Mekânsal bağlamda Orta Anadolu Kürtlerinin siyasallaşması
Bu kitabın giriş bölümünde, İsveç'te Orta Anadolu Kürtlerinin siyasallaşmasının arka planına odaklanılmıştır. İsveç'te Kürtlerin yoğun olduğu bölgelerde, mekânsal yakınlık ve sosyal ve ekonomik zorunluluklar nedeniyle, Orta Anadolu Kürtleri arasında sıkı bir dayanışma oluşmuştur. Bu dayanışma, önceden gelmiş olanlarla yeni gelenler arasında sık sık bir araya gelmeleri ve bu sayede siyasal deneyimlerini daha kolay paylaşmalarını sağlamıştır. Ayrıca, kıraathaneler ve dernekler gibi sosyalleşme alanları da siyasallaşmayı kolaylaştırmıştır. Bu kitapta, İsveç'te Orta Anadolu Kürtlerinin siyasallaşmasının nedenleri ve mekânsal bağlamı ayrıntılı olarak incelenecektir.
Bu bölüm, Orta Anadolu Kürtlerinin göç ettikleri İsveç'te siyasallaşmalarının mekânsal bağlamını incelemeye odaklanmaktadır. Kitap, Orta Anadolu Kürtlerinin İsveç'te nerede ve nasıl yaşadıklarının siyasallaşma sürecindeki rolünü araştırmaktadır. Kitap ayrıca, Orta Anadolu Kürtlerinin İsveç'te kurdukları aile ve arkadaş ilişkilerinin siyasallaşma sürecinde nasıl etkili olduğunu ve mekânsal yakınlıkların siyasallaşma sürecinde nasıl rol oynadığını analiz etmektedir. Kitap, Orta Anadolu Kürtlerinin İsveç'te kentsel/mekânsal ayrışma, kıraathaneler ve dernekler gibi faktörlerin siyasallaşma sürecindeki rolünü incelemeye odaklanmaktadır.
Orta Anadolu'nun çeşitli il ve ilçelerinden gelen Kürtler, genellikle birbirine yakın bölgelerde yaşamayı tercih eder. Bu sebeple, İsveç'in Stockholm ve Göteborg şehirlerinde de kentsel/mekânsal ayrışma mekanizması yinelenir: Her yeni gelen göçmen, aile üyelerinin evine yerleşir ve ekonomik kazanç elde etmeye başladığında ise ayrılır ve yine aynı bölgede yeni bir ev kurar. Göçmenler Stockholm ve Göteborg'da merkeze uzak kenar mahalleleri tercih eder. Bu bölgelerde, Orta Anadolu Kürtlerinin yanı sıra Afrikalı, Ortadoğulu ve Asyalı göçmenler de barınır.
Bu mekânsal yakınlık, göçmenler arasında siyasal deneyimlerini paylaşma fırsatı verir. Bir arada yaşanan bölgelerde erkeklerin iş saatleri dışında buluşabildiği kıraathaneler mevcuttur. Kıraathaneler, Orta Anadolu Kürtleri için sosyalleşme alanıdır ve aynı zamanda siyasallaşma için de kullanılır.
Bu giriş bölümü, Orta Anadolu Kürtlerinin İsveç'te siyasallaşmasının mekânsal bağlamını incelemektedir. Öncelikle, Orta Anadolu Kürtlerinin İsveç'te genellikle birbirine yakın bölgelerde yaşamayı tercih ettiği belirtilmektedir. Bu tercih, sosyal ve ekonomik zorunluluk olarak nitelendirilmektedir çünkü kenar mahallelerde kira ücretleri daha düşüktür. Ayrıca, mekânsal yakınlık, göçmenlere siyasal deneyimlerini daha kolay paylaşma fırsatı verir. Bölgelerde erkeklerin iş saatleri dışında buluşabildiği kıraathaneler de sosyalleşme alanı olarak kullanılmaktadır. Stockholm ve Göteborg gibi şehirlerde, Orta Anadolu Kürtleri tarafından işletilen kıraathaneler siyasallaşmanın önemli alanlarıdır. Bu kıraathanelerde gerçekleştirilen sohbetlerde genellikle HDP'nin temsil ettiği Kürt siyasi hareketinin siyasal görüşü hâkimdir. Bu giriş bölümü, Orta Anadolu Kürtlerinin İsveç'te siyasallaşmasının mekânsal bağlamını anlamaya yönelik bir çalışmadır.
Orta Anadolu Kürtlerinin İsveç'teki mekânsal bağlamda siyasallaşması, sosyal ve ekonomik zorunlulukların etkisiyle oluşan mekânsal ayrışma, derneklerin ve kıraathanelerin rolü, kişisel ilişkiler ve popüler siyasi görüşlerin etkisiyle gerçekleşmektedir. Bu siyasallaşma süreci, Orta Anadolu Kürtlerinin İsveç'teki mekânsal yerleşimleri ve sosyal ilişkileri ile bütünleşmektedir.
İsveç'te Orta Anadolu Kürtlerinin siyasallaşmasını etkileyen bir diğer faktör, ekonomik ilişkileridir. Özellikle Stockholm ve Göteborg gibi şehirlerde, Orta Anadolu Kürtlerinin çoğunluğu gıda sektöründe çalışmaktadır. Pizza, döner, kebap gibi yiyeceklerin satıldığı sektör genellikle Türkiye'den göç edenler tarafından işletilmektedir. Pizza işi aracılığıyla sermaye birikimi sağlamış olan kişilerin yaşam koşullarına duyulan özlemin de bu tercihi beslediği söylenebilir. Bu iş yerlerinde Orta Anadolu Kürtleri arasında bir arada olma fırsatı da sağlanmaktadır.
düğün organizasyonlarında kürt unsurların kullanımının artması Avrupa'da edindikleri deneyimlerle bağlantılıdır. Bu tarz toplantılar ve organizasyonlar, Orta Anadolu Kürtleri arasında siyasallaşmayı ve siyasal görüşlerin yayılmasını sağlar. Kıraathaneler ve eğlence geceleri gibi mekânlar, Kürt topluluklarının bir araya gelme fırsatı sunarken aynı zamanda siyasal propaganda yapmak için de uygun ortamlar sağlar. Bu ortamlar, Orta Anadolu Kürtlerinin kendi kültürel formlarına uygun birtakım öğeleri görmek, sosyalleşmek ve popüler bağlamda siyasal olanın yanında olmak amacı ile tercih edilir. Ancak görüşmecilerin ifadelerine göre, bu tarz organizasyonlara katılanların çoğu siyasal olarak bilinçsiz olmasına rağmen, ortamdan dışlanmamak için gidiyor ve ardından radikal bir şekilde partiyi savunmaya başlıyor çünkü o ortamdan etkileniyor ve milliyetçiliği artıyor.
Almanya, Türkiye'den gitmiş çeşitli etnik grupları barındıran bir ülkedir. Bu grupların kesin olmayan çizgilerle birbirlerinden ayrılmış olduğu ve siyasal konulara karşı bilinçsiz olduğu gözlemlenmiştir. İsveç'te ise, Türkiye'den gelen işçiler arasında siyasal bilinç ve siyasal ilişkiler daha yüksek düzeyde olmuş ve siyasallaşma daha fazla görülmüştür. Bu durum, İsveç'te mevcut olan toplumsal ve ekonomik konumlanış ile bağlantılı olarak değerlendirilmektedir.
Almanya'da yaşayan Kürtlerin çoğunluğu Orta Anadolu Kürtleri olduğu için, bu grubun siyasal faaliyetlerine katılma oranı daha düşüktür. Bu nedenlerle, Almanya'da Kürt siyasal örgütlenmelerinin yaygınlığı ve etkisi İsveç'ten daha düşüktür.
Bu çalışma, Türkiye'den Avrupa'ya göç eden Orta Anadolu Kürtlerinin göç nedenleri ve siyasallaşma sürecini incelemektedir. İsveç ve Almanya örnek olarak ele alınmıştır. İlk olarak, Almanya ve İsveç'in İkinci Dünya Savaşı sonrası işgücüne ihtiyaç duyması ve Türkiye ile imzalanan işgücü anlaşmaları ile Türkiye'den binlerce işçi ve ailelerinin göç etmesi açıklanmıştır. Daha sonra, Kürt gruplarının Türk olarak algılanmasının nedenleri ve bu durumun Kürtler için "milliyetçi bir söylem" geliştirmelerine yol açtığı belirtilmiştir. Ayrıca, Almanya'da yaşayan Türklerin milliyetçi eğilimi ve Kürt siyasi oluşumlarının faaliyetlerini engelleyebilecekleri, özellikle de PKK gibi terörist sayılan örgütlerin faaliyetlerine tepki gösterebilecekleri tahmin edilmektedir. Son olarak, Orta Anadolu Kürtleri için göçlerin çoğunlukla ekonomik nedenlerle gerçekleştiği ve siyasal nedenlerin önemsiz olduğu belirtilmektedir.
Orta Anadolu Kürtleri, Türkiye'de terörist sayılan örgütlerin faaliyetlerine karşı tepki göstermekte ve Almanya'da yaşayan Türklerle birlikte Kürt siyasi oluşumlarının faaliyetlerini engellemektedir. Aynı zamanda Orta Anadolu Kürtleri, ekonomik nedenlerle Almanya'ya göç etmektedir. Kürt siyasi oluşumları arasında rekabet vardır ve KOMKAR dernekleri Orta Anadolu Kürtleri için daha etkili olmuştur. KOMKAR, hukuki ve siyasi destekte daha etkili olmasının yanı sıra, Orta Anadolu Kürtleri arasında siyasal taraftar toplamaktadır. Burkay siyasal çizgisi ise, Türkiye siyasetinde ve Kürt kitleleri arasında etkisini kaybetmiştir ve Orta Anadolu Kürtleri potansiyel bir kitledir.