Hafızanın İzinde – 19–25 Temmuz 2027: Revizyonlar arasındaki fark

Orta Anadolu Kürtleri Kültürel Hafıza Arşivi sitesinden
(Adnan Dalkıran paneli sanat, bellek ve mahalle dayanışması örnekleriyle genişletildi)
(Ramazan Küçükyıldız söyleşisi Bulduk köyü tarihi ve kültürel mirasıyla eklendi)
143. satır: 143. satır:
Uygun ve güvenli noktalara gidilerek eski yer adları, çeşmeler, yapılar ve toplumsal hafıza mekânları yerinde incelenir.
Uygun ve güvenli noktalara gidilerek eski yer adları, çeşmeler, yapılar ve toplumsal hafıza mekânları yerinde incelenir.


'''20.30–22.00 — Bir Mekânın Hafızası Nasıl Kaybolur?'''
'''20.30–22.00 — Bir Köyün Hafızası: Bulduk’un Tarihsel ve Kültürel Yolculuğu'''


Yer adlarının değişmesi, göç, yapılaşma ve kuşaklar arası aktarımın zayıflaması üzerine yuvarlak masa toplantısı yapılır.
'''Konuşmacı:''' Ramazan Küçükyıldız
 
Bulduk Köyü'nün kuruluşundan günümüze tarihsel gelişimi, Reşîa birliğine bağlı Sêwka aşiretinin Güneydoğu Anadolu'dan Orta Anadolu'ya göçü, Buklu ve Kalık kardeşlerin 19. yüzyıl ortasında köyü kurması ve göçerlikten yerleşik yaşama geçiş süreci üzerinden ele alınır. Söyleşide köydeki Kurmancî sözlü kültür, göç hikâyeleri, akrabalık yapısı, tol evler, mezarlıklar, çeşmeler ve çevredeki daha eski arkeolojik izler üzerinden Bulduk'un toplumsal hafızasının nasıl oluştuğu ve bugüne nasıl taşındığı tartışılır.


'''22.00–23.00 — Harita kayıtlarının güncellenmesi'''
'''22.00–23.00 — Harita kayıtlarının güncellenmesi'''

08.25, 28 Temmuz 2026 tarihindeki hâli

Pepûk Café Bilgileri
Tür Bağımsız kültür ve bilgi girişimi
Merkez Ömeranlı
Kurucu Dr. Gülabi CELEP
Odak Bilim, kültür, ekoloji, sözlü tarih ve toplumsal hafıza
Dönem 2026-
Çalışma biçimi Açık, katılımcı, saha temelli ve toplum odaklı


Hafızanın İzinde – 19–25 Temmuz 2027

Kültür, sanat, dil ve etnografya haftası

Temel Bilgiler
Tarih: 19–25 Temmuz 2027
Yer: Pepûk Café – Ömeranlı ve çevredeki kültürel alanlar
Günlük program saatleri: 12.00–23.00
Genel tema: Köklerden Kanatlara

Hafızanın İzinde, Ömeranlı ve çevresinin kültürel mirasını, yerel dillerini, göç hikâyelerini, aile arşivlerini, eski yer adlarını, etnografik nesnelerini, müziğini, edebiyatını ve gündelik yaşam kültürünü araştırmayı ve kayıt altına almayı amaçlayan bir tematik haftadır.

Program geçmişi yalnızca nostaljik biçimde hatırlamakla sınırlı değildir. Amaç; yaşlıların hafızasında, aile albümlerinde, yer adlarında, şarkılarda, nesnelerde ve gündelik dilde yaşayan bilgileri gelecek kuşakların erişebileceği kalıcı kaynaklara dönüştürmektir. Bu nedenle katılımcılar yalnızca anılarını paylaşan kişiler olarak değil, bilginin sahibi, taşıyıcısı ve ortak üreticisi olarak konumlandırılır.

Bilgi notu: Pepûk adı, yerel hafızada simgesel bir anlam taşıyan Pepûk kuşu ile ilişkilidir; bu kuş ibibik kuşu olarak da bilinir.

Genel Tanıtım

Hafızanın İzinde haftası, Pepûk 2027 Tematik Haftaları içindeki üçüncü program olarak 19–25 Temmuz 2027 tarihleri arasında düzenlenmektedir. Haftanın ana ekseni, Ömeranlı'nın kültürel mirasını yalnızca hatırlamak değil; sözlü tarih, aile arşivi, yer adları, etnografik nesneler, çok dilli anlatılar ve görsel kayıtlar üzerinden düzenli biçimde belgelemektir.

Program, yaşlı kuşakların taşıdığı bilgi ile gençlerin kayıt, dijitalleştirme ve kısa film üretimi becerilerini aynı zeminde buluşturur. Böylece hafıza çalışması, yalnızca geçmişe dönük duygusal bir çağrı değil; gelecek kuşaklar için erişilebilir, düzenlenmiş ve paylaşılabilir kaynaklar üretme sürecine dönüşür.

Pepûk Café – Ömeranlı ve çevredeki kültürel alanlar bu hafta boyunca hem buluşma hem arşivleme hem de sergileme mekânı olarak düşünülmektedir. Eski fotoğraflar, yer adları, dengbêj anlatıları, kilam, stran, şiir, kısa video ve köy tiyatrosu gibi başlıklar sayesinde kültürel hafıza çok yönlü bir üretim alanı olarak ele alınır.

Haftanın Amaçları

  • Ömeranlı'nın sözlü ve görsel hafızasını kayıt altına almak: Anlatılar, fotoğraflar, belgeler ve gündelik hafıza unsurlarını dağılmadan önce belgelemek.
  • Yaşlı kuşakların taşıdığı bilgileri gençlerle buluşturmak: Hafıza aktarımını kuşaklar arası canlı bir öğrenme süreci hâline getirmek.
  • Eski fotoğraf, belge ve aile arşivlerini dijitalleştirmek: Kırılgan aile malzemelerini koruma ve erişim açısından daha sürdürülebilir bir düzene taşımak.
  • Yerel dildeki kelime, deyim, ninni ve anlatıları derlemek: Gündelik dilde yaşayan kültürel birikimi görünür kılmak.
  • Kaybolan yer adlarını ve kültürel mekânları belgelemek: Toplumsal hafızanın coğrafyayla kurduğu bağı yeniden izlenebilir hâle getirmek.
  • Etnografik nesneler için düzenli bir envanter oluşturmak: Nesneleri yalnızca sergi unsuru değil, tarihsel bilgi taşıyıcıları olarak değerlendirmek.
  • Dengbêjlik ve sözlü anlatı geleneğini görünür kılmak: dengbêj anlatıları ile kilam ve stran geleneğini bağlamı korunarak belgelemek.
  • Gençlerin kısa film, fotoğraf ve arşiv çalışmalarına katılmasını sağlamak: Gençleri kültürel hafızanın pasif izleyicileri değil, aktif üreticileri olarak konumlandırmak.
  • Ömeranlı Etnografya Müzesi için başlangıç koleksiyonu oluşturmak: Gelecekte daha kalıcı bir yerel bellek altyapısı kurmak için ilk düzenli malzeme tabanını hazırlamak.
  • Kültürel hafızayı geleceğe aktaracak sürdürülebilir bir arşiv modeli geliştirmek: Toplanan kayıtların adlandırma, saklama ve erişim ilkelerini güçlendirmek.

Haftalık Program

19 Temmuz 2027 Pazartesi

Açılış ve yaşayan hafıza

12.00–13.00 — Karşılama ve haftanın açılışı

“Hafızanın İzinde” haftasının amacı, etkinlikleri, kayıt çalışmaları ve katılım ilkeleri tanıtılır.

13.00–14.30 — Ömeranlı'nın Hafızası Nelerden Oluşur?

Katılımcılar dil, göç, aile hikâyeleri, eski fotoğraflar, yer adları, müzik, yemek ve gündelik yaşam kültürü üzerine görüşlerini paylaşır.

15.00–17.00 — Hafıza Masası: Yaşlılarımız Anlatıyor

Yaşlılar çocukluk, çalışma hayatı, düğünler, göç, yayla yaşamı, komşuluk ve köyün geçmişi üzerine hatıralarını anlatır.

17.00–19.00 — Dinlenme ve kafe buluşmaları

19.00–21.00 — Kuşaklar Arasında Ömeranlı

Yaşlılar, yetişkinler ve gençler kasabanın geçmişi, bugünü ve geleceği üzerine birlikte konuşur.

21.00–23.00 — Açık mikrofon: Benim Ömeranlı Hikâyem

Katılımcılar ailelerinden veya kendi yaşamlarından kısa bir hatıra paylaşır.

20 Temmuz 2027 Salı

Eski fotoğraflar ve aile arşivleri

12.00–13.00 — Fotoğraf kabul ve kayıt masası

Katılımcıların getirdiği eski fotoğraflar teslim alınır; sahiplik ve yayımlama izinleri kaydedilir.

13.00–16.00 — Eski Fotoğraflar Günü

Aile albümlerindeki fotoğraflar incelenir; fotoğraflardaki kişiler, yerler, tarihler ve olaylar mümkün olduğunca belirlenir.

16.00–18.00 — Fotoğrafların taranması ve dijitalleştirilmesi

Fotoğraflar zarar verilmeden taranır, dosya adları standartlaştırılır ve dijital arşive aktarılır.

18.00–19.30 — Fotoğrafların Hikâyeleri

Seçilen fotoğrafların arkasındaki aile, göç, düğün, askerlik, okul ve çalışma hayatı hikâyeleri anlatılır.

20.00–22.00 — Aile Arşivi Nasıl Korunur?

Fotoğraf, mektup, belge ve ses kayıtlarının fiziksel ve dijital olarak korunmasına ilişkin uygulamalı bilgilendirme yapılır.

22.00–23.00 — Günün kayıtlarının değerlendirilmesi

21 Temmuz 2027 Çarşamba

Dilimizin hazinesi

12.00–14.00 — Dilimizin Hazinesi Derleme Atölyesi

Az kullanılan kelimeler, atasözleri, deyimler, dualar, beddualar, ninniler, çocuk tekerlemeleri ve yerel söyleyişler derlenir.

14.00–16.00 — Kuşaklar Arasında Kelimeler

Yaşlıların kullandığı ancak genç kuşakların daha az bildiği sözcükler anlamları ve kullanım örnekleriyle kaydedilir.

16.00–18.00 — Dinlenme ve kayıtların düzenlenmesi

18.00–20.00 — Dil, Kimlik ve Kültürel Hafıza Söyleşisi

Dil kaybı, çok dillilik, kuşaklar arası aktarım ve diasporada dilin korunması tartışılır.

20.00–21.30 — Ninniler, Tekerlemeler ve Çocukluk Sesleri

Kadınlar ve yaşlılar hafızalarında kalan ninni, tekerleme ve çocuk oyunlarını paylaşır.

21.30–23.00 — Çok Dilli Şiir ve Metin Okumaları

Türkçe, Kürtçe ve katılımcıların bildiği diğer dillerde kısa metinler okunur.

22 Temmuz 2027 Perşembe

Kaybolan yer adları ve kültürel coğrafya

12.00–14.00 — Ömeranlı'nın Eski Yer Adları

Çeşme, dere, tarla, yayla, mezra, mahalle, tepe ve yolların geçmişte kullanılan adları toplanır.

14.00–16.00 — Kaybolan Yer Adları Haritası Atölyesi

Yaşlıların anlatımları ve mevcut haritalar kullanılarak kültürel yer adları taslak haritaya işlenir.

16.00–17.30 — Dinlenme ve saha hazırlığı

17.30–20.00 — Kültürel Coğrafya Yürüyüşü

Uygun ve güvenli noktalara gidilerek eski yer adları, çeşmeler, yapılar ve toplumsal hafıza mekânları yerinde incelenir.

20.30–22.00 — Bir Köyün Hafızası: Bulduk’un Tarihsel ve Kültürel Yolculuğu

Konuşmacı: Ramazan Küçükyıldız

Bulduk Köyü'nün kuruluşundan günümüze tarihsel gelişimi, Reşîa birliğine bağlı Sêwka aşiretinin Güneydoğu Anadolu'dan Orta Anadolu'ya göçü, Buklu ve Kalık kardeşlerin 19. yüzyıl ortasında köyü kurması ve göçerlikten yerleşik yaşama geçiş süreci üzerinden ele alınır. Söyleşide köydeki Kurmancî sözlü kültür, göç hikâyeleri, akrabalık yapısı, tol evler, mezarlıklar, çeşmeler ve çevredeki daha eski arkeolojik izler üzerinden Bulduk'un toplumsal hafızasının nasıl oluştuğu ve bugüne nasıl taşındığı tartışılır.

22.00–23.00 — Harita kayıtlarının güncellenmesi

23 Temmuz 2027 Cuma

Etnografya ve sandıktan çıkan kültür

12.00–14.00 — Etnografik Nesne Kabul ve Belgeleme Masası

Eski tarım araçları, mutfak eşyaları, kıyafetler, takılar, kumaşlar, el işleri ve aile yadigârları kayıt altına alınır.

14.00–16.00 — Sandıktan Çıkan Kültür

Katılımcılar getirdikleri nesnelerin kimden kaldığını, ne amaçla kullanıldığını ve taşıdığı aile hikâyesini anlatır.

16.00–18.00 — Ömeranlı Etnografya Sergisi Hazırlığı

Nesneler güvenli biçimde yerleştirilir; adları, kullanım alanları ve hikâyeleri için açıklama kartları hazırlanır.

18.00–20.00 — Ömeranlı Etnografya Sergisi Açılışı

Eski tarım aletleri, mutfak araçları, kıyafetler, el işleri ve gündelik yaşam nesneleri toplumla buluşturulur.

20.00–21.30 — Nesnelerin Dili

Seçilen etnografik nesneler üzerinden geçmişteki üretim, çalışma, aile ve gündelik yaşam biçimleri tartışılır.

21.30–23.00 — Sergi gezisi ve hafıza sohbetleri

24 Temmuz 2027 Cumartesi

Sözlü anlatı, edebiyat ve sahne

12.00–14.00 — Bir Dakikada Ömeranlı Belgeselleri Atölyesi

Gençlere telefonla kısa video çekimi, röportaj, ses kaydı, kadraj ve temel kurgu ilkeleri anlatılır.

14.00–17.00 — Kısa Belgesel Çekimleri

Gençler kültürel mekânlar, insanlar, nesneler veya yerel hikâyeler hakkında bir dakikalık videolar hazırlar.

17.00–19.00 — Kültürle Ekoloji Arasında Köprüler: Diasporadan Doğaya

Konuşmacı: Adnan Dalkıran

Amsterdam ile Türkiye arasında kurulan kültürel ağların, kardeş şehir ilişkilerinin ve diaspora girişimlerinin doğa dostu yerel kalkınma, kamusal alanların iyileştirilmesi ve ekolojik farkındalık üretimi üzerindeki etkileri ele alınır. Söyleşide KULSAN deneyimi, Amsterdam–Kesikköprü kardeş şehir hattı, Avrupa'da gelişen çevre duyarlılığının Anadolu'daki küçük yerleşimlere nasıl aktarılabileceği, ekolojik festivallerde sanat, bellek ve doğa ilişkisinin nasıl birlikte kurulabileceği ve “Bu Mahalle Hepimizin” projesi gibi örneklerde kamusal alan, çevre düzenlemesi, kültürel diyalog ve ortak sorumluluk anlayışının nasıl iç içe geçtiği tartışılır. Sanatın bu bağlamda yalnızca estetik değil, aynı zamanda hafıza işlevi gördüğü; ağaçlar, taşlar, kurumuş çeşmeler ve terk edilmiş bağlar üzerinden toprağın kültürel bir anlatı alanına dönüştüğü vurgulanır.

19.00–20.30 — Dengbêjler ve Sözlü Anlatı Geleneği

Kilam, stran, destan ve sözlü anlatılar, ortaya çıkış hikâyeleri ve toplumsal bağlamlarıyla birlikte sunulur.

20.30–22.00 — Şiir ve Edebiyat Akşamı

Türkçe, Kürtçe ve farklı dillerde şiirler, anılar ve kısa edebî metinler okunur.

22.00–23.00 — Bir Dakikada Ömeranlı Gösterimi

Gençlerin hazırladığı kısa videolar izlenir.

25 Temmuz 2027 Pazar

Köy tiyatrosu, sergi ve kapanış

12.00–14.00 — Haftanın ürünlerinin hazırlanması

Fotoğraflar, sözlü tarih kayıtları, yer adları haritası, kelime derlemeleri, etnografik nesneler ve videolar sergi alanına yerleştirilir.

14.00–17.00 — Hafızanın İzinde Sergisi

Hafta boyunca oluşturulan dijital ve fiziksel çalışmalar ziyaretçilere sunulur.

17.00–18.30 — Çocuklar ve Gençler Hafızayı Anlatıyor

Gençler hazırladıkları kısa filmleri, kelime derlemelerini, fotoğraf çalışmalarını ve saha gözlemlerini paylaşır.

18.30–20.00 — Hafızamızı Nasıl Koruyacağız?

Dijital arşiv, etnografya müzesi, sözlü tarih çalışmaları ve gelecek yılın programı üzerine değerlendirme yapılır. Bu oturumda çevre köyleri kapsayan planlı tarihî ve kültürel gezi programı için gönüllü çerçevesi de paylaşılır.

20.00–21.00 — Köy Tiyatrosu Hazırlığı ve Açılış

Yerel hikâyelerden ve eski köy yaşamından uyarlanan kısa tiyatro gösterileri tanıtılır.

21.00–22.30 — Köy Tiyatrosu Gecesi

Göç, komşuluk, düğünler, çalışma hayatı ve kuşaklar arası değişimi konu alan kısa tiyatro gösterileri sahnelenir.

22.30–23.00 — Kapanış ve teşekkürler

Haftanın Kalıcı Çıktıları

Bu bölümde belirtilen başlıklar hedef niteliğindedir. Gerçekleşen sonuçlar program sonunda güncellenecektir.

  • En az 15 sözlü tarih ve hafıza kaydı
  • Kimliklendirilmiş ve dijitalleştirilmiş eski fotoğraflar
  • Ömeranlı aile arşivi için başlangıç koleksiyonu
  • Az kullanılan kelimeler, deyimler ve atasözleri sözlüğü
  • Ninni, tekerleme ve sözlü anlatı kayıtları
  • Kaybolan yer adları taslak haritası
  • Etnografik nesne envanteri
  • Ömeranlı Etnografya Sergisi
  • Gençlerin hazırladığı bir dakikalık kısa belgeseller
  • Şiir, dengbêjlik ve sözlü anlatı ses kayıtları
  • Köy tiyatrosu video kaydı
  • Kısa “Hafızanın İzinde” hafta raporu
  • Çevre köyleri kapsayan tarihî ve kültürel gezi için gönüllü rehberlik ve organizasyon hazırlık listesi

Planlanan Devam Projesi: Çevre Köyleri Tarihi ve Kültürel Gezi 2027

Pepûk Café için hazırlanan “Çevre Köyleri Tarihi ve Kültürel Gezi 2027” gönüllü çağrısı afişi.

Hafızanın İzinde haftasında derlenen sözlü tarih, aile hafızası, göç anlatıları, yer adları ve etnografik bilgiler yalnızca kapalı etkinliklerle sınırlı tutulmayacaktır. Pepûk Café, 2027 Temmuz ayında çevre köyleri kapsayan bir tarihî ve kültürel gezi programı hazırlamayı hedeflemektedir.

Bu çalışma, köyleri yalnızca ziyaret etmeyi değil; her köyün hafızasını, aile bağlarını, göç hikâyelerini, üretim kültürünü, sosyal dokusunu ve geleceğe taşıdığı potansiyeli görünür kılmayı amaçlar. Bu nedenle proje, Hafızanın İzinde haftasının saha ayağı ve devam eden bellek çalışması olarak değerlendirilir.

Gönüllü Çağrısı

Yerel köy rehberleri

Her köyde 1–2 gönüllü rehberin kendi köyünü yaklaşık 30 dakika içinde tanıtması hedeflenmektedir. Anlatım, köy meydanında, tarihî bir noktada ya da hafıza taşıyan uygun bir mekânda yapılabilir.

Rehber anlatılarında özellikle şu başlıklar öne çıkarılır:

  • Köyün kısa tarihi
  • Kuruluş hikâyesi ve önemli aileleri
  • Akrabalık bağları ve aile yapısı
  • Çevre köylerle ilişkiler
  • Evlilik bağları ve sosyal bağlantılar
  • Avrupa'ya göç süreci ve etkileri
  • Tarım, hayvancılık ve ekonomik yaşam
  • Meydanlar, çeşmeler, camiler, eski yapılar ve hafıza mekânları
  • Bugünkü sorunlar ve gelecekteki potansiyel

Organizasyon gönüllüleri

Otobüs yolculuğu sırasında katılımcılara eşlik edecek, yolculuk düzenini destekleyecek ve genel akışı kolaylaştıracak gönüllüler de bu hazırlık sürecine dâhil edilir.

Organizasyon gönüllülerinden beklenen destek başlıkları şunlardır:

  • Otobüs içi bilgilendirme
  • Katılımcı takibi
  • Mola ve iniş-biniş düzeni
  • Yaşlılara destek
  • Çocukların güvenliğini gözetme
  • Genel koordinasyon ve iletişim desteği

Bu çağrı, Hafızanın İzinde haftasında başlatılan arşivleme ve sözlü tarih çalışmalarının çevre köylerle birlikte genişletilmesi için bir ön hazırlık niteliği taşır.

Katılım ve Kayıt

Topluma açık etkinlikler ayrıca belirtilmediği sürece ücretsizdir.

Belgesel, dijitalleştirme ve arşiv atölyeleri için ön kayıt alınabilir.

Fotoğraf ve etnografik nesne getirecek kişilere önceden bilgilendirme yapılmalıdır.

Konuşmacılar, sanatçılar, kolaylaştırıcılar ve kayıt bağlantıları kesinleştikçe sayfa güncellenecektir.

Kesinleşmemiş ücret, isim, kontenjan veya bağlantı bu sayfada ilan edilmez.

Etik, Mahremiyet ve Arşivleme İlkeleri

Bilgi kutusu: Fotoğraf, video, ses, sözlü tarih ve etnografik malzeme çalışmaları açık izin, doğru kayıt ve mahremiyet ilkeleriyle yürütülür.

  • Fotoğraf, video, ses ve sözlü tarih kayıtları için açık izin alınır.
  • Katılımcı istemediği sürece özel ve ailevi bilgiler yayımlanmaz.
  • Çocukların kayıtları için ebeveyn veya yasal temsilci izni alınır.
  • Eski fotoğraflar ve belgeler sahiplerinden kayıtla teslim alınır ve zarar verilmeden iade edilir.
  • Etnografik nesnelerin sahibi ve ödünç durumu açıkça kaydedilir.
  • Ödünç alınan nesneler kurumun mülkiyeti gibi sunulmaz.
  • Hassas göç, ölüm, ağıt ve aile anlatılarında mahremiyet korunur.
  • Kilam, stran ve sözlü anlatılar bağlamından koparılarak yayımlanmaz.
  • Dijital dosyalar standart adlandırma, yedekleme ve erişim kurallarıyla korunur.

Organizasyon Notları

  • Belgesel, dijitalleştirme ve arşiv atölyeleri için çalışma akışı önceden planlanmalıdır.
  • Fotoğraf, belge ve etnografik nesne kabul masalarında sahiplik, ödünç durumu ve izin kayıtları eşzamanlı tutulmalıdır.
  • Eski fotoğrafların taranması ile etnografik nesnelerin sergilenmesi sırasında zarar vermeyen ekipman ve taşıma düzeni kullanılmalıdır.
  • Gençlerin hazırladığı kısa videolar için temel dosya adlandırma ve teslim düzeni önceden belirlenmelidir.
  • Sergi ve köy tiyatrosu bölümleri için pano, etiket, gösterim ve kayıt düzeni program öncesinde hazırlanmalıdır.
  • Her gün sonunda kısa bir kayıt değerlendirmesi alınması hafta raporunun hazırlanmasını kolaylaştıracaktır.

İletişim ve Duyurular

Bu sayfada yalnızca doğrulanmış program bilgileri yer almaktadır.

Konuşmacılar, sanatçılar, kolaylaştırıcılar ve kayıt bağlantıları kesinleştikçe sayfa güncellenecektir.

Kesinleşmemiş konuşmacı, sanatçı, sponsor, ücret, kontenjan veya kayıt bağlantısı bilgileri bu sayfada ilan edilmez.

Bu sürümde yeni bir telefon numarası, e-posta adresi veya kayıt bağlantısı eklenmemiştir.

Ayrıca bakınız