Hafızanın İzinde – 19–25 Temmuz 2027
| Tür | Bağımsız kültür ve bilgi girişimi |
|---|---|
| Merkez | Ömeranlı |
| Kurucu | Dr. Gülabi CELEP |
| Odak | Bilim, kültür, ekoloji, sözlü tarih ve toplumsal hafıza |
| Dönem | 2026- |
| Çalışma biçimi | Açık, katılımcı, saha temelli ve toplum odaklı |
Hafızanın İzinde – 19–25 Temmuz 2027
Kültür, sanat, dil ve etnografya haftası
Hafızanın İzinde, Ömeranlı ve çevresinin kültürel mirasını, yerel dillerini, göç hikâyelerini, aile arşivlerini, eski yer adlarını, etnografik nesnelerini, müziğini, edebiyatını ve gündelik yaşam kültürünü araştırmayı ve kayıt altına almayı amaçlayan bir tematik haftadır.
Program geçmişi yalnızca nostaljik biçimde hatırlamakla sınırlı değildir. Amaç; yaşlıların hafızasında, aile albümlerinde, yer adlarında, şarkılarda, nesnelerde ve gündelik dilde yaşayan bilgileri gelecek kuşakların erişebileceği kalıcı kaynaklara dönüştürmektir. Bu nedenle katılımcılar yalnızca anılarını paylaşan kişiler olarak değil, bilginin sahibi, taşıyıcısı ve ortak üreticisi olarak konumlandırılır.
Bilgi notu: Pepûk adı, yerel hafızada simgesel bir anlam taşıyan Pepûk kuşu ile ilişkilidir; bu kuş ibibik kuşu olarak da bilinir.
Genel Tanıtım
Hafızanın İzinde haftası, Pepûk 2027 Tematik Haftaları içindeki üçüncü program olarak 19–25 Temmuz 2027 tarihleri arasında düzenlenmektedir. Haftanın ana ekseni, Ömeranlı'nın kültürel mirasını yalnızca hatırlamak değil; sözlü tarih, aile arşivi, yer adları, etnografik nesneler, çok dilli anlatılar ve görsel kayıtlar üzerinden düzenli biçimde belgelemektir.
Program, yaşlı kuşakların taşıdığı bilgi ile gençlerin kayıt, dijitalleştirme ve kısa film üretimi becerilerini aynı zeminde buluşturur. Böylece hafıza çalışması, yalnızca geçmişe dönük duygusal bir çağrı değil; gelecek kuşaklar için erişilebilir, düzenlenmiş ve paylaşılabilir kaynaklar üretme sürecine dönüşür.
Pepûk Café – Ömeranlı ve çevredeki kültürel alanlar bu hafta boyunca hem buluşma hem arşivleme hem de sergileme mekânı olarak düşünülmektedir. Eski fotoğraflar, yer adları, dengbêj anlatıları, kilam, stran, şiir, kısa video ve köy tiyatrosu gibi başlıklar sayesinde kültürel hafıza çok yönlü bir üretim alanı olarak ele alınır.
Haftanın Amaçları
- Ömeranlı'nın sözlü ve görsel hafızasını kayıt altına almak: Anlatılar, fotoğraflar, belgeler ve gündelik hafıza unsurlarını dağılmadan önce belgelemek.
- Yaşlı kuşakların taşıdığı bilgileri gençlerle buluşturmak: Hafıza aktarımını kuşaklar arası canlı bir öğrenme süreci hâline getirmek.
- Eski fotoğraf, belge ve aile arşivlerini dijitalleştirmek: Kırılgan aile malzemelerini koruma ve erişim açısından daha sürdürülebilir bir düzene taşımak.
- Yerel dildeki kelime, deyim, ninni ve anlatıları derlemek: Gündelik dilde yaşayan kültürel birikimi görünür kılmak.
- Kaybolan yer adlarını ve kültürel mekânları belgelemek: Toplumsal hafızanın coğrafyayla kurduğu bağı yeniden izlenebilir hâle getirmek.
- Etnografik nesneler için düzenli bir envanter oluşturmak: Nesneleri yalnızca sergi unsuru değil, tarihsel bilgi taşıyıcıları olarak değerlendirmek.
- Dengbêjlik ve sözlü anlatı geleneğini görünür kılmak: dengbêj anlatıları ile kilam ve stran geleneğini bağlamı korunarak belgelemek.
- Gençlerin kısa film, fotoğraf ve arşiv çalışmalarına katılmasını sağlamak: Gençleri kültürel hafızanın pasif izleyicileri değil, aktif üreticileri olarak konumlandırmak.
- Ömeranlı Etnografya Müzesi için başlangıç koleksiyonu oluşturmak: Gelecekte daha kalıcı bir yerel bellek altyapısı kurmak için ilk düzenli malzeme tabanını hazırlamak.
- Kültürel hafızayı geleceğe aktaracak sürdürülebilir bir arşiv modeli geliştirmek: Toplanan kayıtların adlandırma, saklama ve erişim ilkelerini güçlendirmek.
Haftalık Program
19 Temmuz 2027 Pazartesi
Açılış ve yaşayan hafıza
12.00–13.00 — Karşılama ve haftanın açılışı
“Hafızanın İzinde” haftasının amacı, etkinlikleri, kayıt çalışmaları ve katılım ilkeleri tanıtılır.
13.00–14.30 — Ömeranlı'nın Hafızası Nelerden Oluşur?
Katılımcılar dil, göç, aile hikâyeleri, eski fotoğraflar, yer adları, müzik, yemek ve gündelik yaşam kültürü üzerine görüşlerini paylaşır.
15.00–17.00 — Hafıza Masası: Yaşlılarımız Anlatıyor
Yaşlılar çocukluk, çalışma hayatı, düğünler, göç, yayla yaşamı, komşuluk ve köyün geçmişi üzerine hatıralarını anlatır.
17.00–19.00 — Dinlenme ve kafe buluşmaları
19.00–21.00 — Kuşaklar Arasında Ömeranlı
Yaşlılar, yetişkinler ve gençler kasabanın geçmişi, bugünü ve geleceği üzerine birlikte konuşur.
21.00–23.00 — Açık mikrofon: Benim Ömeranlı Hikâyem
Katılımcılar ailelerinden veya kendi yaşamlarından kısa bir hatıra paylaşır.
20 Temmuz 2027 Salı
Eski fotoğraflar ve aile arşivleri
12.00–13.00 — Fotoğraf kabul ve kayıt masası
Katılımcıların getirdiği eski fotoğraflar teslim alınır; sahiplik ve yayımlama izinleri kaydedilir.
13.00–16.00 — Eski Fotoğraflar Günü
Aile albümlerindeki fotoğraflar incelenir; fotoğraflardaki kişiler, yerler, tarihler ve olaylar mümkün olduğunca belirlenir.
16.00–18.00 — Fotoğrafların taranması ve dijitalleştirilmesi
Fotoğraflar zarar verilmeden taranır, dosya adları standartlaştırılır ve dijital arşive aktarılır.
18.00–19.30 — Fotoğrafların Hikâyeleri
Seçilen fotoğrafların arkasındaki aile, göç, düğün, askerlik, okul ve çalışma hayatı hikâyeleri anlatılır.
20.00–22.00 — Aile Arşivi Nasıl Korunur?
Fotoğraf, mektup, belge ve ses kayıtlarının fiziksel ve dijital olarak korunmasına ilişkin uygulamalı bilgilendirme yapılır.
22.00–23.00 — Günün kayıtlarının değerlendirilmesi
21 Temmuz 2027 Çarşamba
Dilimizin hazinesi
12.00–14.00 — Dilimizin Hazinesi Derleme Atölyesi
Az kullanılan kelimeler, atasözleri, deyimler, dualar, beddualar, ninniler, çocuk tekerlemeleri ve yerel söyleyişler derlenir.
14.00–16.00 — Kuşaklar Arasında Kelimeler
Yaşlıların kullandığı ancak genç kuşakların daha az bildiği sözcükler anlamları ve kullanım örnekleriyle kaydedilir.
16.00–18.00 — Dinlenme ve kayıtların düzenlenmesi
18.00–20.00 — Dil, Kimlik ve Kültürel Hafıza Söyleşisi
Dil kaybı, çok dillilik, kuşaklar arası aktarım ve diasporada dilin korunması tartışılır.
20.00–21.30 — Ninniler, Tekerlemeler ve Çocukluk Sesleri
Kadınlar ve yaşlılar hafızalarında kalan ninni, tekerleme ve çocuk oyunlarını paylaşır.
21.30–23.00 — Çok Dilli Şiir ve Metin Okumaları
Türkçe, Kürtçe ve katılımcıların bildiği diğer dillerde kısa metinler okunur.
22 Temmuz 2027 Perşembe
Kaybolan yer adları ve kültürel coğrafya
12.00–14.00 — Ömeranlı'nın Eski Yer Adları
Çeşme, dere, tarla, yayla, mezra, mahalle, tepe ve yolların geçmişte kullanılan adları toplanır.
14.00–16.00 — Kaybolan Yer Adları Haritası Atölyesi
Yaşlıların anlatımları ve mevcut haritalar kullanılarak kültürel yer adları taslak haritaya işlenir.
16.00–17.30 — Dinlenme ve saha hazırlığı
17.30–20.00 — Kültürel Coğrafya Yürüyüşü
Uygun ve güvenli noktalara gidilerek eski yer adları, çeşmeler, yapılar ve toplumsal hafıza mekânları yerinde incelenir.
20.30–22.00 — Bir Mekânın Hafızası Nasıl Kaybolur?
Yer adlarının değişmesi, göç, yapılaşma ve kuşaklar arası aktarımın zayıflaması üzerine yuvarlak masa toplantısı yapılır.
22.00–23.00 — Harita kayıtlarının güncellenmesi
23 Temmuz 2027 Cuma
Etnografya ve sandıktan çıkan kültür
12.00–14.00 — Etnografik Nesne Kabul ve Belgeleme Masası
Eski tarım araçları, mutfak eşyaları, kıyafetler, takılar, kumaşlar, el işleri ve aile yadigârları kayıt altına alınır.
14.00–16.00 — Sandıktan Çıkan Kültür
Katılımcılar getirdikleri nesnelerin kimden kaldığını, ne amaçla kullanıldığını ve taşıdığı aile hikâyesini anlatır.
16.00–18.00 — Ömeranlı Etnografya Sergisi Hazırlığı
Nesneler güvenli biçimde yerleştirilir; adları, kullanım alanları ve hikâyeleri için açıklama kartları hazırlanır.
18.00–20.00 — Ömeranlı Etnografya Sergisi Açılışı
Eski tarım aletleri, mutfak araçları, kıyafetler, el işleri ve gündelik yaşam nesneleri toplumla buluşturulur.
20.00–21.30 — Nesnelerin Dili
Seçilen etnografik nesneler üzerinden geçmişteki üretim, çalışma, aile ve gündelik yaşam biçimleri tartışılır.
21.30–23.00 — Sergi gezisi ve hafıza sohbetleri
24 Temmuz 2027 Cumartesi
Sözlü anlatı, edebiyat ve sahne
12.00–14.00 — Bir Dakikada Ömeranlı Belgeselleri Atölyesi
Gençlere telefonla kısa video çekimi, röportaj, ses kaydı, kadraj ve temel kurgu ilkeleri anlatılır.
14.00–17.00 — Kısa Belgesel Çekimleri
Gençler kültürel mekânlar, insanlar, nesneler veya yerel hikâyeler hakkında bir dakikalık videolar hazırlar.
17.00–19.00 — Video seçimi ve gösterim hazırlığı
19.00–20.30 — Dengbêjler ve Sözlü Anlatı Geleneği
Kilam, stran, destan ve sözlü anlatılar, ortaya çıkış hikâyeleri ve toplumsal bağlamlarıyla birlikte sunulur.
20.30–22.00 — Şiir ve Edebiyat Akşamı
Türkçe, Kürtçe ve farklı dillerde şiirler, anılar ve kısa edebî metinler okunur.
22.00–23.00 — Bir Dakikada Ömeranlı Gösterimi
Gençlerin hazırladığı kısa videolar izlenir.
25 Temmuz 2027 Pazar
Köy tiyatrosu, sergi ve kapanış
12.00–14.00 — Haftanın ürünlerinin hazırlanması
Fotoğraflar, sözlü tarih kayıtları, yer adları haritası, kelime derlemeleri, etnografik nesneler ve videolar sergi alanına yerleştirilir.
14.00–17.00 — Hafızanın İzinde Sergisi
Hafta boyunca oluşturulan dijital ve fiziksel çalışmalar ziyaretçilere sunulur.
17.00–18.30 — Çocuklar ve Gençler Hafızayı Anlatıyor
Gençler hazırladıkları kısa filmleri, kelime derlemelerini, fotoğraf çalışmalarını ve saha gözlemlerini paylaşır.
18.30–20.00 — Hafızamızı Nasıl Koruyacağız?
Dijital arşiv, etnografya müzesi, sözlü tarih çalışmaları ve gelecek yılın programı üzerine değerlendirme yapılır.
20.00–21.00 — Köy Tiyatrosu Hazırlığı ve Açılış
Yerel hikâyelerden ve eski köy yaşamından uyarlanan kısa tiyatro gösterileri tanıtılır.
21.00–22.30 — Köy Tiyatrosu Gecesi
Göç, komşuluk, düğünler, çalışma hayatı ve kuşaklar arası değişimi konu alan kısa tiyatro gösterileri sahnelenir.
22.30–23.00 — Kapanış ve teşekkürler
Haftanın Kalıcı Çıktıları
Bu bölümde belirtilen başlıklar hedef niteliğindedir. Gerçekleşen sonuçlar program sonunda güncellenecektir.
- En az 15 sözlü tarih ve hafıza kaydı
- Kimliklendirilmiş ve dijitalleştirilmiş eski fotoğraflar
- Ömeranlı aile arşivi için başlangıç koleksiyonu
- Az kullanılan kelimeler, deyimler ve atasözleri sözlüğü
- Ninni, tekerleme ve sözlü anlatı kayıtları
- Kaybolan yer adları taslak haritası
- Etnografik nesne envanteri
- Ömeranlı Etnografya Sergisi
- Gençlerin hazırladığı bir dakikalık kısa belgeseller
- Şiir, dengbêjlik ve sözlü anlatı ses kayıtları
- Köy tiyatrosu video kaydı
- Kısa “Hafızanın İzinde” hafta raporu
Katılım ve Kayıt
Topluma açık etkinlikler ayrıca belirtilmediği sürece ücretsizdir.
Belgesel, dijitalleştirme ve arşiv atölyeleri için ön kayıt alınabilir.
Fotoğraf ve etnografik nesne getirecek kişilere önceden bilgilendirme yapılmalıdır.
Konuşmacılar, sanatçılar, kolaylaştırıcılar ve kayıt bağlantıları kesinleştikçe sayfa güncellenecektir.
Kesinleşmemiş ücret, isim, kontenjan veya bağlantı bu sayfada ilan edilmez.
Etik, Mahremiyet ve Arşivleme İlkeleri
Bilgi kutusu: Fotoğraf, video, ses, sözlü tarih ve etnografik malzeme çalışmaları açık izin, doğru kayıt ve mahremiyet ilkeleriyle yürütülür.
- Fotoğraf, video, ses ve sözlü tarih kayıtları için açık izin alınır.
- Katılımcı istemediği sürece özel ve ailevi bilgiler yayımlanmaz.
- Çocukların kayıtları için ebeveyn veya yasal temsilci izni alınır.
- Eski fotoğraflar ve belgeler sahiplerinden kayıtla teslim alınır ve zarar verilmeden iade edilir.
- Etnografik nesnelerin sahibi ve ödünç durumu açıkça kaydedilir.
- Ödünç alınan nesneler kurumun mülkiyeti gibi sunulmaz.
- Hassas göç, ölüm, ağıt ve aile anlatılarında mahremiyet korunur.
- Kilam, stran ve sözlü anlatılar bağlamından koparılarak yayımlanmaz.
- Dijital dosyalar standart adlandırma, yedekleme ve erişim kurallarıyla korunur.
Organizasyon Notları
- Belgesel, dijitalleştirme ve arşiv atölyeleri için çalışma akışı önceden planlanmalıdır.
- Fotoğraf, belge ve etnografik nesne kabul masalarında sahiplik, ödünç durumu ve izin kayıtları eşzamanlı tutulmalıdır.
- Eski fotoğrafların taranması ile etnografik nesnelerin sergilenmesi sırasında zarar vermeyen ekipman ve taşıma düzeni kullanılmalıdır.
- Gençlerin hazırladığı kısa videolar için temel dosya adlandırma ve teslim düzeni önceden belirlenmelidir.
- Sergi ve köy tiyatrosu bölümleri için pano, etiket, gösterim ve kayıt düzeni program öncesinde hazırlanmalıdır.
- Her gün sonunda kısa bir kayıt değerlendirmesi alınması hafta raporunun hazırlanmasını kolaylaştıracaktır.
İletişim ve Duyurular
Bu sayfada yalnızca doğrulanmış program bilgileri yer almaktadır.
Konuşmacılar, sanatçılar, kolaylaştırıcılar ve kayıt bağlantıları kesinleştikçe sayfa güncellenecektir.
Kesinleşmemiş konuşmacı, sanatçı, sponsor, ücret, kontenjan veya kayıt bağlantısı bilgileri bu sayfada ilan edilmez.
Bu sürümde yeni bir telefon numarası, e-posta adresi veya kayıt bağlantısı eklenmemiştir.