Rişvanlarda Yakın Yaylaklara Geçiş
Rişvanlarda Yakın Yaylaklara Geçiş
Tanım
Rişvanlarda yakın yaylaklara geçiş, Suat Dede’nin tezinde sedanterleşme sonrasında Rişvan topluluklarının uzak yaylak-kışlak hareketliliğinden köylere daha yakın yaylak düzenine yönelmesini ifade eder.[1]
Uzak Mevsimlik Hareketlilik
Teze göre Rişvan toplulukları konargöçer dönemde birbirinden uzak yazlak ve kışlaklar arasında hareket ediyordu.[1] Bu hareketlilik, aşiret ekonomisinin ve toplumsal düzeninin temel parçalarından biriydi.
Yerleşik Köy Sonrası Değişim
Dede, XIX. yüzyıl ortalarından itibaren köylere yerleşen Rişvan mensuplarının artık köylerine yakın yaylaklar seçmeye başladığını belirtir.[1] Böylece hareketlilik tamamen ortadan kalkmamış, fakat ölçeği daralmıştır.
Sedanterleşmenin Kademeli Niteliği
Yakın yaylaklara geçiş, sedanterleşmenin ani bir kopuş olmadığını gösterir.[1] Köy sahibi olmak ile tüm mevsimlik hareketliliği bırakmak arasında uzun bir geçiş dönemi vardır.
Değerlendirme
Bu değişim, Rişvanların yerleşik hayata geçişini anlamak için önemlidir; çünkü sedanterleşme, göçebe hareketliliğin bir anda yok olması değil, önce mekânsal çevresinin daralmasıyla ilerlemiştir.[1]
Ayrıca Bakınız
- Rişvanlarda Konargöçer Kültürün Sürekliliği
- Rişvanların Sedanterleşmesi
- Haymana’da Yeni Köyleşme Süreci
Dipnotlar
Kaynakça
- Suat Dede, From Nomadism to Sedentary Life in Central Anatolia: The Case of Rişvan Tribe (1830–1932), yüksek lisans tezi, Bilkent University, 2011.