler Ömeranlı İskânı]]
* [[Heci Buxurci]]
* [[Orta Anadolu Kürtlerinin Avrupa’ya Göçü]]
* [[:Kategori:Ömeranlı]]
* [[:Kategori:Ömeranlı]]


== Güvenilirlik etiketleri ==
== Güvenilirlik etiketleri ==
Bu sayfadaki tarih cümleleri kanıt düzeyine göre işaretlenmiştir: {{Güvenilirlik|kesin}} birincil belge yayımlanmış/aktarılmış · {{Güvenilirlik|muhtemel}} ikincil kaynaklarla destekleniyor · {{Güvenilirlik|sözlü}} sözlü tarih · {{Güvenilirlik|arşiv}} arşiv belgesi görülerek doğrulanmalı · {{Güvenilirlik|hipotez}} araştırmacı yorumu. Ayrıntı: [[Portal:Orta Anadolu Kürtleri Tarihi]].
Bu sayfadaki tarih cümleleri kanıt düzeyine göre işaretlenmiştir: {{Güvenilirlik|kesin}} birincil belge yayımlanmış/aktarılmış · {{Güvenilirlik|muhtemel}} ikincil kaynaklarla destekleniyor · {{Güvenilirlik|sözlü}} sözlü tarih · {{Güvenilirlik|arşiv}} arşiv belgesi görülerek doğrulanmalı · {{Güvenilirlik|hipotez}} araştırmacı yorumu. Ayrıntı: [[Portal:Orta Anadolu Kürtleri Tarihi]].
<small>Düzeltme (18.10.2026): Mahremiyet gereği anlatıcı ve deveci adları ile sülale↔soyadı eşlemeleri kaldırıldı. Kayıtlar tablosunda aslı görülmeyen 1733, 1749 ve 1858 kayıtları "arşivle doğrulanmalı" olarak işaretlendi; 1749 kaydına künye (C.ZB 81/4015) eklendi; İMV kısaltmaları İ.MVL olarak düzeltildi ve İ.MVL 3088 toplam farkı (198/232) belirtildi; 1858 alıntısındaki "(Omeran)" parantezinin yayıncıya ait olduğu not edildi. Tavşançalı adının 1903 ve 1954'te kullanıldığı, belediye kuruluş kararının künyesi, Kulu'ya bağlanma tarihleri (1954/1956), Acıkuyu için iki tarih (1945/1954) ve Lundberg–Svanberg aktarımlarındaki ikinci yıl (1886) eklendi. Söylemez'in "19. yüzyılın ilk çeyreği" ifadesi hipotez olarak işaretlendi.</small>


== Kaynakça ==
== Kaynakça ==

16.58, 18 Ekim 2026 itibarı ile sayfanın şu anki hâli

📜 Orta Anadolu Kürtleri Tarihi › Ömeranlı

  Portal  

1963–2015 arasında resmî adı Tavşançalı olan kasabanın sayfasıdır. Kasabanın tarihî, yerel ve 2015'ten beri yeniden resmî adı Ömeranlıdır. Aynı ad, kasabayı kuran Rişvan oymağının da adıdır (bkz. Ömeranlı oymağı).
Ömeranlı
Resmî ad Ömeranlı (2015'ten beri); Tavşançalı (1963 civarı–2015)
Kürtçe söyleyiş Davşan
İl / ilçe Konya / Kulu
Konum Konya–Ankara karayolu, yaklaşık 130. km; Tuz Gölü'ne yaklaşık 15 km
Rakım 1014 m (1984)
Kuruluş 1840–1845 (sözlü tarih)
Aşiret / oymak Ömeranlı (Ömerli) oymağı, Rişvan Aşireti
Hane (1983) yaklaşık 1200
Nüfus (2022) 4.582 (TÜİK)
Belediye 1954–2014 (belde); 2014'ten beri Kulu'nun mahallesi
Resmî ad değişikliği Ömeranlı → Tavşançalı (1960'lar) → Ömeranlı (2014/2015)

Ömeranlı (1963 civarından 2015'e kadar resmî adı Tavşançalı; Kürtçe Davşan, Omaro / Omera), Konya'nın Kulu ilçesine bağlı bir yerleşimdir. 1954–2014 arasında belde (kasaba) olan Ömeranlı, bugün Kulu belediyesinin bir mahallesidir. Kasaba adını, onu kuran Rişvan Aşiretine bağlı Ömeranlı (halk arasında Ömerli) oymağından alır. Kürtçe adı Davşan ise yakınındaki Tavşan Dağı'nın adıyla bağlantılıdır.[1]

Ömeranlı, Orta Anadolu Kürtlerinin 19. yüzyılda konargöçerlikten yerleşik hayata geçişini, 20. yüzyılda yaylaların köye dönüşmesini ve 1960'lardan sonra Avrupa'ya göçü tek bir yerleşimde izlemeye imkân veren bir örnektir.

  • Ömeranlı / Ömerli: Aşiret ve oymak adıdır. Kasabanın tarihî ve yerel adı da budur. 1984'te çevredeki, Ömerli olmayan topluluklar yerleşmeyi çoğunlukla "Ömeranlı" diye anıyordu.[1]
  • Davşan / Tavşan: Kasabanın yakınındaki dağın adıdır. Davşan, Tavşan'ın Kürtçe söyleyişidir (Kurmancîde baştaki T sesinin D'ye yumuşaması). Başka yerlerdeki Ömerliler kasabadan "Davşan" diye söz ediyordu. 1984 daktilo metninde dağ ve tuzla "Yavşandağ" ve "yavşan tuzlası" diye yazılmıştır.[1]
  • Tavşançalı: 1960'lardan 2015'e kadar kasabanın resmî adıydı. Bugünkü resmî adı yeniden Ömeranlı'dır (bkz. Resmî adın tarihi).
  • 1984'te kasabada "Kimlerdensiniz?" sorusuna "Ömerli", "Nerelisiniz?" sorusuna "Davşanlıyız" cevabı veriliyordu.[1] Kesin (1984 saha gözlemi)

Resmî adın tarihi

Tarih Resmî ad Kaynak Etiket
1913 (?) Ömeranlı Vikipedi'de kaynaksız olarak "1913'ten beri aynı adı taşıyordu" denir[2] Arşivle doğrulanmalı
1930–1963 Ömeranlı Köyün ilkokulu 1930'da Ömeranlı Cumhuriyet Mektebi adıyla açıldı; okul defterleri bu adı 1963'e kadar kullanır[3] Kesin
1903; 1954 (Ömeranlı; ikinci ad Tavşançalı) 1903 sicil kaydında "Tavşançalı"; 1954 kanun cetvelinde "Ömeranlı (Tavşançalı)"[4] Kesin
1963 Tavşançalı Okulun adı Tavşançalı İlkokulu oldu[3] Kesin
1983–1984 Tavşançalı Resmî ad Tavşançalı; halk "Ömeranlı" ve "Davşan" adlarını kullanıyor[1] Kesin
2 Ekim 2014 Ömeranlı Kulu Belediye Meclisi'nin 68 sayılı kararıyla "Tavşançalı" mahallesinin adı "Ömeranlı" olarak değiştirildi. Karar, Konya Valiliği'nin 26 Ekim 2015 tarih ve 17588 sayılı oluruyla yürürlüğe girdi[5] Kesin

Okul adındaki değişiklik, köyün resmî adının 1963 civarında değiştiğini gösterir. Bu tarih, Türkiye'de Türkçe olmayan köy adlarının İçişleri Bakanlığı'nın ad değiştirme komisyonu eliyle değiştirildiği dönemle (1957'den itibaren, yoğun olarak 1960'lar) örtüşür. Ömeranlı'nın adı için verilen kararın tarihi ve numarası henüz bulunmamıştır. Hipotez "Tavşançalı" adı 1963'te yeni türetilmemiştir; ad önceden de kullanılıyordu: 1903 tarihli bir Konya şer'iyye sicili kaydında "Tavşançalı" geçer (KŞS 136, s. 139) ve 6325 sayılı Kanun'un cetvelinde (kabul 4 Mart 1954, RG 10 Mart 1954, sayı 8654) köy "Ömeranlı (Tavşançalı)" diye yazılmıştır.[4] Kesin 1960–1963 arasındaki resmî değişiklik bu nedenle yeni bir ad yaratmamış, var olan ikinci adı birinci ada yükseltmiştir; değişikliğin kararı görülmemiştir. Halkın kullandığı Kürtçe "Davşan" adı Tavşan Dağı adının Kurmancî söylenişidir.[1]

Ömeranlı oymağı

Ömeranlı (belgelerde Ömerânlı, Umranlı, Omeran, İmranlı), Rişvan Aşiretinin oymaklarından biridir. Söylemez'e göre oymak 19. yüzyılın ilk çeyreğinde Konya çevresine gelmiştir.[6] Hipotez (yazarın genel yorumu; bu döneme ait bir Ömeranlı kaydı yok)

Kayıtlarda Ömeranlı

Tarih Kayıt Kaynak Etiket
1519–1536 Rişvan cemaatleri arasında Hacı Ömerli (1536'da diğer adı Kaytanlı) BOA TD 71, 123, 181[7] Kesin
18. yy Rişvan hassı cemaatleri arasında hem "El-Hac Ömerli" hem ayrıca "Ömeranlı" BOA MAD.d. 10168[8] Kesin
1733 "Omranlo ve diğer yerleşik Reşwan alt aşiretleri"nin ileri gelenleri Hısn-ı Mansur mahkemesinde BOA ŞD 140:505 (Winter'ın aktarımı; belge görülmedi)[9] Arşivle doğrulanmalı
1749 "İmranlı / Omeranlı Kürtleri", Rakka'dan kaçan Cihanbeyli bağlamında BOA C.ZB 81/4015 (H. 29 Şaban 1162 / 14 Ağustos 1749); Yıldız, Belge 3[10][11] Arşivle doğrulanmalı
1847–1848 Esbkeşan'a (Cihanbeyli) yerleştirilmesi düşünülen Rişvan oymakları arasında Ömeranlı'dan 30 hane (Söylemez'de kalemlerin toplamı 198, metindeki toplam 232) BOA İ.MVL 3088 (Söylemez'de "İMV")[6] Arşivle doğrulanmalı
1849 Takip edilen kişiler Ömeranlı oymağına sığınıyor; bütün oymağın çatışmaya katılacağı endişesiyle takip bırakılıyor BOA İ.MVL 110 (Söylemez'de "İMV")[6] Arşivle doğrulanmalı
1858 Haymana/Tabanlı'ya yerleştirilmiş "Rişvan aşâirinden … Umranlı" cemaati ("(Omeran)" parantezi yayıncınındır; Yıldız'ın belge başlığında ad "İmranli" diye geçer, s. 336–337); Konya'ya bağlanma talebi (Ankara valisi Esbkeşan'da ev-cami yapıldığı iddiasını asılsız buluyor) BOA MVL 575/72[10] Arşivle doğrulanmalı
1908 "Omaranli": 800 aile, yarı göçebe; Sykes'a göre Milli aşiretinin alt kolu, Karacadağ'dan gelmiş. "Rişvan" adı Sykes'ın Anadolu listesinde geçmez Mark Sykes 1908, s. 482[12] Kesin (kayıt) · Hipotez (köken iddiası); bkz. Mark Sykes'ın Ömeranlı kaydı
1840–1845 Ömerli aşiretinin Dinko kabilesinden Hacı Ali Bey'in bugünkü kasabanın yerine yerleşmesi 1983 sözlü tanıklık[1] Sözlü rivayet

Hacı Ömerli ile Ömeranlı aynı topluluk mu? Söylemez, 16. yüzyıldaki Hacı Ömerli adının sonraki belgelerde "Ömeranlı"ya dönüştüğünü tahmin eder.[6] 18. yüzyıl listesinde iki adın ayrı ayrı geçmesi bu konuda soru işareti bırakır.[8] Hipotez

Rişvan Ömeranlısı ile Cihanbeyli bağlamındaki Ömeranlı aynı mı? 1749 tarihli belge Ömeranlı Kürtlerini Cihanbeyli aşireti bağlamında anar. Bunun aynı topluluk mu, adaş bir grup mu olduğu belgelerle henüz netleşmemiştir. Hipotez

Oymağın bugünkü yerleşimleri

Söylemez'in 2015 saha araştırmasına göre Ömeranlı oymağı bugün Kulu'ya bağlı Ömeranlı, Beşkardeş, Tavlıören ve Atlar köylerinde yaşar.[6] 1983 sözlü anlatısı oymağın kurduğu beş köyü Ömeranlı, Beşkardeş, Altılar, Tavlıören ve Çöpler olarak sayar.[1] Sözlü rivayet

İç yapı (1984)

Ömeranlı ve Kırklar Yaylası'nda aşiretin altında kabileler (Momıti, Kerko, Dinko, Okçu, Hacıömer, Hacı Berket vb.), kabilelerin altında sülaleler bulunuyordu. Bazı eski sülale adları bugünkü soyadlarına dönüşmüştür; bu eşlemeler mahremiyet gereği burada verilmez.[1]

Kasabanın tarihi

Arşivde oymak, 1847–1858

  • 1847–1848: Esbkeşan (Cihanbeyli) kazasına yerleştirilmesi planlanan Rişvan oymakları arasında Ömeranlı oymağından 30 hane vardır.[6] Arşivle doğrulanmalı
  • 7 Ocak 1849: Konya Müşiri Hacı Ali Paşa'nın yazısına göre takip edilen bazı kişiler Ömeranlı oymağına sığınmıştır. Bütün oymağın çatışmaya katılabileceği endişesiyle takip bırakılmıştır. Bu kayıt, oymağın bölgede güçlü bir topluluk olduğunu gösterir.[6] Arşivle doğrulanmalı
  • 1858: Ankara eyaletinin bir yazısında, Haymana ve Tabanlı'ya yerleştirilmiş "Rişvan aşâirinden … Umranlı (Omeran)" ve diğer cemaatlerden 690 hanenin Konya'ya bağlanmak istediği konu edilir. Konya meclisi bu hanelerin Esbkeşan'a gelip ev ve cami yaptığını bildirmiş, Ankara valisi ise bu iddiayı asılsız bulmuştur (BOA, MVL 575/72). Belge, Ömeranlı'yı 19. yüzyılda açıkça Rişvan'a bağlı gösterir.[10] Kesin

Kuruluş anlatıları

1984'te Ahmet Ağralı, kuruluşa dair yazılı kaynak bulamadığını belirtir ve iki anlatıcıya dayanır:[1]

  • Birinci anlatıcı (eski belediye başkanı): Atalar göçebeydi. Ömerli aşiretinin Dinko kabilesinden Hacı Ali Bey, Kırşehir Çiçekdağı'nda tahsildar olan dayısının çağrısıyla Rumî 1261'de (1845) 10–15 aileyle buraya yerleşti. Sözlü rivayet
  • İkinci anlatıcı (babasından aktararak): Yer önceden "Konyalıların havşası" (çitle çevrili ağıl) idi. Hacı Ali Bey 20 hane ve 5 meçe ailesiyle geldi. Ardından Ömerli aşiretinin büyük bölümü gelip beş köy kurdu: Ömeranlı, Beşkardeş, Altılar, Tavlıören, Çöpler. Bu kuşak hesabıyla kuruluş yılı 1840 bulunur. Sözlü rivayet
  • İsveçli araştırmacılar Ingrid Lundberg ve Ingvar Svanberg, Kulu'dan İsveç'e göç üzerine 1992'de yayımladıkları çalışmada Kulu yöresindeki Kürt köylerinin kuruluş yıllarını da vermiştir. Alakom'un aktardığı bu listede Tavşançalı'nın kuruluş yılı 1845'tir; aynı çalışmanın Gabar Çiyan çevirisi ise 1886 der (Bîrnebûn 1, 1997, s. 38). Aynı listede Zincirlikuyu için 1800, Tavlıören için 1870, Çöpler için 1900, Acıkuyu için 1920 yazılıdır.[13] Bu yıl, 1983'te birinci anlatıcının verdiği Rumî 1261 (1845) ile aynıdır. Lundberg ve Svanberg'in de yerel anlatılara dayanmış olması muhtemeldir; bu yüzden bu bilgi bağımsız bir doğrulama sayılmamalıdır. Sözlü rivayet
  • Söylemez'in 2015 saha görüşmelerinde ise oymağın Konya'da ilk yerleştiği yerin "Atlar köyü" olduğu söylenmiştir.[6] Sözlü rivayet "Atlar" ile Altılar'ın aynı köy olup olmadığı doğrulanmalıdır.

Arşiv kayıtları (1848–1858) ile sözlü tarih (1840–1845) birbiriyle çelişmez. Belgeler, oymağın bu yıllarda bölgede konargöçer olarak bulunduğunu ve iskân edildiğini gösterir. Anlatılar ise köyün kuruluşunu aynı döneme yerleştirir. Hipotez

Kışla ve yayla

Kuruluştan sonra nüfus arttı. Bir kısım aile sürüleriyle çevredeki boş arazide dolaşmaya, bir kısmı deve kervanıyla taşımacılığa başladı. Kasabaya "Kışla" deniyor, yazın Kırklar (5 km güney), Uzunkuyu (7 km güneydoğu), Pazarözü (7 km güneybatı) ve Acıkuyu (10 km güney) yaylalarında "karaçadır" kuruluyordu. Yaylaya çıkışın en az 1900'lerin başına uzandığı kesin olarak bilinir. Zamanla yaylalarda kalıcı evler yapıldı. Acıkuyu, Ağralı'ya göre 1945'te ayrı köy oldu; Yasemin ise 26 Temmuz 1954 tarihli bir kaydı verir ve 1955 MEB Tebliğler Dergisi Acıkuyu'yu hâlâ "Ömeranlı köyüne bağlı" yayla sayar.[14] Kırklar ise Ömeranlı'nın bir mahallesine dönüştü.[1] Sözlü rivayet

Deveden kamyona

Bir deveci anlatıcıya göre Tavşan Tuzlası'ndan alınan tuz ve köyün buğdayı deve kervanlarıyla Aydın, Eskişehir ve Karaman'a götürülür, dönüşte incir, üzüm ve çamaşır kili getirilirdi. Anlatıcı deveciliği 1965'te bıraktı.[1] Sözlü rivayet Benzer bir tuz-deve ticareti, aynı bölgedeki Halikanlı oymağı için de anlatılmıştır.[6] 1984'te kasabada Konya–Ankara karayolu boyunca dört tuz fabrikası vardı. Ayrıntı: Deveden Tuz Fabrikasına.

1983–1984

  • Kasaba yaklaşık 1200 hane, dört mahalle (Hürriyet, Cami Kebir, Yeni, Karşıyaka) ve dört yayladan oluşuyordu.[1] Kesin
  • Elektrik 1972'de geldi. 1974'te halkın ve Avrupa'daki işçilerin katılımıyla Binnur Un İrmik Fabrikası kuruldu; 1984'te deneme üretimindeydi.[1]
  • Yalnız Aralık 1983'te kasaba PTT'sine yurt dışından 3.591.189 TL havale geldi. Bunun büyük bölümü Danimarka ve Federal Almanya'dandı.[1] Kesin
  • Ayrıntılı 1983–1984 kesiti ve grafikler: Ömeranlı: Tarihsel Oluşum, Toplumsal Yapı ve Çevreyle İlişkiler (1983–1984).

İdari statü

  • 1930'larda Ömeranlı bir köydü ve köy okulu 1930'da açıldı.[3]
  • Belediye, 16 Temmuz 1954 tarihli Bakanlar Kurulu kararıyla kuruldu (RG 6 Ağustos 1954, sayı 8774) ve köy kasaba (belde) oldu.[15][2] Kesin Bîrnebûn 17 ve 69'daki sözlü anlatılar 1955 der. Sözlü rivayet Kulu'ya bağlanma, Kulu ilçesini kuran 6325 sayılı Kanun'la 1954'tedir; yerel kitapta 14 Mart 1956 tarihi geçer (dayandığı dipnot hatalıdır).[16] 1983–1984'te belediye başkanlığı vardı; eski başkanlardan biri kuruluş anlatısının birinci anlatıcısıdır.[1]
  • 2012'de çıkarılan 6360 sayılı Kanun'la nüfusu 2000'in altına düşen beldelerin yanı sıra büyükşehir sınırları içindeki beldelerin tüzel kişiliği de kaldırıldı. Konya büyükşehir olduğu için Tavşançalı belediyesi 2014 yerel seçimleriyle (Mart 2014) kapandı ve kasaba Kulu belediyesinin bir mahallesi oldu.[2][17] Muhtemel
  • 28 Mart 2004 yerel seçiminde Tavşançalı belediye başkanlığını AK Parti kazandı (1.341 oy, %44,1); CHP 1.161 oyla (%38,2) ikinci oldu. Geçerli oy 3.042'dir. YSK tablosunda belde "Tavşancalı" diye yazılmıştır ve SHP'ye (DEHAP'ın içinde olduğu Demokratik Güçbirliği) oy kaydı yoktur.[18] Kesin Bu, Veger dergisinde seçimden önce Orta Anadolu'dan "istenilen derecede" aday çıkmayacağını yazan Şoreş Reşî'nin öngörüsüyle uyumludur.[19]

Nüfus

Ömeranlı (Tavşançalı) nüfusu, 1985–2022. Kırmızı değerler tek kaynaklı ve dizinin geri kalanıyla tutarsızdır.
Yıl Nüfus Not
1983 yaklaşık 1200 hane Ağralı 1984 saha verisi[1]
1985 6.057 Genel nüfus sayımı[17]
1990 5.848 Genel nüfus sayımı[17]
1997 5.613 Nüfus tespiti[17]
2000 7.613 (!) Yalnız Vikipedi'de[2]
2007 4.372 TÜİK ADNKS[17]
2011 5.485 (!) Yalnız Vikipedi'de[2]
2012 4.899 TÜİK[17]
2017 4.547 TÜİK[17]
2019 4.502 TÜİK[2]
2022 4.582 TÜİK[17]

Ömeranlı'nın nüfusu 1985'ten bu yana yaklaşık dörtte bir oranında azalmıştır. 1985–1997 arasında yavaş bir düşüş, 1997–2007 arasında ise belirgin bir düşüş görülür. Bu tablo, Kulu yöresinden İsveç ve diğer Avrupa ülkelerine süren göçle uyumludur (bkz. Avrupa'ya göç). Muhtemel 2000 yılındaki 7.613, dizinin geri kalanıyla uyuşmaz. 2000 sayımında bazı beldelerde nüfusun yüksek çıktığı bilinmektedir, ancak bu değer için resmî sayım yayını görülmeden yorum yapılmamalıdır. 2011 değeri de 2007 ve 2012 değerleriyle uyuşmaz. Arşivle doğrulanmalı

Eğitim: Ömeranlı Cumhuriyet Mektebi (1930)

Köyün okulu 1930'da Ömeranlı Cumhuriyet Mektebi adıyla açıldı. Öğretmen kayıt defterine göre okula 30 Eylül 1930'da Kasım Sabri Bey atandı; ondan önce Mehmet Bey görev yapıyordu. 1935'te Abdürreşit Başatay öğretmendi. Okul 1963'te Tavşançalı İlkokulu, 1983'te Tavşançalı Atatürk İlkokulu, 1993'te Tavşançalı Atatürk İlköğretim Okulu, 2012'de Tavşançalı Atatürk Ortaokulu adını aldı.[3] Kesin

Okul arşivinde şu defterlerin bulunduğu bildirilmektedir:[3]

  • Ömeranlı Cumhuriyet Mektebi Künye Defteri (1930–1938) ve Talebe Sicil Defteri (1931–1936)
  • Diploma Defteri (1931–1965)
  • Öğrenci kütükleri (1948–1954, 1949–1954, 1954–1958)
  • Ömeranlı Mektebi Karne Defteri (1947–1952)
  • Öğretmen ve Memur Sicil Defteri (1930–1988), Demirbaş Defteri (1931–2004), Teftiş Defteri (1964–2008)

Bu defterler, 1930'lardan itibaren köyde doğan çocukların adlarını, baba adlarını ve doğum yıllarını içerir. Bu nedenle aile ve soy araştırması için önemli bir yerel kaynaktır. Defterlerdeki kişisel bilgiler yayımlanmadan önce ilgili ailelerin izni alınmalıdır.

1984'te kasabada iki ilkokul, bir ortaokul ve bir lise, bir de Kur'an kursu vardı. Ayrıntı: 1983–1984 kesiti, Resmî kurumlar.

Heci Buxurci (1933)

Ömeranlı'nın en çok anlatılan kişilerinden biri, askere gitmeyi reddedip dağa çıktığı, yaklaşık on yedi yıl kaçak yaşadığı ve 1933'te Ankara'da idam edildiği anlatılan Heci Buxurci'dir. Hakkındaki bilgiler sözlü tarihe ve ağıtlara dayanır; Atatürk'e pusu kurduğu, Çerkez Ethem ve Şeyh Said ile ilişkisi olduğu gibi iddialar belgelenmemiştir. Ayrıntılı kaynak eleştirisi: Heci Buxurci. Sözlü rivayet

Avrupa'ya göç

1965'ten itibaren Ömeranlı ve yaylalarından Federal Almanya, İsveç, Danimarka, Hollanda ve Fransa'ya işçi göçü başladı.[1]

Kulu–İsveç göç zinciri. Kulu'dan İsveç'e göç 1965'te başladı. Bugün Kulu, Türkiye'nin İsveç'te en kalabalık biçimde temsil edilen yöresidir. Bu göç, kırdan kente, kentten yurtdışına kademeli bir göç değildir: köylerden doğrudan Stockholm'e gidilmiştir. İlk gidenlerin akrabalarını çağırmasıyla göç Kulu merkezinden kısa sürede Tavşançalı (Ömeranlı), Karacadağ, Zincirlikuyu, Kozanlı, Kırkpınar, Tuzyaka gibi beldelere ve Celep, Acıkuyu, Uzunkuyu, Altılar, Beşkardeş başta olmak üzere köylere yayıldı.[20] Muhtemel

1983–1984'te göçün aile ve evlilik üzerindeki etkisi. Ağralı'nın Kırklar Yaylası'ndaki 40 hanelik araştırmasına göre:[1]

  • Avrupa'da çalışanlar Türk lirasının değer kaybıyla ekonomik olarak güçlenmiş, yaylada saygınlıkları artmıştı.
  • Eskiden tercih edilen akraba evliliğinin yerini, Avrupa'da çalışan aynı kökenden biriyle evlenme almıştı. Aileler kızlarını Avrupa'daki bekâr bir erkekle, oğullarını Avrupa'daki bir ailenin kızıyla evlendirmek istiyordu.
  • Avrupa'ya gitmenin yolları şöyle sayılıyordu: bir yakının daveti, Avrupa'daki bir köylüyle evlenme, devlet kanalı (yalnız ilk gidenler), Avrupa vatandaşı biriyle evlenme ve turist olarak gidip sığınma başvurusu.
  • 41 evli çiftten 13'ünün resmî nikâhı yoktu. Bunun başlıca nedeni, Avrupa'da evlilik yoluyla kalabilme umuduydu.
  • Avrupa ülkelerinin Türkiye'ye vize uygulamasından sonra bu yollar büyük ölçüde kapanmıştı.

Bu bilgiler toplu verilerdir; tek tek ailelere ait ayrıntılar bu sayfaya alınmamıştır. Kesin (1984 saha verisi) Bkz. Orta Anadolu Kürtlerinin Avrupa’ya Göçü, Pepûk Café: Ömeranlı’nın Avrupa’ya Göç Hafızası.

Açık sorular

  • Hacı Ali Bey ve Çiçekdağı'ndaki tahsildar dayısı Osmanlı belgelerinde bulunabilir mi? Arşivle doğrulanmalı
  • 1848'de Esbkeşan'a yerleştirilmesi düşünülen 30 hanelik Ömeranlı grubu ile Ömeranlı'yı kuran grup aynı mı? Hipotez
  • "Atlar" ve "Altılar" aynı köy mü?
  • Köyün resmî adını Ömeranlı'dan Tavşançalı'ya çeviren kararın tarihi ve numarası nedir? (İçişleri Bakanlığı ad değiştirme kayıtları; İçişleri Bakanlığı'nın Köylerimiz yayınları) Arşivle doğrulanmalı
  • Vikipedi'deki "1913'ten beri aynı adı taşıyordu" bilgisi hangi kaynağa dayanıyor? (1913 Dahiliye köy listeleri; Köylerimiz 1933; Nişanyan Index Anatolicus) Arşivle doğrulanmalı
  • Belediyenin kuruluş tarihi (6 Ağustos 1954) Resmî Gazete ya da Bakanlar Kurulu kararıyla doğrulanmalıdır. Arşivle doğrulanmalı
  • 2000 ve 2011 nüfus değerleri TÜİK yayınlarından kontrol edilmelidir.
  • Okul defterleri (1930–1965) aile araştırması için taranabilir mi?

Ayrıca bakınız

Güvenilirlik etiketleri

Bu sayfadaki tarih cümleleri kanıt düzeyine göre işaretlenmiştir: Kesin birincil belge yayımlanmış/aktarılmış · Muhtemel ikincil kaynaklarla destekleniyor · Sözlü rivayet sözlü tarih · Arşivle doğrulanmalı arşiv belgesi görülerek doğrulanmalı · Hipotez araştırmacı yorumu. Ayrıntı: Portal:Orta Anadolu Kürtleri Tarihi.

Düzeltme (18.10.2026): Mahremiyet gereği anlatıcı ve deveci adları ile sülale↔soyadı eşlemeleri kaldırıldı. Kayıtlar tablosunda aslı görülmeyen 1733, 1749 ve 1858 kayıtları "arşivle doğrulanmalı" olarak işaretlendi; 1749 kaydına künye (C.ZB 81/4015) eklendi; İMV kısaltmaları İ.MVL olarak düzeltildi ve İ.MVL 3088 toplam farkı (198/232) belirtildi; 1858 alıntısındaki "(Omeran)" parantezinin yayıncıya ait olduğu not edildi. Tavşançalı adının 1903 ve 1954'te kullanıldığı, belediye kuruluş kararının künyesi, Kulu'ya bağlanma tarihleri (1954/1956), Acıkuyu için iki tarih (1945/1954) ve Lundberg–Svanberg aktarımlarındaki ikinci yıl (1886) eklendi. Söylemez'in "19. yüzyılın ilk çeyreği" ifadesi hipotez olarak işaretlendi.

Kaynakça

  1. ↑ 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 1,11 1,12 1,13 1,14 1,15 1,16 1,17 1,18 Ahmet Ağralı, Göçebelikten Yerleşik Hayata Geçen Bir Toplum: Kırklar Yaylası, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Antropoloji Bölümü, Sosyal Antropolojide Alan Araştırması ve Uygulaması dersi ödevi, Mayıs 1984 (İÜ Merkez Kütüphanesi, demirbaş 58717).
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 "Ömeranlı, Kulu", Vikipedi (erişim 3 Ekim 2026). Kaynağı belirtilmemiş bilgiler bu sayfada "arşivle doğrulanmalı" olarak işaretlenmiştir.
  3. ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 "Tavşançalı Atatürk Ortaokulu – Kurum tarihçesi", Türk Maarif Arşivi Sayısal Harita Ağı (TÜRKMASHA), T.C. Millî Eğitim Bakanlığı (erişim 3 Ekim 2026).
  4. ↑ 4,0 4,1 Yasemin, Ömeranlı kitabı (künye eksik), s. 95–96 (KŞS 136, s. 139; RG 10.03.1954, sayı 8654, (1) sayılı cetvel).
  5. ↑ "Tavşançalı'nın İsmi Değiştirildi", Yeniceoba Haber, 21 Kasım 2015 (Kulu Kaymakamlığı açıklaması).
  6. ↑ 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 6,5 6,6 6,7 6,8 Faruk Söylemez, "Konya ve Çevresinde Rişvan Aşireti ve İskânı", A. Aköz – D. Yörük – H. Karpuz (ed.), Konya Kitabı XVII: Geçmişten Günümüze Göçler, c. I, Konya Ticaret Odası, Konya 2019, s. 353–367.
  7. ↑ Faruk Söylemez, "Rişvan Aşireti'nin Cemaat, Şahıs ve Yer Adları Üzerine Bir Değerlendirme", Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 12 (2002), s. 39–52.
  8. ↑ 8,0 8,1 Faruk Söylemez – Muhammet Nuri Tunç, "Osmanlı Mali Sistemi Çerçevesinde Aşiret Mukataaları: Rişvan ve Çakallı Mukataası", History Studies 14/2 (2022).
  9. ↑ Stefan Winter, "The Reşwan Kurds and Ottoman Tribal Settlement in Syria, 1683–1741", Oriente Moderno 97/2 (2017), doi:10.1163/22138617-12340151.
  10. ↑ 10,0 10,1 10,2 Fikret Yıldız, Osmanlı Arşiv Belgelerine Göre Ankara'da Bir Kürt Köyü: Mikaila / İnler Katrancı, belge ekleri.
  11. ↑ Yasemin, Ömeranlı kitabı (künye eksik), s. 65–66 (BOA C.ZB 81/4015/1 atfı).
  12. ↑ Mark Sykes, "The Kurdish Tribes of the Ottoman Empire", Journal of the Royal Anthropological Institute of Great Britain and Ireland 38 (1908), s. 451–486; Anadolu kısmı ("Section F") s. 481–482.
  13. ↑ Ingrid Lundberg – Ingvar Svanberg, Kulu: utvandrarbygd i Turkiet (Uppsala Multiethnic Papers 27), Uppsala: Centre for Multiethnic Research, 1992; liste Fikret Yıldız, Mikaila / İnler Katrancı, s. 33–34'ten aktarılmıştır (asıl eser görülmedi).
  14. ↑ Yasemin, Ömeranlı kitabı (künye eksik), s. 220.
  15. ↑ Yasemin, Ömeranlı kitabı (künye eksik), s. 91 (karar görüntüsü).
  16. ↑ Yasemin, Ömeranlı kitabı (künye eksik), s. 91 ve dn. 146.
  17. ↑ 17,0 17,1 17,2 17,3 17,4 17,5 17,6 17,7 "Ömeranlı", Wikipedia (İngilizce, erişim 3 Ekim 2026): "Before the 2013 reorganisation, it was a town (belde)."
  18. ↑ Yüksek Seçim Kurulu, 28 Mart 2004 Mahalli İdareler Genel Seçimi – Belediye Başkanlığı Seçimi Sonuçları (PDF), ysk.gov.tr, Konya ve Ankara seçim çevreleri. Yüzdeler hesaplanmıştır.
  19. ↑ Şoreş Reşî, "Yerel Seçimler", Veger 7 (Mart 2004), s. 34–38. Ayrıntılı inceleme: Yerel Seçimler (Veger 7, 2004).
  20. ↑ Kulu İlçesinden Yurt Dışına Göçler: İsveç Örneği, yüksek lisans tezi, Marmara Üniversitesi, 2019 (Academia.edu özeti; yazar adı doğrulanmadı). Tez, Sema Erder'in 1985 tarihli Stockholm–Rinkeby doktora çalışmasına da dayanır.
"https://wiki.greenanatolia.org/index.php?title=Ömeranlı&oldid=36068" sayfasından alınmıştır