Çıtaklar
Çıtaklar
Çıtaklar, kaynakta Ilıca ve Hacı Musul gibi köylere sonradan yerleşen veya iskân edilen bir topluluk olarak tanımlanır. Metin, onların kökeni hakkında birden fazla rivayeti aktarır; ancak bunların hepsini eşit derecede kanıtlanmış saymaz.[1]
Giriş
Eserde Çıtaklar, Haymana-Polatlı çevresindeki köylerin kozmopolitleşme sürecinde sonradan yer alan gruplardan biri olarak geçer.
Tarihsel arka plan
Kaynağa göre Çıtaklar için temel açıklama, Osmanlı döneminde Müslümanlaşmış güney Slav kökenli dağlı bir halk olmalarıdır. Bulgaristan, Kosova, Makedonya ve Karadağ gibi Balkan sahalarıyla bağlantıları vurgulanır. Bunun yanında Moğol veya Çağatay kökenli olduklarına dair alternatif iddialar da aktarılır; ancak bu görüşler için belge gösterilmediği özellikle belirtilir.
Toplumsal / kültürel / idarî bağlam
Kaynakta Balkanlardan Anadolu’ya yönelen göçler sonrasında Çıtakların bir kısmının Kızılcahamam, Beypazarı, Polatlı, Konya ve Haymana çevresine iskân edildiği ifade edilir. Ilıca, Hacımusul ve Yaralı köyleri bu bağlamda anılır. Çıtaklarla Kışlakların karıştırılmaması gerektiği de ayrıca belirtilir.[2]
Kaynakta geçen bilgiler
Ilıca’nın karma yapısı içinde Çıtak yerleşimi önemli bir unsur olarak sunulur. Kaynağa göre Ilıca’da Kürt kökenli ailelerle Çıtaklar ve başka gruplar zamanla komşuluk ve evlilik ilişkileri kurmuş, köyün dil ve kimlik yapısı bu karışım içinde erken dönemde Türkleşmiştir.
Değerlendirme
Eldeki kaynak, Çıtakları Haymana çevresinde sonradan iskân edilen bir topluluk olarak göstermektedir. Kökenlerine ilişkin açıklamalardan sadece Balkan-Müslüman bağlamı görece daha açık biçimde ifade edilir; diğer iddialar ise kaynakta da ihtiyatla aktarılır.
Ayrıca bakınız
- Modanlılar
- Modanlı Berat Belgesi
- Mikaila (İnler Katrancı)
- Haymana Kürtleri
- Haymanateyn Bölgesi
- Mikailîlerde Göç ve Dağılma Coğrafyası
Kaynakça
- Bu madde, Ankara'da Bir Kürt Köyü: Mikaila/İnler Katrancı adlı eserde yer alan bilgiler esas alınarak hazırlanmıştır.
- PDF’de aktarılan bölüm(ler): Çıtaklar Kimdir?; Modanlı Berat Belgesi