Henefi Celepli
Henefî Celeplî
Henefî Celeplî, Konya ilinin Kulu ilçesine bağlı Celep (Kürtçe adıyla Sêvka) köyü kökenli, İsveç’teki Orta Anadolu Kürt diasporasının ilk kuşak örgütlenme sürecinde adı geçen öncü isimlerden biridir. Hakkındaki bilgiler, Bîrnebûn dergisinin Hejmar 31, Havîn 2006 sayısında yayımlanan ve Rohat Alakom’a atfedilen “40 Saliya Kurdên Anatoliyê li Swêdê” başlıklı metne dayanmaktadır (s. 12–17).
Köken ve Aile
Henefî Celeplî, Celep (Sêvka) köyündendir. Metin, onun İsveç’e göç eden ilk kuşak Orta Anadolu Kürtleri arasında yer aldığını açıkça belirtir.
Babası Mehmud Celeplî, 1966 yılında tek başına İsveç’e giden ilk Celeplîler arasında anılır. Mehmud Celeplî, İsveç’te uzun yıllar çeşitli işlerde çalıştıktan sonra ailesini yanına almış; altı çocuğunu da İsveç’e getirmiştir. Metne göre, torunlarının tamamı artık İsveç’te doğmuştur.
Metinde Henefî Celeplî’nin İsveç’teki Kürt topluluğuna uzun yıllar yardım ve destek sunduğu, ayrıca bir dönemde kurumsal düzeyde temsil görevi üstlendiği şu cümlelerle aktarılır:
“Henefî Celeplî ku demekê bûye serekê Federasyona Kurdî, kurê wî ye. Henefî Celeplî yek ji wan kurdên Anatoliyê ye ku bi salan li Swêdê alîkarî û piştgirtiya kurdên Swêdê kiriye.”
Bu pasaj, Henefî Celeplî’nin bir dönem İsveç Kürt Federasyonu başkanlığı yaptığını ve İsveç’teki Kürt topluluğu içinde destekleyici/örgütleyici bir rol üstlendiğini göstermektedir. (Kaynak: Bîrnebûn 31, s. 12–13)
İsveç’e Gidiş
Kaynak metne göre Henefî Celeplî’nin ailesi 1966 yılında İsveç’e göç etmiştir. Bu dönem, Anadolu kökenli Kürtlerin Avrupa’ya yönelen erken göç dalgalarıyla çakışır. Ailenin ilk yıllarda Stockholm çevresinde yaşadığı belirtilir.
Metinde, bu kuşağın genel olarak sanayi işlerinde çalıştığı, sonraki kuşakların ise eğitim ve meslek alanında ilerlediği çerçevesi içinde Henefî Celeplî’nin hikâyesi de bu tarihsel bağlamda konumlandırılır.
Toplumsal ve Kurumsal Rolü
Henefî Celeplî, İsveç’teki Kürt diasporasının örgütlenmesinde öncü isimlerden biri olarak kaydedilir. Metne göre, 1976 yılında Stockholm’de kurulan Komeleya Karkerên Kurdistan li Swêd (Türkçe anlamıyla: “İsveç’te Kürdistan İşçileri Derneği”) içinde sekreter olarak görev almıştır.
Derneğin kurucu kadrosu içinde, metinde şu isimlerle birlikte anılır: Memo Yetkîn, Mahmut Baksî, Ferda Turan, Fîkret Guler, Seyfî Doğan, Cevdet Demîr, Tevfîk Bal.
Metinde sekreterlik ve Anadolu köken vurgusu şu biçimde kayda geçirilir:
“Sekreter: Henefî Celeplî ... Ji van 5 kes wek Henefî Celeplî, Fîkret Guler, Seyfî Dogan, Cevdet Demîr û Tevfîk Bal ji kurdên Anatoliyê in.”
Bu ifade, Henefî Celeplî’nin hem örgütlenme hem temsil düzeyinde, Anadolu kökenli ilk kuşak Kürtlerin önde gelen figürlerinden biri olduğunu göstermektedir. (Kaynak: Bîrnebûn 31, s. 16)
Görüşme Kaydı
Bîrnebûn’un kaynakçasında, “Bi Henefî Celeplî re hevpeyvîn, 6/11/2000, Stockholm” başlıklı bir görüşmeye atıf yer alır. Bu, metnin yazarı olarak anılan Rohat Alakom’un kendisiyle doğrudan mülakat yaptığını gösterir. (Kaynak: Bîrnebûn 31, s. 21)
Ailesi
Kaynak metinde aile bilgisi özetle şu şekilde verilir:
- Babası: Mehmud Celeplî (ilk göçmen kuşak içinde; İsveç’e gidiş: 1966)
- Henefî Celeplî: (bir dönem İsveç Kürt Federasyonu başkanı)
- Altı çocuk / kardeş kuşağı ve torunlar: Metne göre aile genişleyerek İsveç’te kalıcılaşmıştır.
Faaliyetleri ve Önemi
Kaynak metnin çerçevesine göre Henefî Celeplî, İsveç’te Kürtlerin sosyal, kültürel ve siyasal görünürlüğünü artıran erken dönem diaspora ağlarının kurulmasına katkı veren kuşak içindedir.
Onun adı, özellikle Stockholm merkezli dernekleşme ve federatif yapılanma süreçlerinde örgütleyici/temsil edici bir rol bağlamında kaydedilmiştir. Bu yönüyle Henefî Celeplî, Celep (Sêvka) köy kökenli Orta Anadolu Kürtlerinin İsveç’te kurumsal hafıza oluşturan ilk temsilcileri arasında anılmaktadır.
Özet
| Bilgi Alanı | İçerik |
|---|---|
| Adı | Henefî Celeplî |
| Köken | Celep (Sêvka), Kulu / Konya |
| İsveç’e gidiş | 1966 (aile göçü; babası Mehmud Celeplî ile bağlantılı erken kuşak) |
| Görev | Bir dönem İsveç Kürt Federasyonu başkanı |
| Örgütlenme | Komeleya Karkerên Kurdistan li Swêd (sekreter; 1976, Stockholm) |
| Yaşam yeri | Stockholm, İsveç |
| Görüşme kaydı | “Bi Henefî Celeplî re hevpeyvîn, 6/11/2000, Stockholm” |
| Kaynak | Bîrnebûn 31 (2006), s. 12–13 ve s. 16; kaynakça atfı s. 21 |
Sonuç
Henefî Celeplî, Celep (Sêvka) kökenli bir Orta Anadolu Kürdü olarak, İsveç’e uzanan 1966 göç dalgasının kurumsal ve toplumsal izlerini taşıyan ilk kuşak temsilcilerinden biridir. Ailesinin 1966’da başlayan göç hikâyesi, İsveç’te Kürt kimliğinin örgütlenme ve dayanışma ağları üzerinden kurumsallaşmasının erken örnekleri arasında değerlendirilmektedir.