Rişvanlarda Yakın Yaylaklara Geçiş

Orta Anadolu Kürtleri Kültürel Hafıza Arşivi sitesinden

Rişvanlarda Yakın Yaylaklara Geçiş

Tanım

Rişvanlarda yakın yaylaklara geçiş, Suat Dede’nin tezinde sedanterleşme sonrasında Rişvan topluluklarının uzak yaylak-kışlak hareketliliğinden köylere daha yakın yaylak düzenine yönelmesini ifade eder.[1]

Uzak Mevsimlik Hareketlilik

Teze göre Rişvan toplulukları konargöçer dönemde birbirinden uzak yazlak ve kışlaklar arasında hareket ediyordu.[1] Bu hareketlilik, aşiret ekonomisinin ve toplumsal düzeninin temel parçalarından biriydi.

Yerleşik Köy Sonrası Değişim

Dede, XIX. yüzyıl ortalarından itibaren köylere yerleşen Rişvan mensuplarının artık köylerine yakın yaylaklar seçmeye başladığını belirtir.[1] Böylece hareketlilik tamamen ortadan kalkmamış, fakat ölçeği daralmıştır.

Sedanterleşmenin Kademeli Niteliği

Yakın yaylaklara geçiş, sedanterleşmenin ani bir kopuş olmadığını gösterir.[1] Köy sahibi olmak ile tüm mevsimlik hareketliliği bırakmak arasında uzun bir geçiş dönemi vardır.

Değerlendirme

Bu değişim, Rişvanların yerleşik hayata geçişini anlamak için önemlidir; çünkü sedanterleşme, göçebe hareketliliğin bir anda yok olması değil, önce mekânsal çevresinin daralmasıyla ilerlemiştir.[1]

Ayrıca Bakınız

Dipnotlar

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Suat Dede, From Nomadism to Sedentary Life in Central Anatolia: The Case of Rişvan Tribe (1830–1932), yüksek lisans tezi, Bilkent University, 2011, s. 68.

Kaynakça

  • Suat Dede, From Nomadism to Sedentary Life in Central Anatolia: The Case of Rişvan Tribe (1830–1932), yüksek lisans tezi, Bilkent University, 2011.