Hozan Aydın

Hozan Aydın Kürt bir şarkıcı ve yurtsever bir sanatçıdır.

Doğduğu yer Bingöl Dağları ile Aras Nehri çevresindeki coğrafyadır. Bu bölgede küçük ve doğal güzelliklerle çevrili bir köy bulunmaktadır. Köyün adı Xindeqa’dır. Bu köy yaklaşık on haneli küçük bir yerleşimdir. Köyün yakınında yer altından çıkan soğuk bir su kaynağı vardır ve bu kaynak Kanîya Jêr olarak bilinir.

Bu bölge aynı zamanda Serhad kültürünün etkisini taşıyan bir coğrafyadır. Bu coğrafyada yaşayan halkın kültürü, sözlü anlatılar ve özellikle dengbêjlik geleneği ile güçlü bir şekilde aktarılır.

Bu gelenekte şu destan ve hikâyeler anlatılır:

Ayrıca bu bölgede şu ünlü dengbêjlerin sesi yankılanmıştır:

Bu isimler Kürt klasik müzik geleneğinin önemli temsilcileri olarak kabul edilir.

Doğumu

Hozan Aydın 1962 yılında Xindeqa köyünde doğmuştur.

Annesi onun doğumu hakkında ilginç bir anı anlatır:

Aydın daha doğmadan önce annesi onun karnında ağlama sesleri duyduğunu söylemiştir. Aydın bu durumu esprili şekilde şöyle yorumlar:

“Belki de o zaman bile şarkı söylüyordum.”

Çocukluğu

Aydın yedi yaşına geldiğinde uzun kış gecelerinde köyde yapılan toplantılara katılır. Bu toplantılar bir tür halk okulu niteliğindedir. İnsanlar burada:

hikâyeler anlatır
destanlar söyler
klamlar icra eder

Bu ortam Aydın’ın sanat kişiliğinin oluşmasında büyük rol oynamıştır.

Aydın ayrıca küçük yaşlardan itibaren Erivan Radyosu’nu dinler. Bu radyoda şu sanatçıların sesini duyar:

Bu yayınlar Aydın’ın müzik dünyasını derinden etkiler.

Eğitim

1971 yılında Aydın ve kuzenleri okula başlar. Köylerinde okul olmadığı için başka bir köye yürüyerek gitmek zorundadırlar. Her gün yaklaşık 5–6 kilometre yürürler.

Okulda eğitim Türkçe yapılmaktadır.

Bu dönemde Aydın okul etkinliklerinde sık sık şarkı söylemeye başlar.

Öğretmeni Dursun Çelik bağlama çalan bir müzik öğretmenidir. Aydın ilk kez bu öğretmeni sayesinde bağlama görür ve sesini duyar. Bu enstrüman onun hayatında önemli bir dönüm noktası olur.

Öğretmeni bir gün babasına şöyle der:

“Aydın’ı Ankara’ya götürüp müzik okuluna gönderelim. Ondan iyi bir sanatçı çıkar.”

Ancak babası küçük yaşta yalnız gitmesine izin vermez.

Muş Yılları

1975 yılında Aydın Muş’a gider ve liseye başlar.

Burada kuzeni Evdilbaqi ona bağlama çalmayı öğretir. Aydın bu dönemde sürekli müzikle ilgilenir.

Bir gün matematik sınavı için çalışması gerekirken bütün gece bağlama çalar ve şarkı çalışır. Ertesi gün sınavdan düşük not alır.

Bu olay onun müziğe ne kadar bağlı olduğunu gösterir.

İstanbul Dönemi

1977 yılında Aydın İstanbul’a gider.

Burada ilk kez büyük bir metropol hayatını deneyimler.

1977 yılında 1 Mayıs Taksim Olayları sırasında meydana gelen büyük yürüyüşe tanık olur. Bu olay onun siyasal düşüncelerini de etkiler.

Bu dönemde Aydın politik içerikli şarkılar söylemeye başlar.

Şivan Perwer ile Tanışma

Bir gün Taksim’de yürürken uzaktan gelen güçlü bir ses duyar.

Şarkı Kürtçe söylenmektedir:

"Gula baxçê we ka"

Bu sesin sahibi Şivan Perwer’dir.

Aydın bu sanatçıdan çok etkilenir ve kasetini alıp sürekli dinler.

Aynı dönemde Aram Tigran’ın eserlerini de keşfeder.

1980 Sonrası

1980 yılında 12 Eylül Darbesi gerçekleşir. Bu dönemde Aydın eğitimini bırakmak zorunda kalır.

Daha sonra İzmir’e gider ve dedesinin yanında kalır.

Dedesi ona bir bağlama satın alır. Bu Aydın’ın hayatındaki en önemli hediyelerden biridir.

Avrupa Yılları

1992 yılında Aydın Almanya’ya gider ve Dortmund’da siyasi mülteci olur.

Burada Kürt kültür faaliyetlerine katılır.

konserler
kültürel etkinlikler
folklor çalışmaları

gibi birçok etkinlikte yer alır.

Berlin

1998 yılında Berlin’e taşınır.

Burada Kürt Kültür ve Sanat Akademisi ile çalışmalar yapar.

Aydın günümüzde de Berlin’de yaşamaktadır.

Albümleri

Bêje (2002)
Stran Jîyane 1 (2006)

2006 yılında yayımlanan albümünü babasına ithaf eder.

Şarkıları

Bira Mirin Hebya Kalbûn Tunebya

Bira... Bira li dinya yê mirin hebûya, kalbûn tunebûya limin, limin, limin... ax û felek.
Keçikê belkî mala bavê te mîratbe, agir li mala bavê te rabe…
Rabe ji îro esrê pê ve te ewqas bi çavê xayîn li min mêzekir.
Min zanîbû tis,tekî dilê te da heye...
Minê serê xwe li ser çoka te danî...
Tu ji Xwedê natirsî derd û kulan ez kalkirim...

Elîko

Elîko lo laho şerekî li me çêbû;
Li deşta Sîmo, li Maselê...
Min dî swar û peya ên kûranya Hesenan diçûn ji êvarda...
Hêsîr ezim peya li du swaran...

Dewrane

Dewrane, dewrane, dewrane...
Bê sebrê dêrane...
Min dî bejna zirav dimeşîya li gera...
Li xwe kiribû şal û qutnîyê Helebî...

Dunyayê

Ax dunyaê...
Lê dayê, lê dayê...
Nemînin li dunyê...

Mal Cînar

Were mal cînar...
Helîm cane vê subengê xwezila mala me cînarê...
Berxê orta dîwarê we û meda cam û pencere...

Nêçîrvano

Nêçîrvano lo lo lawiko...
Tu vê subengê swarî bozî...
Berê xwe didî bêlanê bilind...

Şer ê Kopê

Lo axa o şer ê Kopê kê kir...
Lo maqulo dawa Kopê kê kir...
Ez evdalim evdal swaro...

Gul a Ber Qefaê

Ê Gulê rebenê ezê gulim...
Xwedê bi dê û bavê min re qebûl neke...
Aqibeta min û te bû aqibeta Mem û Zîn ê...

Kaynak

Hasanê Alê