Jinên ji Anatoliya Navîn (Veger 7, 2004)

Orta Anadolu Kürtleri Kültürel Hafıza Arşivi sitesinden
📜 Orta Anadolu Kürtleri Tarihi › Dönem VII: Avrupa’ya göç ve diaspora ›Jinên ji Anatoliya Navîn (Veger 7, 2004)

  Portal  

"Jinên ji Anatoliya Navîn" (Orta Anadolu'dan kadınlar), Naciye Biçen'in Veger dergisinin 7. sayısında (Mart 2004) yayımlanan Kurmancî bir görüşme yazısıdır.[1] Yazı, İsveç'te bir temizlik şirketinde çalışan Orta Anadolulu Kürt kadınlarla yapılmış kısa soru–cevaplardan oluşur. Diasporadaki kadın emeğine ilişkin erken ve doğrudan bir tanıklıktır.

Eksik sayfalar: Derginin taranmış nüshasında bu yazının yalnız son sayfası (basılı s. 66) bulunur. Başlık, giriş ve ilk iki görüşmeyi içermesi gereken s. 64–65 taramada yoktur. arsivakurd.org'daki nüsha da aynı eksikliği taşır. Bu nedenle aşağıdaki özet yalnız 3. ve 4. görüşmeleri ve 2. görüşmenin son cevabını kapsar. Kesin

Yazının içeriği

Görüşülen kadınların adları ve yaşları dergide yazılıdır. Burada yaşayan kişilerin mahremiyeti için verilmemiştir.

2. görüşmenin sonu

Bir soruya (görülmeyen sayfada) "20–30 kişi olduğunu tahmin ediyorum" cevabı verilir. "Veger'den isteğin ne?" sorusuna cevap: "Em kêfxweş û dilşa ne ku kovareka me heye" ("Bir dergimiz olduğu için mutlu ve sevinçliyiz").[1]

3. görüşme

Görüşülen kadın Buldixe köyündendir, 46 yaşındadır, 13 yıldır İsveç'te yaşar, dört çocuk annesidir ve dört buçuk yıl okula gitmiştir.[1]

  • İşe başlamak önce kolay olmuş, sonra zorlaşmıştır. İş "okul gibi" zordur. Uzun süre ayakta durmak ona ağır gelir.
  • Ev, çocuklar ve iş birlikte zordur: "Zore, lê em çi bikin? Bêîş mayîn jî nabe" ("Zor, ama ne yapalım? İşsiz kalmak da olmaz"). Maaşı ve bir amacı olduğu için memnundur, ama iş ağırdır.
  • Dili bilseydi avukat ya da bilgisayar mühendisi olmak, hiç değilse bir dükkânda kasiyerlik yapmak isterdi. "Paqijî girane, em êvarê ji ber milên xwe nahebin" ("Temizlik ağır, akşamları omuzlarımızdan [ağrıdan] duramıyoruz").
  • Emeğinin karşılığını alamadığını söyler: hakları "12–13 bin" iken çok daha azını alırlar. Para birimi ve dönem belirtilmemiştir.
  • Çocuklarını kendisi gibi temizlikçi, ev kadını ve kocasına bağımlı olmasınlar diye okutmaya çalışmıştır: "…nebin jinên mala û di mal de rûnenin ji mêrikê xwe re nebin bindest". Oğulları okumamış, kızı üniversitede hukuk okumaktadır.
  • Eskiden çocuklarına çok vakit ayırırken artık küçük oğluna günde yarım saat ya da yirmi dakika ayırabilmektedir.

4. görüşme

Görüşülen kadın yine Buldixe köyündendir, 37 yaşındadır, 13 yıldır İsveç'te yaşar, iki çocuğu vardır ve üç yıldır bu işi yapmaktadır.[1]

  • Şirketin varlığından ve "bizim Kürtlerin hepsinin" orada çalışmasından memnundur, ama "Giştik jî çaresizin" ("Hepsi de çaresiz") der.
  • Ev, çocuk ve iş "çok zor"dur.
  • İki yıl okula (muhtemelen dil kursuna) gitmiş, idare edebilmektedir, ama birçok şeyi anlamamaktadır.
  • Maaş işe göre azdır, ama "ji welatê me rindtire" ("memleketimizdekinden iyidir").
  • Dili bilseydi avukat ya da otobüs şoförü olmak isterdi.

Kaynak eleştirisi / değerlendirme

  • Tür: Yazı bir araştırma değil, kısa bir görüşme derlemesidir. Sorular hazır kalıptadır (işe giriş, iş–ev yükü, dil, ücret, mesleki hayal, çocukların geleceği) ve her görüşmede tekrarlanır. Görüşmelerin yeri, tarihi ve şirketin adı görülen sayfada yoktur. Bu bilgiler kayıp s. 64–65'te olabilir. Sözlü rivayet
  • Buldixe: Görüşülen iki kadının köyü olarak geçen "Buldixe", Cihanbeyli'ye bağlı Bulduk köyünün Kürtçe adı olabilir. Söylemez'in saha araştırmasına göre Bulduk'ta Rişvan'ın Şefikanlı oymağı yaşar.[2] Eşleştirme doğrulanmadı. Hipotez
  • Göç zamanı: İki kadın da 2004'te "13 yıldır" İsveç'teydi. Buna göre İsveç'e 1990–91 civarında gelmişlerdir (H). Bu, Kulu ve Cihanbeyli'den İsveç'e 1960'larda başlayan zincir göçün sonraki bir halkasıdır. Bkz. Orta Anadolu Kürtlerinin Avrupa’ya Göçü. Muhtemel
  • Dil: Metin, Orta Anadolu Kurmancîsinin konuşma özelliklerini taşır: qole (kolay), iş/îş, memnûn, maaş, zahmet, karşilix (karşılık), emeg (emek), şirket, çaresiz gibi Türkçe kökenli sözler; sewa ku (için), rind (iyi), pakij/paqij (temiz). Kadınların İsveççeyi öğrenme güçlüğü, aynı sayıdaki diaspora yazılarıyla birlikte okunabilir.
  • Rişvan: Görülen sayfada aşiret, oymak ya da Rişvan adı geçmez. Kayıp sayfalar görülmediği için yazının tamamı için bir yokluk iddiasında bulunulamaz.

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 Naciye Biçen, "Jinên ji Anatoliya Navîn", Veger 7 (Adar/Mart 2004), s. 64–66 (içindekilere göre s. 64'ten başlar; taramada yalnız s. 66 vardır).
  2. ↑ Faruk Söylemez, "Konya ve Çevresinde Rişvan Aşireti ve İskânı", Konya Kitabı XVII: Geçmişten Günümüze Göçler, c. I, Konya 2019, s. 353–367.
"https://wiki.greenanatolia.org/index.php?title=Jinên_ji_Anatoliya_Navîn_(Veger_7,_2004)&oldid=25699" sayfasından alınmıştır