Mühimme ve Ahkâm Defterlerinde Reşwan Kayıtlarının Dökümü (1560–1800)

Orta Anadolu Kürtleri Kültürel Hafıza Arşivi sitesinden
00.08, 16 Ekim 2026 tarihinde Openclaw (mesaj | katkılar) tarafından oluşturulmuş 35324 numaralı sürüm (Patron Gulabi CELEP onayıyla (reswan ajanından): 500 konu dizisi #2 — Mühimme, Şikâyet ve Ahkâm defterlerinde 218 Reşwan kaydı)
(fark) ← Önceki sürüm | Güncel sürüm (fark) | Sonraki sürüm → (fark)
📜 Orta Anadolu Kürtleri Tarihi › Dönem II: Osmanlı iskân politikaları ve Rakka ›Mühimme ve Ahkâm Defterlerinde Reşwan Kayıtlarının Dökümü (1560–1800)

  Portal  

Mühimme ve Ahkâm defterlerinde Reşwan kayıtlarının dökümü (1560–1800), Reşwan (Rişvan, Reşvan, Rışvan) konfederasyonuna, oymaklarına, Rişvan hassına ve Rişvanzâde ailesine ilişkin, Osmanlı Divan-ı Hümayun defterlerinde bulunan hüküm kayıtlarını bir araya getiren yöntem ve döküm makalesidir. Makale "500 araştırma konusu" dizisinin 2. konusudur ve Orta Anadolu Kürtleri için Osmanlı Arşivi (BOA) Fon Rehberi makalesinin devamıdır.

Döküm üç kaynak katmanına dayanır:

  1. bu wikinin kaynak kaydındaki akademik çalışmaların verdiği Divan defteri atıfları (Söylemez & Tunç 2022, Winter 2009 ve 2017, Söylemez 2010 ve 2019);
  2. yayımlanmış Mühimme ciltlerinin, Ahmed Refik'in Anadolu'da Türk Aşiretleri (1930) kitabının ve açık erişimli tez ve makale transkripsiyonlarının tam metin taraması;
  3. Bîrnebûn dergisinin 94 sayısında yapılan tam metin taraması.

Sonuçta 218 hüküm kaydı derlendi (H). Bu kayıtların hiçbiri Osmanlı Arşivi'nde (BOA) asıl belge üzerinden görülmemiştir. 37 kaydın metni yayımlanmış bir transkripsiyonda okunmuş, 9 kaydın yalnız bir parçası görülmüş, 172 kayıt ise yalnız yayınlardaki atıflara dayanmaktadır (H). Bu yüzden tablolardaki defter, sayfa ve tarih bilgileri katalogda denetlenmelidir. Arşivle doğrulanmalı

Divan defterleri: hangi seride ne bulunur?

Mühimme defterleri

Mühimme defterleri, Divan-ı Hümayun'da görüşülüp padişahın onayından sonra yazılan fermanların suretlerinin kaydedildiği defterlerdir. "Mühimme" adı 17. yüzyılın sonundan itibaren yerleşmiştir; daha önce bu defterlere "ahkâm-ı mîrî" ya da kısaca ahkâm defterleri deniyordu.[1] BOA'daki ana seri (A.DVNS.MHM.d) 961–1323 / 1554–1905 yıllarını kapsar ve 266 ciltten oluşur; 20 numaralı defter yoktur.[1] Seride ayrıca rikâb (sadrazam İstanbul dışındayken) ve ordu (seferde) mühimmeleri karışık olarak bulunur.[2]

1560–1800 aralığı için defter numarası ile tarih arasındaki kaba eşleşme şöyledir:[2]

Dönem Mühimme defterleri (örnek) Not
1558–1600 3, 5, 6, 7 (1567–68), 12, … 74 16. yüzyıl defterleri yoğundur ve hemen her yıl için vardır
1600–1650 75–91 (ör. 80–82: 1614–1618; 85: 1630–32; 91: 1646–47) 1605–1640 arasında büyük boşluklar vardır
1650–1700 92–111 (ör. 100: 1690–91; 110–111: 1698–1700) Rakka iskânının ilk yılları
1700–1752 112–155 (ör. 121: 1713; 134: 1726–27; 147: 1740–41; 155: 1751–52) Rişvanzâde valilerin yükseliş dönemi
1752–1800 156–211 (ör. 164: 1760'lar; 182: 1784; 190: 1789) 18. yüzyıl sonunda hüküm sayısı azalır

18. yüzyılda taşra işlerinin bir kısmı sadrazam buyuruldularına ve Ayniyat defterlerine kaydığından, 1750 sonrası için Mühimme tek başına yetmez.[2]

Şikâyet defterleri

1059/1649'dan itibaren bireylerin ve toplulukların şikâyetleri üzerine verilen hükümler ayrı Şikâyet defterlerine (A.DVNS.ŞKT.d) yazılmaya başlandı. Bu seri 1649–1837 yıllarını kapsar ve 213 defterden oluşur.[2] Feridun Emecen, ayırımın kolayca yapılamadığını, aynı tür kayıtların her iki seride de bulunduğunu ve "kuyûd-ı ahkâm-ı şikâyet" başlığını taşıyan bilinen en eski defterin aslında Mühimme serisindeki 92 numaralı defter olduğunu gösterir.[3] Bu yüzden 1640–1670 arasındaki Reşwan şikâyetleri her iki seride de aranmalıdır. Reşwan dökümündeki Şikâyet kayıtlarının çoğu Stefan Winter'in "ŞD" kısaltmasıyla verdiği atıflardan gelir.

Eyalet ahkâm defterleri ve 1742 ayrımı

Şikâyet defterlerinin devamı sayılan eyalet ahkâm defterleri (A.DVNS.AHK.*) Mora hariç bütün eyaletlerde 1155/1742'de başlar. Bunlar 16 eyalet için ayrı seriler hâlinde II. Meşrutiyet'e kadar sürer.[2] Emecen'e göre bu defterler "mahallinde halledilmeyip merkeze aksettirilen problemlerin çoğalması ve artan bürokratik muamelatı kolaylaştırmak için" ihdas edilmiş olmalıdır. Sistem, dönemin reisülküttâbı Râgıb Efendi (Koca Râgıb Paşa) tarafından getirilmiş görünür.[3] Emecen bunu bir kuruluş belgesine değil, çıkarıma dayandırır. Muhtemel Eyalet serileri açıldıktan sonra da Atik Şikâyet defterleri genel konular için tutulmaya devam etti.[3] 1742 ayrımı yeni bir hüküm türü yaratmadı; şikâyet kayıtlarını eyaletlere göre dosyalamaya başladı. Araştırmacı için sonuç şudur: 1742'den sonraki bir Reşwan şikâyeti, aşiretin o sırada bulunduğu eyaletin serisinde aranmalıdır.

Seri Fon kodu 1742–1800 arasına düşen defterler Kapsadığı yerler (örnek) Reşwan için önemi
Maraş A.DVNS.AHK.ME.d 1 (1742–51), 2 (1765–82), 3 (1782–1814) Malatya, Ayıntab, Hısn-ı Mansur, Behisni, Kâhta, Gerger 18. yüzyılda Reşwan'ın ana yurdu; dökümde 67 kayıt (H)
Haleb A.DVNS.AHK.HL.d 1–6 (1742–1813) Maraş ve Urfa sancakları, Kilis, Ayıntab, Rakka, Birecik Kilis-Ayıntab Rışvanlıları
Cezâir ve Rakka A.DVNS.AHK.CZRK.d 24 (1742–1780), 25 Ruha, Birecik, Suruç Rakka iskân alanı ve yaylak yolları
Sivas A.DVNS.AHK.SS.d 1–20 (1742–1803) Amasya, Tokat, Divriği, Darende, Gürün Sivas–Bozok kuşağındaki Reşwan oymakları
Anadolu A.DVNS.AHK.A.d 1–125 (1742–1800) Kütahya merkezli; Ankara sancağı dahil Ankara ve Haymana için; taranmamış
Karaman A.DVNS.AHK.KR.d 1–23 (1742–1802) Konya, Aksaray, Niğde, Kayseri Konya ovası, Cihanbeyli ve Kulu için; taranmamış

Defter aralıkları resmî rehberden alınmıştır.[2] Rehberde Rakka serisinin 24 ve 25 numaralı defterleri için verilen hicrî ve milâdî tarihler birbiriyle uyuşmaz; aralık katalogdan doğrulanmalıdır. Halep defterlerinin sayfa ve hüküm sayıları için bkz. Cıkay 2019.[4]

Kalebend defterleri

Dökümde, Divan'ın kale hapsi cezalarını kaydeden Kalebend defterlerinden (KLB.d) 8 kayıt da yer alır (H). Bunlar yalnız Söylemez & Tunç 2022'nin atıflarıyla bilinir.[5]

Bir hüküm nasıl okunur?

Defterdeki kayıt, gönderilen fermanın kendisi değil suretidir. Davet ve tuğra gibi unsurlar surette yer almaz, unvanlar da kısaltılır.[1] Reşwan'ın adının geçtiği bilinen en eski BOA hükmü, bir hükmün bölümlerini iyi gösterir. Hüküm, 7 numaralı Mühimme defterinin 1273. hükmüdür ve tarihi 1568 baharıdır.[6] Muhtemel

Bölüm Metin (yayımlanmış transkripsiyon) Açıklama
Derkenar "Yazıldı. / Bâlî Çavuş'a virildi." "Yazıldı" fermanın hazırlanıp gönderildiğini, ikinci not teslim edilen kişiyi gösterir.
Hitap "Vilâyet tahrîrinde olan Mustafâ'ya hüküm ki:" Muhatap tahrir emini Mustafa'dır.
Nakil (iş'âr) "… Ekrâd tâyifesinden Târikî ve Çakallu ve Rişvân nâm cemâ‘atleri Samsâd Sancağı Beği olan Behlûl … Haleb Hazînesi'ne yılda dört bin altun teslîm itmek üzre iltizâm eyleyüp hâliyâ kabâyil-i mezbûre sâyir Ekrâd gibi tahrîr olur mı …" Taşradan gelen yazının özetidir.
Emir "… buyurdum ki: Emrüm üzre mezkûr kabâyili dahı sâyir Ekrâd gibi tahrîr eyleyüp kayd-ı defter eyleyesin." Divan'ın kararıdır.
Tarih Hükümde yok Komşu hükümler 14–25 Şevvâl 975 (Nisan 1568) tarihlidir.

Bu hükümde Söylemez & Tunç 2022'nin aynı kayıt için andığı "Beziki" adı geçmez.[5][6] Ayrıca yayında sayfa ve hüküm numaralarının sonradan, kurşun kalemle verildiği belirtilir. Bu yüzden atıflarda "BOA, A.DVNS.MHM.d, nr. 7, s. …/hk. …" biçimi kullanılmalı, yayının sayfası da ayrıca yazılmalıdır.[6]

1742'den sonraki ahkâm hükümleri de aynı düzeni izler. Hitapta görevli adları, şikâyetçi kısmında ise çoğu zaman aşiret ve cemaat adı yazılır. Örnek: "Rişvan aşîretinden Zerukanlı cemâatinden … hatun". Hüküm "… bâbında fermân-ı âlîşân sâdır olmuşdur" diye biter.[7]

Kaynağın sınırları

Sorun Açıklama
Merkezin bakışı Mühimme yalnız "mühim" görülen işleri kaydeder. Ahmed Refik'in deyişiyle aşiretler ancak "her hangi bir vazifeye me'mur oldukları" ya da bir olaya karıştıkları zaman hükümlere girer.[8] Gündelik hayat, evlilik ve göç kararları bu defterlerde görünmez.
Şikâyetçinin dili Şikâyet ve ahkâm hükmü şikâyetçinin anlatısını özetler; karşı tarafın sözü çoğu zaman yoktur. Emirler şartlıdır: "şer'le görülüp … sâbit olursa".
Uygulanma belirsizliği Bir hükmün kayda geçmesi uygulandığını göstermez. Aynı konudaki tekrar emirler çoğu zaman tersini düşündürür. Örneğin Halep ahkâmında Rışvanlıların zararı tespit edilmiş, ama "henüz icra-yı hak olunmamış"tır.[4]
Kronoloji 17. yüzyılın ortasına kadar defterlerde tarih başlık olarak verilir; sonra her hükmün altına yazılır. Bazı hükümlerin tarihi yoktur, cüzler karışık ciltlenmiştir.[1][3]
Etiketler Aynı topluluk bir hükümde "Ekrâd tâyifesi", bir başkasında "Rişvan ekrâdı", "Rışvanlı ekrâdı aşireti" ya da yalnız "Rişvan hassı reayası" diye anılır. Ad, bazen bir aşireti, bazen bir mali birimi (has, mukataa), bazen bir yönetici aileyi (Rişvanzâde) gösterir.
Atıf zinciri Dökümdeki kayıtların çoğu ikincil kaynaklardan alınmıştır. Aynı hüküm için farklı sayfa numaraları ya da tarihler verilebilir (bkz. çelişkiler).

Döküm

Genel sayılar

Dökümün birimi tek bir hükümdür (defter + sayfa/hüküm). Aynı hükme birden çok kaynak atıf yapıyorsa kayıt tektir. Kayıtların 85'i bu wikinin kaynak kaydındaki çalışmalardan (MA numaraları), 133'ü yayın ve tez taramasından (WEB numaraları) gelir (H). Şu kayıtlar dökümün dışında bırakılmıştır:

  • 6 kayıt, yalnız doğrulanmamış bir yapay zekâ derlemesinde geçtiği için: MA055 (Kalebend 2, s.7), MA087 (Mühimme 164, s.44-45), MA088 (Mühimme 164, s.90), MA089 (Mühimme 164, s.168), MA097 (Mühimme 182, s.32-33), MA099 (Mühimme 182, s.158);
  • 4 kayıt, BOA'nın Mühimme ya da Ahkâm serisine ait olmadığı için: 1545 tarihli Topkapı Sarayı mühimmesi ve Şam'daki Halep Evâmir-i Sultâniye defterleri.
Dönem Mühimme Şikâyet Kalebend Maraş Ahkâm Halep Ahkâm Rakka Ahkâm Toplam
1560–1599 1 0 0 0 0 0 1
1600–1649 3 0 0 0 0 0 3
1650–1689 4 6 0 0 0 0 10
1690–1719 28 16 0 0 0 0 44
1720–1741 26 23 3 0 0 0 52
1742–1769 22 0 5 34 4 3 68
1770–1800 7 0 0 33 0 0 40
Toplam 91 45 8 67 4 3 218

(H) Yıl sütununa göre hesaplanmıştır. Tarihi yalnız defter aralığından ya da defter sırasından tahmin edilen kayıtlar da tahmini yıllarıyla sayılmıştır.

Kayıtların 75%'si (164 kayıt) 1690–1769 arasına düşer (H). Bu dönem, Rakka iskânı, Rişvan hassının malikâne olarak verilmesi ve Rişvanzâde ailesinin Malatya'daki yükselişi dönemidir. 1560–1689 arası için yalnız 1 + 3 + 10 kayıt vardır (H). Bu boşluk kısmen gerçektir, kısmen de yayın durumundan kaynaklanır (bkz. tarama).

Dönemlere göre öne çıkan kayıtlar

1560–1649.

  • MD 7, hk. 1273 (1568): Târikî, Çakallu ve Rişvân cemaatlerinin iltizamdan çıkarılıp "sâyir Ekrâd gibi" tahrir edilmesi. Rişvan mukataasının erken bir izidir. Muhtemel
  • MD 80, s. 525 ve 540 (1615): "Reşwan Kürtlerinden" Mustafa Reşwan ve oğlu Kalender, Hısn-ı Mansur yakınında özel bir kuvvetle halka zulmediyor. Winter'e göre Mustafa "görünüşe göre" Malatya sancakbeyliğinden azledilmiştir.[9] Arşivle doğrulanmalı

1650–1689.

  • ŞD 4, s. 122 (1665): "Reşwan kadısı"na gönderilen şikâyet hükümleri.[9] Arşivle doğrulanmalı
  • Atik Şikâyet 7, hk. 104 (Mayıs 1671): Valide Sultan haslarından "Rışvânî hâssı re‘âyası"nın koyun ve öküzlerini Beydilli, Çepni ve Mamalı Türkmenleri gasp etmiştir.[10] Rişvan'ın bir has birimi olarak geçtiği, dökümdeki en eski Şikâyet kaydıdır. Muhtemel
  • ŞD 8, s. 484 (1683): Sivas halkı, Reşwanlıların Bin Dağ ve Köse Dağ yaylalarına çıkmasını engelliyor. Reşwan'ın Orta Anadolu'nun doğu kenarında görüldüğü en eski Divan kaydıdır.[9] Arşivle doğrulanmalı

1690–1719.

  • ŞD 17, s. 547 (1694): Hüseyin el-Abbas ve bedeviler Reşwan obalarını yağmalıyor; kayıtta 125.300 koyun-keçi ve 80.000 kuzu sayılır.[9] Arşivle doğrulanmalı
  • MD 111, s. 468, hk. 1599 (Haziran 1700): "Mar‘aş beglerbegisi Rişvan oğlu Halil" Rakka valisinin yanında eşkıya üzerine memurdur.[11] Muhtemel
  • Ahmed Refik, vesika 177 (Temmuz 1701): Rakka'ya iskânı emredilen Türkmenlerin bir kısmı kaçıp Valide Sultan'ın tasarrufundaki Rişvan hassı cemaatleri arasına yerleşmiştir.[8] Muhtemel
  • MD 121, s. 4 ve s. 15 (1713): Rişvan hassına bağlı on iki aşiret ve cemaat, "birbirinden olmadıkları" halde yaylağa ve kışlağa birlikte gider. Uymayan boy beyleri Rakka Kalesi'nde kalebend edilecektir.[5][12] Reşwan'ın soydan çok ortak yaylak-kışlak ve vergi birimi olduğunu gösteren temel kayıtlardır. Arşivle doğrulanmalı

1720–1741.

  • ŞD 140, s. 505 (1733): Omranlo (Ömeranlı) ve öteki yerleşik Reşwan alt aşiretlerinin ileri gelenleri, Rakka iskânındaki Türkmenlerin saldırılarından Hısn-ı Mansur mahkemesinde şikâyetçi olur.[9] Ömeranlı ile Reşwan arasındaki bağın Divan kayıtlarındaki en eski izidir. Arşivle doğrulanmalı
  • MD 147, s. 341, hk. 1190 (Ocak–Şubat 1741): Ankara kazası naibine yazılmıştır. "Rişvan aşâyirinden Okçuyanli cemâ‘atinde Monla Mehmed" kabilesiyle Sivas yakınından geçerken Sivas beylerbeyi Murtaza Paşa'nın adamı on devesini almıştır. Murtaza Paşa o sırada Ankara sancağı mutasarrıfı olduğu için dava Ankara'da görülecektir.[13] Muhtemel Rişvan'ı Ankara'ya bağlayan bu taramadaki tek Divan kaydıdır. Ancak davanın Ankara'ya havale edilmesi paşanın görev yerinden kaynaklanır; Okçuyanlıların 1741'de Ankara'da oturduğunu göstermez. Hipotez
  • MD 147, hk. 1306 ve 1445 (1741): "Aşâir-i Rişvan" Urban ile birlikte Halep, Hama, Humus ve Şam taraflarında eşkıyalık yapmaktadır.[13] Muhtemel

1742–1769.

  • Maraş Ahkâm 1 (1742–1751): Malatya mutasarrıfı Rişvanzâde Mehmed ve Süleyman paşalara giden idari ve yargı hükümlerinin yanında Rişvan voyvodasına ve Rişvan oymaklarına ilişkin kayıtlar vardır. Bunlar arasında Belikanlı, Cudikanlı, Hacebanlı, Halikanlı, Dalyanlı ve Mülükanlı geçer.[14][15][16] Arşivle doğrulanmalı
  • MD 155 (1751–1752): Rişvanzâde Süleyman Paşa'ya, nübüvvet iddiasıyla ortaya çıkan Alhaslı aşiretinden Kalenderoğlu Ali'yi yakalaması için arka arkaya hükümler gönderilir. Paşaya bu iş için Maraş beylerbeyliği verilir.[17] Muhtemel
  • MD 164, s. 325 (1760'lar): Rişvan'a bağlı Hacebanlı oymağının bir kısmı Divriği çevresindedir.[14] Arşivle doğrulanmalı
  • Rakka Ahkâm 24, s. 210/1 (Nisan 1766): Rumkale naibine göre "konar ve göçer Rışvan aşireti" yaylaktan dönerken iki bin haneden fazlasıyla Rumkale kazasında kışlamaktadır.[18] Arşivle doğrulanmalı

1770–1800.

  • Maraş Ahkâm 2 (1765–1782): Dökümde bu deftere ait kayıtların çoğu, Aysoy 2024 fihristinden gelen Rişvanzâde Abdurrahman ve Ömer paşalara giden hükümlerdir.[7] Rişvanzâde Ömer, Haziran 1780'de "mirmirân-ı kirâmdan Malatya Sancağı mutasarrıfı" diye anılır.[19] Arşivle doğrulanmalı
  • MD 182, s. 48 (1784): Rakka valisine göre Reşwan, Milli, Kiki ve öteki "çadırlı Kürt aşiretleri" sayıca artmıştır.[9][20] Arşivle doğrulanmalı
  • MD 190 (1789): Valide Sultan hassı sayılan birimler "Kilis ve Azaz ve Rişvan ve Zile ve Eskişan ve Karaman sâkini Bozulus Türkmânı ekrâdı … ve Menemen ve Ankara sâkini Bozulus Türkmânı" diye sayılır (hk. 280). Rişvanzâde Ömer, 1000 süvariyle orduya katılmazsa "Konya kal‘asına" kalebend edilmekle tehdit edilir (hk. 319).[21] Muhtemel

Orta Anadolu ile bağlantılı kayıtlar

Bu derlemede Konya, Ankara, Haymana, Cihanbeyli ya da Kulu'da oturan bir Reşwan topluluğunu doğrudan gösteren 1800 öncesi bir Divan hükmü yoktur. Orta Anadolu ile bağ kuran kayıtlar şunlardır:

  • Sivas yaylaları (ŞD 8, 1683);
  • Sivas yakınından geçen ve davası Ankara'ya havale edilen Okçuyanlı cemaati (MD 147, 1741);
  • Sivas ve Hısn-ı Mansur'da süren Reşwan eşkıyalığı (MD 158–163, 1755–1763);
  • Divriği'deki Hacebanlı oymağı (MD 164);
  • 1789'da Ankara sakini Bozulus Türkmenleriyle aynı Valide Sultan hassı listesinde sayılan "Rişvan" (MD 190).

Okçuyanlı, Hacebanlı ve Belikanlı adları bugün Kulu ve Cihanbeyli'de yaşayan Rişvan oymakları arasında da geçer.[14] Bu süreklilik, 18. yüzyılda Sivas–Bozok kuşağından batıya doğru bir hareketi düşündürür. Ancak Divan kayıtları bunu henüz göstermez. Hipotez Ayrıntı için bkz. Reşwanların İç Anadolu'ya Göçü.

Tam döküm

Tablolar dönemlere göre ayrılmıştır; açmak için "genişlet" bağlantısına tıklayın. Düzey sütunu: Muhtemel metin okundu = hükmün metni yayımlanmış bir transkripsiyonda okunmuştur; metin parçası = yalnız bir alıntı görülmüştür; Arşivle doğrulanmalı atıf = kayıt yalnız bir yayının atfına dayanır. MA numaralı kayıtların ayrıntıları (dosya ve satır, dipnot, tarih hesabı) çalışma tablosunda saklıdır. "Refik'te yok" ibaresi, Ahmed Refik'in vesikalarda defter numarası vermediğini gösterir.

1560–1599 (1 kayıt)

No Yıl Seri Defter Sayfa / hüküm Tarih (kaynakta) Muhatap, kişi, yer Özet Kaynak Düzey Not
WEB001 1568 Mühimme 7 hk. 1273 (yayın c. II, s. 45); defter s. muhtemelen 442 tarih kaydı yok; komşu hükümler 14-25 Şevvâl 975 (≈ Nisan 1568) Vilâyet tahrîrinde olan Mustafâ (tahrir emini) "Ekrâd tâyifesinden Târikî ve Çakallu ve Rişvân nâm cemâ‘atleri" Samsad sancakbeyi Behlûl'ün Haleb Hazinesi'ne yılda 4.000 altına iltizamında iken, "sâyir Ekrâd gibi" tahrir edilip deftere kaydedilmeleri emri. Kayıt: "Yazıldı. Arz getüren âdemisine virildi." 7 Numaralı Mühimme Defteri, c. II, Ankara 1999, s. 45 (PDF s. 54) Muhtemel metin okundu MA002 ile muhtemelen aynı hüküm (MA002: MD 7 s.442, Söylemez&Tunç 2022). Hüküm no ve tam metin YENİ teyit

1600–1649 (3 kayıt)

No Yıl Seri Defter Sayfa / hüküm Tarih (kaynakta) Muhatap, kişi, yer Özet Kaynak Düzey Not
MA003 1615 Mühimme 80 s.525 1615 Diyarbekir, Ruha (Urfa), Samsat ve Halep yetkilileri (iki hüküm arasındaki dağılım belirtilmemiş); Reşwan; Mustafa Reşwan; Kalender; Hısn-ı Mansur; Malatya "Reşwan Kürtlerinden" Mustafa Reşwan, görünüşe göre Malatya sancakbeyliğinden azledilmiş. Hısn-ı Mansur yakınındaki iki mukataayı oğlu Kalender'e vermiş; 200-300 atlı ve hizmetkâr ile yüzden fazla levendden oluşan özel kuvvetle halka zulmediyor. Winter 2017 (Oriente Moderno 97), s.259 dn.7 Arşivle doğrulanmalı atıf
MA004 1615 Mühimme 80 s.540 1615 Diyarbekir, Ruha (Urfa), Samsat ve Halep yetkilileri (iki hüküm arasındaki dağılım belirtilmemiş); Reşwan; Mustafa Reşwan; Kalender; Hısn-ı Mansur; Malatya "Reşwan Kürtlerinden" Mustafa Reşwan, görünüşe göre Malatya sancakbeyliğinden azledilmiş. Hısn-ı Mansur yakınındaki iki mukataayı oğlu Kalender'e vermiş; 200-300 atlı ve hizmetkâr ile yüzden fazla levendden oluşan özel kuvvetle halka zulmediyor. Winter 2017 (Oriente Moderno 97), s.259 dn.7 Arşivle doğrulanmalı atıf
MA005 1616 Mühimme 81 s.39 1616 Belirtilmemiş; uygulayıcı: Hısn-ı Mansur çavuşu; Reşwan; Kalender; Mirza Ali; Hısn-ı Mansur Kalender (muhtemelen Mustafa Reşwan'ın oğlu) bir yerliyi bıçaklayıp ağır yaralamakla suçlanıyor. Mirza Ali ve aşiretin diğer üyeleri itaatsizlik ve vergi vermemekle itham ediliyor; her iki durumda Hısn-ı Mansur çavuşu hesap soracak. Winter 2017 (Oriente Moderno 97), s.259 dn.8 Arşivle doğrulanmalı atıf

1650–1689 (10 kayıt)

No Yıl Seri Defter Sayfa / hüküm Tarih (kaynakta) Muhatap, kişi, yer Özet Kaynak Düzey Not
MA006 1665 Şikâyet 4 s.122 1665 "Reşwan kadısı"; Reşwan; Reşwan hassı (bölge belirtilmemiş; Hısn-ı Mansur muhtemel) "Reşwan kadısı"na gönderilen iki şikâyet hükmü: konfederasyonun konar-göçer üyelerinden bazıları köylülerden hırsızlık yapıyor, kadıdan gereğini yapması isteniyor. Winter bunu Reşwan'ın kendi kendini idare etmesine örnek sayar. Winter 2017 (Oriente Moderno 97), s.259 dn.9 Arşivle doğrulanmalı atıf
MA007 1670 Şikâyet 6 s.46 tarih yok (ŞD 4=1665 ile ŞD 8=1683 arası; defter sırasından tahmin) (tahmini (defter sırası/aynı defter)) Maraş yetkilileri (voyvodanın yardım istediği makam); Reşwan hassı; voyvoda; Reşwan hassı; Maraş Reşwan hassının voyvodası, tebaası isyan ettiğinde, "Kürt reayaya zarar verdiğinde" ya da bölgesinde karışıklık çıkardığında Maraş'taki Osmanlı yetkililerinden yardım istiyor. Voyvoda hem vergiyi hem kışlak resmini topluyor. Winter 2017 (Oriente Moderno 97), s.259 dn.10 Arşivle doğrulanmalı atıf Kesin (içerik); tarih Arşivle doğrulanmalı
MA008 1670 Şikâyet 6 s.133 tarih yok (ŞD 4=1665 ile ŞD 8=1683 arası; defter sırasından tahmin) (tahmini (defter sırası/aynı defter)) Maraş yetkilileri (voyvodanın yardım istediği makam); Reşwan hassı; voyvoda; Reşwan hassı; Maraş Reşwan hassının voyvodası, tebaası isyan ettiğinde, "Kürt reayaya zarar verdiğinde" ya da bölgesinde karışıklık çıkardığında Maraş'taki Osmanlı yetkililerinden yardım istiyor. Voyvoda hem vergiyi hem kışlak resmini topluyor. Winter 2017 (Oriente Moderno 97), s.259 dn.10 Arşivle doğrulanmalı atıf Kesin (içerik); tarih Arşivle doğrulanmalı
MA009 1670 Şikâyet 6 s.157 tarih yok (ŞD 4=1665 ile ŞD 8=1683 arası; defter sırasından tahmin) (tahmini (defter sırası/aynı defter)) Maraş yetkilileri (voyvodanın yardım istediği makam); Reşwan hassı; voyvoda; Reşwan hassı; Maraş Reşwan hassının voyvodası, tebaası isyan ettiğinde, "Kürt reayaya zarar verdiğinde" ya da bölgesinde karışıklık çıkardığında Maraş'taki Osmanlı yetkililerinden yardım istiyor. Voyvoda hem vergiyi hem kışlak resmini topluyor. Winter 2017 (Oriente Moderno 97), s.259 dn.10 Arşivle doğrulanmalı atıf Kesin (içerik); tarih Arşivle doğrulanmalı
WEB127 1671 Şikâyet 7 hk. 104 (tez numarası) Evâil-i Muharrem 1082 (Mayıs 1671) hitap yok ("emrim virilmişdir"); arz-ı hâl sahibi Valide Sultan kethüdası Mustafa Valide Sultan haslarından "Rışvânî hâssı re‘âyası" konar-göçer olduğundan geçişlerinde müdahale edilmemesi emri varken Yeniil Türkmanı Beydilli kabilesinden Karaşeyli Kubat ve diğerleri, Çepni Türkmanı ve Mamalı Türkmanı has reayasının yüzlerce koyun, öküz, at ve eşyasını aldı; davanın şer'le görülmesi. Muhammed Vergili, Atik Şikâyet Defteri (7 Numaralı, H.1081-1083/M.1671-1672) Transkripsiyon-Değerlendirme, YL tezi, Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniv. 2019, PDF s. 197 Muhtemel metin okundu YENİ — bu taramadaki en eski Şikâyet defteri kaydı
MA010 1683 Şikâyet 8 s.484 1683 Belirtilmemiş (şikâyetçi: Valide Sultan vakfı/hassı görevlisi); Reşwan; Sivas; Bin Dağ; Köse Dağ Valide Sultan vakfı görevlisi Babıâli'ye şikâyet ediyor: Sivas halkı Reşwan mensuplarını rahatsız ediyor ve geleneksel yaylaları Bin Dağ ve Köse Dağ'a çıkmalarını engelliyor. Winter'e göre Reşwan hassının vakfa bağlılığını gösteren en eski kayıt. Winter 2017 (Oriente Moderno 97), s.261 dn.12 Arşivle doğrulanmalı atıf Kesin (olay); vakıf/has niteliği tartışmalı
MA011 1685 Mühimme 96 s.135 tarih yok; defter sırasına göre 1631-1690 arası (MD 86=1630-31, MD 100=1690-91) (tahmini (defter sırası/aynı defter)) Rişvan Mukataası; Rişvan Mukataası Ehl-i örf (sancak yöneticileri, askerî sınıf), serbest mukataa olan Rişvan Mukataası'na voyvodadan başkası karışamayacağı halde müdahale edip tekâlif-i şakka adıyla vergi istiyor. Söylemez & Tunç 2022 (History Studies 14/2), s.470 metin dn.113 = basılı "111" Arşivle doğrulanmalı atıf Muhtemel; tarih Arşivle doğrulanmalı
MA012 1685 Mühimme 96 s.136 tarih yok; defter sırasına göre 1631-1690 arası (MD 86=1630-31, MD 100=1690-91) (tahmini (defter sırası/aynı defter)) Rişvan Mukataası; Rişvan Mukataası (Suriye) Rişvan Mukataası'na bağlı konargöçerler Suriye taraflarında Urban (Arap) eşkıyasının saldırısına uğruyor. Söylemez & Tunç 2022 (History Studies 14/2), s.470 metin dn.115 = basılı "113" Arşivle doğrulanmalı atıf Muhtemel; tarih Arşivle doğrulanmalı
MA013 1685 Mühimme 96 s.138 tarih yok; defter sırasına göre 1631-1690 arası (MD 86=1630-31, MD 100=1690-91) (tahmini (defter sırası/aynı defter)) Rişvan Mukataası; Rişvan Mukataası Ahali, voyvodaların kanuna aykırı vergi talepleri ve zulümleri yüzünden şikâyetçi. K02 bu hükmü iki ayrı yerde (dn.86 ve dn.95) örnek gösteriyor. Söylemez & Tunç 2022 (History Studies 14/2), s.466 dn.86 = basılı "84"; s.467 dn.95 = basılı "93" Arşivle doğrulanmalı atıf Muhtemel; tarih Arşivle doğrulanmalı
WEB003 1689 Mühimme (Refik’te yok) Refik vesika 133, s. 78 Evâsıt-ı Şaban 1100 (≈ Haziran 1689) Asıl muhatap Boz Ulus Türkmenleri; suret listesinde "hâlâ Rişvan voyvodası Yusuf zîde mecdihu ve sayir beğlerine ve cemaati merkum âyanından Hacı Bereket ve Ferhad Paşa oğulları ve Esme Hasan ve Büyük Hasan aşiretleri ve ihtiyarlarına" Anadolu'da isyan eden Gedik nâm sergerdenin izalesine Boz Ulus Türkmenlerinin tayini; aynı emrin suretleri Rişvan voyvodası ve beylerine de gönderilmiş. Ahmed Refik, Anadolu'da Türk Aşiretleri (966-1200), İstanbul 1930, s. 78, vesika 133 (tesseract OCR ile okundu) Muhtemel metin okundu MA100 (Refik s.78, tarihsiz) — tarih ve içerik eklendi

1690–1719 (44 kayıt)

No Yıl Seri Defter Sayfa / hüküm Tarih (kaynakta) Muhatap, kişi, yer Özet Kaynak Düzey Not
MA014 1690 Şikâyet 14 s.69 1690 (yaz) Rakka valisi; Reşwan (konar-göçer kol); Kılıçlı; Rakka eyaleti; Halep Rakka valisine bildiriliyor: Reşwan'ın konar-göçer kolu, Halep merkezli başka bir göçebe Kürt aşireti olan Kılıçlı tarafından saldırıya uğramış, koyun ve öküzleri gasp edilmiş. Winter 2017 (Oriente Moderno 97), s.262 dn.17 Arşivle doğrulanmalı atıf
WEB002 1690 Mühimme 100 defter s. 104, hk. 403 Evâhir-i Rebiülevvel 1102 (≈ Aralık 1690) "Behisni kazâsında sâkin Rişvân oğlı Halîl" + Behisni, Göynük, Hısn-ı Mansur kadıları + Göynük'te Küpeli Hasan + kazaların a‘yân ve iş erleri Beğmişli, Arablı, Karaşeyhli, Döğerli, Kadirli, Seçen, Bozkoyunlu, Dimlek, Çepni, Hamalı Türkmen eşkıyasının Malatya ovası ve Elbistan sahrasına geçmemesi için Kanlıbel dağının "sedd ü bend" edilmesi emri (Rakka ve Maraş beylerbeyileri tayinli). Rişvanoğlu Halil'in görünür ilk muhatap olduğu hüküm (1697 sancakbeyliği öncesi). Muzaffer Fehmi Şakar, 100 Numaralı Mühimme Defteri (s.1-145), YL tezi, Marmara Üniv. 2007, s. 198 Muhtemel metin okundu
WEB004 1690 Mühimme (Refik’te yok) Refik vesika 139, s. 90 Evâsıt-ı Şaban 1101 (≈ Mayıs 1690) "Yeni İl ve Türkmanı Haleb ve Kilis ve Rişvan ekradı ve İfrazı Zülkadriyye ... Türkman ve Ekrad cemaatleri ve aşiretlerinin boy beğlerine ve kethudalarına ve iş erlerine" Sefere memur Türkmen ve Ekrâd cemaatlerinin, evvel baharda Edirne sahrasında bulunmaları emredildiği halde gelmediklerinden azarlanmaları ve süratle orduya katılmaları emri. "Rişvan ekrâdı" ifadesi belgede geçer. Ahmed Refik, Anadolu'da Türk Aşiretleri (966-1200), İstanbul 1930, s. 90, vesika 139 (tesseract OCR ile okundu) Muhtemel metin okundu MA101 (Refik s.90, tarihsiz) — tarih ve içerik eklendi
WEB043 1691 Şikâyet 15 s. 23, hk. 103 Evâil-i Cemâziyelâhir 1102 (Mart 1691; kaynakta "2-11 Nisan" yazılmış, aynı dipnotta hk. 104 için "2-11 Mart") — Rişvanoğlu ile bir sancak beyinin seyyidlere yaptığı zulümler. Süleyman Demirci, "Eşkıyalar ve Osmanlı Devleti: Maraş Eyâleti Örneğinde... (1590-1750)", SDÜ SBE Dergisi 16 (2012/2), dn. 42 Arşivle doğrulanmalı atıf
MA015 1694 Şikâyet 17 s.547 1694 (sonbahar) Kilis, Halep, Rakka, Deyr-Rahbe ve Şam yetkilileri; Reşwan; Hüseyin el-Abbas (Mevali); Halep-Balis-Selemiye üçgeni Geçici olarak azledilmiş çöl beyi/Selemiye valisi Hüseyin el-Abbas ile kardeşleri ve 400'ü aşkın Arap bedevi Reşwan obalarına saldırıyor: 11 adam öldürülüyor, 125.300 koyun-keçi, 80.000 kuzu, 18 at, 244 eşek ve sığır alınıyor, 400 hanenin eşyası yağmalanıyor. Bölgedeki bütün yetkililere failleri bulup malları iade ettirme emri. Winter 2017 (Oriente Moderno 97), s.263 dn.21 Arşivle doğrulanmalı atıf
MA016 1696 Şikâyet 18 s.320 tarih yok (ŞD 17=1694 ile ŞD 29=1698 arası; defter sırasından tahmin) (tahmini (defter sırası/aynı defter)) Reşwan; Maraş; Rakka (iskân) Winter 2009, Reşwan'ın Maraş'taki mukataası, yerlü ve konar-göçer kanatları, 18. yy'da Orta Anadolu ve Kuzey Suriye'ye dağılması ve Rakka'yı bedevilere karşı iskân için aranması hakkındaki genel cümlesine bu hükmü kanıt olarak veriyor. Hükmün tek tek içeriği makalede yok. Winter 2009 (JNES 68), s.262 dn.34 (ayrıca dn.32: Rakka iskânı 1102-1103/1690-92) Arşivle doğrulanmalı atıf Muhtemel (Reşwan'la ilgili olduğu kesin, içerik belirsiz)
MA017 1696 Şikâyet 18 s.323 tarih yok (ŞD 17=1694 ile ŞD 29=1698 arası; defter sırasından tahmin) (tahmini (defter sırası/aynı defter)) Reşwan; Maraş; Rakka (iskân) Winter 2009, Reşwan'ın Maraş'taki mukataası, yerlü ve konar-göçer kanatları, 18. yy'da Orta Anadolu ve Kuzey Suriye'ye dağılması ve Rakka'yı bedevilere karşı iskân için aranması hakkındaki genel cümlesine bu hükmü kanıt olarak veriyor. Hükmün tek tek içeriği makalede yok. Winter 2009 (JNES 68), s.262 dn.34 (ayrıca dn.32: Rakka iskânı 1102-1103/1690-92) Arşivle doğrulanmalı atıf Muhtemel (Reşwan'la ilgili olduğu kesin, içerik belirsiz)
MA018 1696 Şikâyet 18 s.333 tarih yok (ŞD 17=1694 ile ŞD 29=1698 arası; defter sırasından tahmin) (tahmini (defter sırası/aynı defter)) Reşwan; Maraş; Rakka (iskân) Winter 2009, Reşwan'ın Maraş'taki mukataası, yerlü ve konar-göçer kanatları, 18. yy'da Orta Anadolu ve Kuzey Suriye'ye dağılması ve Rakka'yı bedevilere karşı iskân için aranması hakkındaki genel cümlesine bu hükmü kanıt olarak veriyor. Hükmün tek tek içeriği makalede yok. Winter 2009 (JNES 68), s.262 dn.34 (ayrıca dn.32: Rakka iskânı 1102-1103/1690-92) Arşivle doğrulanmalı atıf Muhtemel (Reşwan'la ilgili olduğu kesin, içerik belirsiz)
MA019 1696 Şikâyet 21 s.3 1690'lar ("some years later" than 1690; ŞD 17=1694 – ŞD 29=1698 arası) (tahmini (defter sırası/aynı defter)) Rakka, Maraş ve Halep yetkilileri; Reşwan; Reşi Kürtleri; Rakka; Maraş; Halep Rakka, Maraş ve Halep yetkililerine emir: Reşwan'ı, evlerine el koyup işgal eden bir grup Reşi Kürdüne karşı koruyun. Winter 2017 (Oriente Moderno 97), s.262 dn.17 Arşivle doğrulanmalı atıf Kesin (içerik); tarih yaklaşık
MA020 1696 Şikâyet 23 s.157 tarih yok (ŞD 17=1694 ile ŞD 29=1698 arası; defter sırasından tahmin) (tahmini (defter sırası/aynı defter)) Reşwan; Maraş; Rakka (iskân) Winter 2009, Reşwan'ın Maraş'taki mukataası, yerlü ve konar-göçer kanatları, 18. yy'da Orta Anadolu ve Kuzey Suriye'ye dağılması ve Rakka'yı bedevilere karşı iskân için aranması hakkındaki genel cümlesine bu hükmü kanıt olarak veriyor. Hükmün tek tek içeriği makalede yok. Winter 2009 (JNES 68), s.262 dn.34 Arşivle doğrulanmalı atıf Muhtemel (Reşwan'la ilgili olduğu kesin, içerik belirsiz)
MA021 1697 Mühimme 110 s.23 tarih yok (MD 110:176 = 1109/1697 → ~1697) (tahmini (defter sırası/aynı defter)) Belirtilmemiş (Rakka valisi muhtemel); Reşwan; Yeni İl; Balih vadisi (Rakka) Winter 2009 dn.36'da 1103/1692 Kılıçlı hükmüyle birlikte verilen ikinci hüküm. Metindeki karşılığı: "bir başka sefer" Reşwan'ın, aynı vakfa bağlı Yeni İl'e tahsis edilmiş Balih vadisindeki yerleşimleri yağmaladığı bildiriliyor. Winter 2009 (JNES 68), s.263 dn.36 Arşivle doğrulanmalı atıf Muhtemel — dn.36'daki iki MD hükmünden hangisinin Reşwan olayına ait olduğu makalede ayrılmamış (MD 104:46 → 1103/1692 Kılıçlı olarak bağlam tablosunda)
MA022 1697 Mühimme 110 s.176 1697 Belirtilmemiş (Rakka valisi/kalesi muhtemel); Reşwan; Yeni İl; Rakka kalesi; Balih (Yeni İl) Valide Sultan vakfı kethüdasının, aynı vakfa bağlı Yeni İl Türkmenlerine saldırdıkları şikâyeti üzerine bir grup Reşwan "eşkıyası" Rakka kalesine hapsediliyor. Winter 2017 (Oriente Moderno 97); Winter 2009 (JNES 68), K11 s.262 dn.16; K12 s.263 dn.38 Arşivle doğrulanmalı atıf
WEB022 1697 Mühimme 110 s. 58 1697 (kaynakta) Rişvanzâde/Rişvanoğlu (kaynağa göre) Rişvanoğlu Halil Bey'in Malatya sancakbeyliğine atanması. Faruk Söylemez, "XVIII. Yüzyılda Malatya Mutasarrıfları", Geçmişten Günümüze Malatya Uluslararası Sempozyumu, c. II, Ankara: AKDTYK Atatürk Araştırma Merkezi 2017, s. 1398-99 Arşivle doğrulanmalı atıf
WEB023 1697 Mühimme 110 s. 127 1697-1700 arası (kaynakta tarih yok) (kaynakta) Rişvanzâde/Rişvanoğlu (kaynağa göre) Halil Bey'den Malatya-Erzurum arasındaki eşkıyanın bertarafı istenmesi (s. 58 ile birlikte atıflı). Faruk Söylemez, "XVIII. Yüzyılda Malatya Mutasarrıfları", Geçmişten Günümüze Malatya Uluslararası Sempozyumu, c. II, Ankara: AKDTYK Atatürk Araştırma Merkezi 2017, s. 1398-99 Arşivle doğrulanmalı atıf
MA023 1698 Şikâyet 29 s.256 1698 Reşwan; Hama; Selemiye Hama bölgesinde Reşwan mensuplarıyla başka bir aşiret arasında borç anlaşmazlığı ve Selemiye'de hayvan hırsızlarıyla çatışma. Winter bunu Reşwan'ın Kuzey Suriye'de kışlamaya ve kalıcılaşmaya başladığına işaret sayar. Winter 2017 (Oriente Moderno 97), s.263 dn.24 Arşivle doğrulanmalı atıf
WEB024 1700 Mühimme 111 s. 308 1700 (kaynakta) Rişvanzâde/Rişvanoğlu (kaynağa göre) Halil Bey'e hizmetleri karşılığı "beylerbeyi" unvanı verilmesi. Faruk Söylemez, "XVIII. Yüzyılda Malatya Mutasarrıfları", Geçmişten Günümüze Malatya Uluslararası Sempozyumu, c. II, Ankara: AKDTYK Atatürk Araştırma Merkezi 2017, s. 1398-99 Arşivle doğrulanmalı atıf
WEB103 1700 Mühimme 111 s. 468, hk. 1599 Evâil-i Muharrem 1112 (18-27 Haziran 1700) Rakka valisi vezir Hasan Paşa; metinde "Mar‘aş beglerbegisi Rişvan oğlu Halil" Hüseyin el-Abbas eşkıyasının bozguna uğratılması üzerine Rakka valisine hil‘at ve kılıç; Adana beylerbeyi Mehmed ile Maraş beylerbeyi Rişvan oğlu Halil kapu halkı ve eyalet askeriyle ona memur edilmişti. Burcu Duzcan, 111 Numaralı Mühimme Defteri'nin 338.-507. Sayfalarının Transkripsiyonu ve Değerlendirilmesi, YL tezi, Artvin Çoruh Üniv. 2019, PDF s. 271 Muhtemel metin okundu YENİ (WEB024 = aynı defter s. 308, farklı hüküm)
WEB005 1701 Mühimme (Refik’te yok) Refik vesika 177, s. 124 Evâhir-i Muharrem 1113 (≈ Temmuz 1701) Rakka valisi vezir Hüseyin Paşa Rakka havalisine iskânı fermanlı Türkmenlerden bazılarının kaçıp "valdem sultan ... mutasarrıfa oldukları Rişvan hassı cemaatlerinin aralarına" yerleştiği; kapıcıbaşı mübaşirle Rişvan hassından kaldırılıp iskân yerlerine teslimi. Ahmed Refik, Anadolu'da Türk Aşiretleri (966-1200), İstanbul 1930, s. 124, vesika 177 (tesseract OCR ile okundu) Muhtemel metin okundu MA025 (Refik s.124, 1701) — tarih (Evâhir-i M 1113) kesinleşti
MA026 1702 Şikâyet 34 s.309 1702 Rişvan hassı; Hısn-ı Mansur voyvodası; Hısn-ı Mansur Rişvan hassının mülhakatından Hısn-ı Mansur kasabası, 1702 yılı başından sonuna kadar, Hısn-ı Mansur voyvodasının mühürlü temessükü ile iltizamen Resul adlı birine verilmiş. K02 bunu voyvodaların iltizama verme yetkisine örnek gösterir. Söylemez & Tunç 2022 (History Studies 14/2), s.466 metin dn.88 = basılı dn."86" Arşivle doğrulanmalı atıf Muhtemel (dipnot eşleşmesi çıkarım)
WEB104 1703 Mühimme 114/1 s. 142, hk. 585 27 Zilhicce [1114] (≈ 13 Mayıs 1703) "Ber-vech-i arpalık İçil sancağı mutasarrıfı Rişvanoğlu oğlu Halil" Hükmün konusu makalede verilmiyor; Râmi Mehmed Paşa Münşeatı ile MD 114/1 karşılaştırma tablosunda yalnız hitap ve yer bilgisi var. Ersin Kırca, "Münşeat Mecmualarının Tarihi Değerinin Tespitinde Arşiv Belgelerinin Rolü: Râmi Mehmed Paşa Münşeatı Örneği", Tarih ve Gelecek 7/4 (2021), tablo 3, PDF s. 22 Arşivle doğrulanmalı atıf
WEB105 1703 Mühimme 114/1 s. 190, hk. 828 1115/1703 (komşu kayıtlar Evâhir-i Muharrem 1115) "Ber-vech-i arpalık İçil sancağına mutasarrıf olan Rişvanoğlu Halil" ve kadılar Konu verilmiyor (yalnız tabloda hitap). Kırca 2021, tablo 3, PDF s. 23 Arşivle doğrulanmalı atıf
MA027 1710 Şikâyet 55 s.127 1710 Çom Çakallı; Rişvan Hassı; Kilis Rişvan Hassı oymağından olup Kilis toprağında oturan "Çom Çakallı Cemaati" anılıyor. Çakallı, Rişvan aşiretinin dört baş kaleminden biri sayılıyor. Söylemez & Tunç 2022 (History Studies 14/2), s.458 dn.33 (basılı "32") Arşivle doğrulanmalı atıf Kesin (eşleşme bağlamla tutarlı)
MA028 1711 Mühimme 119 s.180 1710'lar (yaklaşık (kaynakta göreli/onyıl)) Bektaşlı; Rişvan Mukataası; Rişvan hassı → Rakka Rişvan Mukataası'na bağlı Bektaşlı aşireti "katl-i nüfûs, gasb-ı emvâl âdet-i müstemirreleri olduğu" gerekçesiyle hastan çıkarılıp Rakka'da iskân ediliyor. K02 bunu 1720'lerden sonra mukataa gelir artışının yavaşlamasıyla ilişkilendiriyor. Söylemez & Tunç 2022 (History Studies 14/2), s.460 metin dn.48 = basılı "46" Arşivle doğrulanmalı atıf Muhtemel (dipnot eşleşmesi çıkarım)
WEB011 1711 Mühimme 118 s. 174, hk. 750 Evâil-i Şevvâl 1123 (≈ Kasım 1711) Maraş kazası naibi Rişvanoğlu Halil Paşa'nın ölümünden sonra mal varlığının varislerine intikali/el konulması. Ercan Örenler, 1710-1720 Tarihli Mühimme Defterlerine Göre Maraş, YL tezi, Karamanoğlu Mehmetbey Üniv. 2019, s. 60 Muhtemel metin okundu
WEB012 1711 Mühimme 118 s. 254, hk. 1074 Evâhir-i [ay?] 1123 (1711-12) Rakka valisi, Maraş paşası ve kadıları, Maraş naibi Ahmed ve Fatıma (Vasıf) adlı şahısların, "bundan akdem Rişvanoğlu Halil Paşa" etbaından kişilerce eşyalarının haksız alınması şikâyeti. Ercan Örenler, 1710-1720 Tarihli Mühimme Defterlerine Göre Maraş, YL tezi, Karamanoğlu Mehmetbey Üniv. 2019, s. 63 Muhtemel metin okundu
WEB013 1711 Mühimme 119 s. 19, hk. 190 Evâhir-i Cemâziyelâhir 1123 (≈ Ağustos 1711) Maraş beylerbeyi Ali "İsyan ve tuğyan eden Maraş Beylerbeyi Rişvanoğlu Halil Paşa"nın cezalandırılmasına memur Rakka valisi Yusuf Paşa'ya yardım. Ercan Örenler, 1710-1720 Tarihli Mühimme Defterlerine Göre Maraş, YL tezi, Karamanoğlu Mehmetbey Üniv. 2019, s. 75 Muhtemel metin okundu
WEB014 1711 Mühimme 119 s. 19, hk. 191 Evâhir-i Cemâziyelâhir 1123 (≈ Ağustos 1711) Maraş mütesellimi Aynı konu: Rişvanoğlu Halil Paşa'nın cezası için Rakka valisine yardım. Ercan Örenler, 1710-1720 Tarihli Mühimme Defterlerine Göre Maraş, YL tezi, Karamanoğlu Mehmetbey Üniv. 2019, s. 76 Muhtemel metin okundu
MA029 1712 Mühimme 117 s.217 1712 Rişvan Mukataası; Valide Sultan hassı; Rişvan Mukataası K02 Tablo 3'e göre 1712'de Rişvan Mukataası gelirleri Valide Sultan'a has olarak tasarruf ediliyor; miktar verilmemiş. Söylemez & Tunç 2022 (History Studies 14/2), s.463 Tablo 3 Arşivle doğrulanmalı atıf Kesin (tabloda açık)
MA030 1712 Şikâyet 60 s.264 1712 Rakka ve Halep valileri ile yerel kadı; Reşwan; Harim kazası, Tizin köyü (Halep batısı) Reşwan'ın "tahsisli kışlağı" olduğu Harim kazasındaki bir köyle anlaşmazlık: sürülerini köylülerin tarla ve bostanlarına salmışlar. Rakka ve Halep valileri ile yerel kadıdan meseleyi çözmeleri isteniyor (Winter 2017 Şekil 2'de belgenin görüntüsü var). Winter 2017 (Oriente Moderno 97); Winter 2009 (JNES 68), K11 s.264 dn.25 + Şekil 2; K12 s.262 dn.34 Arşivle doğrulanmalı atıf Kesin (kaynakta açık; belge görüntüsü var)
MA031 1712 Şikâyet 60 s.491 ~1712 (aynı defter ŞD 60:264 = 1712) (tahmini (defter sırası/aynı defter)) Reşwan; — Winter 2009'un Reşwan toplu dipnotunda (dn.34) kanıt olarak geçiyor; içeriği verilmemiş. Winter 2009 (JNES 68), s.262 dn.34 Arşivle doğrulanmalı atıf Muhtemel
MA032 1712 Şikâyet 60 s.506/2 ~1712 (aynı defter ŞD 60:264 = 1712) (tahmini (defter sırası/aynı defter)) Reşwan; — Winter 2009'un Reşwan toplu dipnotunda (dn.34) kanıt olarak geçiyor; içeriği verilmemiş. Winter 2009 (JNES 68), s.262 dn.34 Arşivle doğrulanmalı atıf Muhtemel
MA033 1713 Mühimme 121 s.4 1713 Rişvan Mukataası (12 aşiret/kabile); Rişvan Mukataası Rişvan Mukataası'na bağlı aşiret ve kabilelerin sayısı 12. Bunlar kadimden beri birbirinden olmadıkları halde yaylak ve kışlağa birlikte gidip geliyor ve aynı güzergâhı kullanıyor. Reşwan'ın soydan çok ortak yaylak-kışlak ve vergi birimi olduğunu gösteren temel kayıt. Söylemez & Tunç 2022 (History Studies 14/2), s.459 metin dn.42 = basılı "40" Arşivle doğrulanmalı atıf Muhtemel (dipnot eşleşmesi çıkarım; MD 121 tarihi K12 ile tutarlı)
WEB017 1713 Mühimme 121 s. 287, hk. 1145 Evâhir-i Cemâziyelevvel 1125 (≈ Haziran 1713) Maraş paşası ve mollası "Rişvan hassı mülhakatından Hass-ı Mansur kasabası ahalisi"nin Toprakoğulları (Ömer, Mustafa) eşkıyası şikâyeti. Ercan Örenler, 1710-1720 Tarihli Mühimme Defterlerine Göre Maraş, YL tezi, Karamanoğlu Mehmetbey Üniv. 2019, s. 120 Muhtemel metin okundu
WEB018 1713 Mühimme 121 s. 355, hk. 1207 Evâil-i Zilhicce 1125 (≈ Aralık 1713) Maraş beylerbeyi ve Hısn-ı Mansur kadısı Hısn-ı Mansur zuema ve erbâb-ı tımarının, "Hass-ı Mansur'da sâkin Rişvan aşâirinde aşiret beyi" Yusuf'un yem-yiyecek ve kaftan bahası almasından şikâyeti. Ercan Örenler, 1710-1720 Tarihli Mühimme Defterlerine Göre Maraş, YL tezi, Karamanoğlu Mehmetbey Üniv. 2019, s. 121 Muhtemel metin okundu
WEB106 1713 Mühimme 121 s. 15 (hüküm no verilmemiş) Temmuz 1713 (kaynakta) Rakka valisi ve Ruha (Urfa) Kalesi dizdarı Valide Sultan haslarından Rişvan Hassı reayası olan konar-göçer aşiret ve kabilelerin on iki cemaatten oluştuğu; yaylağa birlikte çıkarılmaları, yolda koyunlarının sayılması, tahsis edilen yerden başka yerde kışlatılmamaları; kaideye uymayan cemaatlerin boy beylerinin Rakka Kalesi'nde kalebend edilmesi. Zafer Benzer, "XVIII. Yüzyılda Anadolu'da Konar Göçer Aşiretlerin Yaylak-Kışlaklara Göçleri Esnasında Yaşanan Bazı Problemler ve Alınan Tedbirler", JMTPR 5/2 (Aralık 2024), PDF s. 5 Arşivle doğrulanmalı atıf YENİ (MA033 = MD 121 s. 4, 1713; aynı dosyanın parçası olabilir)
WEB107 1713 Mühimme 121 s. 31, hk. 119 22 Ağustos 1713 (kaynakta) (kaynakta belirtilmemiş) Rişvan aşireti mensuplarından Hamza oğlu Yusuf ve arkadaşlarının yol kesip aşiret ahalisine zulmettikleri için Rakka Kalesi'nde kalebend edilmeleri. Zafer Benzer, Osmanlı Dönemi Urfa Bölgesinde Aşiret-Devlet İlişkileri, doktora tezi, Harran Üniv. 2022, dn. 941, PDF s. 260 Arşivle doğrulanmalı atıf
MA034 1714 Şikâyet 64 s.66 1714 Çakallı; — Çakallı topluluğu bu kayıtta "Çakallı Aşireti" diye anılıyor. Söylemez & Tunç 2022 (History Studies 14/2), s.458 dn.34 (basılı "33") Arşivle doğrulanmalı atıf Kesin
WEB015 1714 Mühimme 120 s. 216, hk. 836 Evâsıt-ı Şaban 1126 (≈ Ağustos 1714) Maraş valisi vezir Ali Paşa Kilis hassı reayasına zarar veren eşkıyaya karşı; yardımcı olarak "ber vech-i mâlikâne Malatya sancağına mutasarrıf olan Rişvan oğlu Mehmed" ve "asâkir-i ekrâd"dan 400 piyade tayini. Ercan Örenler, 1710-1720 Tarihli Mühimme Defterlerine Göre Maraş, YL tezi, Karamanoğlu Mehmetbey Üniv. 2019, s. 94-95 Muhtemel metin okundu
WEB016 1714 Mühimme 120 s. 224, hk. 853 Evâil-i Safer 1126 (≈ Şubat 1714) Maraş valisi ve Rakka mütesellimi Valide Sultan haslarından "Rişvan hass-ı mülhakatından Hass-ı Mansûr kazasında yerlü Rişvandan" kişiler; cemaat içi anlaşmazlık ve eşkıya işbirliği. Ercan Örenler, 1710-1720 Tarihli Mühimme Defterlerine Göre Maraş, YL tezi, Karamanoğlu Mehmetbey Üniv. 2019, s. 99-100 Muhtemel metin okundu
WEB019 1714 Mühimme 122 s. 81, hk. 245 Evâhir-i Cemâziyelâhir 1126 (≈ Temmuz 1714) Maraş valisi Ali Paşa Maraş'taki bazı cemaatlerin eşkıyalığı ve Kıbrıs'a sürgünü; tedip için memur edilenler arasında Pehlivanlu, Afşar cemaati, Kozanoğlu vb. ile birlikte "Rişvanoğlu". Ercan Örenler, 1710-1720 Tarihli Mühimme Defterlerine Göre Maraş, YL tezi, Karamanoğlu Mehmetbey Üniv. 2019, s. 124-125 Muhtemel metin okundu
WEB108 1715 Mühimme 123 hk. 91 (tez numarası; defter sayfası tezde ayrıca verilmemiş) Evâsıt-ı Cemâziyelâhir 1127 (≈ 13-22 Haziran 1715) "Malatya ve ( ) kâdîlarına ve Rişvanoğlu Mehmed -zîde mecduhû-'ya" Malatya sancağında İzoli aşiretinden Şah Hüseyinoğlu Rasul ve kardeşlerinin aynı nahiyedeki evleri basıp bir kadını kaçırmaları; Rişvanoğlu Mehmed'in şakileri yakalatıp aşiret ihtiyarları marifetiyle mahkemeye çıkarması ve bir kalede kalebend etmesi. İbrahim Şimşek, 123 Numaralı Mühimme Defteri (1127/1715) İnceleme-Çeviriyazı-Dizin, YL tezi, İstanbul Üniv. 2014, PDF s. 128 Muhtemel metin okundu
WEB020 1717 Mühimme 126 s. 85, hk. 321 Evâil-i Receb 1129 (≈ Haziran 1717) "Maraş Beylerbeyi Rişvanzade Seyyid Mehmed Paşa" Sefer toplarının Vidin'den Niş'e naklinde Maraş eyaleti alaybeylerinin görevlendirilmesi. Ercan Örenler, 1710-1720 Tarihli Mühimme Defterlerine Göre Maraş, YL tezi, Karamanoğlu Mehmetbey Üniv. 2019, s. 139 Muhtemel metin okundu
MA035 1718 Şikâyet 76 s.294 1718 Rişvan voyvodası el-Hac Ali; Rişvan voyvodası el-Hac Ali; Nefs-i Hısn-ı Mansur Rişvan Mukataası'na tabi Hısn-ı Mansur'da ahali arasında zahire-bahâ anlaşmazlığı çıkmış; ahali 500 kuruşluk borcu ödemiyor. Rişvan voyvodası el-Hac Ali'ye bu meblağı tahsil edip hazineye göndermesi emrediliyor. Söylemez & Tunç 2022 (History Studies 14/2), s.468 metin dn.99 = basılı "97" Arşivle doğrulanmalı atıf Muhtemel (dipnot eşleşmesi çıkarım)
WEB025 1718 Mühimme 129 s. 174 1718-1720 (defter aralığı) (kaynakta) Rişvanzâde/Rişvanoğlu (kaynağa göre) Seyyid Mehmed Paşa'nın Rişvanoğlu Halil Paşa'nın oğlu olduğu bilgisi. Faruk Söylemez, "XVIII. Yüzyılda Malatya Mutasarrıfları", Geçmişten Günümüze Malatya Uluslararası Sempozyumu, c. II, Ankara: AKDTYK Atatürk Araştırma Merkezi 2017, s. 1402-03 Arşivle doğrulanmalı atıf

1720–1741 (52 kayıt)

No Yıl Seri Defter Sayfa / hüküm Tarih (kaynakta) Muhatap, kişi, yer Özet Kaynak Düzey Not
MA036 1720 Mühimme 266 (?) s.122 1720 Rişvanzâde Mehmed Bey; Sivas eyaleti 1720'de Sivas beylerbeyliği Rişvanzâde Mehmed Bey'in uhdesinde. K02 bunu Rişvan beylerinin üst düzey taşra görevlerine örnek verir. Söylemez & Tunç 2022 (History Studies 14/2), s.457 dn.29 (basılı "29") Arşivle doğrulanmalı atıf Arşivle doğrulanmalı — MD 266 numarası 1720 ile uyumsuz (MD 121=1713, MD 134=1728)
MA037 1720 Şikâyet 84 s.59-60 1718-1722 arası (defter sırasından tahmin) (tahmini (defter sırası/aynı defter)) Rişvan voyvodaları; Rişvan Mukataası (Hısn-ı Mansur/Adıyaman) Voyvodaların haksız vergi talepleri ve güçlerine dayanarak halka zulmetmeleri; K02 bu hükmü MD 96:138, ŞKT 98:147 ve Maraş Ahkâm 1:93 ile birlikte örnek gösteriyor. Söylemez & Tunç 2022 (History Studies 14/2), s.467 metin dn.95 = basılı "93" Arşivle doğrulanmalı atıf Muhtemel
MA038 1720 Şikâyet 89 s.296 1718-1722 arası (defter sırasından tahmin) (tahmini (defter sırası/aynı defter)) Rişvan voyvodaları; Rişvan Mukataası (Hısn-ı Mansur/Adıyaman) Voyvodaların vekil tayin ettikleri kişilerin ahaliden haksız akçe isteyip zulmetmesi. Söylemez & Tunç 2022 (History Studies 14/2), s.468 metin dn.97 = basılı "95" Arşivle doğrulanmalı atıf Muhtemel
MA039 1720 Şikâyet 77 s.189 1718-1722 arası (defter sırasından tahmin) (tahmini (defter sırası/aynı defter)) Reşwan; — Winter 2009'un Reşwan toplu dipnotunda (dn.34) kanıt olarak geçiyor; içeriği verilmemiş. Winter 2009 (JNES 68), s.262 dn.34 Arşivle doğrulanmalı atıf Muhtemel
WEB021 1720 Mühimme 129 s. 315, hk. 1156 Evâsıt-ı Ramazan 1132 (≈ Temmuz 1720) Karaman ve Maraş eyaletlerine mutasarrıf vezir Ahmed Paşa Malatya sancağında Hasan Çelebi-Hasan Badrik arasında Diyarbakır valisinin kapı kethüdası adamına yapılan eşkıyalık; metinde "ber vech-i malikâne Malatya sancağına mutasarrıf olan Rişvan[zâde]" geçer. Ercan Örenler, 1710-1720 Tarihli Mühimme Defterlerine Göre Maraş, YL tezi, Karamanoğlu Mehmetbey Üniv. 2019, s. 177 Muhtemel metin okundu
MA040 1722 Şikâyet 92 s.202 1722 Rişvan Mukataası; yerli Rişvan reayası; Hısn-ı Mansur / Rişvan Mukataası Rişvan Mukataası voyvodası merkeze şikâyet ediyor: mukataa hududundaki bazı köylerin vergilerini dirlik sahipleri öşür adı altında zaptediyor; bu da mâl-ı mîrîde eksilmeye yol açıyor. Söylemez & Tunç 2022 (History Studies 14/2), s.469 metin dn.107 = basılı "105" Arşivle doğrulanmalı atıf Muhtemel (dipnot eşleşmesi çıkarım)
MA041 1722 Şikâyet 93 s.758 ~1722 (ŞKT 92 ve 94 = 1722 arası) (tahmini (defter sırası/aynı defter)) Rişvan voyvodaları; Türkoğlu; Bereketoğlu; Rişvan Mukataası (Hısn-ı Mansur/Adıyaman) 18. yy boyunca Adıyaman'da eşkıyalığa karışmış Türkoğlu (Terkoğlu) ve Bereketoğlu mensupları voyvodalarca vergi tahsili için vekil tayin ediliyor. Söylemez & Tunç 2022 (History Studies 14/2), s.468 metin dn.98 = basılı "96" Arşivle doğrulanmalı atıf Muhtemel
MA042 1722 Şikâyet 94 s.468 ~1722 (defter sırasından tahmin) (tahmini (defter sırası/aynı defter)) Rişvan Mukataası göçer reayası; Rişvan Mukataası göçerleri ŞKT 97:29 ile birlikte gösteriliyor: göçerlerin belirlenmiş yaylak-kışlak ve güzergâha uymaması. Söylemez & Tunç 2022 (History Studies 14/2), s.467 metin dn.89 = basılı "87" Arşivle doğrulanmalı atıf Muhtemel
MA043 1722 Şikâyet 94 s.524 1722 Rişvan Mukataası; yerli Rişvan reayası; Hısn-ı Mansur / Rişvan Mukataası Rişvan reayası şikâyet ediyor: zaim Mehmed ve bazı sipahiler "siz tımar reayasısınız" diyerek akçe istiyor, koyun ve kuzularını zorla alıyor, yazıcı ve hizmetkâr adıyla mahsul ve akçelerine el koyuyor. Söylemez & Tunç 2022 (History Studies 14/2), s.469 metin dn.108 = basılı "106" Arşivle doğrulanmalı atıf Muhtemel (dipnot eşleşmesi çıkarım)
MA044 1722 Şikâyet 95 s.95 1722 Rişvan Mukataası; yerli Rişvan reayası; Hısn-ı Mansur / Rişvan Mukataası Hısn-ı Mansur'da Bakkalbaşı Hacı Veli adlı zorba kasabanın kantarını zaptedip gelirine el koyuyor. K02 aynı belgeyi Hısn-ı Mansur'un kantar, ihtisap, bâc-ı bazar, kirişhane vb. vergilerinin Rişvan Mukataası gelirine dahil olduğunu göstermek için de kullanıyor. Söylemez & Tunç 2022 (History Studies 14/2), s.459 dn.45 (basılı "43") + s.470 dn.110 (basılı "108") Arşivle doğrulanmalı atıf Muhtemel (dipnot eşleşmesi çıkarım; iki bağımsız kullanım tutarlı)
MA045 1722 Şikâyet 97 s.29 ~1722 (defter sırasından tahmin) (tahmini (defter sırası/aynı defter)) Rişvan Mukataası göçer reayası; Rişvan Mukataası göçerleri Bazı aşiret mensupları kanunla ve hüccetle belirlenmiş yaylak ya da kışlaklarına gitmiyor veya belirlenen güzergâh dışından geçiyor; bu da vergi tahsilini güçleştiriyor. Söylemez & Tunç 2022 (History Studies 14/2), s.467 metin dn.89 = basılı "87" Arşivle doğrulanmalı atıf Muhtemel
MA046 1722 Şikâyet 97 s.59 ~1722 (ŞKT 95=1722 ile ŞKT 125=1730 arası; defter sırasından tahmin) (tahmini (defter sırası/aynı defter)) yerlü Rişvan reayası; Hısn-ı Mansur (Eygiçay/Eğriçay, Pirin, Mahlı köyleri) Hısn-ı Mansur kasabasının vergileri bir yıllığına temessük (senet) karşılığında iltizamla tasarruf ediliyor. K02 aynı hükmü "yerlü Rişvan reayası"nın bağ vergileri, Eygiçay ve Pirin köylerinin çeltik geliri (16.160 akçe) ve Mahlı köyü vergilerinin mukataaya dahil olduğunu göstermek için de kullanıyor. Söylemez & Tunç 2022 (History Studies 14/2), s.459 dn.46 (basılı "44") + s.470 dn.109 (basılı "107") Arşivle doğrulanmalı atıf Muhtemel (dipnot eşleşmesi çıkarım)
MA047 1725 Mühimme 127 s.26 K02 metni: "1735'ler"; defter sırasına göre 1713-1728 arası (MD 121=1713, MD 134=1728) (çelişkili) Rişvan göçerleri; çöl beyleri; Rakka; Deyr-Rahbe; Selemiye Rişvan Mukataası'na bağlı konargöçerler Rakka, Deyr-i Rahbe ve Selemiye taraflarında Urban (Arap) aşiretlerinin saldırısına uğruyor; kendilerini korumakla görevli çöl beylerinin zorbalığına da maruz kalıyorlar. Söylemez & Tunç 2022 (History Studies 14/2), s.470 metin dn.116 = basılı "114" Arşivle doğrulanmalı atıf Arşivle doğrulanmalı (tarih çelişkisi + dipnot eşleşmesi çıkarım)
MA048 1725 Şikâyet 98 s.147 1722-1730 arası (defter sırasından tahmin) (tahmini (defter sırası/aynı defter)) Rişvan voyvodaları; Rişvan Mukataası (Hısn-ı Mansur/Adıyaman) ŞKT 84:59-60 ile birlikte: voyvodaların haksız vergi talepleri ve zulümleri. Söylemez & Tunç 2022 (History Studies 14/2), s.467 metin dn.95 = basılı "93" Arşivle doğrulanmalı atıf Muhtemel
MA049 1725 Şikâyet 106 s.64 1722-1730 arası (defter sırasından tahmin) (tahmini (defter sırası/aynı defter)) yerlü Rişvan reayası; Hısn-ı Mansur ŞKT 97:59 ile birlikte gösteriliyor: yerlü Rişvan reayasının bağ vergileri ve Hısn-ı Mansur çeltik gelirlerinin Rişvan Mukataası'na dahil olması. Söylemez & Tunç 2022 (History Studies 14/2), s.459 dn.46 (basılı "44") Arşivle doğrulanmalı atıf Muhtemel
MA050 1725 Şikâyet 99 s.127 1722-1730 arası (defter sırasından tahmin) (tahmini (defter sırası/aynı defter)) Reşwan; Milli; — Winter 2009'un Reşwan toplu dipnotunda (dn.34) kanıt olarak geçiyor; içeriği verilmemiş. Aynı hüküm dn.50'de Milli Kürtlerinin Rakka iskânı hedefi oluşuna da kanıt gösteriliyor. Winter 2009 (JNES 68), s.262 dn.34; s.266 dn.50 Arşivle doğrulanmalı atıf Muhtemel
MA051 1725 Şikâyet 99 s.145 1712'den "birkaç yıl sonra" (K11); defter sırasına göre 1722-1730 arası (tahmini (defter sırası/aynı defter)) Belirtilmemiş (Babıâli'ye şikâyet); Reşwan; boy beyi; Halep kışlakları Bir boy beyi, Reşwan'ın Halep'teki kışlakları için ödediği vergiler (kışlak resmi) hakkında Babıâli'ye şikâyette bulunuyor. Winter 2017 (Oriente Moderno 97); Winter 2009 (JNES 68), K11 s.264 dn.25; K12 s.262 dn.34 Arşivle doğrulanmalı atıf Kesin (içerik); tarih yaklaşık
MA052 1725 Şikâyet 99 s.158 1722-1730 arası (defter sırasından tahmin) (tahmini (defter sırası/aynı defter)) Reşwan; — Winter 2009'un Reşwan toplu dipnotunda (dn.34) kanıt olarak geçiyor; içeriği verilmemiş. Winter 2009 (JNES 68), s.262 dn.34 Arşivle doğrulanmalı atıf Muhtemel
MA053 1725 Şikâyet 99 s.201 1722-1730 arası (defter sırasından tahmin) (tahmini (defter sırası/aynı defter)) Reşwan; — Winter 2009'un Reşwan toplu dipnotunda (dn.34) kanıt olarak geçiyor; içeriği verilmemiş. Winter 2009 (JNES 68), s.262 dn.34 Arşivle doğrulanmalı atıf Muhtemel
MA054 1726 Mühimme 129 s.265 1713-1728 arası (defter sırasından tahmin) (tahmini (defter sırası/aynı defter)) Rişvan Mukataası göçer reayası; Rişvan Mukataası göçerleri; Göksu köprüleri Vergi mükellefi göçerler köprülere varmadan koyunlarının bir kısmını başka aşiretlerin sürülerine karıştırıyor ya da köprü yerine başka yerlerden nehri geçerek vergiden kaçıyor; başka mukataalara bağlı göçerlere karışmak da tahsili zorlaştırıyor. Söylemez & Tunç 2022 (History Studies 14/2), s.467 metin dn.92 = basılı "90" Arşivle doğrulanmalı atıf Muhtemel
WEB006 1726 Mühimme (Refik’te yok) Refik vesika 209, s. 168 Evâsıt-ı Rebiülâhir 1139 (≈ Aralık 1726) Haleb valisi, Ayintab valisi, Maraş mütesellimi, "Rişvan voyvodası" ve boy beyi Dedeşlü ve Selmanlu cemaatleri (Maraş sakinleri; mukataası Elhac Hasan Ağa uhdesinde) iskân yerlerinden göçüp fesat çıkardığı için yeniden Halep etrafına iskânları. Ahmed Refik, Anadolu'da Türk Aşiretleri (966-1200), İstanbul 1930, s. 168, vesika 209 (tesseract OCR ile okundu) Muhtemel metin okundu MA102 (Refik s.168, tarihsiz) — tarih ve içerik eklendi
WEB026 1726 Mühimme 133 s. 242 Haziran 1726 başı (kaynakta) Rişvanzâde/Rişvanoğlu (kaynağa göre) Malatya mutasarrıfı (Rişvanzâde Ömer Paşa) dönemi: Kangal-Malatya arasında Alacahan, Hasançelebi, Hasanbedrik çevresindeki eşkıyanın bertarafı. Faruk Söylemez, "XVIII. Yüzyılda Malatya Mutasarrıfları", Geçmişten Günümüze Malatya Uluslararası Sempozyumu, c. II, Ankara: AKDTYK Atatürk Araştırma Merkezi 2017, s. 1402-03 Arşivle doğrulanmalı atıf
WEB027 1726 Mühimme 134 s. 32-34 1726-27 (kaynakta) Rişvanzâde/Rişvanoğlu (kaynağa göre) Rişvanzâde Ömer Paşa ve Anadolu valilerinden yönetim boşluğunu fırsat bilen eşkıyanın cezalandırılması. Faruk Söylemez, "XVIII. Yüzyılda Malatya Mutasarrıfları", Geçmişten Günümüze Malatya Uluslararası Sempozyumu, c. II, Ankara: AKDTYK Atatürk Araştırma Merkezi 2017, s. 1402-03 Arşivle doğrulanmalı atıf
WEB028 1727 Mühimme 133 s. 405-406 Ocak 1727 ortası (kaynakta) Rişvanzâde/Rişvanoğlu (kaynağa göre) Ömer Paşa'nın maiyetiyle İran seferine katılması. Faruk Söylemez, "XVIII. Yüzyılda Malatya Mutasarrıfları", Geçmişten Günümüze Malatya Uluslararası Sempozyumu, c. II, Ankara: AKDTYK Atatürk Araştırma Merkezi 2017, s. 1402-03 Arşivle doğrulanmalı atıf
WEB029 1727 Mühimme 134 s. 25 Mayıs 1727 sonu (kaynakta) Rişvanzâde/Rişvanoğlu (kaynağa göre) Ömer Paşa'nın 500 nefer kapı halkıyla Kirmanşah'ta bulunması (tekiden). Akyüz 2009 aynı hükmü "MD 134/25" diye anıyor: 1139/1726, Malatya-Çorum mutasarrıfı Ömer Paşa'dan Belgrad valisi ve İsfahan seraskeri Ahmed Paşa için 500 kapı halkı + 1000 levend. Faruk Söylemez, "XVIII. Yüzyılda Malatya Mutasarrıfları", Geçmişten Günümüze Malatya Uluslararası Sempozyumu, c. II, Ankara: AKDTYK Atatürk Araştırma Merkezi 2017, s. 1402-03 Arşivle doğrulanmalı atıf
WEB030 1727 Mühimme 134 s. 155 1727 (yaklaşık) (kaynakta) Rişvanzâde/Rişvanoğlu (kaynağa göre) Rişvanzâde Ömer Paşa'ya İsfahan seraskeri Ahmed Paşa'nın yardımına gitmesi fermanı. Faruk Söylemez, "XVIII. Yüzyılda Malatya Mutasarrıfları", Geçmişten Günümüze Malatya Uluslararası Sempozyumu, c. II, Ankara: AKDTYK Atatürk Araştırma Merkezi 2017, s. 1402-03 Arşivle doğrulanmalı atıf
WEB031 1727 Mühimme 135 s. 405 1727-28 (defter aralığı) (kaynakta) Rişvanzâde/Rişvanoğlu (kaynağa göre) Süleyman Paşa'nın Rişvanoğlu Mehmed Paşa'nın oğlu olduğu bilgisi. Faruk Söylemez, "XVIII. Yüzyılda Malatya Mutasarrıfları", Geçmişten Günümüze Malatya Uluslararası Sempozyumu, c. II, Ankara: AKDTYK Atatürk Araştırma Merkezi 2017, s. 1408-09 Arşivle doğrulanmalı atıf
MA056 1728 Mühimme 134 s.327 1728 (kış başı) Şam valisi; Reşwan; Abbas emirleri; Hama; Humus; Suriye çölü Şam valisine emir: Reşwan aşiretinin insanları âdet üzere bu günlerde sürüleriyle çöle çıkarken Hama ve Humus çevresindeki Abbas emirlerinin taşkınlıklarına karşı tetikte olsun. Winter 2017 (Oriente Moderno 97), s.263 dn.23 Arşivle doğrulanmalı atıf
MA057 1730 Şikâyet 125 s.197 ~1730 (aynı defter ŞKT 125:320 = 1730) (tahmini (defter sırası/aynı defter)) Rişvan voyvodası; Hısn-ı Mansur Ahali, voyvodaların kanuna aykırı vergi talep ettiği durumlarda şikâyet ediyor (K02 bu hükmü MD 96:138 ve ŞKT 130:122 ile birlikte örnek veriyor). Söylemez & Tunç 2022 (History Studies 14/2), s.466 metin dn.86 = basılı "84" Arşivle doğrulanmalı atıf Muhtemel
MA058 1730 Şikâyet 125 s.320 1730 Çakallı; Behisni; Elbistan Çakallı mensuplarının önemli bir kısmının Behisni kazasında yaylayıp kışladığı, bir kısmının da Elbistan muzafatından olduğu anlaşılıyor. Söylemez & Tunç 2022 (History Studies 14/2), s.458 dn.35 (basılı "34") Arşivle doğrulanmalı atıf Kesin
MA059 1731 Şikâyet 127 s.535 1730-1733 arası (ŞKT 125=1730, ŞD 140=1733; defter sırasından tahmin) (tahmini (defter sırası/aynı defter)) Rişvan Mukataası; Rişvan Mukataası (Hısn-ı Mansur) Voyvodalar vergi toplarken kasabaya gelip konaklıyor ve ahaliden yorgan, döşek gibi eşya istiyor. Söylemez & Tunç 2022 (History Studies 14/2), s.466 metin dn.85 = basılı "83" Arşivle doğrulanmalı atıf Muhtemel
MA060 1731 Şikâyet 130 s.122 1730-1733 arası (ŞKT 125=1730, ŞD 140=1733; defter sırasından tahmin) (tahmini (defter sırası/aynı defter)) Rişvan Mukataası; Rişvan Mukataası (Hısn-ı Mansur) ŞKT 125:197 ile birlikte: ahalinin, voyvodaların kanuna aykırı vergi talepleri hakkındaki şikâyetleri. Söylemez & Tunç 2022 (History Studies 14/2), s.466 metin dn.86 = basılı "84" Arşivle doğrulanmalı atıf Muhtemel
MA061 1731 Şikâyet 137 s.105 1730-1733 arası (ŞKT 125=1730, ŞD 140=1733; defter sırasından tahmin) (tahmini (defter sırası/aynı defter)) Rişvan Mukataası; Rişvan Mukataası (Hısn-ı Mansur) Rişvan Mukataası'nın göçer taifeleri yaylak-kışlak göçünde eşkıya saldırısına uğruyor; malları, hayvanları ve paraları gasp ediliyor. Söylemez & Tunç 2022 (History Studies 14/2), s.470 metin dn.111 = basılı "109" Arşivle doğrulanmalı atıf Muhtemel
WEB032 1731 Mühimme 136 s. 355 Şubat 1731 sonu (kaynakta) Rişvanzâde/Rişvanoğlu (kaynağa göre) Rişvanoğlu Mehmed Paşa'nın 250 neferle Bağdat valisi ve serasker Ahmed Paşa maiyetinde İran seferine katılması. Faruk Söylemez, "XVIII. Yüzyılda Malatya Mutasarrıfları", Geçmişten Günümüze Malatya Uluslararası Sempozyumu, c. II, Ankara: AKDTYK Atatürk Araştırma Merkezi 2017, s. 1402-03 Arşivle doğrulanmalı atıf
WEB041 1732 Mühimme 139 s. 347 1732-33 (defter aralığı) — Bektaşlı cemaatinin Rişvan'a mensubiyeti için atıf (MD 140 s. 185-187 ile birlikte). Söylemez, "Rişvan Aşireti'nin Cemaat, Şahıs ve Yer Adları...", Erciyes Ü. SBE Dergisi 12 (2002), dn. 22 Arşivle doğrulanmalı atıf
MA062 1733 Şikâyet 140 s.505 1733 Belirtilmemiş (başvuru Hısn-ı Mansur mahkemesinde yapılmış); Omranlo (Ömeranlı); yerleşik Reşwan oymakları; Hısn-ı Mansur Omranlo (Ömeranlı) ile diğer yerleşik Reşwan alt aşiretlerinin ileri gelenleri Hısn-ı Mansur mahkemesine çıkıyor ve Rakka iskân projesine bağlı konar-göçer Türkmenlerin saldırılarından şikâyet ediyor. Winter 2017 (Oriente Moderno 97), s.262 dn.19 Arşivle doğrulanmalı atıf
WEB007 1733 Mühimme (Refik’te yok) Refik vesika 227, s. 195 Evâsıt-ı [ay okunamadı] 1146 (1733-34) Suret listesinde: "Bervechi malikâne Malatya sancağı mutasarrıfı Rişvanzade Mehmed Paşa ... ve livai mezburda vaki Alaca Han'a iskânı fermanım olan cemaatler bulundığı mahallerin kadılarına" Kangal ile Hasan Çelebi arasındaki Alaca Han'a iskân edilen cemaatler (Dedeşlü vb.) hakkında; suretler Sivas, Rakka, Bozok Türkmanı miri, Malatya mutasarrıfı Rişvanzâde Mehmed Paşa'ya. Ahmed Refik, Anadolu'da Türk Aşiretleri (966-1200), İstanbul 1930, s. 195, vesika 227 (tesseract OCR ile okundu) Muhtemel metin okundu
WEB033 1733 Mühimme 139 s. 115 Şubat 1733 sonu (kaynakta) Rişvanzâde/Rişvanoğlu (kaynağa göre) Mehmed Paşa'nın Musul'a gidip Erzurum valisi ve Musul seraskeri Osman Paşa komutasında sefere katılması. Faruk Söylemez, "XVIII. Yüzyılda Malatya Mutasarrıfları", Geçmişten Günümüze Malatya Uluslararası Sempozyumu, c. II, Ankara: AKDTYK Atatürk Araştırma Merkezi 2017, s. 1404-05 Arşivle doğrulanmalı atıf
WEB034 1733 Mühimme 139 s. 405 1733 (yaklaşık) (kaynakta) Rişvanzâde/Rişvanoğlu (kaynağa göre) Mehmed Paşa'nın hizmetlerine karşılık oğlu Süleyman Paşa'ya beylerbeyi rütbesiyle Maraş valiliği verilmesi. Faruk Söylemez, "XVIII. Yüzyılda Malatya Mutasarrıfları", Geçmişten Günümüze Malatya Uluslararası Sempozyumu, c. II, Ankara: AKDTYK Atatürk Araştırma Merkezi 2017, s. 1404-05 Arşivle doğrulanmalı atıf
WEB042 1733 Mühimme 140 s. 185-187 1733-35 (defter aralığı) — Aynı: Bektaşlı cemaati. Söylemez 2002, dn. 22 Arşivle doğrulanmalı atıf
WEB008 1734 Mühimme (Refik’te yok) Refik vesika 231, s. 200 Evâhir-i [C?] 1147 (≈ 1734-35); not: iskândan af emri Evâhir-i Za 1147 Maraş beylerbeyi Rişvanzâde Süleyman Paşa Avcı Türkmanı (70-80 ev) Maraş'tan Bozok'a (Akdağ) gelip yerleşmiş ve Afşar şakilerini barındırıyor; şakilerin çıkarılıp cemaatin eski yurduna sevk ve iskânı. Ahmed Refik, Anadolu'da Türk Aşiretleri (966-1200), İstanbul 1930, s. 200, vesika 231 (tesseract OCR ile okundu) Muhtemel metin okundu
MA063 1735 Kalebend 1 s.36 tarih yok (KLB 5=1741'den önce; defter sırasından tahmin) (tahmini (defter sırası/aynı defter)) Rişvan Mukataası reayası/boybeyleri; Rişvan Mukataası; Rakka/Sivas/Sason/Birecik kaleleri Vergi tahsilinde sorun çıkaranlar için en sık başvurulan ceza sürgün: sorumlular çoğunlukla Rakka taraflarına sürülüp iskân ediliyor, Rakka Kalesi'nde hapsediliyor. Söylemez & Tunç 2022 (History Studies 14/2), s.469 metin dn.103 = basılı "101" Arşivle doğrulanmalı atıf Muhtemel; tarih bilinmiyor
MA064 1735 Kalebend 4 s.246 tarih yok (KLB 5=1741'den önce) (tahmini (defter sırası/aynı defter)) Rişvan Mukataası reayası/boybeyleri; Rişvan Mukataası Boybeyleri ve cemaat kethüdalarının vergi tahsilinde çıkardığı sorunlara örnek. Söylemez & Tunç 2022 (History Studies 14/2), s.467 metin dn.94 = basılı "92" Arşivle doğrulanmalı atıf Muhtemel; tarih bilinmiyor
MA065 1735 Şikâyet 165 s.104 1733 sonrası (defter sırasından tahmin) (yok) Rişvan Mukataası; Rişvan Mukataası MD 96:135'e "benzer örnek": ehl-i örf (sancak yöneticileri, askerî sınıf) serbest mukataa olan Rişvan Mukataası'na müdahale ediyor ve tekâlif-i şakka adıyla vergi istiyor. Söylemez & Tunç 2022 (History Studies 14/2), s.470 metin dn.113 = basılı "111" Arşivle doğrulanmalı atıf Muhtemel
MA067 1739 Mühimme 147 s.136-137 1739 Rişvan Mukataası; Rişvan Mukataası → İstanbul Rişvan Mukataası gelirleri, I. Mahmud'un Ayasofya Camii yanında kurduğu Kütübhâne-i Hümâyûn Vakfı'na tahsis ediliyor. Söylemez & Tunç 2022 (History Studies 14/2), s.462 metin dn.61 = basılı "59" Arşivle doğrulanmalı atıf Muhtemel (dipnot eşleşmesi çıkarım)
MA069 1741 Kalebend 5 s.35 1741 Dalyanlı; Mahyanlı; Göksu: Taş Köprü ve Altunlu Köprü Rişvan Mukataası'na tabi Dalyanlı, Mahyanlı ve diğer oymaklardan bazı kişiler, mukataadan ifraz edildiklerini ileri sürerek âdet-i ağnam ve resm-i bennaklarını ödemiyor. Yapılan araştırmada mukataa reayası oldukları anlaşılıyor; vergileri Taş Köprü ve Altunlu Köprü'den geçerken hayvanları sayılarak tahsil edilecek. Söylemez & Tunç 2022 (History Studies 14/2), s.467 metin dn.91 = basılı "89" Arşivle doğrulanmalı atıf Muhtemel (dipnot eşleşmesi çıkarım)
WEB109 1741 Mühimme 147 s. 341, hk. 1190 Evâsıt-ı Zilkade 1153 (≈ 27 Ocak-5 Şubat 1741) Ankara kazası naibi "Rişvan aşâyirinden Okçuyanli cemâ‘atinde Monla Mehmed" kabilesiyle Sivas yakınından geçerken Sivas beylerbeyi Murtaza Paşa'nın başbölükbaşısı on devesini aldı; daha önce develerin iadesi emredilmiş ama yerine getirilmemişti. Murtaza Paşa şimdi Ankara sancağı mutasarrıfı olduğundan Ankara naibi vekilini mahkemeye getirip develeri iade ettirsin. Medine Sevici, 147 Numaralı Mühimme Defterinin Transkripsiyonu ve Değerlendirilmesi (s. 311-467), YL tezi, Bingöl Üniv. 2022, PDF s. 222 Muhtemel metin okundu YENİ — Orta Anadolu (Ankara) bağlantılı ilk Divan kaydı (bu taramada)
WEB110 1741 Mühimme 147 s. 348, hk. 1214 Evâhir-i Zilkade 1153 (≈ Şubat 1741 başı) "Ber-vech-i malikâne Malatya sancağına mutasarrıf olan Rişvanzâde es-seyyid Mehmed Paşa" Malatya kadısının mektubu üzerine İzoli aşiretinden Kadıoğlu Mustafa ve diğerlerinin yakalanması, İzoli aşiretinin Rakka'ya gönderilmesi. Sevici 2022, PDF s. 83 Muhtemel metin okundu WEB035 ile aynı hüküm (metin teyidi, tarih ve hk. no eklendi)
WEB111 1741 Mühimme 147 s. 377, hk. 1306 Evâhir-i Zilhicce 1153 (≈ Mart 1741 ortası) Debresiye ve Selimiye sancakları verilen Genç Muhammed Görevini kötüye kullanan Muhammed Paşa azledildi; "tavâif-i Urbân ve aşâir-i Rişvan" Halep, Hama, Humus ve Şam taraflarında eşkıyalık yapıyor; Genç Muhammed'in bu aşiretleri zapt u rabt etmesi. Sevici 2022, PDF s. 97 Muhtemel metin okundu
WEB112 1741 Mühimme 147 s. 390, hk. 1382 Evâsıt-ı Muharrem 1154 (≈ Nisan 1741 başı) Maraş naibi Maraş beylerbeyi Hamza Paşa'nın Elbistan halkına zulmü; "Rişvanzâde Mehmed Paşa dahi" üç bin kişiyle gelip Elbistan kasabasına konarak halktan zorla para aldı; Maraş naibinin teftişi. Sevici 2022, PDF s. 108 Muhtemel metin okundu
WEB113 1741 Mühimme 147 s. 403, hk. 1445 Evâil-i Safer 1154 (≈ 18-27 Nisan 1741) Halep ve Rakka valileri Urban ve "aşâir-i Rişvan" eşkıyasının Hama, Humus, Maarre ve Şam taraflarındaki zararlarına karşı mevâlî beyliği verilen Genç Mehmed ile işbirliği; zarar olursa malından tazmin. Sevici 2022, PDF s. 118 Muhtemel metin okundu
WEB114 1741 Mühimme 147 s. 430, hk. 1547 Evâil-i Rebîülevvel 1154 (≈ 17-26 Mayıs 1741) Malatya mutasarrıfı Rişvanzâde Seyyid Mehmed Paşa Malatya ve İzoli menzillerinin nizamı; ulakların bargir sıkıntısının giderilmesi. Sevici 2022, PDF s. 133 Muhtemel metin okundu

1742–1769 (68 kayıt)

No Yıl Seri Defter Sayfa / hüküm Tarih (kaynakta) Muhatap, kişi, yer Özet Kaynak Düzey Not
WEB009 1742 Mühimme (Refik’te yok) Refik vesika 237, s. 209 Evâhir-i Safer 1155 (≈ Nisan 1742) Pehlivanlı aşireti ve sair aşâyir ve kabâilin zabitan, boy beyleri, torunları ve ihtiyarları Rakka iskânından kaçan Receblü Afşarı eşkıyası üzerine memur Adana beylerbeyi Rişvanzâde Süleyman Paşa; dağılan 200'den fazla süvarinin aşiretler içinde himaye edilmeyip yakalanması. Ahmed Refik, Anadolu'da Türk Aşiretleri (966-1200), İstanbul 1930, s. 209, vesika 237 (tesseract OCR ile okundu) Muhtemel metin okundu MA103 (Refik s.209, tarihsiz) — tarih ve içerik eklendi
WEB044 1742 Halep Ahkâm 1 s. 72 1742-1751 (defter aralığı C.1155-R.1164); metin içi 115x/1158 Kilis/Ayıntab kadıları (kaynağa göre) "Rışvan Hası Voyvodası Muhammed zide mecdehu südde-i saadetime mühürlü mektub gönderüb" — voyvodanın merkeze mühürlü mektupla başvurusu (konu kaynakta verilmiyor). Nezif Cıkay, Halep Ahkâm Defterleri (1742-1850), doktora tezi, Harran Üniv. 2019, s. 75 Muhtemel metin parçası
WEB045 1742 Halep Ahkâm 1 s. 96/3 1742-1751 (defter aralığı C.1155-R.1164); metin içi 115x/1158 Kilis/Ayıntab kadıları (kaynağa göre) Ayıntab ahalisinin arzuhali: "rışvan aşireti ekradından" kişiler 115[x] senesinde kazaya gelip yem-yiyecek, tımar, mal ve eşyayı yağma, bağ-bahçeleri hayvanlarına yedirmiş; zarar keşf ve defter olunmuş ama icra-yı hak olunmamış. Nezif Cıkay, Halep Ahkâm Defterleri (1742-1850), doktora tezi, Harran Üniv. 2019, s. 158 Muhtemel metin parçası
WEB046 1742 Halep Ahkâm 1 s. 96/4 1742-1751 (defter aralığı C.1155-R.1164); metin içi 115x/1158 Kilis/Ayıntab kadıları (kaynağa göre) Kilis kadısının mektubu: "aşair-i rışvan ... bin yüz elli [x] senesinden beri isyan ve tuğyan üzere" yaylak-kışlak göçünde köylere konup darp, yağma; zarar 10.000 kuruşu aşkın. Nezif Cıkay, Halep Ahkâm Defterleri (1742-1850), doktora tezi, Harran Üniv. 2019, s. 158 Muhtemel metin parçası
WEB047 1742 Halep Ahkâm 1 s. 245 1742-1751 (defter aralığı C.1155-R.1164); metin içi 115x/1158 Kilis/Ayıntab kadıları (kaynağa göre) "Konar göçer Rışvanlı ekradı aşiretinden Nasırlı cemaatinden" küçük Hacı Ömer oğlu Davud'un arzuhali: Rışvanlı aşiretinden Hasanlu cemaatinden kişiler 1158 senesinde kan bahası iddiasıyla 1100 kuruşunu zorla almış; davalılar "gah Haleb ve gah Sivas eyaletlerinde mürur ve ubur" ediyor. Nezif Cıkay, Halep Ahkâm Defterleri (1742-1850), doktora tezi, Harran Üniv. 2019, s. 173-174 Muhtemel metin parçası
WEB051 1742 Maraş Ahkâm 1 s. 135 1740'lar (kaynakta) Rişvanzâde Mehmed / Süleyman Paşa (Malatya mutasarrıfı) Hükümlerde "Rişvanzade Seyyid Mehmed Paşa" hitabı kullanıldığı (örnek). Söylemez 2017, s. 1402-03 Arşivle doğrulanmalı atıf
WEB058 1742 Maraş Ahkâm 1 defter s./hk. kaynakta yok (Yanar 2016, s. 67) 1742-1751 (defter aralığı) Hısn-ı Mansur kadısı vb. Hitap: "Haleb ve Sivas vâlilerine ve Hısn-ı Mansur ve ( ) kadılarına ve Rakka mütesellimine ve Rişvan voyvodasına hüküm ki" (geniş saha hükmü). Ümmet Soydemir, "Şehir Tarihi Araştırmalarında Kaynak Olarak Ahkâm Defterleri", 7. Milletlerarası Şehir Tarihi Yazarları Kongresi (yıl doğrulanamadı); aktardığı: Ömür Yanar, I Numaralı Maraş Ahkâm Defterinde Adıyaman... YL tezi, KSÜ 2016, s. 67 Muhtemel metin parçası Olası örtüşme: MA076 (1:59), MA078 (1:93) defter sayfası bilinmediği için eşleştirilemedi
WEB059 1742 Maraş Ahkâm 1 defter s./hk. kaynakta yok (Yanar 2016, s. 70) 1742-1751 (defter aralığı) Hısn-ı Mansur kadısı vb. Hitap: "Hısn-ı Mansur kâdısına ve Rişvan voyvodası el-hac Mustafa zîde mecduhûya hüküm ki" — voyvodanın adı. Ümmet Soydemir, "Şehir Tarihi Araştırmalarında Kaynak Olarak Ahkâm Defterleri", 7. Milletlerarası Şehir Tarihi Yazarları Kongresi (yıl doğrulanamadı); aktardığı: Ömür Yanar, I Numaralı Maraş Ahkâm Defterinde Adıyaman... YL tezi, KSÜ 2016, s. 70 Muhtemel metin parçası Olası örtüşme: MA076 (1:59), MA078 (1:93) defter sayfası bilinmediği için eşleştirilemedi
WEB060 1742 Maraş Ahkâm 1 defter s./hk. kaynakta yok (Yanar 2016, s. 143) 1742-1751 (defter aralığı) Hısn-ı Mansur kadısı vb. Şikâyetçi: "Konar ve göçer Rişvan aşâ'irinden Halikanlı cemâati'nden sâdât-ı kirâmdan ... Seyyid Mehmed bin Abdüddin" (Rumkale'de medfun Sadru'l-arş evlâdından). Ümmet Soydemir, "Şehir Tarihi Araştırmalarında Kaynak Olarak Ahkâm Defterleri", 7. Milletlerarası Şehir Tarihi Yazarları Kongresi (yıl doğrulanamadı); aktardığı: Ömür Yanar, I Numaralı Maraş Ahkâm Defterinde Adıyaman... YL tezi, KSÜ 2016, s. 143 Muhtemel metin parçası Olası örtüşme: MA076 (1:59), MA078 (1:93) defter sayfası bilinmediği için eşleştirilemedi
WEB061 1742 Maraş Ahkâm 1 defter s./hk. kaynakta yok (Yanar 2016, s. 93) 1742-1751 (defter aralığı) Hısn-ı Mansur kadısı vb. Şikâyetçi: "Hısn-ı Mansur kazâsına tâbi Gülek nâm karyeden yerlü Rişvan aşîretinden Zerukanlı cemâatinden ( ) nâm hatun" — kadın şikâyetçi; yerleşik Rişvanlı. Ümmet Soydemir, "Şehir Tarihi Araştırmalarında Kaynak Olarak Ahkâm Defterleri", 7. Milletlerarası Şehir Tarihi Yazarları Kongresi (yıl doğrulanamadı); aktardığı: Ömür Yanar, I Numaralı Maraş Ahkâm Defterinde Adıyaman... YL tezi, KSÜ 2016, s. 93 Muhtemel metin parçası Olası örtüşme: MA076 (1:59), MA078 (1:93) defter sayfası bilinmediği için eşleştirilemedi
WEB131 1742 Maraş Ahkâm 1 s. 6/4 Ağustos 1742 sonu (kaynakta) Maraş valisi ve Hısn-ı Mansur kadıları Hısn-ı Mansur'a bağlı "Rişvan köyü"nde oturan Mustafa, Ahmed ve Yusuf kardeşlerden, vergilerini ödedikleri halde köy ahalisi ve Bezeki aşireti mensuplarının imdad-ı seferiyye ve hazariyye talep etmesinin önlenmesi. Faruk Söylemez – Ömür Yanar, "XVIII. Yüzyıl Ortalarında Osmanlı Devleti'nde İktisadi Politikaların Uygulanmasında Ortaya Çıkan Sorunlara Dair Bir Analiz: Adıyaman Örneği", Tarih Okulu Dergisi 13/47 (2020), s. 2244-2260, PDF s. 13 Arşivle doğrulanmalı atıf
MA070 1743 Mühimme 149 s.56 1743 Rişvan Mukataası; Rişvan Mukataası Rişvan Mukataası malikâne olarak Reisülküttab Mehmed Ragıb, Kapı Kethüdası Ali, Arpa Emini Ali ve Hüseyin'in tasarrufunda. Söylemez & Tunç 2022 (History Studies 14/2), s.463 Tablo 3 Arşivle doğrulanmalı atıf Kesin (tabloda açık)
WEB036 1743 Mühimme 150 s. 29 Haziran 1743 başı (kaynakta) Rişvanzâde/Rişvanoğlu (kaynağa göre) Malatya mutasarrıfı Rişvanzâde Mehmed Paşa'ya Sivas'tan Diyarbakır'a gönderilecek topların nakli fermanı. Faruk Söylemez, "XVIII. Yüzyılda Malatya Mutasarrıfları", Geçmişten Günümüze Malatya Uluslararası Sempozyumu, c. II, Ankara: AKDTYK Atatürk Araştırma Merkezi 2017, s. 1404-05 Arşivle doğrulanmalı atıf
WEB048 1743 Maraş Ahkâm 1 s. 64/2 Aralık 1743 sonu (kaynakta) Rişvanzâde Mehmed / Süleyman Paşa (Malatya mutasarrıfı) Malatya mutasarrıfı (Rişvanzâde) Mehmed Paşa'dan Arslan Beyoğlu Hacı Süleyman ile Seyyid Ahmed Bey arasındaki hırsızlık iddiasının çözümü. Söylemez 2017, s. 1404-05 Arşivle doğrulanmalı atıf
WEB132 1743 Maraş Ahkâm 1 s. 47/4 Haziran 1743 sonu (kaynakta) Maraş beylerbeyi ve Gerger kadısı Gerger'e bağlı Neyran köyündeki seyyidlerden, muafiyet hüccetlerine rağmen Rişvan hassı voyvodasının raiyyet vergisi istemesinin önlenmesi. Söylemez – Yanar 2020, PDF s. 14 Arşivle doğrulanmalı atıf
WEB049 1744 Maraş Ahkâm 1 s. 77/4 Haziran 1744 sonu (kaynakta) Rişvanzâde Mehmed / Süleyman Paşa (Malatya mutasarrıfı) Malatya mutasarrıfı Rişvanoğlu Seyyid Mehmed Paşa'ya gasp edilen para ve kilimlerin iadesi emri. Söylemez 2017, s. 1404-05 Arşivle doğrulanmalı atıf
WEB050 1744 Maraş Ahkâm 1 s. 86/1 Eylül 1744 başı (kaynakta) Rişvanzâde Mehmed / Süleyman Paşa (Malatya mutasarrıfı) Rişvanoğlu Seyyid Mehmed Paşa'ya bir davanın fetva doğrultusunda çözümü emri. Söylemez 2017, s. 1406-07 Arşivle doğrulanmalı atıf
MA071 1745 Kalebend 9 s.15 tarih yok (KLB 5=1741'den sonra; defter sırasından tahmin) (tahmini (defter sırası/aynı defter)) Rişvan Mukataası reayası/boybeyleri; Rişvan Mukataası; Rakka/Sivas/Sason/Birecik kaleleri Rakka Kalesi dışında Sivas, Sason ve Birecik kaleleri de vergi tahsilinde sorun çıkaranların hapsedildiği yerler. Söylemez & Tunç 2022 (History Studies 14/2), s.469 metin dn.104 = basılı "102" Arşivle doğrulanmalı atıf Muhtemel; tarih bilinmiyor
MA072 1745 Kalebend 10 s.27 tarih yok (KLB 5=1741'den sonra; defter sırasından tahmin) (tahmini (defter sırası/aynı defter)) Rişvan Mukataası reayası/boybeyleri; Rişvan Mukataası Göçer Rişvan reayası Göksu üzerindeki Taş Köprü ve Altunlu Köprü'den geçiyor; vergi sayımı da burada yapıldığından saldırılar en çok bu köprülerde oluyor. K02 aynı hükmü Sivas/Sason/Birecik kalelerinde hapis örneği olarak da gösteriyor. Söylemez & Tunç 2022 (History Studies 14/2), s.469 dn.104 = basılı "102"; s.470 dn.112 = basılı "110" Arşivle doğrulanmalı atıf Muhtemel; tarih bilinmiyor
MA073 1745 Kalebend 11 s.378 tarih yok (KLB 5=1741'den sonra) (tahmini (defter sırası/aynı defter)) Rişvan Mukataası reayası/boybeyleri; Rişvan Mukataası Boybeyleri ve cemaat kethüdalarının vergi tahsilinde çıkardığı sorunlara örnek. Söylemez & Tunç 2022 (History Studies 14/2), s.467 metin dn.94 = basılı "92" Arşivle doğrulanmalı atıf Muhtemel; tarih bilinmiyor
MA074 1745 Kalebend 12 s.198 tarih yok (KLB 5=1741'den sonra) (tahmini (defter sırası/aynı defter)) Rişvan Mukataası reayası/boybeyleri; Rişvan Mukataası; Rakka/Sivas/Sason/Birecik kaleleri Vergi tahsilinde sorun çıkaranların kalelere hapsine "benzer bir olay". Söylemez & Tunç 2022 (History Studies 14/2), s.469 metin dn.104 = basılı "102" Arşivle doğrulanmalı atıf Muhtemel; tarih bilinmiyor
MA075 1745 Kalebend 12 s.225 tarih yok (KLB 5=1741'den sonra) (tahmini (defter sırası/aynı defter)) Rişvan Mukataası reayası/boybeyleri; Rişvan Mukataası Boybeyleri ve cemaat kethüdalarının vergi tahsilinde çıkardığı sorunlara örnek. Söylemez & Tunç 2022 (History Studies 14/2), s.467 metin dn.94 = basılı "92" Arşivle doğrulanmalı atıf Muhtemel; tarih bilinmiyor
MA076 1745 Maraş Ahkâm 1 s.59 1745 Belirtilmemiş (Maraş eyaleti); Rişvan voyvodası Köse Mehmed Ağa; Rişvanzâde Süleyman Paşa; Rişvan Mukataası (Adıyaman) 1745'te Rişvan voyvodası Köse Mehmed Ağa mukataa reayasını perişan ediyor. Rişvanzâde Süleyman Paşa'yla işbirliği yapıyor; reayaya önceden garazı olan Süleyman Paşa yaklaşık 2.000 levendle üzerlerine varıp haksız vergiler istiyor ve zorbalık yapıyor. Söylemez & Tunç 2022 (History Studies 14/2), s.467-468 metin dn.96 = basılı "94" Arşivle doğrulanmalı atıf Muhtemel (dipnot eşleşmesi çıkarım)
MA077 1745 Maraş Ahkâm 1 s.77 XVIII. yy ilk yarısı (K10); K10 dn.38 aynı sayfayı 1844 olayı için gösteriyor (çelişkili) Belikanlı; Cudikanlı; Hacebanlı; Okçuyanlı; Adıyaman; Maraş; Nizip; Adana; Malatya Söylemez 2019'a göre bu sayfa Rişvan oymaklarının 18. yy'daki yerlerini gösteriyor: Belikanlı (Rumyanlı koluna bağlı) Adıyaman, Maraş ve Nizip'te konargöçer; Cudikanlı Adana'ya tabi Cerid Türkmenleri içinde; Hacebanlı Malatya sancağında ve Orta Anadolu'da konargöçer. Aynı sayfa, Okçuyanlı'nın bir kısmının "1844'te" Trablusşam ve Antakya'ya gidişine de kaynak gösteriliyor. Söylemez 2019 (Konya Kitabı XVII), s.356 dn.2, 8; s.357 dn.14; s.359 dn.38; kaynakça s.366 Arşivle doğrulanmalı atıf Kesin (18. yy oymak kayıtları); dn.38 için Arşivle doğrulanmalı
MA078 1745 Maraş Ahkâm 1 s.93 ~1740'lar (aynı defter s.59 = 1745) (tahmini (defter sırası/aynı defter)) Rişvan voyvodaları; Rişvan Mukataası (Adıyaman) Voyvodaların haksız vergi talepleri ve halka zulümleri örneği (MD 96:138, ŞKT 84:59-60, 98:147 ile birlikte). Söylemez & Tunç 2022 (History Studies 14/2), s.467 metin dn.95 = basılı "93" Arşivle doğrulanmalı atıf Muhtemel
MA079 1745 Maraş Ahkâm 1 s.295-296 XVIII. yy ilk yarısı (K10) (yaklaşık (kaynakta göreli/onyıl)) Cudikanlı; Hacebanlı; Hısn-ı Mansur Cudikanlı oymağının bir kısmı Hısn-ı Mansur kazasında konargöçer olarak yaşıyor; Hacebanlı oymağının bir kısmı aynı kazada meskûn. Söylemez 2019 (Konya Kitabı XVII), s.356 dn.9; s.357 dn.13 Arşivle doğrulanmalı atıf
WEB037 1746 Mühimme 150 s. 319 1746 (yaklaşık) (kaynakta) Rişvanzâde/Rişvanoğlu (kaynağa göre) Mehmed Paşa'nın Malatya mutasarrıflığından alınıp yerine İbrahim Paşa'nın atanması. Faruk Söylemez, "XVIII. Yüzyılda Malatya Mutasarrıfları", Geçmişten Günümüze Malatya Uluslararası Sempozyumu, c. II, Ankara: AKDTYK Atatürk Araştırma Merkezi 2017, s. 1406-07 Arşivle doğrulanmalı atıf
WEB133 1747 Maraş Ahkâm 1 s. 192/2 Haziran 1747 başı (kaynakta) Hısn-ı Mansur kadısı ve Rişvan voyvodası Kadıhan mezrasının üçte iki hissesinin mültezim Seyyid Mehmed'in tasarrufunda olup olmadığının Anadolu Muhasebesi defterlerinden teyidi ve dış müdahalenin önlenmesi. Söylemez – Yanar 2020, PDF s. 11 Arşivle doğrulanmalı atıf YENİ (WEB059 ile aynı hüküm olabilir)
MA080 1749 Mühimme 154 s.329 1741 sonrası ("in later years", K11); defter sırasına göre 1743-1757 arası (MD 149=1743, MD 159=1757) (tahmini (defter sırası/aynı defter)) Reşwan; Kuzey Suriye Reşwan'ın yerel bedevilerin haraç/zorbalığına karşı korunması. Winter 2017 (Oriente Moderno 97), s.267 dn.33 Arşivle doğrulanmalı atıf Kesin (içerik kısa); tarih yaklaşık
WEB052 1749 Maraş Ahkâm 1 s. 254/3 1749-1751 (kaynakta) Rişvanzâde Mehmed / Süleyman Paşa (Malatya mutasarrıfı) Malatya mutasarrıfı Süleyman Paşa döneminde alacak-verecek davası. Söylemez 2017, s. 1408-09 Arşivle doğrulanmalı atıf
WEB053 1749 Maraş Ahkâm 1 s. 254/5 1749-1751 (kaynakta) Rişvanzâde Mehmed / Süleyman Paşa (Malatya mutasarrıfı) Şure nahiyesinde boşanma, katl ve diyet meselesi. Söylemez 2017, s. 1408-09 Arşivle doğrulanmalı atıf
WEB054 1749 Maraş Ahkâm 1 s. 255/4 1749-1751 (kaynakta) Rişvanzâde Mehmed / Süleyman Paşa (Malatya mutasarrıfı) Kâhta kazasında Cihanbeyli aşireti ahalisi arasındaki kavgalar (Süleyman Paşa'ya). Söylemez 2017, s. 1408-09 Arşivle doğrulanmalı atıf
WEB055 1749 Maraş Ahkâm 1 s. 261/3 1749-1751 (kaynakta) Rişvanzâde Mehmed / Süleyman Paşa (Malatya mutasarrıfı) Köylülerin maktu öşre rağmen ayni öşür istenmesi şikâyeti. Söylemez 2017, s. 1408-09 Arşivle doğrulanmalı atıf
WEB056 1749 Maraş Ahkâm 1 s. 263/5 1749-1751 (kaynakta) Rişvanzâde Mehmed / Süleyman Paşa (Malatya mutasarrıfı) Şureli oğlu Hacı Mehmed Ağa'nın Akçadağ nahiyesinde gasp ve zulümleri. Söylemez 2017, s. 1408-09 Arşivle doğrulanmalı atıf
WEB128 1749 Rakka Ahkâm 24 24, s. 63/2 Haziran 1749 (kaynakta) Rakka valisi ve Ruha kadısı "Rışvan Ekradı aşiretinden Meyanlı ve Celikanlı" aşiretlerine Ruha'daki Beydili aşiretinden Anbar oğlu Ali, Deli Emir, Hüseyin Çelebi ve yüz kadar süvarinin saldırısı; Meyanlı'dan 30, Celikanlı'dan 50-60 deve ve 500 koyun gaspı. Benzer 2022 (doktora tezi), PDF s. 230 Arşivle doğrulanmalı atıf
WEB038 1750 Mühimme 154 s. 273 Mart 1750 ortası (kaynakta) Rişvanzâde/Rişvanoğlu (kaynağa göre) Rişvanzâde Süleyman Paşa'nın Malatya sancağını malikâne olarak tasarrufu. Faruk Söylemez, "XVIII. Yüzyılda Malatya Mutasarrıfları", Geçmişten Günümüze Malatya Uluslararası Sempozyumu, c. II, Ankara: AKDTYK Atatürk Araştırma Merkezi 2017, s. 1408-09 Arşivle doğrulanmalı atıf
WEB039 1750 Mühimme 155 s. 205 Ekim 1750 başı (kaynakta) Rişvanzâde/Rişvanoğlu (kaynağa göre) Süleyman Paşa'ya, 1747'de öldürülen eşraf kaymakamı Seyyid Ömer Efendi olayının çözümü emri. Faruk Söylemez, "XVIII. Yüzyılda Malatya Mutasarrıfları", Geçmişten Günümüze Malatya Uluslararası Sempozyumu, c. II, Ankara: AKDTYK Atatürk Araştırma Merkezi 2017, s. 1408-09 Arşivle doğrulanmalı atıf
WEB057 1750 Maraş Ahkâm 1 s. 278/3 Ekim 1750 (?) (kaynakta) Rişvanzâde Mehmed / Süleyman Paşa (Malatya mutasarrıfı) Seyyid Ömer Efendi'nin 1747'de öldürülmesi olayı (MD 155 s. 205 ile ilişkili). Söylemez 2017, s. 1408-09 Arşivle doğrulanmalı atıf
WEB134 1750 Maraş Ahkâm 1 s. 261 (hüküm no verilmemiş) Evâil-i Rebîülâhir 1163 (≈ 9-18 Mart 1750; Aysoy: "Nisan başı") Maraş ve Rakka valileri ile Hısn-ı Mansur kadısı Rişvan voyvodası Ömer'in arzı: Rişvan aşiretinin Dalyanlı oymağı kethüdası Ali, oğlu Mehmed ve Mülükanlı oymağından Zeynepoğlu Bekir 1747'den beri Adıyaman ve Antep yörelerinde yol kesip yağma ve cinayet işliyor; yakalanıp cezalandırılmaları. (Not: Rişvan mukataası o sırada hazine kethüdası Halil ve ortaklarında malikâne.) Aysoy 2017 (KSÜ SBD 14/1), s. 69 (PDF s. 9) Arşivle doğrulanmalı atıf YENİ (WEB055 = aynı sayfa 261/3, farklı konu)
WEB115 1751 Mühimme 155 s. 174, hk. 645 Aralık 1751 sonu (kaynakta) Malatya mutasarrıfı Rişvanzâde Süleyman Paşa ile Malatya, Darende, Elbistan kadıları ve zabitleri Musul valisi Mustafa Paşa'nın mektubu üzerine Alhaslı aşiretinden nübüvvet iddiasındaki Kalenderoğlu Ali'nin yakalanıp cezalandırılması, taraftarlarının dağıtılması. Ümmet Soydemir, "XVIII. Yüzyılda Elbistan'da Mehdilik İddiasında Bir Eşkıya Kalenderoğlu Ali", KSÜ Sosyal Bilimler Dergisi 21/3 (2024), s. 1740-1750, PDF s. 3 Arşivle doğrulanmalı atıf
WEB129 1751 Rakka Ahkâm 24 24, s. 77/2 Şubat 1751 (kaynakta) Rakka valisi ve Ruha kadısı Rişvan aşiretinin yaylak-kışlak yolunda her zamanki güzergâhı bırakıp Havass-ı Hümayuna tabi "Ekrad ve Reşi mukataası" köylerinden geçmesi, hayvanlarını ekinlere salması; zararın telafisi ve önlenmesi. Benzer 2022 (doktora tezi), PDF s. 219; ayrıca Benzer 2024 (JMTPR) Arşivle doğrulanmalı atıf
WEB116 1752 Mühimme 155 s. 183, hk. 675 Mart 1752 (kaynakta) Maraş eyaleti kadıları ve âyanı Rişvanzâde Süleyman Paşa'ya 6 Şubat 1752'de Maraş beylerbeyliği tevcih edildiğinin bildirilmesi. Ümmet Soydemir, "XVIII. Yüzyılda Elbistan'da Mehdilik İddiasında Bir Eşkıya Kalenderoğlu Ali", KSÜ Sosyal Bilimler Dergisi 21/3 (2024), s. 1740-1750, PDF s. 3 Arşivle doğrulanmalı atıf
WEB117 1752 Mühimme 155 s. 190, hk. 702 Şubat 1752 (kaynakta) Rişvanzâde Süleyman Paşa Maraş valiliğinin Kalenderoğlu'nu ele geçirmek için verildiği; Elbistan ve Darende voyvodalarıyla kaçış yollarını kapatması; başaramazsa bedelini canıyla ödeyeceği. Ümmet Soydemir, "XVIII. Yüzyılda Elbistan'da Mehdilik İddiasında Bir Eşkıya Kalenderoğlu Ali", KSÜ Sosyal Bilimler Dergisi 21/3 (2024), s. 1740-1750, PDF s. 3 Arşivle doğrulanmalı atıf
WEB118 1752 Mühimme 155 s. 205, hk. 768 Evâsıt-ı Rebîülâhir 1165 (kaynakta "1-7 Mart 1752") Rişvanzâde Süleyman Paşa ve bölge zabitleri Bahar geldiğinden Kalenderoğlu üzerine derhal harekete geçilmesi. Ümmet Soydemir, "XVIII. Yüzyılda Elbistan'da Mehdilik İddiasında Bir Eşkıya Kalenderoğlu Ali", KSÜ Sosyal Bilimler Dergisi 21/3 (2024), s. 1740-1750, PDF s. 6 Arşivle doğrulanmalı atıf YENİ — dikkat: Söylemez 2017 aynı sayfayı (WEB039) 1750 Seyyid Ömer Efendi olayı için gösteriyor; biri hatalı olabilir
WEB119 1752 Mühimme 155 s. 227, hk. 843 Mayıs 1752 (kaynakta) "Mar‘aş Beylerbeyisi Rişvanzâde Süleyman Paşa" Kalenderoğlu Ali ile 52 adamı Alhaslı aşireti ihtiyarlarınca teslim edilip idam edildi, başları İstanbul'a gönderildi; hapsedilen oğulları ve adamlarının da cezalandırılması; Süleyman Paşa'nın hizmetinin takdiri. Soydemir 2024, Ek-1 (hükmün tam transkripsiyonu), PDF s. 11 Muhtemel metin okundu
MA081 1755 Mühimme 158 s.243 1750'ler-1760'lar (K11) (yaklaşık (kaynakta göreli/onyıl)) Reşwan; Reşvanzâdeler; Reşwan voyvodaları; Hısn-ı Mansur; Sivas Hısn-ı Mansur ve Sivas çevresinde aşiret mensuplarının eşkıyalığı sorun olmaya devam ediyor; Reşvanzâdeler ve konfederasyonun kendi voyvodaları bastırmakla görevlendiriliyor. Winter 2017 (Oriente Moderno 97), s.267 dn.34 Arşivle doğrulanmalı atıf Kesin (genel içerik); tek tek ayrıntı yok
WEB040 1755 Mühimme 158 s. 167 1755 (yaklaşık) (kaynakta) Rişvanzâde/Rişvanoğlu (kaynağa göre) Süleyman Paşa'nın 1752-55 Maraş beylerbeyliği / 1755'te yeniden Malatya mutasarrıflığı (Demirci 2012 aynı hükmü C.DH 20/958 ile birlikte "Rişvanzâde Süleyman Paşa'nın ortadan kaldırılması" emri bağlamında anıyor). Faruk Söylemez, "XVIII. Yüzyılda Malatya Mutasarrıfları", Geçmişten Günümüze Malatya Uluslararası Sempozyumu, c. II, Ankara: AKDTYK Atatürk Araştırma Merkezi 2017, s. 1408-09 Arşivle doğrulanmalı atıf
MA082 1757 Mühimme 159 s.153 1750'ler-1760'lar (K11) (yaklaşık (kaynakta göreli/onyıl)) Reşwan; Reşvanzâdeler; Reşwan voyvodaları; Hısn-ı Mansur; Sivas Hısn-ı Mansur ve Sivas çevresinde aşiret mensuplarının eşkıyalığı sorun olmaya devam ediyor; Reşvanzâdeler ve konfederasyonun kendi voyvodaları bastırmakla görevlendiriliyor. Winter 2017 (Oriente Moderno 97), s.267 dn.34 Arşivle doğrulanmalı atıf Kesin (genel içerik); tek tek ayrıntı yok
MA083 1757 Mühimme 159 s.167 1757 Rişvan Mukataası; Rişvan Mukataası Rişvan Mukataası (45.220,5 kuruş) malikâne olarak Reisülküttab el-Hac Ebubekir Efendi, Hassa silahşoru Hüseyin Ağa, Mustafa Ağa ve İsmail Ağa'ya veriliyor. K02 aynı hükmü malikâne beratındaki "mefrûzu'l-kalem ve maktû'u'l-kadem" serbestiyet formülüne örnek olarak da gösteriyor. Söylemez & Tunç 2022 (History Studies 14/2), s.455-456 dn.16; s.463 Tablo 3 Arşivle doğrulanmalı atıf Kesin (tabloda açık)
WEB120 1759 Mühimme 161 s. 218 Mahzar Evâhir-i Cemâziyelevvel 1172 (≈ 20-29 Ocak 1759; yazar "1758 Aralık sonu"; hüküm tarihi ayrıca verilmemiş) Rakka valisi "Hısn-ı Mansur'un yerli Rişvan ahalisinden" eşkıyalığıyla meşhur Türkoğlu Yusuf ve kapısız levent eşkıyasının halka zulmü; yakalanıp cezalandırılması. Atike Aysoy, "XVIII. Yüzyılın İkinci Yarısında Adıyaman'da Asayiş Olayları", KSÜ SBD 14/1 (2017), s. 65 (PDF s. 3) Arşivle doğrulanmalı atıf
MA084 1760 Mühimme 160 s.176 1750'ler-1760'lar (K11) (yaklaşık (kaynakta göreli/onyıl)) Reşwan; Reşvanzâdeler; Reşwan voyvodaları; Hısn-ı Mansur; Sivas Hısn-ı Mansur ve Sivas çevresinde aşiret mensuplarının eşkıyalığı sorun olmaya devam ediyor; Reşvanzâdeler ve konfederasyonun kendi voyvodaları bastırmakla görevlendiriliyor. Winter 2017 (Oriente Moderno 97), s.267 dn.34 Arşivle doğrulanmalı atıf Kesin (genel içerik); tek tek ayrıntı yok
MA085 1762 Mühimme 164 s.325 1760'lar (K10) (yaklaşık (kaynakta göreli/onyıl)) Hacebanlı; Divriği Rişvan'a bağlı Hacebanlı (Hacevanlı) oymağının bir kısmı 1760'larda Divriği kazası çevresinde bulunuyor. Söylemez 2019 (Konya Kitabı XVII), s.357 dn.16; kaynakça s.366 Arşivle doğrulanmalı atıf
WEB010 1762 Mühimme (Refik’te yok) Refik vesika 241, s. 216 Evâhir-i Rebiülâhir 1176 (≈ Kasım 1762) Sivas valisi Silâhdar Mehmed Paşa, Maraş valisi Mekkîzâde Hüseyin Paşa ve "Rişvanzade Süleyman" Yeni İl ve Türkmân-ı Haleb hassına tâbi Reyhanlu aşiretinin her yıl Eriha ovasına inip yağma etmesi; iskân yerleri Sivas'taki Deliklütaş'tan Halep'e geçişlerine izin verilmemesi. Ahmed Refik, Anadolu'da Türk Aşiretleri (966-1200), İstanbul 1930, s. 216, vesika 241 (tesseract OCR ile okundu) Muhtemel metin okundu
MA086 1763 Mühimme 163 s.181 1750'ler-1760'lar (K11) (yaklaşık (kaynakta göreli/onyıl)) Reşwan; Reşvanzâdeler; Reşwan voyvodaları; Hısn-ı Mansur; Sivas Hısn-ı Mansur ve Sivas çevresinde aşiret mensuplarının eşkıyalığı sorun olmaya devam ediyor; Reşvanzâdeler ve konfederasyonun kendi voyvodaları bastırmakla görevlendiriliyor. Winter 2017 (Oriente Moderno 97), s.267 dn.34 Arşivle doğrulanmalı atıf Kesin (genel içerik); tek tek ayrıntı yok
WEB062 1764 Maraş Ahkâm 2 s. 2 1764-65 (kaynakta) Rişvanzâde Rişvanzâde Süleyman Paşa'nın 1764'e kadar Malatya mutasarrıflığı ve dördüncü kez Maraş beylerbeyliği (1765'te Behisni'de vefat). Söylemez 2017, s. 1408-09 Arşivle doğrulanmalı atıf
WEB065 1765 Maraş Ahkâm 2 s./hk. 6/4 23 Ocak 1765 (30 Receb 1178) Hısn-ı Mansur kadısı ve "Rişvanzâde Süleyman Paşa'nın karındaşı olup Rişvan ve Malatya voyvodası olan Abdurrahman" Hısn-ı Mansur Kirpas Tamgası mukataası iltizam bedeli (Seyyid Mehmed). Atike Aysoy, "II. Numaralı Maraş Ahkâm Defteri'nin Tanıtımı ve Adıyaman ... Gönderilen Belgelerin Konu Fihiristi (1178-1196/1765-1781)", Kesit Akademi 10/40 (2024), s. 602-603 / 614 (fihrist; asıl transkripsiyon: Aysoy 2017 YL tezi) Arşivle doğrulanmalı atıf
WEB066 1765 Maraş Ahkâm 2 s./hk. 18/1 7 Nisan 1765 (15 Şevval 1178) Malatya mütesellimi ve Hısn-ı Mansur kadısı Hısn-ı Mansur'dan Mustafa, Hacı Ahmed ve Ahmed Bey'in para, eşya ve hayvanlarının Rişvan aşiretinden Şeyh Hüseyin tarafından gaspı ve iadesi. Atike Aysoy, "II. Numaralı Maraş Ahkâm Defteri'nin Tanıtımı ve Adıyaman ... Gönderilen Belgelerin Konu Fihiristi (1178-1196/1765-1781)", Kesit Akademi 10/40 (2024), s. 615 (fihrist; asıl transkripsiyon: Aysoy 2017 YL tezi) Arşivle doğrulanmalı atıf
WEB067 1765 Maraş Ahkâm 2 s./hk. 21/4 5 Haziran 1765 (15 Zilhicce 1178) "Rişvan hassı voyvodası" ve Rişvanzâde Abdurrahman ve Hısn-ı Mansur kadısı Hısn-ı Mansur Tamga ve Tahmis mukataası bedeli. Atike Aysoy, "II. Numaralı Maraş Ahkâm Defteri'nin Tanıtımı ve Adıyaman ... Gönderilen Belgelerin Konu Fihiristi (1178-1196/1765-1781)", Kesit Akademi 10/40 (2024), s. 603 / 615 (fihrist; asıl transkripsiyon: Aysoy 2017 YL tezi) Arşivle doğrulanmalı atıf
WEB068 1765 Maraş Ahkâm 2 s./hk. 28/4 3 Ağustos 1765 (15 Safer 1179) Rakka valisi, Malatya sancağı ve Hısn-ı Mansur naibi "Hasha-i Rişvan ve tevâbii mukataası" cemaatlerinden eski Dalyanlı cemaati kethüdası Ali Bey vd.'nin mukataa voyvodası Yusuf'un hanesini basıp mal-ı mîrîyi gaspı; tahsil ve Rakka'ya iskânları. Atike Aysoy, "II. Numaralı Maraş Ahkâm Defteri'nin Tanıtımı ve Adıyaman ... Gönderilen Belgelerin Konu Fihiristi (1178-1196/1765-1781)", Kesit Akademi 10/40 (2024), s. 616 (fihrist; asıl transkripsiyon: Aysoy 2017 YL tezi) Arşivle doğrulanmalı atıf
MA090 1766 Mühimme 164 s.430 1766 Rişvanzâde Abdurrahman Paşa; Rişvan Mukataası Rişvan Mukataası (45.220,5 kuruş) malikâne olarak Matbah Emini el-Hac Ebubekir ile Rişvanzâde Abdurrahman Paşa'nın tasarrufunda. K02 aynı hükmü boybeyi ve kethüdaların vergi tahsilinde çıkardıkları sorunlara da örnek gösteriyor. Söylemez & Tunç 2022 (History Studies 14/2), s.464 Tablo 3; s.467 metin dn.94 = basılı "92" Arşivle doğrulanmalı atıf Kesin (tabloda açık)
WEB069 1766 Maraş Ahkâm 2 s./hk. 72/3 11 Şubat 1766 (1 Ramazan 1179) Malatya mutasarrıfı Rişvanzâde, Malatya ve Behisni kadıları Malatya'da Rukiye'nin miras paylaşımı. Atike Aysoy, "II. Numaralı Maraş Ahkâm Defteri'nin Tanıtımı ve Adıyaman ... Gönderilen Belgelerin Konu Fihiristi (1178-1196/1765-1781)", Kesit Akademi 10/40 (2024), s. 604 / 617 (fihrist; asıl transkripsiyon: Aysoy 2017 YL tezi) Arşivle doğrulanmalı atıf
WEB070 1766 Maraş Ahkâm 2 s./hk. 79/2 25 Nisan 1766 (15 Zilkade 1179) Malatya mutasarrıfı ve Kâhta kadısı Kâhta Örek köyü tımarına "Rişvan aşiretinden Murat"ın müdahalesi. Atike Aysoy, "II. Numaralı Maraş Ahkâm Defteri'nin Tanıtımı ve Adıyaman ... Gönderilen Belgelerin Konu Fihiristi (1178-1196/1765-1781)", Kesit Akademi 10/40 (2024), s. 618 (fihrist; asıl transkripsiyon: Aysoy 2017 YL tezi) Arşivle doğrulanmalı atıf
WEB071 1766 Maraş Ahkâm 2 s./hk. 92/3 6 Ağustos 1766 (29 Safer 1180) Malatya mutasarrıfı Rişvanzâde Abdurrahman; Malatya, Gerger, Hısn-ı Mansur, Behisni kadıları Ekrâd eşkıyası ve Mırdisi aşiretinin saldırıları; Gerger mütesellimi Mehmed Ağa'nın katli; eşkıyanın Rakka'ya iskânı. Atike Aysoy, "II. Numaralı Maraş Ahkâm Defteri'nin Tanıtımı ve Adıyaman ... Gönderilen Belgelerin Konu Fihiristi (1178-1196/1765-1781)", Kesit Akademi 10/40 (2024), s. 604 / 618 (fihrist; asıl transkripsiyon: Aysoy 2017 YL tezi) Arşivle doğrulanmalı atıf
WEB072 1766 Maraş Ahkâm 2 s./hk. 98/3 5 Ekim 1766 (1 C.evvel 1180) Rişvanzâde Abdurrahman; Malatya ve Kâhta kadıları Cubas nahiyesi ve İzollu köyüne 400 kişiyle saldırı (Cüce Mahmudoğlu Hasan Bey vd.). Atike Aysoy, "II. Numaralı Maraş Ahkâm Defteri'nin Tanıtımı ve Adıyaman ... Gönderilen Belgelerin Konu Fihiristi (1178-1196/1765-1781)", Kesit Akademi 10/40 (2024), s. 604 / 619 (fihrist; asıl transkripsiyon: Aysoy 2017 YL tezi) Arşivle doğrulanmalı atıf
WEB130 1766 Rakka Ahkâm 24 24, s. 210/1 Nisan 1766 (kaynakta) Rakka valisi ve Ruha kadısı Rumkale naibinin mektubu: konar-göçer Rışvan aşireti yaylaktan dönüşte iki bin haneden fazlasıyla Rumkale kazası ve köylerinde kışlıyor; 1170'ten beri ehl-i örfün ve ahalinin mallarını alıp para cezası kesiyor, Rumkale pazarında yağma yapıyor. Benzer 2022 (doktora tezi), PDF s. 219 Muhtemel metin parçası
WEB073 1767 Maraş Ahkâm 2 s./hk. 111/3 16 Ocak 1767 (1 Şaban 1180) Rişvanzâde ve Hısn-ı Mansur kadısı İzollu aşiretinden Molla Ali ve Kara Halil'in bir seyyidin menzilini basması. Atike Aysoy, "II. Numaralı Maraş Ahkâm Defteri'nin Tanıtımı ve Adıyaman ... Gönderilen Belgelerin Konu Fihiristi (1178-1196/1765-1781)", Kesit Akademi 10/40 (2024), s. 605 / 620 (fihrist; asıl transkripsiyon: Aysoy 2017 YL tezi) Arşivle doğrulanmalı atıf
WEB074 1767 Maraş Ahkâm 2 s./hk. 124/2 29 Haziran 1767 (1 Safer 1181) Hısn-ı Mansur kadısı ve "Rişvan hassı voyvodası" Bekirzâde Hacı Hasan'ın borcunun terekeden tahsili. Atike Aysoy, "II. Numaralı Maraş Ahkâm Defteri'nin Tanıtımı ve Adıyaman ... Gönderilen Belgelerin Konu Fihiristi (1178-1196/1765-1781)", Kesit Akademi 10/40 (2024), s. 605 / 622 (fihrist; asıl transkripsiyon: Aysoy 2017 YL tezi) Arşivle doğrulanmalı atıf
WEB063 1768 Maraş Ahkâm 2 s. 126 1768 başı (kaynakta) Rişvanzâde Malatya mutasarrıfı Rişvanoğlu Abdurrahman Paşa'nın Behisni'de müftü Hicabî Mehmed Efendi ve eşkıyanın saldırısına uğraması. Söylemez 2017, s. 1410-11 Arşivle doğrulanmalı atıf

1770–1800 (40 kayıt)

No Yıl Seri Defter Sayfa / hüküm Tarih (kaynakta) Muhatap, kişi, yer Özet Kaynak Düzey Not
MA091 1770 Maraş Ahkâm 2 s.181 Eylül 1770 Belirtilmemiş (atama bildirimleri); Rişvanzâde Ömer Paşa; Malatya sancağı Rişvanzâde I. Süleyman Paşa'nın oğlu Ömer Paşa Eylül 1770'te Malatya mutasarrıflığına atanıyor. Söylemez atamayı aynı defterin beş sayfasıyla belgeliyor. Söylemez 2010 (OTAM 27), s.167 dn.4 Arşivle doğrulanmalı atıf
MA094 1770 Maraş Ahkâm 2 s.208 Eylül 1770 Belirtilmemiş (atama bildirimleri); Rişvanzâde Ömer Paşa; Malatya sancağı Rişvanzâde I. Süleyman Paşa'nın oğlu Ömer Paşa Eylül 1770'te Malatya mutasarrıflığına atanıyor. Söylemez atamayı aynı defterin beş sayfasıyla belgeliyor. Söylemez 2010 (OTAM 27), s.167 dn.4 Arşivle doğrulanmalı atıf
MA095 1770 Maraş Ahkâm 2 s.248 Eylül 1770 Belirtilmemiş (atama bildirimleri); Rişvanzâde Ömer Paşa; Malatya sancağı Rişvanzâde I. Süleyman Paşa'nın oğlu Ömer Paşa Eylül 1770'te Malatya mutasarrıflığına atanıyor. Söylemez atamayı aynı defterin beş sayfasıyla belgeliyor. Söylemez 2010 (OTAM 27), s.167 dn.4 Arşivle doğrulanmalı atıf
WEB075 1774 Maraş Ahkâm 2 s./hk. 186/2 21 Eylül 1774 (15 Receb 1188) Malatya mutasarrıfı Rişvanzâde Ömer ve Kâhta kadısı Kâhta Keşkönü köyü tımarı (Osman). Atike Aysoy, "II. Numaralı Maraş Ahkâm Defteri'nin Tanıtımı ve Adıyaman ... Gönderilen Belgelerin Konu Fihiristi (1178-1196/1765-1781)", Kesit Akademi 10/40 (2024), s. 607 / 625 (fihrist; asıl transkripsiyon: Aysoy 2017 YL tezi) Arşivle doğrulanmalı atıf Olası örtüşme MA092 (s.186) — MA092-095'te "Eylül 1770" tarihi Aysoy tarihleriyle çelişiyor
WEB076 1774 Maraş Ahkâm 2 s./hk. 190/2 21 Ekim 1774 (15 Şaban 1188) Rişvanzâde ve Behisni naibi Keşkönü tımarlısı eski Gerger alaybeyi Yusuf'un menzilinin basılması. Atike Aysoy, "II. Numaralı Maraş Ahkâm Defteri'nin Tanıtımı ve Adıyaman ... Gönderilen Belgelerin Konu Fihiristi (1178-1196/1765-1781)", Kesit Akademi 10/40 (2024), s. 607 / 626 (fihrist; asıl transkripsiyon: Aysoy 2017 YL tezi) Arşivle doğrulanmalı atıf
WEB077 1774 Maraş Ahkâm 2 s./hk. 190/4 4 Kasım 1774 (29 Şaban 1188) Rişvanzâde ve Kâhta kadısı Örek köyü tımar mahsulüne Bekir'in müdahalesi. Atike Aysoy, "II. Numaralı Maraş Ahkâm Defteri'nin Tanıtımı ve Adıyaman ... Gönderilen Belgelerin Konu Fihiristi (1178-1196/1765-1781)", Kesit Akademi 10/40 (2024), s. 607 / 626 (fihrist; asıl transkripsiyon: Aysoy 2017 YL tezi) Arşivle doğrulanmalı atıf
WEB078 1774 Maraş Ahkâm 2 s./hk. 192/1 5 Kasım 1774 (1 Ramazan 1188) Rişvanzâde ve Samsat kadısı Mehdi ve Kara Peykar köyleri zeamet gelirlerinin Bazikli aşireti mensuplarınca gaspı. Atike Aysoy, "II. Numaralı Maraş Ahkâm Defteri'nin Tanıtımı ve Adıyaman ... Gönderilen Belgelerin Konu Fihiristi (1178-1196/1765-1781)", Kesit Akademi 10/40 (2024), s. 607 / 626 (fihrist; asıl transkripsiyon: Aysoy 2017 YL tezi) Arşivle doğrulanmalı atıf
WEB079 1774 Maraş Ahkâm 2 s./hk. 192/2 5 Kasım 1774 (1 Ramazan 1188) Rişvanzâde Ömer ve Samsat kadısı Sucak köyü öşrünün gaspı. Atike Aysoy, "II. Numaralı Maraş Ahkâm Defteri'nin Tanıtımı ve Adıyaman ... Gönderilen Belgelerin Konu Fihiristi (1178-1196/1765-1781)", Kesit Akademi 10/40 (2024), s. 607 / 626 (fihrist; asıl transkripsiyon: Aysoy 2017 YL tezi) Arşivle doğrulanmalı atıf
WEB080 1774 Maraş Ahkâm 2 s./hk. 197/3 24 Temmuz 1774 (15 C.evvel 1188) Rişvanzâde, Behisni kadısı ve Malatya nahiye naibleri Şure nahiyesinde tımar gelirine müdahale. Atike Aysoy, "II. Numaralı Maraş Ahkâm Defteri'nin Tanıtımı ve Adıyaman ... Gönderilen Belgelerin Konu Fihiristi (1178-1196/1765-1781)", Kesit Akademi 10/40 (2024), s. 607 / 626 (fihrist; asıl transkripsiyon: Aysoy 2017 YL tezi) Arşivle doğrulanmalı atıf
WEB081 1775 Maraş Ahkâm 2 s./hk. 202/2 18 Mart 1775 (15 Muharrem 1189) Diyarbakır ve Rakka valileri, Rişvanzâde Ömer, Kâhta ve Taş-ili kadıları Kavi(?) aşireti eşkıyasının Murdısi(?) köyüne saldırısı; Rakka'ya iskânları. Atike Aysoy, "II. Numaralı Maraş Ahkâm Defteri'nin Tanıtımı ve Adıyaman ... Gönderilen Belgelerin Konu Fihiristi (1178-1196/1765-1781)", Kesit Akademi 10/40 (2024), s. 608 / 627 (fihrist; asıl transkripsiyon: Aysoy 2017 YL tezi) Arşivle doğrulanmalı atıf Olası örtüşme MA093 (s.202) — MA092-095'te "Eylül 1770" tarihi Aysoy tarihleriyle çelişiyor
WEB082 1775 Maraş Ahkâm 2 s./hk. 207/3 30 Haziran 1775 (1 C.evvel 1189) Rişvanzâde Ömer, Divan çavuşbaşı Mehmed Seyyid, Hısn-ı Mansur kadısı Türkoğlu Yusuf ve arkadaşlarının saldırısı; Maraş kalesine kalebent. Atike Aysoy, "II. Numaralı Maraş Ahkâm Defteri'nin Tanıtımı ve Adıyaman ... Gönderilen Belgelerin Konu Fihiristi (1178-1196/1765-1781)", Kesit Akademi 10/40 (2024), s. 608 / 627 (fihrist; asıl transkripsiyon: Aysoy 2017 YL tezi) Arşivle doğrulanmalı atıf MA094 s.208 ile komşu; ayrı hüküm olabilir — MA092-095'te "Eylül 1770" tarihi Aysoy tarihleriyle çelişiyor
WEB064 1776 Maraş Ahkâm 2 s. 251/3 Temmuz 1776 sonu (kaynakta) Rişvanzâde Rişvanoğlu II. Ömer Paşa'nın Malatya sancağını malikâne olarak tasarrufa başlaması. Söylemez 2017, s. 1410-11 Arşivle doğrulanmalı atıf
WEB083 1776 Maraş Ahkâm 2 s./hk. 230/4 19 Nisan 1776 (29 Safer 1190) Rişvanzâde Abdurrahman (sic) ve Hısn-ı Mansur kadısı Emmizâde Hacı Osman'ın alacaklarının tahsili. Atike Aysoy, "II. Numaralı Maraş Ahkâm Defteri'nin Tanıtımı ve Adıyaman ... Gönderilen Belgelerin Konu Fihiristi (1178-1196/1765-1781)", Kesit Akademi 10/40 (2024), s. 608 / 629 (fihrist; asıl transkripsiyon: Aysoy 2017 YL tezi) Arşivle doğrulanmalı atıf
WEB084 1776 Maraş Ahkâm 2 s./hk. 245/1 2 Temmuz 1776 (15 C.evvel 1190) Maraş valisi, Malatya mutasarrıfı Rişvanzâde, Hısn-ı Mansur kadısı Eski Maraş alaybeyi Murtaza ile eski miralay Rıdvan arasında tahsilat anlaşmazlığı. Atike Aysoy, "II. Numaralı Maraş Ahkâm Defteri'nin Tanıtımı ve Adıyaman ... Gönderilen Belgelerin Konu Fihiristi (1178-1196/1765-1781)", Kesit Akademi 10/40 (2024), s. 609 / 630 (fihrist; asıl transkripsiyon: Aysoy 2017 YL tezi) Arşivle doğrulanmalı atıf MA095 s.248 ile komşu; ayrı hüküm olabilir — MA092-095'te "Eylül 1770" tarihi Aysoy tarihleriyle çelişiyor
WEB085 1776 Maraş Ahkâm 2 s./hk. 253/3 13 Ekim 1776 (29 Şaban 1190) Rişvanzâde ve Hısn-ı Mansur kadısı Resul Bey'in eşya ve parasının zaptı. Atike Aysoy, "II. Numaralı Maraş Ahkâm Defteri'nin Tanıtımı ve Adıyaman ... Gönderilen Belgelerin Konu Fihiristi (1178-1196/1765-1781)", Kesit Akademi 10/40 (2024), s. 609 / 631 (fihrist; asıl transkripsiyon: Aysoy 2017 YL tezi) Arşivle doğrulanmalı atıf
WEB086 1776 Maraş Ahkâm 2 s./hk. 256/1 29 Eylül 1776 (15 Şaban 1190; kaynakta "1176" dizgi hatası) Rişvanzâde ve Hısn-ı Mansur kadısı Sipahi Hüseyin'in tımar gelirine Şeyh Abdurrahman Erzincani zaviyesi mütevellilerinin müdahalesi. Atike Aysoy, "II. Numaralı Maraş Ahkâm Defteri'nin Tanıtımı ve Adıyaman ... Gönderilen Belgelerin Konu Fihiristi (1178-1196/1765-1781)", Kesit Akademi 10/40 (2024), s. 609 / 631 (fihrist; asıl transkripsiyon: Aysoy 2017 YL tezi) Arşivle doğrulanmalı atıf
WEB087 1777 Maraş Ahkâm 2 s./hk. 274/4 9 Nisan 1777 (1 R.evvel 1191) Rişvanzâde ve Hısn-ı Mansur kadısı Alioğlu Hasan ve kardeşinin köylüleri darp/katli ve mallarını gaspı. Atike Aysoy, "II. Numaralı Maraş Ahkâm Defteri'nin Tanıtımı ve Adıyaman ... Gönderilen Belgelerin Konu Fihiristi (1178-1196/1765-1781)", Kesit Akademi 10/40 (2024), s. 609 / 632 (fihrist; asıl transkripsiyon: Aysoy 2017 YL tezi) Arşivle doğrulanmalı atıf
WEB088 1777 Maraş Ahkâm 2 s./hk. 279/1 23 Mayıs 1777 (15 R.âhir 1191) Rişvanzâde ve Hısn-ı Mansur kadısı Güle(?) Hanım'ın menziline müdahale. Atike Aysoy, "II. Numaralı Maraş Ahkâm Defteri'nin Tanıtımı ve Adıyaman ... Gönderilen Belgelerin Konu Fihiristi (1178-1196/1765-1781)", Kesit Akademi 10/40 (2024), s. 609 / 632 (fihrist; asıl transkripsiyon: Aysoy 2017 YL tezi) Arşivle doğrulanmalı atıf
WEB089 1777 Maraş Ahkâm 2 s./hk. 279/3 21 Haziran 1777 (15 C.evvel 1191) Rişvanzâde Ömer ve Kâhta naibi Kâhta'da evlerin yakılması. Atike Aysoy, "II. Numaralı Maraş Ahkâm Defteri'nin Tanıtımı ve Adıyaman ... Gönderilen Belgelerin Konu Fihiristi (1178-1196/1765-1781)", Kesit Akademi 10/40 (2024), s. 609 / 632 (fihrist; asıl transkripsiyon: Aysoy 2017 YL tezi) Arşivle doğrulanmalı atıf
WEB090 1777 Maraş Ahkâm 2 s./hk. 281/1 6 Temmuz 1777 (30 C.evvel 1191) Rişvanzâde Ömer ve Gerger kadısı Seyyid Yusuf'un öşür mahsulü. Atike Aysoy, "II. Numaralı Maraş Ahkâm Defteri'nin Tanıtımı ve Adıyaman ... Gönderilen Belgelerin Konu Fihiristi (1178-1196/1765-1781)", Kesit Akademi 10/40 (2024), s. 609 / 632 (fihrist; asıl transkripsiyon: Aysoy 2017 YL tezi) Arşivle doğrulanmalı atıf
WEB091 1777 Maraş Ahkâm 2 s./hk. 281/2 21 Haziran 1777 (15 C.evvel 1191) Rişvanzâde Ömer ve Kâhta kadısı Kâhta kalesi görevlisi Ebubekir'in tımar gelirinin zaptı. Atike Aysoy, "II. Numaralı Maraş Ahkâm Defteri'nin Tanıtımı ve Adıyaman ... Gönderilen Belgelerin Konu Fihiristi (1178-1196/1765-1781)", Kesit Akademi 10/40 (2024), s. 610 / 632 (fihrist; asıl transkripsiyon: Aysoy 2017 YL tezi) Arşivle doğrulanmalı atıf
WEB092 1778 Maraş Ahkâm 2 s./hk. 312/3 27 Mayıs 1778 (29 R.âhir 1192) Hısn-ı Mansur kadısı Şaban köyünde yaşayan "Rişvan kabilesinden" bazı kişilerin Akgan-il(?) köyü toprağındaki yerlere haksız müdahalesi (yerleşik Rişvanlılar). Atike Aysoy, "II. Numaralı Maraş Ahkâm Defteri'nin Tanıtımı ve Adıyaman ... Gönderilen Belgelerin Konu Fihiristi (1178-1196/1765-1781)", Kesit Akademi 10/40 (2024), s. 633 (fihrist; asıl transkripsiyon: Aysoy 2017 YL tezi) Arşivle doğrulanmalı atıf
WEB093 1778 Maraş Ahkâm 2 s./hk. 314/2 27 Haziran 1778 (1 C.âhir 1192) Rişvanzâde, Kâhta ve Samsat kadıları Kâhta kalesi kethüdası Mustafa'nın tımar gelirine müdahale. Atike Aysoy, "II. Numaralı Maraş Ahkâm Defteri'nin Tanıtımı ve Adıyaman ... Gönderilen Belgelerin Konu Fihiristi (1178-1196/1765-1781)", Kesit Akademi 10/40 (2024), s. 610 / 634 (fihrist; asıl transkripsiyon: Aysoy 2017 YL tezi) Arşivle doğrulanmalı atıf
WEB094 1778 Maraş Ahkâm 2 s./hk. 322/1 27 Haziran 1778 (1 C.âhir 1192) Rişvanzâde Ömer ve Hısn-ı Mansur kadısı Bağdat-İran seferindeki sipahi Ahmed'in tımarının haksız tevcihi. Atike Aysoy, "II. Numaralı Maraş Ahkâm Defteri'nin Tanıtımı ve Adıyaman ... Gönderilen Belgelerin Konu Fihiristi (1178-1196/1765-1781)", Kesit Akademi 10/40 (2024), s. 610 / 634 (fihrist; asıl transkripsiyon: Aysoy 2017 YL tezi) Arşivle doğrulanmalı atıf
WEB095 1778 Maraş Ahkâm 2 s./hk. 329/3 22 Eylül 1778 (29 Şaban 1192) Hısn-ı Mansur kadısı Rişvan aşiretine bağlı Hıdır Sorlu cemaatinin Pağnik nahiyesi Külbe dağı civarındaki eski otlaklarına, yine Rişvan'a bağlı Gelerli cemaatinin müdahalesinin men'i (yaylak/kışlak). Atike Aysoy, "II. Numaralı Maraş Ahkâm Defteri'nin Tanıtımı ve Adıyaman ... Gönderilen Belgelerin Konu Fihiristi (1178-1196/1765-1781)", Kesit Akademi 10/40 (2024), s. 635 (fihrist; asıl transkripsiyon: Aysoy 2017 YL tezi) Arşivle doğrulanmalı atıf
WEB096 1779 Maraş Ahkâm 2 s./hk. 332/3 Ocak 1779 (29 Zilhicce 1192) Rişvanzâde Ömer ve Hısn-ı Mansur kadısı Seyyid Ahmed'in Bekir Bey'den alacağı. Atike Aysoy, "II. Numaralı Maraş Ahkâm Defteri'nin Tanıtımı ve Adıyaman ... Gönderilen Belgelerin Konu Fihiristi (1178-1196/1765-1781)", Kesit Akademi 10/40 (2024), s. 611 / 635-636 (fihrist; asıl transkripsiyon: Aysoy 2017 YL tezi) Arşivle doğrulanmalı atıf
WEB097 1779 Maraş Ahkâm 2 s./hk. 332/4 19 Ocak 1779 (1 Muharrem 1193) Rişvanzâde ve Hısn-ı Mansur kadısı Seyyid Ahmed'in tımar mahsulünü alamaması. Atike Aysoy, "II. Numaralı Maraş Ahkâm Defteri'nin Tanıtımı ve Adıyaman ... Gönderilen Belgelerin Konu Fihiristi (1178-1196/1765-1781)", Kesit Akademi 10/40 (2024), s. 611 / 636 (fihrist; asıl transkripsiyon: Aysoy 2017 YL tezi) Arşivle doğrulanmalı atıf
WEB098 1779 Maraş Ahkâm 2 s./hk. 339/2 18 Nisan 1779 (1 R.âhir 1193) Rişvanzâde ve Hısn-ı Mansur kadısı "Rişvan ekrâdından" Ebubekir'in Hısn-ı Mansur sakinlerinden alacaklarını tahsil edememesi (Rişvanlı şikâyetçi/alacaklı). Atike Aysoy, "II. Numaralı Maraş Ahkâm Defteri'nin Tanıtımı ve Adıyaman ... Gönderilen Belgelerin Konu Fihiristi (1178-1196/1765-1781)", Kesit Akademi 10/40 (2024), s. 611 / 636 (fihrist; asıl transkripsiyon: Aysoy 2017 YL tezi) Arşivle doğrulanmalı atıf
WEB099 1779 Maraş Ahkâm 2 s./hk. 352/1 9 Aralık 1779 (30 Zilkade 1193) Rişvanzâde Ömer ve Hısn-ı Mansur kadısı Kâhta Ebusarık zaviyesine ait arpa ve paranın gaspı. Atike Aysoy, "II. Numaralı Maraş Ahkâm Defteri'nin Tanıtımı ve Adıyaman ... Gönderilen Belgelerin Konu Fihiristi (1178-1196/1765-1781)", Kesit Akademi 10/40 (2024), s. 611 / 637 (fihrist; asıl transkripsiyon: Aysoy 2017 YL tezi) Arşivle doğrulanmalı atıf
MA096 1780 Maraş Ahkâm 2 s.361 Haziran 1780 (başı) Rişvanzâde Ömer Paşa; Malatya sancağı Ömer Paşa hükümde "mirmirân-ı kirâmdan Malatya Sancağı mutasarrıfı Rişvanzâde Ömer" diye anılıyor; Haziran 1780 başında kendisine beylerbeyi unvanı verilmiş. Söylemez 2010 (OTAM 27), s.167 dn.5 Arşivle doğrulanmalı atıf Kesin (kaynakta açık; hüküm ibaresi alıntılanmış)
WEB100 1780 Maraş Ahkâm 2 s./hk. 368/3 30 Eylül 1780 (1 Şevval 1194) Rişvanzâde Ömer ve Hısn-ı Mansur kadısı Hısn-ı Mansur aşiretinden Murtaza, Ali vd.'nin Seyyid İsmail'in menzilini gaspı. Atike Aysoy, "II. Numaralı Maraş Ahkâm Defteri'nin Tanıtımı ve Adıyaman ... Gönderilen Belgelerin Konu Fihiristi (1178-1196/1765-1781)", Kesit Akademi 10/40 (2024), s. 612 / 638 (fihrist; asıl transkripsiyon: Aysoy 2017 YL tezi) Arşivle doğrulanmalı atıf
WEB101 1781 Maraş Ahkâm 2 s./hk. 401/3 16 Aralık 1781 (29 Zilhicce 1195) Rişvanzâde ve Hısn-ı Mansur kadısı Osman'dan 300 kuruşun zorla alınması. Atike Aysoy, "II. Numaralı Maraş Ahkâm Defteri'nin Tanıtımı ve Adıyaman ... Gönderilen Belgelerin Konu Fihiristi (1178-1196/1765-1781)", Kesit Akademi 10/40 (2024), s. 612 / 640 (fihrist; asıl transkripsiyon: Aysoy 2017 YL tezi) Arşivle doğrulanmalı atıf
WEB102 1782 Maraş Ahkâm 2 s./hk. 416/3 26 Haziran 1782 (15 Receb 1196) Rişvanzâde Ömer ve Hısn-ı Mansur kadısı İran ekrâdına tâbi bazı cemaatlerin Şure-ili'de huzursuzluğu ve Rakka'ya iskânı. Atike Aysoy, "II. Numaralı Maraş Ahkâm Defteri'nin Tanıtımı ve Adıyaman ... Gönderilen Belgelerin Konu Fihiristi (1178-1196/1765-1781)", Kesit Akademi 10/40 (2024), s. 612 / 641 (fihrist; asıl transkripsiyon: Aysoy 2017 YL tezi) Arşivle doğrulanmalı atıf
MA098 1784 Mühimme 182 s.48 1784 (başı) Rakka valisi; Reşwan; Milli; Kiki; Kuzey Suriye; Rakka Rakka valisine gönderilen emirde açıkça, Reşwan, Milli, Kiki ve diğer "çadırlı Kürt aşiretlerinin son zamanlarda sayıca arttığı" belirtiliyor. Bu durum Kuzey Suriye'deki yerleşik nüfusu sıkıştırıyor ve birçoğunu göçebeliğe itiyor. Winter'e göre devletin Reşwan'ın aşiretçiliğine "başlı başına" karşı çıkmaya başladığını gösteren ilk kayıt. Winter 2017 (Oriente Moderno 97); Winter 2009 (JNES 68), K11 s.267 dn.37; K12 s.267 dn.55 Arşivle doğrulanmalı atıf Kesin (K11'de açık); K12 aynı hükmü Reşwan'ı anmadan "Rakka yönetilemez" bağlamında veriyor
WEB121 1789 Mühimme 190 s. 135, hk. 280 Evâsıt-ı Şevvâl 1203 (≈ 5-14 Temmuz 1789) Menemen kadısı (aynı emir diğer mukataalar için) Valide sultana has tayin edilen "Kilis ve Azaz ve Rişvan ve Zile ve Eskişan ve Karaman sâkini Bozulus Türkmânı ekrâdı nâm-ı diğer Çorum Kürdi ve Menemen ve Ankara sâkini Bozulus Türkmânı" ile Çeltik-i enhar ve Rum mukataaları ahalisinden, gerçek sefer vergisi dışında devr, kaftan bahası, imdad-ı hazariyye/seferiyye talep edilmemesi. Erbuğ Erçelebi, 190 Numaralı Mühimme Defteri'nin Transkripsiyonu ve Değerlendirilmesi (s. 98-198), YL tezi, Gaziantep Üniv. 2012 (dokumen.pub kopyası) Muhtemel metin okundu
WEB122 1789 Mühimme 190 s. 149, hk. 311 Evâhir-i Şevvâl 1203 (≈ 15-24 Temmuz 1789) İstanbul'dan orduya giden yol üzerindeki kadılar ve zabitler Beylerbeyi Rişvanzâde Ömer'in yazdığı 500 süvarinin yolda erzakını rayiç fiyattan almasına yardım. Erbuğ Erçelebi, 190 Numaralı Mühimme Defteri'nin Transkripsiyonu ve Değerlendirilmesi (s. 98-198), YL tezi, Gaziantep Üniv. 2012 (dokumen.pub kopyası) Muhtemel metin okundu
WEB123 1789 Mühimme 190 s. 152, hk. 319 Evâil-i Zilkade 1203 (≈ 24 Temmuz-2 Ağustos 1789); derkenar Evâhir-i Zilhicce 1203 Malatya mutasarrıfı Rişvanzâde Ömer ve kapıcıbaşı Seyyid Ahmed 1000 süvari ile orduya katılma emrini bahanelerle geciktirdiği; gelmezse tuğ ve sancağının alınıp Konya Kalesi'ne kalebend edileceği; affı için 500'ü hazineden 500'ü kendinden 1000 süvari ile Kasım'da orduda olması. Erbuğ Erçelebi, 190 Numaralı Mühimme Defteri'nin Transkripsiyonu ve Değerlendirilmesi (s. 98-198), YL tezi, Gaziantep Üniv. 2012 (dokumen.pub kopyası) Muhtemel metin okundu
WEB124 1789 Mühimme 190 s. 175, hk. 364 Evâsıt-ı Zilkade 1203 (≈ Ağustos 1789 başı) Adana valisi vezir Mustafa Paşa (başbuğ) Payaslı Küçük Alioğlu'nun Maraş, Kilis, Ayıntab ve Halep'e saldırıları; mîr-i mîranlığının kaldırılıp cezalandırılması; "Rişvan zâde ve sâir me'mûrlar" Mustafa Paşa'nın emriyle hareket edecek. Erbuğ Erçelebi, 190 Numaralı Mühimme Defteri'nin Transkripsiyonu ve Değerlendirilmesi (s. 98-198), YL tezi, Gaziantep Üniv. 2012 (dokumen.pub kopyası) Muhtemel metin okundu
WEB125 1789 Mühimme 190 s. 176-178, hk. 368 Evâsıt-ı Zilkade 1203 "Mîr-i mîran-ı kirâmımdan hâlâ Malatya mutasarrıfı Rişvan zâde ‘Ömer" (+ sûretler: Zülkadrzâde Ömer, Cebbârzâde Süleyman, aşiret boy beyleri) Küçük Alioğlu'nun Mustafa Paşa gelmeden diğer memurlarla birlikte yakalanması. Erbuğ Erçelebi, 190 Numaralı Mühimme Defteri'nin Transkripsiyonu ve Değerlendirilmesi (s. 98-198), YL tezi, Gaziantep Üniv. 2012 (dokumen.pub kopyası) Muhtemel metin okundu
WEB126 1789 Mühimme 190 s. 190, hk. 400 Evâil-i Zilhicce 1203 (≈ Ağustos 1789 sonu) Diyarbakır valisi ve asker sürücüsü Abdi Paşa Anadolu asker sürücülüğü ile Küçük Alioğlu işi arasında Abdi Paşa ile Mustafa Paşa'nın görev değişimi; metinde Rişvanzâde memurlar arasında anılıyor. Erbuğ Erçelebi, 190 Numaralı Mühimme Defteri'nin Transkripsiyonu ve Değerlendirilmesi (s. 98-198), YL tezi, Gaziantep Üniv. 2012 (dokumen.pub kopyası) Muhtemel metin okundu

Yayımlanmış ciltlerin taranması

Devlet Arşivleri'nin yayımladığı Mühimme ciltleri ile açık erişimli tez ve makale transkripsiyonları "Rişvan, Reşvan, Rişvân, Rışvan" varyantlarıyla tam metin olarak tarandı. Taranmış görüntü olan MD 91 ve Ahmed Refik'in kitabı önce OCR ile metne çevrildi (15 Ekim 2026).

Defter / yayın Tarih Sonuç
MD 3, 5, 6, 12 (DAB yayınları) 1558–1572 Rişvan geçmez
MD 7 (DAB, 4 cilt) 1567–1569 1 hüküm (hk. 1273)
MD 82, 82-1, 83, 85, 91 (DAB) 1617–1647 Rişvan geçmez
MD 34, 39, 50, 54 (tezler) 16. yüzyılın son çeyreği Rişvan geçmez
MD 100 (Şakar 2007, s. 1–145) 1690–91 1 hüküm
MD 111 (Duzcan 2019) 1700 1 hüküm
MD 118–129 (Örenler 2019, Maraş hükümleri) 1710–1720 11 hüküm
MD 123 (Şimşek 2014) 1715 1 hüküm
MD 147 (Sevici 2022, s. 311–467) 1740–41 6 hüküm
MD 155 (Soydemir 2024, Kalenderoğlu hükümleri) 1751–52 5 hüküm
MD 190 (Erçelebi 2012, s. 98–198) 1789 6 hüküm
Atik Şikâyet 7 (Vergili 2019) 1671–72 1 hüküm
Ahmed Refik, Anadolu'da Türk Aşiretleri (244 vesika) 966–1200 / 1558–1786 8 vesika; dizinde "Rişvan 78, 90, 124, 168, 209"

Sonuç: 16. ve 17. yüzyılın yayımlanmış defterlerinde Rişvan çok seyrek geçer. 1690 sonrası defterlerin ise çoğu yayımlanmamıştır. Dökümün 18. yüzyıla yığılması bu yüzden kısmen yayın durumunun da sonucudur. Hipotez Ahmed Refik vesikalarda defter numarası vermediğinden, onun vesikalarının BOA'daki yeri ancak tarihe göre tahmin edilebilir (ör. vesika 177, 1701 → MD 111–113 arası).[8] Hipotez

Bîrnebûn'da konu

Bîrnebûn dergisinin bütün sayılarında "Mühimme, Ahkâm, Şikâyet defteri, Ahmed Refik" ve Rişvan varyantlarıyla yapılan aramada defter adlarıyla yapılan sorgu 9 sayının 15 sayfasında eşleşti (H). Rişvan varyantlarının "ferman, hüküm, Rakka, Divan" sözcükleriyle birlikte arandığı ikinci sorgu ise 41 sayfa verdi (H). Bu sayfalarda Mühimme, Şikâyet ya da Ahkâm defterinden tek bir Reşwan hükmünün metni ya da defter-sayfa atfı yoktur. Dergideki arşiv yayınları (Dr. Mikaîlî Fikret Yıldız'ın belge dizisi) 19. yüzyıl evrak fonlarına dayanır. İlgili yazılar şunlardır:

  • Stefan Winter çevirisi (sayı 24, 2004): Dergide Mühimme defterine dayanan tek akademik metindir. Dresden'deki bir Mühimme defterini (SLUB, Hs. Eb 387) ve Halep Evâmir-i Sultâniye defterlerini Reşwan için kaynak gösterir.[22] Ayrıntı: Suriye'de Reşwan Kürtleri ve Osmanlı İskânı, 1683–1741 (Winter 2017).
  • "Karaca Kürtleri" ve 1767 tarihi (sayı 8, 1999 ve 49, 2011): Sayı 8'deki yazıya göre Hütteroth, Orta Anadolu'daki Kürtlere ilişkin en eski belgenin Ahmed Refik'in yayımladığı ve Karaman eyaletinde "Karaca Kürtleri"ni gösteren "1167 tarihli" bir belge olduğunu söyler. Aynı yazı birkaç satır sonra bu tarihi "1767" diye verir.[23] Ahmed Refik'in kitabında bu belge vesika 244'tür. Vesikanın tarihi Evâsıt-ı Zilhicce 1181'dir, yani Nisan sonu–Mayıs başı 1768'e denk gelir.[8] Belge, Karaman eyaletindeki yirmiye yakın aşiret ve cemaatten (aralarında "Karaca kürd" de vardır) başıboş eşkıyayı barındırmamalarını ister. Bu belge Kürtlerin Orta Anadolu'ya gelişinin değil, o tarihte orada bulunduklarının kanıtıdır. Rişvan'la da ilgili değildir. "1167" hicrî tarih olarak hatalıdır; "1767" ise bir yıl erkendir. Döküm, Orta Anadolu'nun doğu kenarı için daha eski izler verir: 1683 Sivas, 1741 Ankara.
  • Kilis kayıtları "Mühimme" mi? (sayı 41, 2009): Vahid Duran, Şêxbilan aşireti için kullandığı 1608–1752 Kilis kazası kayıtlarını, her yıl merkeze gönderilip "Mühimme Defterleri" adıyla tasnif edilen yerel kayıtlar diye tanıtır.[24] Bu tanım doğru değildir: Mühimme, taşradan gelen raporların değil, merkezden giden fermanların suretidir. Aynı yazıda Reşî (Reşwan) cemaatleri arasında Okçuyanlı, Belikanlı, Cudikanlı ve Dalyanlı da sayılır.
  • 1571 "Ahkâm defteri" (sayı 46, 2010): Nuh Ateş, Aksaray Sultanhanı'ndaki Espîkêşan (Esbkeşan) aşiretini "1571 tarihli Ahkâm defterine" dayandırır.[25] Eyalet ahkâm serileri 1742'de başladığına göre bu kayıt ancak dönemin "ahkâm" denen Mühimme defterlerinden biri olabilir. Kayıt Rişvan'la ilgili değildir.
  • Türkay eleştirisi (sayı 51, 2011): Dr. Mikaîlî, Cevdet Türkay'ın Mühimme Defteri 124, s. 51'deki "Türkman Ekradı" ifadesine dayanarak Kürt ve Türkmen adlarını aynı saymasını eleştirir.[26] Bu tartışma, etiketler sorununun bir örneğidir.

Kaynaklar arası çelişkiler

# Kayıt Çelişki Değerlendirme
1 MD 7 (1568) Söylemez & Tunç 2022 hükmü "s. 442" ve Beziki adıyla verir; yayımlanmış metinde hk. 1273'te Beziki geçmez. Muhtemelen aynı hüküm; sayfa-hüküm eşleşmesi katalogda denetlenmeli.
2 Rişvan'ın statüsü Winter 2017'nin bir metninde "Valide Sultan vakfı", düzeltme notunda "hassı" denir. ŞKT 7 (1671), Refik v. 177 (1701) ve MD 190 (1789) "has" der. Has okuması ağır basar.
3 MD 121 (1713) On iki cemaatin birlikte göçü Söylemez & Tunç 2022'de s. 4'te, Benzer 2024'te s. 15'te gösterilir. Aynı dosyanın iki hükmü ya da bir sayfa hatası olabilir.
4 MD "266", s. 122 (1720) Çalışma tablomuz numarayı dizgi hatası sanmıştı. Resmî rehbere göre MD 266 1715–1791 yıllarını kapsar; numara doğru olabilir.
5 MD 155, s. 205 Söylemez 2017 bu sayfayı 1750'deki Seyyid Ömer Efendi olayı için, Soydemir 2024 ise Mart 1752 tarihli Kalenderoğlu hükmü (hk. 768) için verir. MD 155'in aralığı (1751–52) Soydemir'e uyar.
6 Maraş Ahkâm 2, s. 186–248 Söylemez 2010'dan alınan kayıtlarda tarih "Eylül 1770"dir; Aysoy 2024'e göre bu sayfalar 1774–1776 tarihlidir. Eylül 1770 Ömer Paşa'nın atanma tarihidir; hüküm tarihleri Aysoy'a göre düzeltilmeli.
7 Maraş Ahkâm 1, s. 77 Söylemez 2019 aynı sayfayı hem 18. yüzyıl oymak yerleri hem de Okçuyanlı'nın "1844" göçü için gösterir. Defter 1742–1751 tarihlidir; "1744" dizgi hatası olabilir. Hipotez
8 MD 118, s. 174 Örenler 2019 aynı kayıt için bir yerde hk. 750, bir yerde hk. 354 verir. Katalogdan denetlenmeli.

Araştırmacı için kullanım

  • Atıf biçimi: BOA, A.DVNS.MHM.d, nr. 147, s. 341, hk. 1190; BOA, A.DVNS.AHK.ME.d, nr. 1, s. 77/4; BOA, A.DVNS.ŞKT.d, nr. 140, s. 505. Bir transkripsiyondan alıntı yapılıyorsa yayının sayfası da yazılmalıdır.
  • Arama terimleri: Rişvan, Rışvan, Reşvan, Rişvanlu, Rişvanzâde, Rişvanoğlu, "Rişvan hassı", "Rişvan mukataası", "Rişvan voyvodası" ve oymak adları (Okçuyanlı, Hacebanlı, Belikanlı, Cudikanlı, Halikanlı, Dalyanlı, Ömeranlı/Omranlo). "Reşi" ayrı bir topluluk olabilir; varyant olarak kullanılırken dikkat edilmelidir (Rakka Ahkâm 24, s. 77/2'de "Ekrad ve Reşi mukataası" Rişvan'dan ayrı geçer).
  • Nereden başlanmalı: Devlet Arşivleri'nin yayın listesi (Mühimme ciltleri), YÖK Ulusal Tez Merkezi (Mühimme ve Maraş Ahkâm transkripsiyon tezleri), BOA çevrimiçi kataloğu (defterlerin tarih aralıkları). Orta Anadolu için öncelik Anadolu ve Karaman ahkâm serileridir.

Açık sorular

  1. Anadolu (Ankara) ve Karaman (Konya) ahkâm serilerinde 1742–1800 arasında Rişvan, Okçuyanlı ya da Hacebanlı geçiyor mu? Bu iki seri üzerine Rişvan'ı arayan bir yayın bulunamadı.
  2. MD 147, hk. 1190'daki Okçuyanlılar 1740–41'de nerede kışlıyordu? Aynı dava Sivas ve Ankara şer'iyye sicillerinde izlenebilir mi?
  3. Ahmed Refik'in Rişvan vesikalarının (78, 90, 124, 168, 195, 200, 209, 216. sayfalar) BOA'daki defter ve sayfa numaraları nedir?
  4. 1569–1614 ve 1617–1664 arasındaki boşluklar gerçek mi? MD 8–79 ve MD 86–95'in Malatya, Behisni ve Hısn-ı Mansur hükümleri sistematik olarak taranmalı.
  5. I numaralı Maraş Ahkâm defterinin Malatya hükümleri (Paköz 2014) ve Adıyaman hükümleri (Yanar 2016) tezleri tam metin olarak okunduğunda Rişvan voyvodalarının listesi tamamlanabilir mi?
  6. MD 121'deki "on iki cemaat" kimlerdir ve bugünkü Kulu–Cihanbeyli oymaklarıyla örtüşür mü?
  7. Doğrulanmamış derlemede geçen Kalebend 2, s. 7 (1728: Rişvan voyvodası Ömer ile Ömeranlı, Dalyanlı ve Berkitanlı kethüdaları) gerçek bir kayıt mı? Benzer 2022 aynı olayı İE.ŞKRT 4/305 belgesiyle verir.

Ayrıca bakınız

Kaynakça

Dökümdeki kayıtların kaynakları tablolarda kısa künyeyle verilmiştir. Diğer kullanılan çalışmalar: Muzaffer Fehmi Şakar, 1101/1102 (1690/1691) Tarihli 100 Numaralı Mühimme Defteri, YL tezi, Marmara Üniv. 2007; Ercan Örenler, 1710–1720 Tarihli Mühimme Defterlerine Göre Maraş, YL tezi, Karamanoğlu Mehmetbey Üniv. 2019; İbrahim Şimşek, 123 Numaralı Mühimme Defteri (1127/1715), YL tezi, İstanbul Üniv. 2014; Ersin Kırca, "Münşeat Mecmualarının Tarihi Değerinin Tespitinde Arşiv Belgelerinin Rolü", Tarih ve Gelecek 7/4 (2021); Faruk Söylemez, "XVIII. Yüzyılda Malatya Mutasarrıfları", Geçmişten Günümüze Malatya Uluslararası Sempozyumu, c. II, Ankara 2017; Süleyman Demirci, "Eşkıyalar ve Osmanlı Devleti", SDÜ SBE Dergisi 16 (2012); Ümmet Soydemir, "Şehir Tarihi Araştırmalarında Kaynak Olarak Ahkâm Defterleri", 7. Milletlerarası Şehir Tarihi Yazarları Kongresi bildiriler kitabı, s. 246–253; Halil Sahillioğlu, "Ahkâm Defteri", TDV İslâm Ansiklopedisi, c. 1 (1988), s. 551; Uriel Heyd, Ottoman Documents on Palestine 1552–1615, Oxford 1960; Halil İnalcık, "Şikâyet Hakkı: 'Arz-ı Hâl ve 'Arz-ı Mahzarlar", Osmanlı Araştırmaları VII–VIII (1988), s. 33–54. Bütün atıfların ayrıntılı listesi çalışma dosyalarında (muhimme-ahkam-web.csv, muhimme-ahkam-reswan.csv) tutulmaktadır.

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 Mübahat S. Kütükoğlu, "Mühimme Defteri", TDV İslâm Ansiklopedisi, c. 31, s. 519–522 (çevrimiçi), erişim 15 Ekim 2026.
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 İskender Türe – Salim Kaynar (yay. haz.), Başbakanlık Osmanlı Arşivi Rehberi, 4. bs., İstanbul: Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü, 2017, s. 22–41 (PDF), erişim 15 Ekim 2026.
  3. ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 Feridun M. Emecen, "Osmanlı Divanının Ana Defter Serileri: Ahkâm-ı Mîrî, Ahkâm-ı Kuyûd-ı Mühimme ve Ahkâm-ı Şikâyet", Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi 3/5 (2005), s. 107–139, burada s. 124–128 (PDF).
  4. ↑ 4,0 4,1 Nezif Cıkay, Halep Ahkâm Defterleri (1742–1850): Taşradan Saraya Adalet Arayışı, doktora tezi, Harran Üniversitesi, Şanlıurfa 2019, s. 70–71 (PDF).
  5. ↑ 5,0 5,1 5,2 Faruk Söylemez – Muhammet Nuri Tunç, "Osmanlı Mali Sistemi Çerçevesinde Aşiret Mukataaları: Rişvan ve Çakallı Mukataası", History Studies 14/2 (2022), s. 453–475.
  6. ↑ 6,0 6,1 6,2 7 Numaralı Mühimme Defteri (975–976 / 1567–1569), c. II, Ankara: Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü, 1999, s. 45, hk. 1273 (PDF).
  7. ↑ 7,0 7,1 Atike Aysoy, "II. Numaralı Maraş Ahkâm Defteri'nin Tanıtımı ve Adıyaman (Hısn-ı Mansur, Behisni, Kâhta, Gerger, Samsat)'a Gönderilen Belgelerin Konu Fihristi (1178–1196/1765–1781)", Kesit Akademi Dergisi 10/40 (2024), doi:10.29228/kesit.63750.
  8. ↑ 8,0 8,1 8,2 8,3 Ahmed Refik, Anadolu'da Türk Aşiretleri (966–1200), İstanbul: Devlet Matbaası, 1930, Mukaddime s. v (Wikimedia Commons PDF).
  9. ↑ 9,0 9,1 9,2 9,3 9,4 9,5 Stefan Winter, "The Reşwan Kurds and Ottoman Tribal Settlement in Syria, 1683–1741", Oriente Moderno 97/2 (2017), s. 256–269.
  10. ↑ Muhammed Vergili, Atik Şikâyet Defteri (7 Numaralı, H.1081–1083/M.1671–1672): Transkripsiyon-Değerlendirme, yüksek lisans tezi, Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi, İstanbul 2019 (PDF).
  11. ↑ Burcu Duzcan, 111 Numaralı Mühimme Defteri'nin 338.–507. Sayfalarının Transkripsiyonu ve Değerlendirilmesi, yüksek lisans tezi, Artvin Çoruh Üniversitesi, 2019 (PDF).
  12. ↑ Zafer Benzer, "XVIII. Yüzyılda Anadolu'da Konar Göçer Aşiretlerin Yaylak-Kışlaklara Göçleri Esnasında Yaşanan Bazı Problemler ve Alınan Tedbirler", Journal of Management Theory and Practices Research 5/2 (2024) (PDF).
  13. ↑ 13,0 13,1 Medine Sevici, 147 Numaralı Mühimme Defterinin Transkripsiyonu ve Değerlendirilmesi (Sayfa Aralığı 311–467), yüksek lisans tezi, Bingöl Üniversitesi, 2022 (PDF).
  14. ↑ 14,0 14,1 14,2 Faruk Söylemez, "Konya ve Çevresinde Rişvan Aşireti ve İskânı", Konya Kitabı XVII: Geçmişten Günümüze Göçler, c. I, Konya 2019, s. 353–367.
  15. ↑ Faruk Söylemez – Ömür Yanar, "XVIII. Yüzyıl Ortalarında Osmanlı Devleti'nde İktisadi Politikaların Uygulanmasında Ortaya Çıkan Sorunlara Dair Bir Analiz: Adıyaman Örneği", Tarih Okulu Dergisi 13/47 (2020), s. 2244–2260, doi:10.29228/Joh.41564.
  16. ↑ Atike Aysoy, "XVIII. Yüzyılın İkinci Yarısında Adıyaman'da Asayiş Olayları", KSÜ Sosyal Bilimler Dergisi 14/1 (2017), s. 65–71 (PDF).
  17. ↑ Ümmet Soydemir, "XVIII. Yüzyılda Elbistan'da Mehdilik İddiasında Bir Eşkıya Kalenderoğlu Ali", KSÜ Sosyal Bilimler Dergisi 21/3 (2024), s. 1740–1750 (PDF).
  18. ↑ Zafer Benzer, Osmanlı Dönemi Urfa Bölgesinde Aşiret-Devlet İlişkileri, doktora tezi, Harran Üniversitesi, Şanlıurfa 2022, s. 203–204 (PDF).
  19. ↑ Faruk Söylemez, "Malatya Mutasarrıfı Rişvanzade Ömer Paşa'nın Muhallefâtı", OTAM 27 (2010), s. 165–194.
  20. ↑ Stefan Winter, "The Province of Raqqa under Ottoman Rule, 1535–1800: A Preliminary Study", Journal of Near Eastern Studies 68/4 (2009), s. 253–268.
  21. ↑ Erbuğ Erçelebi, 190 Numaralı Mühimme Defteri'nin Transkripsiyonu ve Değerlendirilmesi (s. 98–198), yüksek lisans tezi, Gaziantep Üniversitesi, 2012 (çevrimiçi kopya).
  22. ↑ Stefan Winter, Osmanlı'da aşiret idaresi üzerine yazı (Almancadan kısaltılmış çeviri), Bîrnebûn 24 (2004), s. 63–68.
  23. ↑ Bîrnebûn 8 (1999), s. 54–55; yazar adı taranmış metinde okunamadı. Bîrnebûn 49 (2011), s. 21'de Dr. Mehmet Özsoy aynı bilgiyi Rohat Alakom'a dayandırır.
  24. ↑ Vahid Duran, "Mahmutlu köyü anatomisi üzerinden Şêxbilan aşireti tarihi", Bîrnebûn 41 (2009), s. 50.
  25. ↑ Nuh Ateş, "Kurdên Deşta Anatolîyê – Koçberîyeke Bêrawestî", Bîrnebûn 46 (2010), s. 18.
  26. ↑ Dr. Mikaîlî [Fikret Yıldız], "Köken araştırmasında sözde kaynak kitap", Bîrnebûn 51 (2011), s. 58–59.
"https://wiki.greenanatolia.org/index.php?title=Mühimme_ve_Ahkâm_Defterlerinde_Reşwan_Kayıtlarının_Dökümü_(1560–1800)&oldid=35324" sayfasından alınmıştır