Rişvanlarda Konargöçer Kültürün Sürekliliği

Tanım

Rişvanlarda konargöçer kültürün sürekliliği, Suat Dede’nin tezinde yerleşik köy hayatına geçilmesine rağmen Rişvan topluluklarında uzun süre yaşamaya devam eden kültürel pratikleri ifade eder.^[1]

Tam Sedanterleşmenin Gecikmesi

Dede, yeni köyler kurulmuş olmasına rağmen konargöçer hayatın bütünüyle terk edilmesinin Cumhuriyet dönemine kadar uzayabildiğini belirtir.^[1] Yerleşik köylere sahip olmak, eski hareketlilik düzeninin hemen sona erdiği anlamına gelmemiştir.

Yaylak ve Hareketlilik

Tezde, yerleşim sonrasında Rişvan topluluklarının uzak yaylaklar yerine köylere daha yakın yaylaklar seçmeye başladığı belirtilir.^[1] Bu durum, hareketliliğin ortadan kalkmadığını, fakat yeni yerleşik düzene göre yeniden ölçeklendiğini gösterir.

Gündelik Kültür ve Alt Grup Hafızası

Dede’ye göre Sefkan, Nasırılar, Bilikan, Halikan, Müfkan, Ömeranlı, Jirkan, Okçiyan, Berkati, Molikan ve Cüdikan gibi adlar yerel hafızada yaşamaya devam etmiştir.^[2] Aynı şekilde gelenekler, yemek alışkanlıkları, dinî törenler ve ekonomik pratikler içinde de konargöçer kültürün izleri görülür.^[2]

Şivanlık ve Dil

Şivanlığın uzun süre saygın bir uzmanlık olarak korunması ve kadınların Türkçeden çok Kürtçe kullanması gibi gözlemler, kültürel sürekliliğin yalnızca sembolik değil, gündelik hayata ilişkin boyutları olduğunu gösterir.^[3]

Toplumsal Biçim Değişikliği

Tez, sürekliliğe rağmen bazı alanlarda önemli dönüşümler yaşandığını da vurgular. Mirlikten ağalığa geçiş, kadınların görünürlüğündeki azalma ve tam yerleşik hayata geçişle birlikte bazı eski rollerin zayıflaması bu değişimlere örnektir.^[2]^[3]

Değerlendirme

Rişvanlarda konargöçer kültürün sürekliliği, sedanterleşmenin ani bir kopuş değil, uzun süreli bir eklemlenme süreci olduğunu gösterir. Yeni köy hayatı ile eski kültürel formlar bir dönem boyunca iç içe yaşamıştır.^[1]

Ayrıca Bakınız

Dipnotlar

↑ ^1,0 ^1,1 ^1,2 ^1,3 Suat Dede, From Nomadism to Sedentary Life in Central Anatolia: The Case of Rişvan Tribe (1830–1932), yüksek lisans tezi, Bilkent University, 2011, s. 68, 89-91.
↑ ^2,0 ^2,1 ^2,2 Suat Dede, aynı eser, s. 89.
↑ ^3,0 ^3,1 Suat Dede, aynı eser, s. 90-91.

Kaynakça

Suat Dede, From Nomadism to Sedentary Life in Central Anatolia: The Case of Rişvan Tribe (1830–1932), yüksek lisans tezi, Bilkent University, 2011.

[dede2011p68-1] 1,0 ^1,1 ^1,2 ^1,3 Suat Dede, From Nomadism to Sedentary Life in Central Anatolia: The Case of Rişvan Tribe (1830–1932), yüksek lisans tezi, Bilkent University, 2011, s. 68, 89-91.

[dede2011p89-2] 2,0 ^2,1 ^2,2 Suat Dede, aynı eser, s. 89.

[dede2011p90-3] 3,0 ^3,1 Suat Dede, aynı eser, s. 90-91.

[1]

[2]

[3]