Rişvanların Yerleşim Tarihinin Sözlü Hafızadaki Belirsizliği
Rişvanların Yerleşim Tarihinin Sözlü Hafızadaki Belirsizliği
Tanım
Rişvanların yerleşim tarihinin sözlü hafızadaki belirsizliği, Suat Dede’nin tezinde Haymana’daki yerel anlatıcıların Rişvanların yerleşim zamanını kesin tarihlerle değil, yuvarlak ve değişken ifadelerle hatırlamasını ifade eder.[1]
Sözlü Hafızadaki Yuvarlak Tarihler
Dede’ye göre yerel anlatıcılar akrabalık derecelerini ayrıntılı biçimde açıklayabilse de ne zaman yerleştiklerini tutarlı biçimde söyleyemez.[1] Bu konuda genellikle 200 ya da 300 yıl önce gibi yuvarlak tarihler verilir.[1]
Neden Önemlidir?
Bu durum, sözlü hafızanın soy bağları ve köken bölgeleri konusunda güçlü; kesin kronoloji kurma konusunda ise daha zayıf olabileceğini gösterir.[1] Tez, bu farkı arşiv belgeleriyle sözlü tarih arasındaki temel yöntem ayrımlarından biri olarak değerlendirir.
Köken Bölgeleri ile Birlikte Hatırlama
Dede, anlatıcıların Adıyaman, Kâhta, Islahiye ve Gaziantep gibi eski yurt bölgelerini hatırlayabildiğini belirtir.[1] Yani yerleşim zamanındaki belirsizlik, mekânsal köken hafızasının tamamen kaybolduğu anlamına gelmez.
Değerlendirme
Yerleşim tarihinin sözlü hafızadaki belirsizliği, sözlü tarih verisinin zayıf olduğu anlamına gelmez; bunun yerine hangi tür bilgiyi daha iyi koruduğunu gösterir. Bu nedenle Rişvanların yerleşim tarihini yazarken arşiv kronolojisi ile hafıza kronolojisini birbirine karıştırmamak gerekir.[1]
Ayrıca Bakınız
- Rişvanlarda Anakronik Yerel Anlatılar
- Suat Dede Tezinde Sözlü Tarih Yöntemi
- Rişvanlarda Akrabalık Bağları
Dipnotlar
Kaynakça
- Suat Dede, From Nomadism to Sedentary Life in Central Anatolia: The Case of Rişvan Tribe (1830–1932), yüksek lisans tezi, Bilkent University, 2011.