İnler Katrancı'ya İlk Yerleşim
İnler Katrancı'ya İlk Yerleşim
İnler Katrancı'ya İlk Yerleşim, eldeki kaynakta köyün kuruluş zamanı, ilk evlerin konumu ve ilk yerleşen aile kümeleri üzerine kurulan bir anlatıdır. Metin, sözlü hafıza ile kitabe ve vakfiye bilgilerini birlikte kullanmaktadır.[1]
Giriş
Kaynağa göre köyün ilk yerleşimi, inlerin ve kayalık yamacın önünde kademeli olarak oluşmuştur. Eski mahalle düzeni ve ilk evlerin hangi aileler tarafından yapıldığı, yerel aile adları üzerinden sıralanmaktadır.
Tarihsel arka plan
Metinde Rahmetli İzzet Yıldız’a göre köyün hicri 1227’de, yani 1812 yılında kurulduğu aktarılır. Bununla birlikte eski mezarlıkta 1197/1781 tarihli bir mezar taşı ile 1720 tarihli bir çeşme kitabesi bulunduğu, ayrıca 1772 ve 1791 tarihli vakıf kayıtlarından söz edildiği için yerleşimin daha erken safhalarının da olabileceği ileri sürülmektedir. Kaynak, bu verileri bir arada değerlendirerek köye göçün 1750’li yıllara kadar gidebileceğini belirtir.[2]
Toplumsal / kültürel / idarî bağlam
Kaynakta ilk evlerin çoğunlukla inlerin önüne ve cami çevresine kurulduğu belirtilir. Köyün yerleşim düzeni, hem topografyaya hem de akrabalık kümelerine göre şekillenmiştir. Ev yapımında taş, kerpiç, samanlı harç, kamış ve killi toprak kullanıldığı; yıllık bakımın ise belirli yerlerden getirilen toprakla yapıldığı anlatılır.
Kaynakta geçen bilgiler
Metinde ilk yerleşim alanları arasında yukarı mahalle, köy meydanı ve cami çevresi öne çıkarılır. Hacı Yusuf Ergin’in evi, Hecibram oğlu İsmail Ağa’nın eski evi ve Husî Xanê ile Hecibramî kollarının inler önüne yaptıkları ilk evler özellikle anılır. Ardından Olgun, Bircan, Encan, Vural, Özcan, Mercan ve Dinçel ailelerinin inler önüne ilk evlerini inşa ettiği belirtilir. Köyün genel olarak cami çevresinde, kayalık yamaca yaslanmış ve ovaya hâkim biçimde kurulduğu da ifade edilir.[3]
Değerlendirme
Eldeki kaynak, İnler Katrancı’ya ilk yerleşimi tek bir tarih veya tek bir aile üzerinden değil, farklı kitabeler, vakıf kayıtları ve sözlü aile hafızaları üzerinden kurmaktadır. Bu nedenle yerleşim tarihi, kesin tekil bir kuruluş anından çok, aşamalı bir oluşum süreci olarak görünmektedir.
Ayrıca bakınız
- İnler Katrancı
- Karye-i Katrancı
- İnler Katrancı'nın İskân Öncesi Tarihi
- İnler Katrancı'da Mezar Taşları ve Kitabeler
- Mikailî Aşireti
- Haymana Kürtleri
- Haymanateyn Bölgesi
Kaynakça
- Bu madde, Ankara'da Bir Kürt Köyü: Mikaila/İnler Katrancı adlı eserde yer alan bilgiler esas alınarak hazırlanmıştır.
- PDF’de aktarılan bölüm(ler): Köye İlk Yerleşim.