Kürt Müziğinin Tarihi
Kürt Müziğinin tarihsel ve toplumsal kaynaklarının temelinde Dengbêj geleneği yer alır. Kürt müziğinin temel unsurları Dengbêj, Stranbêj, Lawikbêj ve Çîrokbêj geleneğidir. Dengbêjler güçlü bir bilinç ve etkileyici bir sese sahiptir.
Ayrıca Kürdistan coğrafyasında sürekli dolaşmaları nedeniyle ulusal bilinç oluşumunda önemli bir rol oynamışlardır. Kürdistan’dan binlerce Dengbêj yetişmiştir. Evdalê Zeynikê (17. yüzyıl), Selim Slêman, Kawis Axa, Meyremxan, Hesen Cizrevî, Qerebetê Xaco ve Îsa Berwarî ilk akla gelen önemli dengbêjlerden bazılarıdır.
Kürt Müziğinin Orta Çağ ve Yeni Çağ dönemlerindeki durumu ayrı bir araştırma konusudur. Günümüzde yalnızca Kürt Müziği hakkında genel bir değerlendirme yapılabilmektedir.
Kürt Müziğinin en önemli sorunlarından biri, profesyonel bir Müzik Endüstrisinin bulunmamasıdır. Bir diğer önemli sorun ise Kürdistan’ın merkezi ve bağımsız bir Devlet yapısına sahip olmamasıdır. Bu engeller nedeniyle Kürt Müziğinde ortak ve kurumsallaşmış bir gelişim çizgisi oluşamamıştır.
Kürt Müziğine zarar veren başka bir sorun ise yüzlerce Kürt Klamı ve Kürt Türküsünün çevrilmesi ve kültürel olarak sahiplenilmesidir. Ne yazık ki birçok durumda bu kültürel tahribatın Kürtler tarafından da gerçekleştirildiği görülmektedir.
Bağdat Radyosu, Tahran Radyosu ve Erivan Radyosu Kürt Müziğinin gelişiminde önemli roller oynamıştır. Mihemed Arif Cizrevî, Meyremxan, Hesen Cizrewî, Hesen Zîrek, Aram Tigran, Şakiro, Qerebetê Xaco ve Eyşê Şan gibi birçok sanatçı bu radyolar aracılığıyla seslerini Kürt Halkına ulaştırmıştır.
Kürt Müziği günümüzde farklı müzikal biçimlerde üretilmektedir:
- Kürt Halk Müziği
- modernize edilmiş Kürt Halk Müziği
- Modern Müzik türleri (pop, rock, jazz, pop-folk, etno-rock vb.)
- Dengbêjlik geleneği
Kürt Halkı müzikal üretimini farklı sanatçılar aracılığıyla sürdürmektedir.