Orta Anadolu Kürtleri / 1 - Osmanlı’nın Kürt Aşiretlerini Yerleştirme Politikası

Bu sayfa, Osmanlı İmparatorluğu’nun 19. yüzyılda Kürt aşiretlerine yönelik iskân yaklaşımını, Rişvan Aşireti örneği üzerinden özetler.

Genel Çerçeve

19. yüzyılda merkezileşme ve modernleşme hedefleri doğrultusunda devlet, göçebe veya yarı göçebe toplulukları daha sıkı idari denetime almak istemiştir. Bu kapsamda iskân politikası:

vergi düzeninin güçlendirilmesi,
güvenlik ve asayişin sağlanması,
kırsal üretimin artırılması,
nüfusun kayıt altına alınması

amaçlarıyla uygulanmıştır.

Kürt Aşiretleri Bağlamı

Orta Anadolu Kürtleri içinde değerlendirilen topluluklar, özellikle aşiret yapısı nedeniyle hem devletin askeri-idari politikalarında hem de taşra düzeninde özel bir konumda görülmüştür. İskân politikası, bu toplulukların hareketliliğini sınırlayarak kalıcı yerleşime yönlendirmeyi hedeflemiştir.

Rişvan Örneği

Rişvan Aşireti, bu sürecin izlenebildiği en belirgin örneklerden biridir. Yerleştirme politikası yalnızca mekânsal değişim değil; idari ilişki, vergi yükümlülüğü ve üretim düzeninin yeniden tanımlanması anlamına gelmiştir.

Kaynak

Suat Dede, From Nomadism to Sedentary Life in Central Anatolia: The Case of Rişvan Tribe (1830-1932), Yüksek Lisans Tezi, Bilkent Üniversitesi, 2011.