Abidin Paşa
Abidin Paşa
Abidin Paşa, eldeki kaynakta Ankara ve Haymana çevresindeki idarî düzenin, özellikle de zorunlu iskân sonrasındaki dönemin yöneticilerinden biri olarak anılmaktadır. Madde, genel biyografiden çok PDF’deki bağlamla sınırlıdır.[1]
Giriş
Kaynakta Abidin Paşa, köylerin kurulmasından sonraki dönemi yönetmiş ve Vilâyet Nizamnamesi sonrasında Ankara valiliği yapmış bir isim olarak öne çıkarılır. Bu nedenle onun adı, Haymana’daki Kürt ve Türkmen unsurların yer aldığı yeni idarî düzenle birlikte anılmaktadır.
Tarihsel arka plan
Metne göre Abidin Paşa 1843’te Preveze’de doğmuştur. İstanbul’da mülkiye sınıfından devlet hizmetine girmiş, çeşitli mutasarrıflık ve valiliklerde bulunmuş, 1886-1894 arasında Ankara valiliği yapmıştır. 1906’da İstanbul’da ölmüş ve Fatih Camii mezarlığına defnedilmiştir.
Toplumsal / kültürel / idarî bağlam
Kaynak, Abidin Paşa’nın dönemini Haymana kaza idaresinin oluşumu ve yerel unsurların kaza encümeninde temsili çerçevesinde sunar. Aynı dönemde Mikailî aşiretinden Hacı Ahmet’in ve ardından Alişer Bey’in Haymana idaresinde görev aldığı belirtilir. Böylece Abidin Paşa, yerel Kürt ileri gelenlerinin idarî yapıya dâhil olduğu dönemin üst yöneticisi olarak görünmektedir.[2]
Kaynakta geçen bilgiler
Kaynağa göre Abidin Paşa’nın babası Ahmed Dino Bey’dir. Abidin Paşa Preveze mutasarrıflığı, Rumeli beylerbeyliği, Selanik valiliği, kısa süreli hariciye nazırlığı, Adana, Sivas, Cezayir-i Bahr-i Sefid, Tekfur Dağı, Varna, Sofya, Mamüret’ül Aziz ve Diyarbekir gibi görevlerde bulunmuştur. Ayrıca 1892’de Ankara valilik binası olarak kullanılan yapıyı Bedros Kalfa’ya yaptırdığı belirtilir.
Değerlendirme
Eldeki kaynak, Abidin Paşa’yı Osmanlı taşra idaresinde geniş görevler üstlenmiş bir vali olarak tanıtır; ancak esas vurgu Ankara ve Haymana bağlamındadır. Bu nedenle madde, genel Osmanlı biyografisi değil, yerel iskân ve idarî dönüşüm içindeki rolü üzerinden okunmalıdır.
Ayrıca bakınız
- Haymana Kazası
- Mikailîlerin İskân Edildiği Bölgelerin İdarî Yapısı
- Mecburî İskân ve Orta Anadolu Kürtleri
- Mikailî Aşireti
- İnler Katrancı
- Haymana Kürtleri
- Ankara Tarihi
Kaynakça
- Bu madde, Ankara'da Bir Kürt Köyü: Mikaila/İnler Katrancı adlı eserde yer alan bilgiler esas alınarak hazırlanmıştır.
- PDF’de aktarılan bölüm(ler): Abidin Paşa'nın Hayatı.