Ali Baran/fr
Ali Baran Kürt bir Sanatçı ve Müzisyendir.
Ali Baran 1956 yılında Bargeni-Axucan köyünde (Hozat – Dersim) doğmuştur. Gerçek adı Ali Baran’dır, ancak dinleyicileri tarafından çoğunlukla Baran adıyla tanınır.
Ailesinde hem Kirmanckî (Dimilî) hem de Kurmancî konuşulmaktadır. Baran her iki lehçeyi de öğrenmiş ve her iki lehçede de şarkılar söylemiştir.
Baran 7 yaşında okula başladığında Türkçe öğrenmiştir. Ortaokulu Elazığ’da tamamlamıştır. Daha sonra liseye başlamış ancak siyasi nedenlerden dolayı 1973 yılında okuldan atılmıştır. Daha sonra Hozat’ta liseyi 1978 yılında tamamlamış ve ardından Almanya’ya gitmiştir.
Baran’ın babası tanınmış bir sanatçı olan Mahmud Baran’dır. Annesi de kendi kendine şarkılar söyleyen biridir. Bu nedenle Baran’ın çocukluğu Kürt sanatçıları ve müziği içinde geçmiştir.
Baran; Arif Cizrawî, H. Cizrewî, Kavîs Axa, Meryem Xan gibi sanatçıların eserleriyle büyümüştür.
6 yaşında Dahol çalmaya başlamış, 12 yaşında ise Tembur çalmayı öğrenmiştir.
1976 yılında ilk kez Hozat’ta sahneye çıkarak Kurmancî şarkılar söylemiştir. Daha sonra çeşitli yerlerde konserler vermiş ve Soranî şarkılar da söylemiştir.
Şarkıları halk üzerinde büyük bir etki yaratmış ve bu nedenle sık sık polis baskısıyla karşılaşmıştır.
1977 yılında Diyarbakır’da Dilan Sineması’nda verdiği bir konser sırasında tutuklanmış ve yaklaşık iki ay cezaevinde kalmıştır.
Daha sonra Almanya’ya gitmiş ve üniversiteye başlamıştır. Bir süre Kimya ve Müzik eğitimi almış, ancak daha sonra tamamen müziğe yönelmiştir.
1981 yılında Türkiye’deki askeri darbe sonrası vatandaşlıktan çıkarılmış ve siyasi mülteci olarak Almanya’da yaşamaya başlamıştır.
Albümleri
- 1981 – Lo Warê
- 1984 – Deriyê Hepisxane
- 1987 – Ey Dersimê
- 1989 – Helepçe û Zindan
- 1991 – Cene Cene
- 1993 – Destê Ma
- 1995 – Baran Live Konzert
Ali Baran Tembur, Saz, Cümbüş, Dahol ve Def çalmaktadır.
---
Şarkı: Em Şer Naxwazin
Em naxwazin şera va
Hew dûrkevin Bûk-Zava
Naxwazin rê bikşînin
Çavê Dîya, çavê Bava
(Dîsgotin)
Pirsa me yê şert ew e
Dinyayê de şer nebe
Dilê axîn û cahîla
Tim wext melûl nebe
(Dîsgotin)
Gotin û Muzîk: Ali Baran
---
Şarkı: Em Şer Naxwazin (versiyon)
Em şer naxwazin
Em naxwazin wî derdî
Şer bikeve tev erdî
Naxwazin rê bikşînin
Çavê Qîzê û desgirtî
Em dibên nebînin
Şertê wan bihebînin
Em naxwazin kal û pîr
Li ber dîyara bimînin
---
Ali Xwarza
Zîn bi çar qaîşa li pişta kûçek
Stenbolê bişidîne
Li ber qerpûza zînî biçikilîne ortek û karzûna
Û xwe di biniya mala re bighîne
Salix dana wî sîwarî ji min re bîn e
Eger sîwar xuya bû
Bêje bavê min Hemzê û gelek selamê
û kelamê qedîm li ba te kirine
---
Ji Hawarê
Herê lawo, herê lawo
Simbel zerî pî bada yo
Helep û Musil giştik tevda yo
Qumandanê ser panzda yo
Çarixan ligên te kuta yo
Kinc li kotê te nema yo
Herê lo Osê Hemdînê
Dev birîne te re tê ye xwîne
---
Birtê
Dûmanê cixarê li xwe belav kir
Xelke go çî turî berduş e
Di qelbê xwe de sîûsê cara maşelle kir
Lê lê de min go baran barî erd mişmişî
Canî tur bû ning terişî
Xelke go çî turrî berduş e
De min go merkî cahîl bû di xwe qerişî
De min go baran barî erd şil kir
---
Biskê Bi Têl
Bisk bi têl, bisk bi têl
Her were b’ hêle-mêl
Bisk bi têl, bisk bi têl
Dîsa siba te bi xêr
Sibê ye tavê daye
Bisk û tûncik badaye
Bisk bi têl, bisk bi têl
Muhbeta nav dila ye
---
Diçim Diçim Nema Têm
Diçim diçim nema têm
Ez heyirîm çi bibêm
Êdî tişkî nema kêm
Ez aşiqê çavê te
Memnûn im ji bavê te
Lê awirên diya te
---
Fat Qulotê
Hîlbad hîlba lê
Fat Qûlotê lê
Çîma natî lê lê
Bi eynatê lê lê
Baran barî lê
Li herde ket lê
Sevda me ho lê lê
Bi dûne ket lê
---
Gundê Me
Gundê me devî newalê
Ez derketim pêşiya malê
Herkî çavî min li bejnê te ket
Min zor dayî ser cixarê
---
Şivano
Serî min diêşe nizam janê
Dili min diêşe nizam ta nê
Bijeşk doktor nafîleye
Destî şivanî xelkê bû dermanê
---
Aman Lo
Hîv helatîyê çî ya bilind e
Şewqa xwe da bejna rind e
Her ku çavê min li bejna te ket
Ezî dînik bû me li nava gund e
---
Bendê Dilê Min Qetiya
Çîyayên bilind bê dar nabin
Nawalên kûr bê av nabin
Keçê destî min bigire
Tu dizane bê te nabim
---
Ala Rengîn
Tu li ser milên xortên ciwan
Di nav te de yek rojek geş
Ala sê reng î tu
Bi nav û deng î tu
Nişana ceng î tu
Ey xortê Kurdan silavê le bikin
Kesk û sor û zer î
Nişana zafer î
Ey keçên Kurdan silavê le bikin
Ala sê rengîn î
Pîroz û şêrîn î
Nişana mizgîn î
Ey xortê Kurdan silavê le bikin
---
Kaynak: Hasanê Alê