Doğal Bitki İsimleri
Doğal Bitki İsimleri
Doğal Bitki İsimleri, eldeki kaynakta İnler Katrancı çevresinde kullanılan Kürtçe bitki adlarını listeleyen bir kültür maddesidir.[1]
Giriş
Kaynağa göre bitki isimleri, köy çevresindeki doğa ile gündelik yaşam arasındaki ilişkiyi yansıtır. Liste, hem yenilen yabani otları hem tarım ürünlerini hem de çiçek ve ağaç türlerini kapsamaktadır.
Tarihsel arka plan
Metin, bu adları tarihî köy dilinin parçası olarak kaydeder. Böylece bitki adları, yalnız botanik değil, yerel dil hafızasının korunmuş unsurları olarak görünür.
Toplumsal / kültürel / idarî bağlam
Kaynağa göre birçok bitki adı günlük beslenme, toplama, şifa veya çevre tanımlama ile ilişkilidir. Bazı otların yenildiği, bazılarının baharat ya da çerez grubunda değerlendirildiği açıkça belirtilir.
Kaynakta geçen bilgiler
Metinde Newroz/Bilbize, Pîvang, Eftara, Pırpar, Gizêr, Reşreşik, Xerdeli, Beftehlik, Omax, Hewşan, Tirşo, Sîlmask, Pêçek, Gîha, Şîlan, Xîrok, Tegircan, Kereng, Tûzik, Qarik, Kumî, Cîl, Qamiş, Genim, Ce, Çavder, Ulaf, Dîw, Tirp, Pîvaz, Sîr, Gulik, Zeweş, Kelek, Xillik, Şemamok, Kundir, Sêv, Turi, Garis, İsot, Qompîr, Kakil, Kunci, Nane Çûçê, Uzelek, Diri ve Çortık gibi çok sayıda ad yer alır.[2]
Değerlendirme
Eldeki kaynakta doğal bitki isimleri, köy çevresindeki ekolojik bilginin Kürtçe adlandırmalar yoluyla taşındığını göstermektedir. Bu nedenle madde, aynı zamanda yerel doğa sözlüğü niteliği taşır.
Ayrıca bakınız
- Hayvan İsimleri
- Mikailî Yemek Kültürü
- Yaylalar
- İnler Katrancı
- Köyde Kürtçenin Durumu
- Kürt Kültürü
- Mikailîlerde Gelenek ve Görenekler
Kaynakça
- Bu madde, Ankara'da Bir Kürt Köyü: Mikaila/İnler Katrancı adlı eserde yer alan bilgiler esas alınarak hazırlanmıştır.
- PDF’de aktarılan bölüm(ler): Doğal Bitki İsimleri.