Çocuk ve Yetişkin Oyunları
Çocuk ve Yetişkin Oyunları
Çocuk ve Yetişkin Oyunları, eldeki kaynakta İnler Katrancı çevresinde oynanan çocuk ve gençlik oyunları ile düğünlerde veya meydanlarda icra edilen yarışma ve savaş oyunlarını bir araya getiren bir kültür maddesidir.[1]
Giriş
Kaynağa göre köydeki oyunlar hem gündelik çocuk eğlencelerini hem de toplumsal dayanıklılık, beceri ve yiğitlik gösterilerini içerir. Bir kısmı ev, ağıl ve inlerde; bir kısmı açık alanda ve düğünlerde oynanır.
Tarihsel arka plan
Metin, bazı oyunların çok eski kökenlere sahip olabileceğini ima eder. Özellikle Maltêtik oyununun mecburî iskân zamanında gelen aileleri tahmin etmeye yönelik olabileceği belirtilir. Aşık kemiği oyununun eski medeniyetlerle karşılaştırılması da tarihsel süreklilik duygusunu güçlendirir.
Toplumsal / kültürel / idarî bağlam
Kaynakta oyunlar yalnız eğlence değildir; zekâ, cesaret, takım düzeni ve bedensel çeviklik de ön plandadır. Düğünlerde oynanan tura, sing sing, cirit ve pêlwanî gibi oyunlar ise toplumsal yiğitlik ve meydan okuma kültürüyle ilişkilendirilir.
Kaynakta geçen bilgiler
Metinde evcilik, yüzük saklama, mendil kaçırma, seke türleri, sapan, Maltêtik, Lîstika Gogê, Devkev, Tîztîzika Apî Omer, Beşortek, aşık kemiği oyunları ve Qint gibi çok sayıda çocuk oyunu sayılır. Yetişkin veya genç erkek oyunları arasında Ture, Sing sing, Rexço, Cirit ve Pêlwanî yer alır. Ayrıca köy derelerinde elle balık avlama geleneği de oyun ve beceri kültürünün bir uzantısı olarak verilir.[2]
Değerlendirme
Eldeki kaynak, çocuk ve yetişkin oyunlarını köy hayatının eğlence unsurundan öte, hafıza, beden eğitimi, topluluk içi rekabet ve savaşçı kültür kalıntılarıyla bağlantılı bir alan olarak sunmaktadır.
Ayrıca bakınız
- Dawat
- Mikailîlerde Gelenek ve Görenekler
- Mikailî Yemek Kültürü
- Köyde Kürtçenin Durumu
- İnler Katrancı
- Kürt Kültürü
- Mikailî Aşireti
Kaynakça
- Bu madde, Ankara'da Bir Kürt Köyü: Mikaila/İnler Katrancı adlı eserde yer alan bilgiler esas alınarak hazırlanmıştır.
- PDF’de aktarılan bölüm(ler): Çocuk ve Yetişkin Oyunları.