Altun Başaran — Ejê (Bîrnebûn)/fr

Orta Anadolu Kürtleri Kültürel Hafıza Arşivi sitesinden

Altun Başaran — Ejê (Bîrnebûn)

Diller: TRKUFREN

Cette page est consacrée à Ejê, un texte publié par Altun Başaran dans le numéro 80 de Bîrnebûn. La figure centrale est Rawê Mesî Alî Beg. Le texte relate sa vie, la mort de ses enfants, un mariage de type berdêl et les traditions de deuil associées, exprimées à travers les kilam et les veng.

Informations

Résumé

Le texte présente Ejê comme une femme respectée et autonome. Il est indiqué qu'elle appartient à la lignée d'Ewnî Xoce. Elle a quatre filles et trois fils. Deux de ses fils, Hecî et Abdila, meurent jeunes. Ces morts successives constituent le noyau émotionnel du récit et donnent naissance à une parole de deuil très forte.

Sa fille Zêva Xelê est donnée en mariage d'échange (berdêl) dans le village de Çoplî et prend le nom de Goz. Le récit se tourne ensuite vers l'histoire de ses enfants, Goz et Rawik. Dans la dernière partie, tous deux meurent la même nuit, ce qui provoque une nouvelle lamentation chantée par leur mère.

Kilam / Veng

Les trois passages suivants sont conservés en kurmancî dans leur forme originale et ne sont pas traduits.

Passage 1

Tême, tême Hecî Abdila tême
Ez a bi peya ketime rêya Çoplîyê tênagême
Bi ningê xwas, kincên vajoyî
Min royê li xwe kirine dûrme
Ez ê ki herime mala Omê Îvê rûnime
Ez e ku bême ez a, hima azincî hima xwazgincî me
ku li ber çavên dê da were
Ez ê li yara Abdilê xwe bi rucû me

Passage 2

Erê berxê tu gelar î
tu bi enîyê gewr, bi perçemê zer î
Xwedê tu dayî Xwedê tu birî
Ez teme şênû Mil Hecî xwe naterkînim
min ji waqa paşî newêrî
A niha Mehmedî malê Karê were
E bê ka xwarzîyê me yî dîlkelem aqil deferî
Ez a odê Mil Hecî xwe rêş kim, av kim
Qêmîş nawim di ser ra gav kim
Ez a sond xim bi sondê mezin
careka din di pê hevalê te mêz nakim

Passage 3

De menale Goz Gozê tu menale
Avcîya rameke hawê wan xezala
Goza min bûka xaltîyê zeya xalê
Şêxkê xwanga min î aşê xwe yî di êş da cî hiştîye
Şev bi nîvê şevê çûye ber pencera malê xalê
Î ji Fatika kekî min î bêbira dikîye savalê
Rawê berxê mere kanîyê Xelê avê
Porê Goz û Rawê min dirêjî zêr î li navê
Yavrim wun ê bi mal in, wun ê bi mêr in
Wun cima di desî hev da sond duxune li hodê bavê.

Source

  • PDF source : altunbasaran.pdf
  • Pages source : 1, 2, 3