**Pepûk Café Bilgileri**
Tür	Bağımsız kültür ve bilgi girişimi
Merkez	Ömeranlı
Kurucu	Dr. Gülabi CELEP
Odak	Bilim, kültür, ekoloji, sözlü tarih ve toplumsal hafıza
Dönem	2026-
Çalışma biçimi	Açık, katılımcı, saha temelli ve toplum odaklı

Bozkırda Yeşil Gelecek – 12–18 Temmuz 2027

Bilim, ekoloji ve doğayla yeniden bağ kurma haftası

Temel Bilgiler

Tarih: 12–18 Temmuz 2027

Yer: Pepûk Café, Ömeranlı ve çevredeki uygulama alanları

Günlük program saatleri: 12.00–23.00

Program dizisi: Pepûk 2027 Tematik Haftaları

Genel tema: Köklerden Kanatlara

Bozkırda Yeşil Gelecek, Orta Anadolu'nun iklim koşullarını, su ve toprak sorunlarını, biyolojik çeşitliliğini, ağaçlandırma çalışmalarını ve ekolojik geleceğini bilimsel bilgi ile yerel saha deneyimini bir araya getirerek ele alan uygulamalı bir tematik haftadır.

Program boyunca çocuklar, gençler, aileler, bilim insanları, çiftçiler ve çevre gönüllüleri yalnızca konuşmaları dinlemeyecek; deney, gözlem, temizlik, tohum takası, doğa yürüyüşü ve saha çalışmalarına aktif olarak katılacaktır. Pepûk Café ile Ömeranlı çevresindeki uygulama alanları, bu haftada ekolojik gözlem, ortak üretim ve yerel çözüm arayışlarının birlikte yürütüldüğü açık bir öğrenme zemini olarak ele alınır.

Bilgi notu: Pepûk adı, yerel hafızada simgesel bir anlam taşıyan Pepûk kuşu ile ilişkilidir; bu kuş ibibik kuşu olarak da bilinir.

Genel Tanıtım

Bozkırda Yeşil Gelecek haftası, Pepûk 2027 Tematik Haftaları içindeki ikinci program olarak 12–18 Temmuz 2027 tarihleri arasında düzenlenmektedir. Haftanın ana ekseni, Orta Anadolu bozkırını yalnızca genel çevre söylemleriyle değil; sıcaklık artışı, su kıtlığı, toprak yapısı, yerel tohumlar, ağaçlandırma pratikleri, yararlı böcekler ve saha gözlemleri gibi somut başlıklarla ele almaktır.

Program bilimsel bilgi ile yerel deneyimi karşı karşıya getirmek yerine yan yana getirir. Çiftçilerin saha bilgisi, çocukların gözlemi, gençlerin kayıt üretimi, ailelerin katılımı ve ekolojik uygulama alanlarında edinilen deneyimler bu hafta boyunca ortak bir öğrenme sürecine dönüştürülür.

Pepûk Café, Ömeranlı ve çevredeki uygulama alanları bu çerçevede hem buluşma hem de gözlem alanı olarak düşünülmektedir. Miyawaki mikro ormanı, Paulownia sahaları, tohum takası, atık ayrıştırma, doğa yürüyüşleri ve kuş gözlemi gibi başlıklar sayesinde ekoloji yalnızca konuşulan değil; sahada izlenen, kaydedilen ve birlikte tartışılan bir çalışma alanı hâline gelir.

Bu çerçevede Miyawaki projesi çevresinde kurgulanan çocuk dostu yürüyüş parkuru da haftanın uygulamalı öğrenme alanlarından biri olacaktır. Parkur boyunca bu coğrafyada görülen yabani ve evcil hayvanların görselleri kullanılarak çocukların türleri tanıması, hayvanların yaşama alanlarını öğrenmesi ve biyolojik çeşitlilik fikriyle erken yaşta ilişki kurması hedeflenmektedir.

Haftanın üretim ve kırsal ekonomi boyutunda ise süt üretimi, üretici örgütlenmesi ve kooperatifleşme başlıkları da ekolojik sürdürülebilirlik tartışmasının parçası olarak ele alınacaktır. Böylece bozkırda gelecek meselesi yalnızca doğal çevre üzerinden değil; yem, su, maliyet, kalite, örgütlenme ve pazar erişimi gibi kırsal üretim dinamikleri üzerinden de tartışılacaktır.

Kuraklık ve susuzluk ekseninde, Konya Kapalı Havzası'na ilişkin saha gözlemleri de haftanın ana düşünsel omurgalarından biri olacaktır. Bölgedeki göllerin kuruması, yeraltı sularının çekilmesi, obruklar, tarımsal baskı ve kırsal yoksulluk gibi başlıklar, ekolojik krizin toplumsal sonuçlarıyla birlikte ele alınacaktır.

Haftanın Amaçları

Orta Anadolu'daki iklim ve ekoloji sorunlarını bilimsel bilgilerle tartışmak: Kuraklık, sıcaklık artışı, su kaynakları, toprak kaybı ve biyolojik çeşitlilik başlıklarını kamusal tartışma alanına taşımak.
Çocukların ve gençlerin doğayı gözlemleyerek öğrenmesini sağlamak: Deney, saha yürüyüşü, kuş gözlemi ve uygulamalı atölyeler yoluyla ekolojik öğrenmeyi doğrudan deneyime bağlamak.
Miyawaki mikro ormanları ve Paulownia saha deneyimlerini görünür kılmak: Yerel uygulama alanlarını somut öğrenme ve değerlendirme sahaları olarak belgelemek.
Yerel tohumların ve geleneksel üretim bilgisinin korunmasını desteklemek: Tohumları yalnızca malzeme değil, bilgi ve hafıza taşıyıcısı olarak ele almak.
Toprak ve su kaynakları konusunda farkındalık oluşturmak: Basit laboratuvar deneyleri ve saha gözlemleriyle doğal kaynakların niteliğini tartışmaya açmak.
Atıkların azaltılması ve ayrıştırılması konusunda uygulamalı deneyim kazandırmak: Temizlik ve ayrıştırma çalışmalarını çevre farkındalığı ile üretici bir pratiğe dönüştürmek.
Hayvan refahı ve biyolojik çeşitlilik konusunda bilinç geliştirmek: Yabani yaşamı rahatsız etmeyen, gözleme ve korumaya dayalı bir yaklaşımı güçlendirmek.
Yerel halk, çiftçiler, bilim insanları ve gençler arasında bilgi paylaşımı sağlamak: Farklı deneyim alanlarını ortak öğrenme ortamında buluşturmak.
Ömeranlı için uygulanabilir ekolojik çözüm önerileri üretmek: Haftanın sonunda yerel ölçekte tartışılabilir ve uygulanabilir öneriler derlemek.

Haftalık Program

12 Temmuz 2027 Pazartesi

Açılış ve bozkırın ekolojik geleceği

12.00–13.00 — Karşılama ve haftanın açılışı

“Bozkırda Yeşil Gelecek” haftasının amacı, etkinlikleri, saha çalışmaları ve katılım kuralları tanıtılır.

13.00–14.30 — Doğayla Bağımız

Katılımcılar Ömeranlı'nın doğası, su kaynakları, ağaçlandırma alanları ve çevre sorunları hakkındaki gözlemlerini paylaşır.

15.00–17.00 — Bozkırın Ekolojik Sorunları Çalışma Masası

Kuraklık, su kullanımı, toprak kaybı, çöp, ağaçlandırma ve biyolojik çeşitlilik konularında sorunlar belirlenir.

17.00–19.00 — Dinlenme ve kafe buluşmaları

19.00–19.45 — Kuraklık, Susuzluk, Yoksulluk: Konya Kapalı Havzası'ndan Gözlemler

Ertan Karabıyık'ın söyleşisinde, 6–10 Kasım 2024 tarihlerinde Konya Kapalı Havzası'nda yürütülen saha çalışmasının gözlemleri üzerinden kuraklık, susuzluk, yoksulluk, kuruyan göller, artan göç ve kamu politikalarının sınırları ele alınır. Fotoğraflar, yerel anlatılar ve politika değerlendirmeleriyle su krizinin ekolojik ve toplumsal boyutları görünür kılınır.

Söyleşide ayrıca yeraltı sularının aşırı çekilmesi, ruhsatsız ve denetimsiz kuyuların etkisi, Karapınar, Cihanbeyli ve Kulu çevresinde artan obruk riski, kuraklık ile göç arasındaki ilişki ve özellikle Cihanbeyli-Kulu kırsalında üretimden çekilme, genç nüfusun uzaklaşması ve kırsal boşalma gibi sonuçlar da tartışılacaktır. Böylece Konya Kapalı Havzası, yalnızca bir su krizi alanı olarak değil; aynı zamanda ekolojik, ekonomik ve demografik bir çözülme sahası olarak değerlendirilecektir.

Bu çerçevede Mavi Tünel Projesi ve benzeri su transferi politikalarının sınırları da ele alınacaktır. Söyleşi, bir havzadaki krizi hafifletmek için başka havzalardan su taşınmasının kalıcı çözüm üretmek yerine çoğu zaman daha fazla su tüketimini teşvik ettiğini; modern sulama, yerel su yönetimi kapasitesi ve ürün deseninin yeniden planlanması gibi yapısal dönüşümler olmadan sorunun yalnızca ertelendiğini vurgulayacaktır.

Ayrıca Konya Kapalı Havzası'nda görülen düşük toplumsal tepkinin basit bir duyarsızlıktan çok, örgütlenememe, bilgi eksikliği ve umutsuzlukla ilişkili olduğu değerlendirilecektir. Kooperatifler, yerel birlikler, üretici ağları ve köy ölçeğinde su kullanım planları gibi yerel çözümlerin neden yaşamsal olduğu; kuraklığa dayanıklı ürün seçimi, damla sulama, yağmur suyu hasadı ve topluluk temelli denetim mekanizmalarının neden uzun vadeli çıkış yolu sunduğu bu bölümde tartışılacaktır.

Ancak bu yerel çözümlerin hayata geçirilebilmesi için örgütlenme, teknik destek ve bilgi paylaşımı gerektiği de özellikle vurgulanacaktır. Köylülerin kendi başına modern sulamaya geçmesi, ürün planlaması yapması ya da atık su geri dönüşüm sistemleri kurması çoğu durumda mümkün değildir; bu nedenle yerel yönetimler, kooperatifler, sivil toplum kuruluşları ve üniversitelerin aktif rolü yaşamsal önemdedir. Yerel bilgiye dayalı çözümlerin dışarıdan dayatılmadan, üreticilerin doğrudan katılımıyla geliştirilmesi hâlinde daha kalıcı ve kabul gören sonuçlar üreteceği; dolayısıyla kuraklıkla mücadelenin ancak kolektif bilinç ve dayanışmayla başarıya ulaşabileceği bu son bölümde açık biçimde ortaya konacaktır.

19.45–20.30 — Soru-cevap ve katılımcı değerlendirmesi

Katılımcılar söyleşi sonrasında Konya Kapalı Havzası, yeraltı suları, kuraklık ve kırsal yoksulluk başlıklarında soru yöneltir; bölgesel benzerlikler ve yerel deneyimler paylaşılır.

20.30–22.30 — Açık forum: Ömeranlı İçin Yeşil Gelecek

Katılımcılar bölge için uygulanabilir ekolojik çözüm önerilerini paylaşır.

13 Temmuz 2027 Salı

Temiz çevre ve atıkların dönüşümü

12.00–13.00 — Temizlik çalışması bilgilendirmesi

Temizlik rotası, güvenlik kuralları, atıkların ayrıştırılması ve görev paylaşımı açıklanır.

13.00–15.00 — Atıklarımızı Tanıyoruz

Plastik, cam, metal, kâğıt, organik ve tehlikeli atık türleri hakkında uygulamalı bilgilendirme yapılır.

15.00–17.00 — Hazırlık ve dinlenme

Eldiven, çöp poşeti, su, şapka ve diğer saha malzemeleri hazırlanır.

17.00–19.30 — Ömeranlı İçin Temizlik Günü

Çocuklar, gençler ve ailelerle önceden belirlenen alanlarda çöp toplama ve çevre farkındalığı çalışması gerçekleştirilir.

19.30–20.30 — Atıkların ayrıştırılması ve kayıt

Toplanan atıklar türlerine göre ayrılır; miktarları ve temizlik yapılan alanlar kayıt altına alınır.

20.30–23.00 — Atıktan Sanata Atölyesi

Temiz ve güvenli ambalaj, karton, kumaş ve yeniden kullanılabilir malzemelerle sanat eserleri hazırlanır.

14 Temmuz 2027 Çarşamba

Toprak, su ve yerel tohumlar

12.00–15.00 — Toprak ve Su Laboratuvarı

Çocuklar ve gençlerle toprak yapısı, nem, pH, su geçirgenliği ve su tutma kapasitesi üzerine basit deneyler yapılır.

15.00–16.00 — Deney sonuçlarının değerlendirilmesi

Farklı toprak örneklerinden elde edilen sonuçlar karşılaştırılır ve gözlem formlarına kaydedilir.

16.00–18.00 — Dinlenme ve tohum takası hazırlığı

Tohumlar isimlendirilir; tür, kaynak, ekim zamanı ve yetiştirme bilgileri etiketlere yazılır.

18.00–21.00 — Yerel Tohum Takas Şenliği

Sebze, çiçek, tıbbi ve aromatik bitki tohumları paylaşılır. Tohumların nereden geldiği ve nasıl yetiştirildiği kayıt altına alınır.

21.00–23.00 — Tohumların Hikâyeleri

Çiftçiler, kadınlar ve yaşlılar geçmişte yetiştirilen ürünleri, kaybolan çeşitleri ve geleneksel üretim bilgilerini anlatır.

15 Temmuz 2027 Perşembe

Miyawaki mikro ormanı ve yararlı böcekler

12.00–14.00 — Miyawaki Yöntemini Tanıyoruz

Miyawaki yönteminin temel ilkeleri, yoğun dikim, yerel tür seçimi, malçlama ve ilk üç yıllık bakım süreci anlatılır.

14.00–16.00 — Mikro Orman Gözlem Formu Atölyesi

Katılımcılara fidan büyümesi, toprak nemi, yabancı ot, canlı türleri ve malç kalınlığının nasıl kaydedileceği öğretilir.

16.00–17.00 — Dinlenme ve saha hazırlığı

17.00–19.30 — Miyawaki Ormanını Keşfediyoruz

Mikro orman alanında tür çeşitliliği, büyüme, doğal rekabet, malçlama ve ekolojik restorasyon üzerine saha gezisi yapılır.

20.00–22.00 — Böcek Oteli Yapıyoruz

Kuru dal, kozalak, kamış, taş, odun ve diğer doğal malzemeler kullanılarak yararlı böcekler için küçük yaşam alanları hazırlanır.

Böcek Oteli – Yararlı Böceklerle Doğayı Onarmak

Genel Tanıtım

Böcek Oteli – Yararlı Böceklerle Doğayı Onarmak, tozlaşmaya, doğal zararlı kontrolüne ve biyolojik çeşitliliğe katkı sağlayan böcekler için küçük yaşam ve kışlama alanları oluşturmayı amaçlayan uygulamalı bir doğa atölyesidir.

Atölye boyunca çocuklar, gençler ve aileler bambu, kamış, kozalak, dal parçaları, delikli kütükler, tuğla ve doğal dolgu malzemeleri kullanarak küçük böcek oteli modülleri hazırlayacaktır. Üretilen modüller program sonunda ana böcek oteline monte edilebilecek ya da uygun bakım rehberiyle katılımcılara verilebilecektir.

Etkinlik, böcekleri yalnızca zararlı canlılar olarak gören yaklaşımın yerine; tozlaşma, besin zinciri, doğal denge ve ekosistem onarımı açısından üstlendikleri görevleri görünür kılar. Böcek otelinin bütün böcek türlerini çekmek amacıyla hazırlanmadığı; belirli yararlı böcekler için kuru, temiz ve güvenli mikro yaşam alanları oluşturduğu özellikle vurgulanacaktır.

Amaç ve Ekolojik Gerekçe

Tozlaşmaya katkı sağlayan yalnız arılar için uygun yuvalanma boşlukları oluşturmak: Özellikle içi boş kamışlar, bambular ve uygun çapta delikler bu canlılar için güvenli barınak işlevi görebilir.
Uğur böcekleri, altın gözlü böcekler ve kulağakaçanlar gibi doğal düşmanlara barınma alanı sağlamak: Bu canlılar bazı zararlı böcek popülasyonlarının baskılanmasına katkı sunabilir.
Biyolojik mücadele ve ekolojik denge kavramlarını uygulamalı olarak anlatmak: Katılımcılar canlılar arası ilişkileri hazır bilgi olarak değil, somut malzeme ve saha örnekleriyle öğrenir.
Pestisit kullanımının azaltılmasına yönelik doğa temelli çözümleri görünür kılmak: Böcek otelleri tek başına çözüm değil, kimyasalsız mücadele yaklaşımının bir parçası olarak tanıtılır.
Çocukların böcekler, bitkiler ve besin zinciri arasındaki ilişkiyi öğrenmesini sağlamak: Tozlaşma, yaprak-bitki ilişkisi ve av-avcı dengesi yaşa uygun örneklerle açıklanır.
Aileleri bahçe ve tarla çevresinde kimyasalsız mücadele yöntemleri hakkında bilgilendirmek: Yararlı böcekleri koruyan bakım pratikleri, habitat çeşitliliği ve gözlem alışkanlığı teşvik edilir.
Miyawaki ormanı ve yaşam bahçesindeki biyolojik çeşitliliği desteklemek: Böcek oteli, tek başına değil, bitki çeşitliliği ve uygun saha yönetimiyle birlikte anlam kazanır.
Katılımcılara kendi küçük böcek otellerini yapabilecekleri temel becerileri kazandırmak: Ev, okul ve bahçe ölçeğinde güvenli kurulum mantığı öğretilir.
Böcek otellerini yalnızca dekoratif nesne değil, izlenmesi ve bakımı gereken ekolojik yapılar olarak tanıtmak: Kurulum sonrası bakım, temizlik, gözlem ve yenileme gereksinimi açık biçimde anlatılır.

Hedeflenen Yararlı Böcekler

Yalnız arılar: Koloni hâlinde yaşamayan birçok arı türünü kapsar. Bitkilerin tozlaşmasına katkı sağlar ve uygun çapta, temiz tüp veya deliklerden yararlanabilir. Bal arılarından farklı yaşam biçimlerine sahip oldukları özellikle belirtilir.

Uğur böcekleri: Bazı türleri yaprak bitleri gibi küçük zararlılarla beslenebilir. Doğal zararlı kontrolüne katkı sağlayabilir. Kuru yaprak, kozalak veya korunaklı boşluklarda barınabilir.

Altın gözlü böcekler: Özellikle larvaları bazı küçük bitki zararlılarıyla beslenebilir. Tarım ve bahçelerde biyolojik mücadele açısından önemlidir. Kuru, korunaklı ve hava alan bölmelere ihtiyaç duyabilir.

Kulağakaçanlar: Bazı küçük zararlılarla ve organik kalıntılarla beslenebilir. Ekosistemdeki rolleri tür, ortam ve besin koşullarına göre değişebilir. Ayrı, kuru ve korunaklı dolgu bölmeleri hazırlanabilir.

Diğer küçük yararlı omurgasızlar: Etkinlikte her canlıyı otele çekmek gibi bir iddia kurulmaz. Amaç, yalnızca bölgenin ekolojik koşullarına uyumlu bazı yararlı gruplar için güvenli mikro habitat mantığını öğretmektir.

Bütün böceklerin her bölgede aynı işlevi göstermediği özellikle belirtilmelidir. Yerel türler hakkında doğrulanmamış kesin bilgiler verilmemeli; gözlem ve bakım sonuçlarının zamana yayılan bir izleme çalışmasıyla anlam kazanacağı anlatılmalıdır.

Etkinlik Akışı

1. Tanıtım Sohbeti — Yaklaşık 10 dakika

Katılımcılara şu sorular üzerinden kısa ve etkileşimli bir anlatım yapılır:

Yararlı böcek ne demektir?
Bütün böcekler zararlı mıdır?
Tozlaşma neden önemlidir?
Bal arıları dışındaki arılar ne yapar?
Uğur böcekleri ve altın gözlü böcekler bahçeye nasıl katkı sağlar?
Böcek oteli neden kurulur?
Böcek oteli pestisitin doğrudan yerine geçen tek çözüm müdür?
Böcek otelinin yanında çiçek, su, toprak ve pestisitsiz alan neden gereklidir?

Böcek otelinin tek başına ekolojik denge oluşturamayacağı; yerel bitkiler, çiçeklenme sürekliliği, su, toprak sağlığı ve pestisit kullanımının azaltılmasıyla birlikte düşünülmesi gerektiği özellikle vurgulanır.

2. Uygulamalı Mini Atölye — Yaklaşık 15–20 dakika

Her katılımcı veya küçük grup, yaklaşık 15 × 15 cm büyüklüğündeki bir tek göz kaseti doldurur.

Kullanılabilecek malzemeler:

Bambu
Kamış
Delikli dal veya kütük
Kozalak
Kuru dal parçaları
İçi delikli tuğla
Saman
Kil ve kireç esaslı doğal dolgu
Bağlama ve sabitleme malzemeleri

Atölye akışı şu sırayla yürütülür:

Malzemelerin tanıtılması
Modül türünün seçilmesi
Malzemelerin uygun uzunluğa hazırlanması
Keskin ve parçalanmış uçların kontrol edilmesi
Dolguların kasete sıkı fakat hava alabilecek biçimde yerleştirilmesi
Modülün gevşek parçalarının sabitlenmesi
Katılımcının modülüne bir ad vermesi
Modülün ana böcek otelindeki uygun bölüme ayrılması

3. Ana Böcek Oteline Montaj

Program sırasında hazırlanan tek göz kasetleri ana böcek otelinin farklı bölmelerine monte edilir. Montaj görevi çocuklar tarafından değil, sorumlu yetişkinler veya teknik ekip tarafından yürütülmelidir.

4. Saha Yerleştirmesi

Ana böcek oteli seçilen alana yerleştirilir. Katılımcılara yön, yükseklik, yağmurdan korunma ve çevredeki bitki örtüsü hakkında uygulamalı bilgi verilir.

5. Kapanış ve Gözlem Görevi

Katılımcılara şu gözlem soruları verilir:

Hangi bölmeler kullanılmış görünüyor?
Deliklerin girişinde çamur veya bitki parçaları var mı?
Çevrede hangi çiçekler açıyor?
Otelin içi kuru mu?
Küf, çürüme veya hasar var mı?
Yakın çevrede pestisit kullanılıyor mu?

Ana Böcek Otelinin Tasarımı

Kaynak tasarımı koruyarak iki ana boyut seçeneği önerilir:

Yaklaşık 60 × 90 cm
Yaklaşık 100 × 120 cm

Ana böcek oteli modüler ve katmanlı düşünülmelidir. Ahşap bir dış iskelet içinde farklı çaplarda bambu ve kamış tüpleri, delikli kütük parçaları, kozalak cepleri, tuğla boşlukları ve lifli dolgu bölmeleri ayrı gözler hâlinde yerleştirilebilir.

Karkas

Dayanıklı ahşap palet veya kutu
Sağlam arka panel
Yağmurdan koruyan siperli çatı
Birbirinden ayrılmış farklı dolgu gözleri
Keskin kenarları giderilmiş yüzey
Devrilmeye karşı güvenli sabitleme

Ahşap seçimi

Mümkün olduğunca işlenmemiş ve toksik koruyucu içermeyen ahşap kullanılmalıdır.
Yoğun kimyasal emprenye edilmiş veya kötü kokulu malzemeler kullanılmamalıdır.
Ahşap tamamen kuru olmalıdır.
Küflü, çürük veya böcek ilacıyla işlem görmüş malzeme kullanılmamalıdır.

Dolgu bölmeleri

Bambu ve kamış tüpleri
Delikli kütükler
Delikli tuğlalar
Kozalak ve kuru dal bölmeleri
Saman bölmesi
Kil-kireç esaslı dolgu bölmeleri

Farklı böcek grupları için hazırlanmış bölmeler birbirinden ayrılmalı ve kısa açıklama etiketi taşımalıdır. Yapı yalnızca görsel olarak dolu görünmesi için sıkıştırılmamalı; boşlukların temiz, kuru ve ezilmemiş olmasına dikkat edilmelidir.

Delik ve Tüp Hazırlama İlkeleri

Kaynakta belirtilen 3–9 mm çap aralığı korunmalıdır. Delik ve tüp seçiminde şu kurallar uygulanır:

Farklı çaplar birlikte kullanılabilir; tek tip çap tercih edilmemelidir.
Tüp ve delik içleri temiz, kuru ve pürüzsüz olmalıdır.
Giriş ağızları keskin, parçalanmış veya lif lif ayrılmış bırakılmamalıdır.
Çok kısa, kırık veya arkası tamamen açık tüpler kullanılmamalıdır.
Delik açılan ahşapta çatlak, küf veya yoğun reçine bulunmamalıdır.
Tüpler sıkıca yerleştirilmeli; ancak hava almayı tamamen engelleyecek biçimde ezilmemelidir.
Doğrulanmamış teknik ayrıntılar kesin standart gibi sunulmamalı; bakım ve gözlem verileriyle birlikte değerlendirilmelidir.

Tek Göz Atölye Modülleri

Katılımcılar ana yapının küçük bir parçası olarak tek gözlü modüller hazırlayabilir. Bu modüller kısa bambu demetleri, delikli küçük odun parçaları, kozalak dolu minik kutular veya lifli dolgu bölmeleri biçiminde tasarlanabilir. Her modül üzerine hangi malzemeyle yapıldığı, hangi yararlı böcek grubu için düşünüldüğü ve bakım notu eklenebilir.

Bu yöntem çocukların hem bireysel üretim yapmasını hem de ortak ana yapıya katkı vermesini sağlar. Modüllerin bir kısmı ana otele monte edilirken, uygun olanlar katılımcılara evde bakım denemesi için örnek olarak verilebilir.

Malzemeler ve Hazırlık

Bambu ve kamış parçaları
Delikli ya da delinmeye uygun kuru odun parçaları
Kozalak, ince dal ve kabuk parçaları
Boşluklu doğal tuğla parçaları
Kimyasal işlem görmemiş ahşap çerçeve parçaları
Doğal sicim, güvenli bağlantı elemanları ve elde tutulabilir basit el aletleri
Etiket kartları, kalemler ve kısa bakım föyleri

Malzemelerin önceden temizlenmiş, kuru ve keskin çıkıntılardan arındırılmış olması gerekir. Kimyasal boya, vernikli ahşap, plastik dolgu veya ekolojik işlev taşımayan süs parçaları kullanılmamalıdır.

Yer Seçimi ve Montaj

Böcek oteli, yağmur alan çukur bir zemine değil; kuru, iyi hava alan ve doğrudan şiddetli rüzgâra açık olmayan bir noktaya yerleştirilmelidir. Sabah güneşi alan, öğleden sonra aşırı ısınmayan, bitki çeşitliliğine yakın ama sulama suyunun sürekli çarpmadığı alanlar tercih edilmelidir.

Montaj sırasında yapı toprağa doğrudan oturtulmamalı; mümkünse yükseltilmiş bir destek üzerinde, sallanmayacak biçimde sabitlenmelidir. Miyawaki ormanı çevresinde ya da yaşam bahçesinde kurulacak örnekler için sulama, bakım ve gözlem erişimi de dikkate alınmalıdır.

Eğitim Panoları

Etkinlikte kullanılacak panolarda şu kısa başlıklar yer alabilir:

Yararlı böcek nedir?
Yalnız arılar ile bal arıları arasındaki farklar
Böcek oteli ne işe yarar, ne işe yaramaz?
Pestisitsiz mücadelede habitatın rolü
Kurulumdan sonra bakım neden gereklidir?

Panolar kısa, görsel destekli ve çocukların anlayabileceği dilde hazırlanmalıdır. Böcekleri korku ya da iğrenme nesnesi olarak değil, ekosistemin çalışan bileşenleri olarak anlatan bir dil kullanılmalıdır.

Çocuk Güvenliği

Çocuk güvenliği kutusu: Atölyede kullanılan malzemeler çocukların yaşına uygun seçilmeli; kesici, delici veya ağır araçlar yalnızca yetişkin gözetiminde kullanılmalıdır.

Çocuklar böcekleri elde tutmaya, toplamaya veya kapalı kaba koymaya teşvik edilmemelidir.
Sivri tel, paslı metal, kırık cam ve kıymık riski taşıyan malzemeler atölye alanına alınmamalıdır.
Küçük çocuklar yetişkin gözetiminde çalışmalıdır.
Atölye alanında içme suyu, gölge ve temel ilk yardım desteği hazır bulundurulmalıdır.
Çocukların fotoğraf ve video kayıtları için gerekli izinler alınmalıdır.
Çocukların böcek korkusu, duyusal hassasiyeti ya da çekincesi alay konusu yapılmamalıdır.

Ekolojik Etik ve Biyogüvenlik

Ekolojik etik notu: Böcek oteli, doğadan canlı toplama ya da her boşluğu böcekle doldurma yöntemi değildir; amaç, uygun türler için güvenli ve izlenebilir mikro yaşam alanları oluşturmaktır.

Doğadan kontrolsüz biçimde böcek taşınmamalı, yuva bozulmamalı ve canlılar zorla yerleştirilmemelidir.
Bölgeye uygun olmayan malzeme ve türler kullanılmamalıdır.
Küflü, ıslak veya çürüyen dolgu malzemeleri uzun süre yapıda bırakılmamalıdır.
Böcek otelinin yakınına yoğun pestisit uygulaması yapılacak alanlar seçilmemelidir.
Atölye, istilacı tür yayılımına yol açacak tohum, bitki ya da dolgu malzemesiyle birleştirilmemelidir.

Bakım ve İzleme

Böcek otelleri kurulduktan sonra kendi hâline bırakılacak dekoratif objeler değildir. Mevsimsel nem durumu, küflenme, kırılma, gevşeme ve dolgu malzemelerinin bozulması düzenli olarak kontrol edilmelidir. Çok kirlenen, çöken ya da su alan bölmeler gerektiğinde yenilenmelidir.

İzleme süreci çocuklar ve aileler için ayrı bir öğrenme alanı olarak da kullanılabilir. Hangi bölmelerin daha çok kullanıldığı, hangi malzemenin daha dayanıklı olduğu ve çevredeki çiçeklenme ile böcek hareketliliği arasındaki ilişki basit gözlem formlarıyla kaydedilebilir.

Katılımcılara Verilecek Evde Kurulum Kılavuzu

Katılımcılara verilecek kısa kılavuzda şu başlıklar yer almalıdır:

Küçük ve kuru bir ahşap ya da kutu yapı seçimi
Bambu, kamış ve delikli kuru odun gibi güvenli malzeme kullanımı
Yağmurdan korunan, güneş alan ama aşırı ısınmayan yer seçimi
Kimyasal boya ve vernikten kaçınma
Düzenli kontrol ve gerektiğinde yenileme
Böcek otelini süs eşyası gibi değil, bakım gerektiren bir ekolojik yapı olarak görme

Evde kurulum anlatılırken her ortamın aynı böcek çeşitliliğine sahip olmadığı; gözlem ve sabrın bu sürecin parçası olduğu açıkça belirtilmelidir.

Beklenen Çıktılar

Bu bölümde belirtilen başlıklar hedef niteliğindedir. Gerçekleşen sonuçlar etkinlik ve hafta sonrasında güncellenecektir.

Ana böcek oteline monte edilmiş örnek modüller
Katılımcıların hazırladığı tek göz atölye parçaları
Yararlı böcekler hakkında kısa bilgi panoları
Böcek oteli bakım ve gözlem föyleri
Çocukların ve ailelerin evde kurulum için kullanabileceği kısa rehber
Miyawaki ormanı çevresinde biyolojik çeşitlilik farkındalığını güçlendiren uygulamalı kayıtlar

Sürdürülebilirlik ve Sonraki Adımlar

Miyawaki ormanı çevresinde böcek otelinin düzenli gözlem noktası olarak kullanılması
Mevsimsel bakım günlerinin çocuklar ve ailelerle birlikte planlanması
Yaşam bahçesi, okul bahçesi ve tarla kenarlarında küçük ölçekli örneklerin çoğaltılması
Kimyasalsız mücadele, tozlaşma ve yararlı böcekler konusunda yeni kısa atölyelerin hazırlanması
Çocukların gözlem notlarıyla desteklenen küçük bir “yararlı böcek günlüğü” oluşturulması

22.00–23.00 — Günün gözlemleri

Katılımcılar saha gözlemlerini ve öğrendiklerini paylaşır.

16 Temmuz 2027 Cuma

Paulownia deneyimi ve bozkırda ağaç yetiştirmek

12.00–14.00 — Paulownia Deneyimi: Bozkırda Bir Ağaç

Paulownia yetiştiriciliği, tohumdan üretim, dikim aralıkları, sulama, bakım, dip kesimi ve karasal iklime uyum deneyimleri anlatılır.

14.00–16.00 — Saha Verileri ve Deneyimler

Paulownia ağaçlarının büyüme sonuçları, karşılaşılan sorunlar, don, kuraklık, su ihtiyacı ve bakım yöntemleri değerlendirilir.

16.00–17.30 — Dinlenme ve saha hazırlığı

17.30–20.00 — Paulownia Sahası İnceleme Gezisi

Farklı yaş ve dikim aralıklarındaki Paulownia ağaçları incelenir. Katılımcılar büyüme, gövde gelişimi ve toprak koşulları üzerine gözlem yapar.

20.30–22.00 — Kulu ve Türkiye'de Süt Üretimi: Sürdürülebilirlik, Örgütlenme ve Pazar Dinamikleri

Cavit Deniz'in konuşması çerçevesinde Kulu Süt Üreticileri Birliği deneyimi üzerinden süt üretiminde sürdürülebilirlik, üretici örgütlenmesi, kalite standartları, pazar erişimi ve kooperatifleşmenin rolü ele alınır. Su ve yem kullanımı, çevresel sorumluluk, üretim maliyetleri ve kırsal kalkınma ilişkisi bölgesel bir örnek üzerinden tartışmaya açılır.

22.00–23.00 — Bozkırda Hangi Ağaçlar Yetişebilir?

Yerel ağaç türleri, hızlı büyüyen türler, meyve ağaçları ve ekolojik uyum üzerine yuvarlak masa toplantısı düzenlenir.

23.00–23.30 — Soru-cevap ve değerlendirme

17 Temmuz 2027 Cumartesi

Hayvanlar, kuşlar ve doğa yürüyüşü

12.00–13.30 — Hayvan Dostlarımızı Tanıyoruz

Çocuklara bölgedeki evcil ve yabani hayvanların yaşamları, beslenmeleri, korunmaları ve doğal ekosistemdeki görevleri anlatılır.

13.30–15.00 — Hayvanlara Doğru Yaklaşım

Hayvan refahı, sokak hayvanları, yuvalara ve yavrulara dokunmama, yabani hayvanları rahatsız etmeme ilkeleri ele alınır.

15.00–17.00 — Dinlenme ve yürüyüş hazırlığı

17.00–19.00 — Pepûk Doğa Yürüyüşü: Yabani ve Evcil Hayvanları Tanıma Parkuru

Miyawaki projesi ve yürüyüş parkuru çevresinde gerçekleştirilen bu saha etkinliğinde, çocuklara bölgedeki yabani ve evcil hayvanların görselleri eşliğinde tanıtım yapılır. Türlerin yaşama alanları, beslenme biçimleri, insanlarla ilişkileri ve ekosistemdeki yerleri rehber anlatımıyla açıklanır. Bitkiler, toprak yapısı ve bozkır ekosistemi de aynı yürüyüş içinde birlikte gözlemlenir.

19.00–21.00 — Pepûk Kuş Gözlem Etkinliği

Pepûk kuşu olarak bilinen ibibik başta olmak üzere bölgedeki kuşlar dürbün ve gözlem formlarıyla izlenir.

21.00–22.00 — Kuş ve doğa gözlemlerinin kaydı

Görülen kuşlar, bitkiler ve diğer canlılar liste hâline getirilir.

22.00–23.00 — Bozkırın Sesleri

Doğadan edinilen izlenimler, kısa hikâyeler, çizimler ve fotoğraflar üzerinden paylaşılır.

18 Temmuz 2027 Pazar

Ekolojik üretimler, değerlendirme ve kapanış

12.00–14.00 — Haftanın ürünlerinin hazırlanması

Fotoğraflar, toprak ve su deneyleri, tohum kayıtları, böcek otelleri, atık sanat eserleri ve saha gözlem formları sergiye hazırlanır.

14.00–17.00 — Bozkırda Yeşil Gelecek Sergisi

Hafta boyunca hazırlanan çalışmalar, saha kayıtları, çocukların üretimleri ve ekolojik proje önerileri ziyaretçilere sunulur.

17.00–18.30 — Çocuklar ve Gençler Anlatıyor

Çocuklar ve gençler hafta boyunca öğrendiklerini, yaptıkları deneyleri ve doğa gözlemlerini paylaşır.

18.30–20.00 — Ömeranlı İçin Ekolojik Öneriler

Temizlik, su tasarrufu, ağaçlandırma, atık yönetimi ve doğa koruma alanlarında uygulanabilir öneriler belirlenir.

20.00–21.30 — Kapanış Forumu

Haftanın sonuçları değerlendirilir ve gelecek yıl için öneriler alınır.

21.30–23.00 — Müzik, çay ve doğa sohbetleri

Haftanın Kalıcı Çıktıları

Bu bölümde belirtilen başlıklar hedef niteliğindedir. Gerçekleşen sonuçlar hafta sonunda güncellenecektir.

Temizlik yapılan alanların haritası
Toplanan atıkların tür ve yaklaşık miktar kayıtları
Atıktan sanat eserleri sergisi
Konya Kapalı Havzası kuraklık söyleşisi notları
Toprak ve su deney sonuçları dosyası
Yerel tohum listesi ve takas kayıtları
Miyawaki mikro ormanı gözlem raporu
Paulownia saha gözlem notları
Süt üretimi, kooperatifleşme ve kırsal sürdürülebilirlik panel notları
Bölgede gözlemlenen kuş ve hayvan türleri listesi
Yürüyüş parkurunda kullanılan yabani ve evcil hayvan görsel seti
Doğal malzemelerden hazırlanmış böcek otelleri
Çocukların doğa çizimleri ve gözlem günlükleri
Ömeranlı için ekolojik öneriler bildirisi
Kısa “Bozkırda Yeşil Gelecek” hafta raporu

Katılım ve Kayıt

Topluma açık etkinlikler, ayrıca belirtilmediği sürece ücretsizdir.

Sınırlı kontenjanlı laboratuvar ve atölyeler için ön kayıt alınabilir.

Çocukların saha etkinliklerine ebeveyn veya görevli yetişkin gözetiminde katılması gerekir.

Konuşmacılar, kolaylaştırıcılar, kontenjanlar ve kayıt bağlantıları kesinleştikçe sayfa güncellenecektir.

Kesinleşmemiş ücret, kontenjan veya kayıt bağlantısı bu sayfada ilan edilmez.

Saha Güvenliği ve Ekolojik Etik

Güvenlik notu: Açık hava ve saha etkinlikleri sırasında katılımcıların sıcaklık, ekipman, çocuk güvenliği ve ekolojik koruma ilkelerine uygun hareket etmesi beklenir.

Açık hava etkinlikleri sıcaklık nedeniyle mümkün olduğunca 17.00 sonrasında gerçekleştirilir.
Katılımcılar içme suyu, şapka, uygun ayakkabı ve güneş korumasıyla gelmelidir.
Temizlik çalışmalarında koruyucu eldiven kullanılmalıdır.
Çocuklar cam, metal, tıbbi ve tehlikeli atıklara dokunmamalıdır.
Saha etkinliklerinde ilk yardım çantası bulundurulmalıdır.
Kuş yuvaları, yumurtalar, yavrular ve yabani hayvanlar rahatsız edilmemelidir.
Bilimsel veya yasal izin olmadan canlı yakalanmamalı ve doğal alandan taşınmamalıdır.
Böcek otellerinde toksik boya, işlenmiş kimyasal ahşap veya tehlikeli malzeme kullanılmamalıdır.
Tohum takasında tür ve kaynak bilgisi kaydedilmeli; istilacı türlerin yayılmasına izin verilmemelidir.
Fotoğraf ve video kayıtları için gerekli izinler alınmalıdır.

Organizasyon Notları

Açık hava ve saha etkinlikleri, sıcaklık koşulları gözetilerek ağırlıklı olarak 17.00 sonrasına yerleştirilmiştir.
Laboratuvar, atölye ve saha gezileri için gerekli malzemeler program öncesinde hazır bulundurulmalıdır.
Çocukların katıldığı saha çalışmalarında ebeveyn veya görevli yetişkin gözetimi sağlanmalıdır.
Temizlik, tohum takası, saha gözlemi ve sergi hazırlığı için kısa kayıt formları önceden hazırlanmalıdır.
Haftanın sonunda sunulacak sergi için pano, masa, etiket ve gösterim düzeni önceden planlanmalıdır.
Her günün sonunda kısa gözlem ve değerlendirme notu alınması, hafta raporunun hazırlanmasını kolaylaştıracaktır.

İletişim ve Duyurular

Bu sayfada yalnızca doğrulanmış program bilgileri yer almaktadır.

Konuşmacılar, kolaylaştırıcılar, kontenjanlar ve kayıt bağlantıları kesinleştikçe sayfa güncellenecektir.

Kesinleşmemiş konuşmacı, sponsor, ücret veya kayıt bağlantısı bilgileri bu sayfada ilan edilmez.

Bu sürümde yeni bir telefon numarası, e-posta adresi veya kayıt bağlantısı eklenmemiştir.

Ayrıca bakınız