Portal:Orta Anadolu Kürtleri Tarihi: Revizyonlar arasındaki fark
k (Reşwan ajanı: BOA fon rehberi (500 konu #1) — yazı incelemeleri, künye, kaynak eleştirisi (patron onayıyla)) |
k (Patron Gulabi CELEP onayıyla (reswan ajanından): konu #2 bağlantısı) |
||
| 39. satır: | 39. satır: | ||
* [[Adıyaman–Konya Göç Güzergâhı]] | * [[Adıyaman–Konya Göç Güzergâhı]] | ||
* [[Suriye'de Reşwan Kürtleri ve Osmanlı İskânı, 1683–1741 (Winter 2017)]] — Reşwan'ın Suriye ve Rakka iskânındaki yeri, belge tablosu ve harita | * [[Suriye'de Reşwan Kürtleri ve Osmanlı İskânı, 1683–1741 (Winter 2017)]] — Reşwan'ın Suriye ve Rakka iskânındaki yeri, belge tablosu ve harita | ||
* [[Mühimme ve Ahkâm Defterlerinde Reşwan Kayıtlarının Dökümü (1560–1800)]] — 1560–1800 Divan kayıtları dökümü | |||
<div style="font-size:.9em;margin-top:.4em">→ [[:Kategori:Orta Anadolu Kürtleri Tarihi – Dönem II|Bu döneme ait bütün sayfalar]]</div> | <div style="font-size:.9em;margin-top:.4em">→ [[:Kategori:Orta Anadolu Kürtleri Tarihi – Dönem II|Bu döneme ait bütün sayfalar]]</div> | ||
</div> | </div> | ||
| 162. satır: | 163. satır: | ||
* Kitap düzeninde araştırma: [[Portal:Orta Anadolu Kürtleri Araştırması]] (Bölüm I–VII, kaynakça, ekler) | * Kitap düzeninde araştırma: [[Portal:Orta Anadolu Kürtleri Araştırması]] (Bölüm I–VII, kaynakça, ekler) | ||
* Yöntem ve kaynaklar: [[Orta Anadolu Kürtleri için Osmanlı Arşivi (BOA) Fon Rehberi]] — hangi Osmanlı arşiv fonunda ne aranır (500 araştırma konusu dizisinin 1. makalesi) | * Yöntem ve kaynaklar: [[Orta Anadolu Kürtleri için Osmanlı Arşivi (BOA) Fon Rehberi]] — hangi Osmanlı arşiv fonunda ne aranır (500 araştırma konusu dizisinin 1. makalesi) | ||
* Divan defterleri: [[Mühimme ve Ahkâm Defterlerinde Reşwan Kayıtlarının Dökümü (1560–1800)]] — Mühimme, Şikâyet ve Ahkâm defterlerinde 218 Reşwan kaydı (500 araştırma konusu dizisinin 2. makalesi) | |||
=== Güvenilirlik etiketleri === | === Güvenilirlik etiketleri === | ||
00.08, 16 Ekim 2026 tarihindeki hâli
📜 Orta Anadolu Kürtleri Tarihi
Malatya ve Besni’den Haymana, Cihanbeyli ve Kulu’ya; kışlaktan köye, deveden kamyona, Ömeranlı’dan Avrupa’ya. Bu portal wikideki tarih sayfalarını tek bir okuma sırasında toplar.
🧭 Buradan başlayın — ilk kez geliyorsanız şu dört sayfa bütün resmi verir:
- Orta Anadolu Kürtleri — genel giriş
- Rişvan Aşireti — Orta Anadolu Kürtlerinin en kalabalık aşiret topluluklarından biri
- Reşwanların İç Anadolu'ya Göçü — nereden, nasıl gelindi
- Deveden Tuz Fabrikasına — bir köyün (Ömeranlı) 150 yıllık dönüşümü
Her tarih makalesinin üstünde Portal › Dönem › Sayfa şeridi ve önceki/sonraki bağlantıları, altında ise ortak gezinme kutusu bulunur.
Dönemler
Dönem I — Kökler (16.–17. yüzyıl)
Reşwan (Rişvan) konfederasyonunun Malatya–Besni–Adıyaman hattındaki ilk Osmanlı kayıtları; Ankara Sancağı’ndaki erken konargöçerler.
Dönem II — Osmanlı iskân politikaları ve Rakka (1690’lar–18. yüzyıl)
1690’lardan itibaren aşiretleri belirli bölgelere yerleştirme kararları; Rakka iskânı ve bu bölgeden kopmalar.
- Osmanlı İskân Politikaları ve Aşiretler (1692-1850)
- Osmanlı’da Aşiret İskânı
- Rişvan Aşireti/3-19. Yüzyılda İskân Stratejileri
- Adıyaman–Konya Göç Güzergâhı
- Suriye'de Reşwan Kürtleri ve Osmanlı İskânı, 1683–1741 (Winter 2017) — Reşwan'ın Suriye ve Rakka iskânındaki yeri, belge tablosu ve harita
- Mühimme ve Ahkâm Defterlerinde Reşwan Kayıtlarının Dökümü (1560–1800) — 1560–1800 Divan kayıtları dökümü
Dönem III — Orta Anadolu’ya geliş (18. yüzyıl–1830’lar)
Rişvan ve diğer Kürt topluluklarının Haymana, Konya ovası ve Tuz Gölü çevresine gelişleri; göç yolları ve ilk kışlaklar.
Dönem IV — İskân ve köyleşme (1830–1870’ler)
Tanzimat dönemi iskân kararları: Haymanateyn ve Esbkeşan’da Rişvan köyleri, ev ve cami yapımı, köylerin kuruluşu. Ömeranlı bu dönemde kurulur: 1858 tarihli arşiv belgesinde Rişvan’a bağlı Ömeranlı geçer Kesin; köy hafızası ilk yerleşmeyi 1840–1845’e tarihler Sözlü rivayet.
- II. Mahmut Dönemi İskân Politikaları
- Haymanateyn’de Rişvan Köyleri Listesi (1859)
- Haymanateyn’de Rişvan Hanelerinin Dağılımı (1859–1860)
- Haymanateyn’de Dağınık Rişvan İskânı
- Osmanlı Arşivlerinde Esbkeşan
- 1850'ler Ömeranlı İskânı
- Rişvan Aşireti: Orta Anadolu’da Konar-Göçerlikten Yerleşikliğe Geçiş (1830-1932)
- İskân Öncesi ve Sonrası Haymanateyn Bölgesi
- Georges Perrot'ya Göre Haymana Kürtleri
- Mikailîlerin İskânı
Dönem V — Kıtlık, savaşlar ve Cumhuriyet (1873–1950)
1873–1875 Orta Anadolu kıtlığı, vergi ve askerlik ilişkileri, 93 Harbi’nden Kurtuluş Savaşı’na savaş yılları, Cumhuriyet’in ilk iskân uygulamaları.
- 1873–1875 Orta Anadolu Kıtlığı ve Kürt Aşiretleri
- Kıtlık sürecinde Reşwan Aşireti ve diğer İç Anadolu Kürt topluluklarının devletle olan vergi temelli ilişkileri
- 93 Harbi, I. Dünya Savaşı, Çanakkale ve Yunan Harbinde Mikailîler
- Mecburî İskân ve Orta Anadolu Kürtleri
- BOA Belgelerine Göre Mecburî İskân
- Orta Anadolu Kürtleri (Reşwan) - Kronoloji (1830-1932)
- Heci Buxurci — "Konya'nın son isyancısı" (öl. 1933): sözlü gelenek ve kaynak eleştirisi
Dönem VI — Yayladan kasabaya, deveden kamyona (1950–1984)
Kışla–yayla düzeninin çözülmesi, yaylaların köye dönüşmesi; devecilikten karayoluna, tuz fabrikalarına ve kasabalaşmaya.
- Konargöçerlikten Yerleşik Hayata Geçiş
- Rişvanlarda Konargöçer Kültürün Sürekliliği
- Deveden Tuz Fabrikasına
- Bir Köy Çocuğunun Antropolojisi: Kırklar Yaylası Araştırmasının Doğuşu (1984)
- Ömeranlı: Tarihsel Oluşum, Toplumsal Yapı ve Çevreyle İlişkiler (1983–1984)
- İç Anadolu Kürtlerinde Modern Eğitim Süreci ve İlk Okulların Etkisi
- İç Anadolu Kürtlerinde Liderliğin Dönüşümü: Mîrlik’ten Ağalık Sistemine
Dönem VII — Avrupa’ya göç ve diaspora (1960’lar →)
1960’lardan itibaren Almanya, İsveç, Danimarka, Hollanda ve Fransa’ya işçi göçü; havaleler, diaspora ağları ve memleketle süren bağ.
- Orta Anadolu Kürtlerinin Avrupa’ya Göçü
- 1960’lardan itibaren İsveç’e Kürt göçü
- Pepûk Café: Ömeranlı’nın Avrupa’ya Göç Hafızası
- Avrupa Göçünün Kürt Siyasal Kimliği Üzerindeki Etkisi
- Bîrnebûn 1 (1997) — Orta Anadolu Kürtlerinin ilk dergisinin ilk sayısı: 17 yazının incelemesi
- Bîrnebûn 68 (2017) — derginin Kurmancî 68. sayısı: 24 yazının incelemesi (Celikan/Yeşilyurt, Kilama Elê Hecî, Sîyarê Têrika)
- Veger 7 (2004) — İsveç'teki Veger dergisinin Mart 2004 sayısı: Heci Buxurci II, Zeriqî aşireti, Arşıncı, 2004 yerel seçimleri
Aşiretler ve topluluklar
Rişvan Aşireti (Reşwan, Rişwan, Rışvan, Reşvan, Reşiyan, Reşî)
Diğer topluluklar
Yöreler ve yerleşimler
Yöreler
Kronolojiler
- Orta Anadolu’ya Kürt Göçü Kronolojisi
- Orta Anadolu Kürtleri (Reşwan) - Kronoloji (1830-1932)
- Ömeranlı Tarih Kronolojisi
Kaynaklar ve yöntem
- Arşiv ve belgeler dizini · Arşiv belgeleri kategorisi
- Osmanlı Arşivlerinde Rişvanlar · Osmanlı Arşivlerinde Esbkeşan
- Seyyahlar: Georges Perrot — Haymana Kürtleri (1865)
- Saha araştırmaları: Kırklar Yaylası (1984)
- Sözlü tarih: Suat Dede Tezinde Sözlü Tarih Yöntemi · Sözlü tarih kategorisi
- Kitap düzeninde araştırma: Portal:Orta Anadolu Kürtleri Araştırması (Bölüm I–VII, kaynakça, ekler)
- Yöntem ve kaynaklar: Orta Anadolu Kürtleri için Osmanlı Arşivi (BOA) Fon Rehberi — hangi Osmanlı arşiv fonunda ne aranır (500 araştırma konusu dizisinin 1. makalesi)
- Divan defterleri: Mühimme ve Ahkâm Defterlerinde Reşwan Kayıtlarının Dökümü (1560–1800) — Mühimme, Şikâyet ve Ahkâm defterlerinde 218 Reşwan kaydı (500 araştırma konusu dizisinin 2. makalesi)
Güvenilirlik etiketleri
Bu dizideki tarih cümleleri kanıt düzeyine göre işaretlenir: Kesin birincil belgeyle doğrulanmış · Muhtemel ikincil kaynaklarla destekleniyor · Sözlü rivayet sözlü tarih / aile hafızası · Arşivle doğrulanmalı arşivle doğrulanmalı · Hipotez araştırmacı yorumu
Portal 01.10.2026’da kuruldu. Dönem sayfaları ve merkez sayfalar kademeli olarak genişletilecektir. Bir sayfayı bu diziye eklemek için üstüne
{{Tarih Serisi|dönem=IV}}, altına {{Navbox Orta Anadolu Kürtleri Tarihi}} koyun.