Haymanateyn’de Dağınık Rişvan İskânı
Haymanateyn’de Dağınık Rişvan İskânı
Tanım
Haymanateyn’de dağınık Rişvan iskânı, Suat Dede’nin tezinde bazı Rişvan hanelerinin yeni köyler halinde değil, mevcut köylere parçalı biçimde yerleştirilmesini ifade eder.[1]
İskân Politikası İçindeki Yeri
Dede’ye göre Osmanlı Devleti Rişvanların yerleştirilmesinde iki yöntem izlemiştir: yeni köyler kurmak ve bazı haneleri mevcut köylere seyrek biçimde dağıtmak.[2] Dağınık iskân bu ikinci yöntemi ifade eder.
131 Hane ve 32 Köy
Tezde, 131 Rişvan hanesinin Haymanateyn’deki 32 mevcut köye parçalı biçimde dağıtıldığı belirtilir.[1] Dede’ye göre bu haneler, birlikte yerleşen topluluklara kıyasla kimlik, dil ve yaşam tarzı bakımından daha hızlı bir dönüşüm yaşamış olabilir.[1]
Yorum Sınırı
Bu değerlendirme, tezde doğrudan verilen arşiv verisi ile karşılaştırmalı bir yorumun birleşiminden oluşur.[1] Dede, dağınık iskân edilen hanelerin daha kısa sürede yerel köy dokusu içinde eridiğini ileri sürse de bunun ayrıntılı izlenmesi için ek araştırma gerektiği açıktır.
Değerlendirme
Dağınık iskân, Rişvanların sedanterleşmesinde önemli ama çoğu zaman görünmez kalan bir devlet yöntemidir. Bu yöntem, yalnızca yerleşim mekânını değil, kültürel süreklilik ihtimalini de etkilemiştir.[1]
Ayrıca Bakınız
- Haymana’da Yeni Köyleşme Süreci
- Haymanateyn’de Toplu Rişvan Yerleşimi ve Kimliğin Korunması
- Rişvanlarda Konargöçer Kültürün Sürekliliği
Dipnotlar
Kaynakça
- Suat Dede, From Nomadism to Sedentary Life in Central Anatolia: The Case of Rişvan Tribe (1830–1932), yüksek lisans tezi, Bilkent University, 2011.