Georges Perrot'ya Göre Haymana Kürtleri
Georges Perrot'ya Göre Haymana Kürtleri
Georges Perrot'ya Göre Haymana Kürtleri, Fransız gezgin ve etnolog Georges Perrot’nun 1861 tarihli gözlemleri ile eldeki kaynakta yer alan kısa aktarımlar üzerinden Haymana Kürtlerine dair oluşturulmuş bir çerçevedir. Metin, özellikle İnler Katrancı köyüne ilişkin gözlemleri öne çıkarır.[1]
Giriş
Kaynağa göre Perrot, 1861’de yaptığı gezi sırasında Haymana bölgesindeki Kürt köylerini gözlemlemiş ve notlarını 1865’te yayımlamıştır. Eserde bu notların köyle ilgili kısmı Türkçeye aktarılmıştır.
Tarihsel arka plan
Perrot’nun aktarımında Katrancı İnler, Haymana’daki büyük Kürt köylerinden biri olarak tanımlanır. 29 Eylül 1861 akşamı köye ulaştığı, köyün Sakarya’nın bir kolu olan Gökpınar deresi kıyısında bulunduğu ve yerleşmenin kaya ve inlerle ilişkili bir coğrafyada kurulduğu belirtilir.[2]
Toplumsal / kültürel / idarî bağlam
Eldeki ikinci kaynak parçasında Perrot’nun, şehirle ilişkili birkaç erkek dışında köyde hemen hiç kimsenin Türkçe bilmediğini ve köylülerle bir tercüman aracılığıyla anlaşabildiğini yazdığı belirtilir. Bu bilgi, 19. yüzyıl ortasında köyde Kürtçenin gündelik hayatta baskın dil olduğuna işaret eden bir gözlem olarak aktarılmaktadır.[3]
Kaynakta geçen bilgiler
Kaynakta Perrot’nun İnler’i hem büyük bir Kürt köyü hem de görsel bakımdan dikkat çekici bir yerleşim olarak tasvir ettiği anlaşılmaktadır. Birkaç ailenin henüz siyah çadırlarda bulunduğu, diğerlerinin kışlık evlerine döndüğü ve evlerin kayalara yaslandığı belirtilir. Bu tasvir, göçebe veya yarı göçebe unsurlarla yerleşik hayatın aynı anda gözlenebildiğini düşündürmektedir.
Değerlendirme
Eldeki kaynakta Perrot’nun gözlemleri sınırlı bir bölüm halinde yer almaktadır. Bu nedenle Haymana Kürtlerinin sosyal yapısı, ekonomi düzeni veya idarî konumları hakkında ayrıntılı bir çözümleme yapılmamaktadır. Bu konuda eldeki kaynakta yeterli bilgi bulunmamaktadır.
Ayrıca bakınız
- Haymana Kürtleri
- İnler Katrancı
- İnler Katrancı'da Kürtçe
- Haymanateyn Bölgesi
- Mikailî Aşireti
- Orta Anadolu Kürtleri
- Orta Anadolu'daki Kürt Köyleri
Kaynakça
- Bu madde, Ankara'da Bir Kürt Köyü: Mikaila/İnler Katrancı adlı eserde yer alan bilgiler esas alınarak hazırlanmıştır.
- PDF’de aktarılan bölüm(ler): Georges Perrot / Haymana Kürtleri; Köyde Kürtçenin Durumu.