Ayfer Duztaş/fr
Muzîk çêj û tehma jiyanê ye
Ayfer Duztaş, genç ve güçlü sesiyle tanınan bir Kürt müzisyendir. Uzun yıllardır Kürt müziği alanında çalışmalar yapmaktadır. Özellikle Navenda Çanda Mezopotamyayê (NÇM) bünyesinde yürüttüğü çalışmalarla tanınmıştır.
Ayfer Duztaş, yaklaşık on iki yıl boyunca Mezopotamya Kültür Merkezi çevresinde yürütülen müzik çalışmalarının içinde yer almıştır. Kendine özgü bir tarzı olan sanatçılardan biridir. Onun sesinde Kürt halkının acıları, yaraları ve tarihsel deneyimleri hissedilir.
Kökeni ve Ailesi
Ayfer Duztaş, Sivas’ta doğmuştur. Doğduğu köy Hafik ilçesine bağlı Aldiwaz köyüdür. Ailesi Kurmanc kökenlidir.
- İki kız kardeşi ve iki erkek kardeşi vardır. - Ailenin ikinci çocuğudur. - İlkokulu köyünde okumuştur. - Daha sonra ailesiyle birlikte İstanbul’a göç etmiştir.
Ailesi Kurmêşan aşiretine mensuptur ve Alevi inancına bağlıdır. Ailenin kökeni Dersim’e dayanmaktadır. 1938’deki Dersim Katliamı sonrasında aile Erzincan üzerinden Sivas bölgesine yerleşmiştir.
Çocukluk ve Müzikle Tanışma
Ayfer Duztaş çocukluk yıllarında köy yaşamı içinde büyümüştür.
- Küçük yaşlarda çobanlık yapmıştır. - Üç yıl boyunca sürü gütmüştür. - Bu sırada şarkılar söylemeye başlamıştır.
O dönemde plaklar dinleyerek müziğe ilgi duymaya başlamıştır. Özellikle şu sanatçıları dinlemiştir:
- Abdullah Papur - Edip Akbayram
Çocukluk yıllarında söylediği şarkılardan biri şudur:
Anama ana diyesin
Babama baba diyesin
Sen bize gelin gelesin
Nerde kaldın kibar gelin
Ayfer Duztaş, o yıllarda Türkçe şarkıları Kürtçeye çevirerek söylemeye çalıştığını ifade eder.
Eğitim
İstanbul’a taşındıktan sonra eğitimine devam etmiştir.
- İlk ve orta öğrenimini İstanbul’da tamamlamıştır. - Daha sonra Pera Güzel Sanatlar Lisesi’nde eğitim almıştır.
Bu okulda şu alanlarda eğitim görmüştür:
- keman - müzik teorisi - solfej
Daha sonra müzik çalışmalarını Mezopotamya Kültür Merkezi’nde sürdürmüştür.
Mezopotamya Kültür Merkezi
Ayfer Duztaş 1996 yılında Navenda Çanda Mezopotamyayê’ye katılmıştır.
Burada:
- bir yıl nota eğitimi almıştır - müzik çalışmaları yapmıştır
1997 yılında Koma Vengê Sodirî grubuna katılmıştır.
Bu grupla birlikte:
- çeşitli konserler vermiştir - müzik çalışmalarına katılmıştır
İlk konserini 1998 yılında Beyoğlu’nda bulunan NÇM binasında vermiştir.
O konserde söylediği şarkılar arasında şunlar vardır:
- “Tew Veyvikê” - “Usenê Min”
Etkilendiği Sanatçılar
Ayfer Duztaş’ın müzik hayatında etkili olan sanatçılar şunlardır:
- Abdullah Papur - Aram Tigran - Fırat Başkale - Şivan Perwer - Ayşe Şan
Sanatçı özellikle Ayşe Şan’dan çok etkilendiğini belirtir ve onu “kalbinin en sevdiği sanatçı” olarak tanımlar.
Albümü
Ayfer Duztaş’ın solo albümü:
- Yapımcı: Kom Müzik - Yıl: 2008
Albümde 13 şarkı bulunmaktadır.
Şarkılar:
dillerinde söylenmiştir.
Albümde ayrıca Ayşe Şan’a ait “Leylo Leylo Ziravê” adlı eser de yer almıştır.
Müzik Anlayışı
Ayfer Duztaş’a göre müzik:
“Hayatın tadı ve anlamıdır.”
Sanatçıya göre müzik:
- yaşamın temel bir parçasıdır - kültürel kimliğin bir ifadesidir - halkın acılarını ve umutlarını taşır
Enstrümanlar
Ayfer Duztaş şu enstrümanları çalabilmektedir:
Hayali
Sanatçının en büyük hayallerinden biri:
- büyük bir kadın korosu kurmaktır.
Şarkılar
Avyan e
Ji nav gul û giyê tê şîrin û
şerbetê naxwim
Bêhna yara min jê tê wez wê
avê naxwim
Bêhna dosta min jê tê şîrin û
şerbetê naxwim
Avyan e avyan e lê wez avê
naxwim
Ava ji çiyê tê şîrin şerbeta
naxwim
Ava ji tahtê reş te wez wê
avê naxwim
Ay Delal
Ay delal
Ay delal Çavên te reş in qumrîne, biskên te dirêjin Elîfîne
Li serê keçikê çil û çare kezîne, ava Çemê Dîyarbekir
Diherike tê Cizîra Bota û lorîne limin limin
Ezê ji kavilan bume pîr bume bê Mal bume
Min ji serê keleş dosta min re bîne wayê wayê
wayê delal ay ay ay delal
Ay delal
Ay delal Çîyayên bilind belekîne, Şevanê nivên Şevan
Were ber serê min, xem û xeyalên dilê min birevîne limin limin
Bigire destê min keçikê, min piçukê, min delalê li welatçe xerîbîyê
Li kavilê Gundan de birevîne wayê wayê
wayê delal ay ay ay delal