Rişvan Aşireti kolları ve köyleri

Orta Anadolu Kürtleri Kültürel Hafıza Arşivi sitesinden
16.58, 18 Ekim 2026 tarihinde Openclaw (mesaj | katkılar) tarafından oluşturulmuş 36064 numaralı sürüm (SENTEZ-3 kol→köy — patron onayıyla)
(fark) ← Önceki sürüm | Güncel sürüm (fark) | Sonraki sürüm → (fark)

Rişvan Aşireti kolları ve köyleri, Rişvan Aşireti'nin (Reşwan, Rişwan, Reşvan, Rışvan, Reşî, Reşiyan) Orta Anadolu'daki kollarını (oymak, cemaat) ve bu kollarla ilişkilendirilen köyleri bir arada gösteren karşılaştırma sayfasıdır. Sayfa, 18 Ekim 2026'da yapılan wiki taramasında köy ve kol sayfalarındaki bilgilerin elimizdeki yayımlanmış kaynaklarla karşılaştırılmasıyla hazırlanmıştır: Bîrnebûn dergisindeki Kulu, Cihanbeyli ve Kırşehir köy listeleri, Söylemez 2019, Dede 2011, Yasemin'in Ömeranlı kitabı, 1945 tarihli Konya köy adları çalışması ve Nişanyan Yeradları. Yerel bilgiye dayanan noktalar ayrıca işaretlenmiştir.

Bu sayfadaki kol↔köy eşlemeleri belge değildir. Bir kolun bir köye bağlanması en iyi durumda Muhtemel düzeyindedir: iki bağımsız yerel yayın ile bir saha araştırmasının örtüşmesi bu düzeyi verir, ama bir Osmanlı belgesine dönüşmez. 1859–60 Haymanateyn defterindeki adlar ise bugünkü kol etiketleri değil, defterdeki cemaat adlarıdır. Köylerin kendisi çoğu zaman kesin olarak bilinir; belirsiz olan, köyün hangi kolla anıldığıdır.

Kanıt düzeyi ve kaynak kısaltmaları

Kısaltma Kaynak Kanıt türü
D Dede 2011, Ek A ← BOA NFS.d 1784 (1859–60 Rişvan defteri)[1] Arşiv, ikinci el (tez aktarımı); defter görülmedi
D97 Dağ 1997, Bîrnebûn 3, s. 23[2] Yerel yayın + saha bilgisi
D07 Duran 2007, Bîrnebûn 33, s. 65–68[3] Yerel yayın + saha bilgisi
Ö98 Özgür 1998, Bîrnebûn 5, s. 9[4] Yerel yayın + saha bilgisi
B6 Bîrnebûn 6 (1998), s. 21 (Kırşehir)[5] Yerel yayın
S19 Söylemez 2019[6] Akademik yayın + 2014–15 saha görüşmeleri
Y Yasemin, Ömeranlı[7] Yerel tarih kitabı (ikincil derleme + saha)
ÜK45 Üşer–Koman 1945[8] Resmî/yarı resmî ad kaydı (aktarım)
N Nişanyan Yeradları[9] Ad kaydı; kol etiketi zayıf
U Çevrimiçi harita listeleri[10] Kaynaksız ikincil liste, derleyeni belirsiz
G “Coğrafi Dağılım” listesi[11] Kaynaksız ikincil liste (satır kayması var)
Ç Çevik 2018[12] Tek sözlü tanıklık; kol eşlemesinde güvenilmez
YB Yerel bilgi, 2026[13] Sözlü rivayet (yerinden bilgi)

Etiket kuralı: iki bağımsız yerel yayın ile S19 ya da Y örtüşüyorsa Muhtemel; tek kaynak ya da yalnız yerel bilgi varsa Sözlü rivayet; yalnız U/G listelerinde geçiyorsa doğrulanamadı (Hipotez); yalnız ses benzerliğine dayanan eşleme Hipotez sayılır ve tabloda kullanılmaz. Dede'nin 1859–60 dökümüne dayanan satırlar Arşivle doğrulanmalı etiketlidir: kayıt arşive aittir, ama defterin aslı görülmemiştir ve bugünkü köyle eşleşmesi ayrıca değerlendirilmelidir.

Omeran (Ömeranlı) kolu

Omeran (Omera, Ömeranlı oymağı) kümesi, Ömeranlı kasabası ile onun yaylalarından ve çevresindeki eski yerleşim yerlerinden doğan köylerden oluşur. Yerel bir Kurmancî yazı Omerî'yi altı köy olarak sayar.[14] Kırklar, Uzunkuyu ve Pazarözü ayrı köy olmamış, bugün Ömeranlı'nın mahalleleridir.[13]

Köy İlçe Kürtçe ad(lar) Dayanak Kanıt düzeyi Not
Ömeranlı (1963–2015 resmî adı Tavşançalı) Kulu Omera (D97); Omaran (N); Omaro (U) D97, D07, S19, Y, U, Ç; KVS 1312 s. 340[15] Muhtemel (kol) · köy Kesin Köyde Oxçîyan ve Îzolî aileleri de anılır (U; Y)
Altılar Kulu Otlar (YB); Atlar (S19); Altilera (B80)[16] D97, D07, S19, U, Ç Muhtemel Üç yazım aynı adın biçimleridir; D97'nin Altılar için “Omera” vermesi zayıf bir okumadır
Beşkardeş Kulu Torino (D07); Torina (Y) ÜK45 “Ömeranlı Aşireti”; D97; U; Ç Muhtemel Adaş Torina: Kırşehir Bahçepınar (Şêxbilan)
Tavlıören (eski Tavlıviran) Kulu Tavlî (D97); Tawliya (D07); Towlî (wiki, kaynaksız) D97, S19, U; Y s. 215–216 Muhtemel Wiki'deki eski “(Ankara)” başlıklı tarihçe sayfaları bu köye aittir; bkz. Tavlıören Köyü (Kulu) - Tarihçe ve Sosyal-Kültürel Durum (TR)
Yeşiltepe (Çöpler, Büyük Çöplü) Kulu Çoplî (B80) D97 “Omerî”, D07, ÜK45, U, Ç Muhtemel Önce Nogay köyü; sonra Kürtlere satış (yerel anlatı)
Acıkuyu Kulu Bîrtalik (D07; N) D97, D07, U, Ç Muhtemel 1954'te köy oldu; bugün Kulu'ya bağlı mahalle (YB)
Kırklar (yayla → mahalle) Kulu Bircê (YB) Ağralı 1984 “Ömerli kabileleri”[17]; YB Kesin (aidiyet) · ad Sözlü rivayet Bugün Ömeranlı mahallesi
Uzunkuyu (yayla → mahalle) Kulu Bîredirêj (N; tek kaynak) N “Reşvan”; YB Sözlü rivayet Bugün Ömeranlı mahallesi
Pazarözü (yayla → mahalle) Kulu Pazarözü (YB) N; D07 “Nasirî konağı”; Özgür 2002[18]; YB Sözlü rivayet Nasirî yaylağı → Ömeranlı yaylağı → yerleşim; bugün Ömeranlı mahallesi
Demirçeşme (yayla) Kulu Papoxlu (YB) Y s. 92 (Ömeranlı'nın dört yaylasından biri); YB Sözlü rivayet Acıkuyu'dan ayrı bir yerdir; wiki'de sayfası yok

Omeran dışında tutulanlar: Yazıçayırı (Mehînan; G'deki “Omeran” bir liste hatasıdır), Arşıncı (Xelikan; G ve Ç'deki “Omeran” hatalıdır), Yünlükuyu = Hecîomera (Canbegî), Bala Büyükbıyık = Emera (Hêcibî), Muş “Omeriya” ve Horasan “Amarlu/Omara”. Bunların Omeran'la ilişkilendirilmesi yalnız ses benzerliğine dayanır (Hipotez, kullanılmaz). U listelerinde Kulu dışında Omeran noktası yoktur.

Öteki Rişvan kolları

Kol adları cemaat ve oymak adlarından gelir; ayrıntı için kol sayfalarına bakınız: Halikanlı Cemaati, Sefkanlı Cemaati, Nasırlı Cemaati, Cudikanlı aşireti (tez notları), Hacıbanlı aşireti (tez notları), Atmanlu Cemaati.

Kol Köy İlçe Kürtçe ad Dayanak Kanıt düzeyi
Xelikan (Halikanlı) Karacadağ (1928 Yalınayak) Kulu Xelika (D97); Xalîka Jor (D07); Xalko (U) D97, D07, S19, U Muhtemel
Xelikan (Halikanlı) Arşıncı Kulu Germik (D97) D97, D07, Veger 7[19] Muhtemel
Xelikan (Halikanlı) Gölyazı (Dondurma) Cihanbeyli Xelika (Ö98); Xalîka Jêr (D07); mahalle Hesina Ö98, D07, S19, U Muhtemel
Xelikan (Halikanlı) Sağlık Cihanbeyli Qolîta (Ö98); Qolita (D07) Ö98, D07, S19 (yaklaşık 200 hane) Muhtemel
Xelikan (Halikanlı) Yapalı (Kamber) Cihanbeyli Kemera (Ö98); Qemera (D07) Ö98, D07, S19 Muhtemel
Xelikan (Halikanlı) Taşpınar Cihanbeyli — Ö98 “Xelikan + Türk”; S19 Sözlü rivayet
Xelikan (Halikanlı) Oğuzeli / Tömek Cihanbeyli — S19; U Muhtemel
Xelikan (Halikanlı) Şerefligökgözü (1859 Küçükgökgöz) Haymana — D: Halikanlı cemaati, 31 hane Arşivle doğrulanmalı · eşleşme Muhtemel
Xelikan (Halikanlı) “Halikanlı” karyesi, 209 hane (KVS 1312) İnevi — KVS 1312 (bkz. Nişanyan Yeradları ve Orta Anadolu Kürt Köyleri: Kullanım ve Sınırlar) Kesin (kayıt) · bugünkü karşılığı bilinmiyor
Sefkan (Şefikanlı) Celep (köy) Kulu Sefka (D97); Sêvka (D07) D97, D07, S19 Muhtemel
Sefkan (Şefikanlı) Zincirlikuyu (Kürdoğlu/Gordoğlu) Kulu Gundî Omê (D97; D07) D97, D07, S19, ÜK45; YB: yalnız Sefkan Muhtemel
Sefkan (Şefikanlı) Güzelyayla Kulu Yaylê Kûtê (D97) D97, S19 Muhtemel
Sefkan (Şefikanlı) Bulduk Cihanbeyli Gundî Buldix (Ö98; D07) Ö98, D07, S19 Muhtemel
Sefkan (Şefikanlı) Kerpiç Haymana Gundê Kose D: Sefkanlı, 44 hane; Bîrnebûn 33, s. 68 Arşivle doğrulanmalı
Sefkan (Şefikanlı) Cihanşah Haymana Xavura (U) D: 40 hane Arşivle doğrulanmalı · U bugün Têrikan der
Sefkan (Şefikanlı) Kepenekçi Kalesi Haymana — D: 27 hane Arşivle doğrulanmalı
Sefkan (Şefikanlı) Konakgörmez Haymana — D: 23 hane Arşivle doğrulanmalı · G “Büyük Konakgörmez — Şîxan” der
Nasıran (Nasırlı) Şerefli (Bumsuzşerefli → Bozyurt → Şerefli) Kulu Serder (N); Sardar (U) D97, S19, U; yerel köy sitesi[20] Muhtemel · karma yapı Sözlü rivayet
Nasıran (Nasırlı) Yeniceoba Cihanbeyli İncow (Ö98); Încov (D07) Ö98, D07, S19; Özgür 2002 Muhtemel
Nasıran (Nasırlı) Kuşça Cihanbeyli Hecîlera (Ö98; D07) Ö98, D07, S19 Muhtemel
Nasıran (Nasırlı) Bumsuz Haymana — D: Nasırlı, 58 hane Arşivle doğrulanmalı
Nasıran (Nasırlı) Karacaören (Karacaviran) Gölbaşı — D: 33 hane Arşivle doğrulanmalı
Nasıran (Nasırlı) Karagedik Gölbaşı — D: 28 hane; U “Nasiran + Oxçîyan” Arşivle doğrulanmalı · karma yapı doğrulanamadı
Cudkan (Cudikanlı) Tuzyaka (Haremi Cütkanlı) Kulu Cûtka (D97); Cutko (wiki) D97, S19; ÜK45 Muhtemel
Cudkan (Cudikanlı) Bozan Kulu Cûtkênbiçûk (D97) D97, S19 (Cudikanlı'nın ilk yerleştiği Höyük mevkii) Muhtemel
Cudkan (Cudikanlı) Günyüzü Cihanbeyli Cûtika (Ö98) Ö98, S19 Muhtemel
Celikan (Çelikanlı) Kırkpınar Kulu Celîka (D97) D97, D07, U Muhtemel
Celikan (Çelikanlı) Yeşilyurt (Atkafası) Kulu Celîka (D97); Celikan Jêr (N) D97, D07, Y; 1893 Atkafası yazışması (kodsuz) Muhtemel · 1893 Arşivle doğrulanmalı
Celikan (Çelikanlı) Hisar Kulu Hesar (D97) D97, D07, Y Muhtemel
Celikan (Çelikanlı) Kütükuşağı (1858 “Kütük Uşağı” oymağı) Cihanbeyli Kutiga (Ö98); Kutika (D07) D07, Y, Ö98; ÜK45 “Kütük Uşağı” Muhtemel
Celikan (Çelikanlı) Göllü, Yenidoğanlı (karma Mifkan + Celikan) Kırşehir — yalnız U (B6: Mifkan) doğrulanamadı Hipotez
Hacebanlı (Hacıban) Gökler Kulu — S19, Y; YB Muhtemel
Hacebanlı (Hacıban) Bala kümesi: Aşağı/Yukarı Hacıbekir (Axlera), Büyükbıyık (Emera), Küçükbıyık, Bektaşlı (Rostıka) Bala — Bîrnebûn 8[21]; U “Hêcîban, Suruç kökenli”; Dede s. 67[22] Hipotez (Rişvan'ın Hacebanlı'sı olduğu kanıtlanmadı)
Hacebanlı (Hacıban) Eğribasan (Erbasan) Bala — Bîrnebûn 8 Hêcibî ↔ U/G Bilikan tartışmalı; listeye alınmaz
Belikan (Belikanlı) Büyükkışla Şereflikoçhisar (YB; Y) Qişla — Heciyo değil S19, Y Muhtemel (kol)
Belikan (Belikanlı) Akarca (Garo), Büyükdamlacık, Küçükdamlacık, Odunboğazı, Yusufkuyusu, Şanlıkışla; G ayrıca Doğankaya, Kanlıkışla Şereflikoçhisar U adları yalnız U ve G (Y'nin Belikan listesi de aynı köyleri sayar) doğrulanamadı Hipotez
Molikan (Mülûkanlı) Kırkışla Cihanbeyli — Ö98; U “Kırşehir kökenli” Muhtemel (kol) · köken doğrulanamadı
Molikan (Mülûkanlı) Alahacılı (Kırşehir–Çiçekdağı adaşı) Kırşehir — B6 (karışık) ↔ G Berketî ↔ U Canbegan çelişkili; adaşlar ayrılmalı
Molikan (Mülûkanlı) Armutlu, Devreceli, Tatbekirli Kırşehir — yalnız U (B6 Armutlu–Devreceli “karışık”; Tatbekirli B6'da Berketî) doğrulanamadı Hipotez
Mehînan (Meyhanlı) Yazıçayırı Kulu Mehîna (D97); Mehîno (wiki) D97; ÜK45 “Meyhanlı”; U Muhtemel (kol) · geliş Sözlü rivayet
Mehînan (Meyhanlı) Aktaş ? — yalnız U doğrulanamadı Hipotez
Mifkan (Mifikan; Kırşehir) Eskidoğanlı, Yenidoğanlı, Göllü, Harmanaltı, Hüseyinli, Körpınar, Külhüyük, Uzunpınar, Tosunburnu, Taburoğlu, Seyrek, Hatunoğlu, Yeşiloba, Üçkuyu (B6); Kırkpınar yalnız U'da (Kulu Kırkpınar'ıyla adaş) Kırşehir Merkez / Boztepe B6 adları B6; Bîrnebûn 18, s. 89–90[23]; U Sözlü rivayet / yerel yayın
Şêxbilan (Kırşehir) Bahçepınar (Torina), Doğankaş (Ramko), Mahmutlu (Qişlê), Pöhrenk (Gêder), Çanakpınar (Okço), Çiğdeli, Çamalak, Çevirme, Yalnızağaç; Üçkuyu (B6'da Mifkan) Çiçekdağı / Boztepe B6 adları B6; Bîrnebûn 18, s. 89–90[23]; U Sözlü rivayet / yerel yayın
Berketî (Kırşehir) Baraklı, Harmanpınar (Kunguş), Şahinoğlu (Şahana), Tatbekirli (U'da Molikan), Büyük ve Küçük Teflek Çiçekdağı B6 adları B6; U; G Sözlü rivayet / yerel yayın
Okçuyan (Oxçîyan) Acıköy (Şorik), Alan, Avanoğlu, Konurkale (Konir), Bozlarevci, Gölcük, Çökelik; Afraköyü, Tuzköyü (yalnız G); Kelismailuşağı (yalnız U) Çiçekdağı B6 adları B6; G; U Sözlü rivayet · ek köyler doğrulanamadı · kol statüsü belirsiz
Atmanlu (1859 “cemaat”) Altunçanak = Altınçanak Haymana — D: 24 hane; 1851'de Cihanbeyli'ye tâbi ayrı aşiret Arşivle doğrulanmalı · Bala Derekışla “Etmana” bağı Hipotez
Pisîyan (bağ belirsiz) Kekilliali, Ağapınar, İkizler, Çadırlı köyleri Kaman / Kırşehir — B6 Rişvan bağı doğrulanamadı; bkz. Pisîyan
“Reşî” etiketi Kalebalta (“Karakürt-Reşî”) Aksaray — Bîrnebûn 2[24] doğrulanamadı Hipotez (U kolsuz bırakır)

1859–60 defterinde cemaat adı verilmeyen Rişvan haneleri

Dede'nin Ek A dökümünde bir grup Haymanateyn köyündeki Rişvan haneleri cemaat adı verilmeden kaydedilmiştir.[1] Bu köyler için kol bilgisi yoktur Arşivle doğrulanmalı: Arık, Babayakup, Boyalık, Börücek, Dikilitaş (Runkuş), Hacı Muradlı, Hacılar, Halaşlı, Karahasanlı, Karahoca, Karaoğlan, Kargalı, Koparan, Kızılkoyunlu, Oyaca, Pire Pınarı, Sarı Halil, Seferi, Selametli, Soğluca, Subaşı (Kötek), Tevhodor, Toluntaş, Velihimmetli, Yeşilyurt-Haymana (Yağışmışlı), Yurtbeyi (Gerder), Çakal, Çayırlı, Çokören, Çubuk, Örencik, Ücret, Şerefli (2 hane), Deveci (2 hane). Haymana'daki Yeşilyurt (Yağışmışlı), Kulu'daki Yeşilyurt (Atkafası, Celikan) ile karıştırılmamalıdır; Şerefli sayfası da bu 1859 kaydıdır, Kulu'daki Şerefli köyü değildir.

Komşu aşiretler (Rişvan kolu değildir)

Aşağıdaki aşiretler Rişvan köyleriyle aynı bölgede yaşar ve kaynaklarda zaman zaman Rişvan listelerine karışır, ama Rişvan kolu değildir; ayrı tutulur.

Aşiret Başlıca köyler İlçe Dayanak Not
Mikâilli (Mikailî) İnler Katrancı (Mikaila), Timurözü (Bazika), Karabenli (Ruta Gazê), Yenimehmetli (Rûta Nevalê), Sabanca (Koçka), Hacımuslu (Avda), Eskikarsak (Zırka), Ilıca Polatlı–Haymana; doğu kolu Van/Ağrı/Erciş Yıldız 2023; Bîrnebûn 1, 37; U 1830, 1840 ve 1851 kayıtlarında Rişvan'dan ayrı aşiret; komşu ve akraba aşiret olarak ele alınır
Modanlı Katrancı, Karasüleymanlı, Yamak, Beşkatrancı (1799 beratı); Çeltikli, Yamak (1851) Haymana Yıldız 2023 Bu köylerin bir kısmı U'da Şêxbizinî
Şêxbizinî Canımana, Dipdede, Karacadere, Soğukkuyu (Bîrê Şêxo) (Kulu); Haymana'da 36–43 köy (Balçıkhisar, Durutlar, Karaömerli, Evliyafakı, Kutluhan…) Kulu, Haymana D97; Bîrnebûn 3, 76; U Lek/Kerkük kökeni Sözlü rivayet
Canbeg (Canbegan) Kelhasan, Korkmazlar (Delala), Turanlar, Yünlükuyu (Hecîomera), Zaferiye, Beyliova; Polatlı'da Hacımusa, Özyurt, Şeyhahmetli, Gülpınar… Cihanbeyli, Polatlı, Yunak Ö98; Bîrnebûn 37; U Cihanbeyli aşireti ile Canbeg aynı değildir
Cihanbeyli (aşiret) Böğrüdelik (Bordelig), Kurtuşağı, Hacıömeroğlu, Beşışıklı, Boyalı; Polatlı Uzunbeyli Cihanbeyli, Yunak, Sarayönü, Polatlı Aygün 2019; ÜK45
Sêwêdî Kandil, Büyük/Küçükbeşkavak, Çimen, Çöl, Yeşildere; Polatlı Yüzükbaşı Cihanbeyli, Polatlı Ö98; ÜK45 “Ekecik”
Têrikan (Terkanlı) Burunağıl, Köşker (Kulu); Boğazkaya, Sırçasaray, Tepeköy, Çatak, Kaldırım, Cihanşah(?) (Haymana) Kulu, Haymana D97; U Cihanşah için 1859'da Sefkanlı kaydı vardır
Hêcîban / Sawrikî / Kuhkî (Bala) Büyük/Küçükcamili, Erdemli, Kesikköprü, Tepeköy (Bala) Bala Bîrnebûn 8; U Hacebanlı sorusu çözülene kadar komşu sayılır
Alikan, Badıllı, Şîxan, Seyfanlı (U listeleri) çeşitli U Seyfanlı ile Sefkan ayrı adlardır

Türk ve Tatar köyleri (Ağılbaşı, Kışlaklar, Soğulca, Sığırcık) yalnız yerel bağlam için anılır.

Çözülen sorular (yerel bilgi, 18.10.2026)

Aşağıdaki sorular yerel bilgiyle yanıtlanmıştır Sözlü rivayet; yanıtlar tabloya işlenmiştir.[13]

  1. Altılar'ın Kürtçe adı: Otlar, Atlar ve Altilera aynı adın yazım biçimleridir; üçü de geçerlidir. Dağ 1997'nin Altılar için “Omera” vermesi zayıf bir okumadır; Omera yalnız Ömeranlı'nın adıdır.
  2. Yayla adları: Kırklar = Bircê; Demirçeşme = Papoxlu; Pazarözü'nün Kürtçesi de Pazarözü'dür.
  3. Acıkuyu'nun statüsü: 1954'te köy olarak kurulmuştur; bugün büyükşehir düzenlemesiyle Kulu'ya bağlı mahalledir. Kırklar, Uzunkuyu ve Pazarözü ise bugün Ömeranlı'nın mahalleleridir.
  4. Demirçeşme ile Acıkuyu: Ayrı yerlerdir; Demirçeşme Ömeranlı'nın yaylasıdır.
  5. Büyükkışla: Şereflikoçhisar'dadır; Kürtçe adı Qişla'dır. Bir listedeki “Heciyo” satır kaymasıdır (aynı adın başka bir listedeki karşılığı Küçükdamlacık'tır). Söylemez'in “Kulu ilçesinin Büyükkışla köyü” ifadesi bir ilçe hatası ya da adaş bir köye işarettir.
  6. Zincirlikuyu: Yalnız Sefkan köyüdür; bir çevrimiçi listedeki “karma” etiketi kabul edilmemiştir.
  7. Şerefli (Kulu): Çoğunluk Nasirli'dir; ilk yerleşenler Burunsuz'dan gelmiş, sonra Têrikan aileleri, en son Erzurum Hınıs'tan Sefkan aileleri yerleşmiştir.[20] Köyle ilgili “Muş'tan gelindi” anlatısı büyük olasılıkla bu Hınıs grubuna aittir Hipotez.
  8. Günyüzü: Cudkan köyüdür; Söylemez'in bir yerde Halikanlı demesi esas alınmaz.
  9. Gökler: Hacebanlı köyüdür; yerel bilgi Söylemez 2019 ve Yasemin ile örtüşür Muhtemel.
  10. Tavlıören: Wiki'de “Tavlıören Köyü (Ankara)” başlıklı sayfalar Kulu'daki Tavlıören'e aittir; başlıklar “(Kulu)” olarak düzeltilmiştir.

Açık sorular

  1. Torina adaşlığı: Beşkardeş'in Kürtçe adı Torina, Kırşehir'deki Bahçepınar'ın (Şêxbilan) adıyla aynıdır. Bu adaşlık bir Şêxbilan–Omeran bağı olarak okunmamalıdır Hipotez.
  2. Büyükkışla adaşı: Bîrnebûn 6'daki Kırşehir tablosu Boztepe'de de bir Büyükkışla (Qişla, Mifikan) sayar.[5] Wiki'deki Büyükkışla sayfası hangisini kastettiğini belirtmez. Kırşehir'de Mahmutlu da Qişlê diye anılır.
  3. Hacebanlı: Kulu Gökler (S19, Y) ile Bala'daki Hêcibî/Hêcîban kümesi arasındaki bağ çözülmemiştir. 1880 lâyihasının metni ve Bala sözlü tarihi gerekir Hipotez.
  4. Cihanşah ve Konakgörmez: 1859'da Sefkanlı (D) kaydı ile bugünkü Têrikan (U) ve “Şîxan” (G) etiketleri çelişir. İki Konakgörmez olup olmadığı belirsizdir.
  5. Kerpiç'in kökeni: Adıyaman (U) mı, Gaziantep–Dülük (Dede'nin anlatıcıları) mı?
  6. Okçuyan: Bağımsız bir kol mu? U listeleri “Oxçîyan” grubunu Reşîyan önekiyle yazmaz.
  7. Kırşehir kolları: B6, Bîrnebûn 18 ve U arasında farklar var: Üçkuyu (Mifkan/Şêxbilan), Tatbekirli (Berketî/Molikan), Armutlu–Devreceli (karışık/Molikan), Alahacılı (Molikan/Berketî/Canbegan), Kekilliali (Pisîyan/Belikan). Kırşehir saha görüşmesi gerekir.
  8. Belikan'ın Koçhisar köyleri: Yasemin'in Belikan listesi U ve G ile aynı köyleri sayar; listelerin bağımsız kaynaklar olup olmadığı belirsizdir.
  9. Mikâilli: Bazı yerel listelerde Rişvan kolu sayılır; 1830–1851 kayıtlarında ayrı aşirettir. Bu sayfada komşu ve akraba aşiret olarak gösterilmiştir.
  10. Gundê Kose: Haymana'daki Kerpiç ve Yurtbeyli köyleri Kürtçede ikisi de “Gundê Kose” diye anılır; Yurtbeyi (Gerder) ise ayrı bir köydür.
  11. İki Yeşilyurt: Kulu Yeşilyurt'u (Atkafası, Celikan) ile Haymana Yeşilyurt'u (Kadıköy/Yağışmışlı, 1859'da cemaat adı verilmeyen 5 hane) ayrı köylerdir.
  12. Demirçeşme: Yayla bugün yerleşim olarak sürüyor mu? Sorulmuştur, yanıt bekleniyor.

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ↑ 1,0 1,1 Suat Dede, From Nomadism to Sedentary Life in Central Anatolia: The Case of Rışvan Tribe (1830–1932), yüksek lisans tezi, İhsan Doğramacı Bilkent Üniversitesi, Ankara 2011, Ek A (BOA NFS.d 1784, 1859–60 Haymanateyn Rişvan defterinin dökümü; defterin aslı görülmedi). Bkz. Haymanateyn’de Rişvan Köyleri Listesi (1859).
  2. ↑ M. Şirin Dağ, “Kulu Kürtleri”, Bîrnebûn 3 (Payîz 1997), s. 22–25, burada s. 23, Tablo 1 (Kulu köyleri: Türkçe ad – Kürtçe ad – aşiret).
  3. ↑ Vahit Duran, “Orta Anadolu’da Reşvanlar”, Bîrnebûn 33 (Bihar 2007), s. 64–74, burada s. 65–68.
  4. ↑ Muzaffer Özgür, “Cihanbeyli Kürtleri”, Bîrnebûn 5 (1998), s. 6–10, burada s. 9 (Cihanbeyli köyleri tablosu).
  5. ↑ 5,0 5,1 Bîrnebûn 6 (Payîz 1998), s. 21: Kırşehir Kürt köyleri tablosu (Türkçe ad – Kürtçe ad – ilçe – aşiret). Tablo bozuk OCR katmanlı sayfa görüntüsünden okunmuştur; bazı Kürtçe adlar okunamadı.
  6. ↑ Faruk Söylemez, “Konya ve Çevresinde Rişvan Aşireti ve İskânı”, A. Aköz – D. Yörük – H. Karpuz (haz.), Konya Kitabı XVII: Geçmişten Günümüze Göçler, c. I, Konya Ticaret Odası, Konya 2019, s. 353–367; oymak–köy eşlemeleri s. 356–361 (yazarın 2014–2015 saha görüşmeleri).
  7. ↑ Yasemin [soyadı ve kitap künyesi mevcut görüntülerde eksik], Ömeranlı, 1. bölüm, “Rışvan Aşireti'nin Orta Anadolu'daki Başlıca Kolları” alt bölümü ve 2. bölüm.
  8. ↑ S. Sırrı Üşer – M. Mesud Koman, Konya İli Köy ve Yer Adları Üzerinde Bir Deneme, Konya Halkevi, 1945 (Rohat Alakom, Bîrnebûn 8 (Havîn 1999), s. 58’deki aktarımla; asıl eser görülmedi).
  9. ↑ Nişanyan Yeradları, nisanyanyeradlari.com, ilgili köy maddeleri (dil ve aşiret etiketleri; erişim Ekim 2026). Etiketler kaynak göstermez; bkz. Nişanyan Yeradları ve Orta Anadolu Kürt Köyleri: Kullanım ve Sınırlar.
  10. ↑ Konya/Kulu - Kürt aşiretleri detay listesi, Konya/Cihanbeyli - Kürt aşiretleri detay listesi, Ankara/Haymana - Kürt aşiretleri detay listesi, Ankara/Bala - Kürt aşiretleri detay listesi ve Tribus kurdes d’Anatolie centrale - Liste complète (257 points): çevrimiçi harita listeleri. Derleyeni ve dayanağı belirsizdir; kaynaksız ikincil liste.
  11. ↑ Orta Anadolu Kürt Aşiretlerinin Coğrafi Dağılımı, “Coğrafi Dağılım” listesi: kaynaksız ikincil liste; bazı satırlarda kayma vardır.
  12. ↑ Hacı Çevik, Avrupa Ülkelerine Yapılan Göç Bağlamında Siyasallaşma: Kulu ve Cihanbeyli Örnekleri, yüksek lisans tezi, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2018, s. 43–51 (tek sözlü tanıklığa dayanan kol listesi).
  13. ↑ 13,0 13,1 13,2 Yerel bilgi, Kulu, 2026. Sözlü rivayet
  14. ↑ Ahmet Gezer, “Dîroka Eşîra / Êla Omerî”, Kurden Anatolien (kurdenanatolien.com), tarihsiz, erişim 5 Ekim 2026: Omerî köyleri “Omera, Altilar, Tavli, Torina (Beşkardeş), Birtalik û Çopli”. Yerel yayın.
  15. ↑ Konya Vilâyeti Salnâmesi, H. 1312 (1894–95), 26. def‘a, s. 340 (Ömeranlı: 133 hane).
  16. ↑ Altun Başaran, “Ejê”, Bîrnebûn 80, s. 62–64 (Altilera ve Çoplî biçimleri). Bkz. Altun Başaran — Ejê (Bîrnebûn).
  17. ↑ Ahmet Ağralı [soyadının ilk harfi taramada silik], Göçebelikten Yerleşik Hayata Geçen Bir Toplum: Kırklar Yaylası, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Antropoloji Bölümü, ders ödevi, Mayıs 1984 (İÜ Merkez Kütüphanesi, demirbaş 58717).
  18. ↑ Muzaffer Özgür, [başlık künye eksik], Bîrnebûn 15 (2002), s. 71–73, burada s. 73 (Nasıran'ın Karagedik–Karacaören → Yenice → Tavşançalı'nın Pazarözü yaylası → Bulduk → Yeniceoba güzergâhı).
  19. ↑ Roni Yıldırım, “Arşıncı (Germik)”, Veger 7 (Adar 2004), s. 61–63.
  20. ↑ 20,0 20,1 “Şerefli köyü tarihi ve kuruluşu”, kulu-06.tr.gg, yerel köy sitesi (künyesiz), erişim 18 Ekim 2026. Kabile ve aile adları burada aktarılmamıştır.
  21. ↑ Bîrnebûn 8 (Havîn 1999), PDF s. 16: Bala Kürtleri yazısı; köylerin bir kısmının Heciban aşiretine mensup olduğu söylenir (köy düzeyindeki eşleme bu çalışmada yeniden okunmadı).
  22. ↑ Suat Dede, From Nomadism to Sedentary Life, s. 67: 1880 tarihli lâyihaya göre Bala kazasında “a member of Rışvan Confederation” olan Hacıbanlı aşireti (Dede'nin ifadesi; lâyihanın aslı görülmedi).
  23. ↑ 23,0 23,1 Bîrnebûn 18 (2002), s. 89–90: Kırşehir'den bir söyleşi (Şêxbil–Mifik kavgası anlatısı; köy adları).
  24. ↑ Bîrnebûn 2 (1997), s. 12: Aksaray köyleri listesi (“Kalebalta-Eyübeli – Karakürt-Reşi”).
"https://wiki.greenanatolia.org/index.php?title=Rişvan_Aşireti_kolları_ve_köyleri&oldid=36064" sayfasından alınmıştır