Kulu ve Cihanbeyli'de giderek yerleşen kürt siyasallaşma: Demokratik Halk Partisi

Orta Anadolu Kürtleri Kültürel Hafıza Arşivi sitesinden
19.37, 4 Mart 2026 tarihinde Gcelep (mesaj | katkılar) tarafından oluşturulmuş 3336 numaralı sürüm ("Türkiye'de Kürt siyasi hareketi olarak bilinen HADEP partisi 1995 ve 1999 yılları arasında seçimlere katılmış, ancak devlet tarafından kapatılma tehdidi ile karşı karşıya kalmış ve sonunda 2003 yılında Anayasa Mahkemesi tarafından kapatılmıştır. Bu olaylar sonucunda yeni bir siyasi parti olan Demokratik Halk Partisi (DEHAP) kurulmuştur, ancak 2002 yılında yapılan seçimlerde barajı geçememiştir. Bu arada, Türkiye siyaseti..." içeriğiyle yeni sayfa oluşturdu)
(fark) ← Önceki sürüm | Güncel sürüm (fark) | Sonraki sürüm → (fark)

Türkiye'de Kürt siyasi hareketi olarak bilinen HADEP partisi 1995 ve 1999 yılları arasında seçimlere katılmış, ancak devlet tarafından kapatılma tehdidi ile karşı karşıya kalmış ve sonunda 2003 yılında Anayasa Mahkemesi tarafından kapatılmıştır. Bu olaylar sonucunda yeni bir siyasi parti olan Demokratik Halk Partisi (DEHAP) kurulmuştur, ancak 2002 yılında yapılan seçimlerde barajı geçememiştir. Bu arada, Türkiye siyaseti yeni bir siyasi iklime girmiş ve muktedir partiler yerine yeni bir muhafazakar sağ parti olan Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP) iktidara gelmiştir.

Konya bölgesinde 2002 yılı seçimlerinde DEHAP, Kulu ve Cihanbeyli ilçelerinde yüksek oy oranları alarak birinci ve ikinci parti olarak çıkmıştır. Bu, Orta Anadolu Kürtlerinin politik düzlemde etnik kimlik aidiyetleri bağlamında oy verme tutumunu sergilediğini gösterir. Ancak DEHAP, HADEP'in aynı yıl kapatılmasının ardından kendisi de bir kapatma davası ile karşı karşıya kalmıştır. Bu, partinin içinde ve dışında yönelik ağır eleştirilerin varlığını ve Kürt siyasi hareketinin yeni bir paradigma ile çıkmak ihtiyacı olduğunu göstermektedir.

2007 genel seçimlerinde, AKP yüksek bir oy oranı ile iktidarı kazanırken, CHP ve MHP de oylarını arttırmıştır. Kulu ve Cihanbeyli ilçelerinde DTP, beklentilerin altında oy alırken, AKP lideri R. Tayyip Erdoğan'ın Kürt sorunu konusunda güvenlik perspektifinin dışında görüşleri Kürt toplulukları arasında karşılık bulmuştur. DTP, Kürt illerinde AKP'nin yerine kazanmıştır ancak Kulu ve Cihanbeyli ilçelerinde ortaya çıkan durum, bağımsız adayın bölgede tanınmıyor oluşu ve seçimi kazanma iddiasının bulunmaması ile doğrudan bağlantılıdır.

Orta Anadolu Kürtleri arasında siyasal kültürün seçim dönemleriyle sınırlı kaldığı gözlenmiştir. Bu nedenle, Kulu ve Cihanbeyli ilçelerinde yerleşik siyasal kültür, siyasetin seçim dönemlerinde yoğunlaşmasına rağmen, seçim dönemi dışında çalışmalara katılma oranının düşük olmasına neden olmuştur. Bu durum, Kulu ve Cihanbeyli'nin Kürtlerin tarihsel vatanı olan Kürdistan coğrafyasından uzaklığının, Kürt siyasetinin kurumlarının yaklaşımını da etkilemiştir. Bu yüzden, Kulu ve Cihanbeyli ilçelerinde yerleşik siyasal kültürün değişmesi için Kürt siyasi hareketinin kurumsallaşması ve sürekli çalışmalar yapması gerekmektedir.

2007 ve 2011 seçimlerinde Kulu ve Cihanbeyli ilçelerinde bağımsız adaylar ile katılım yapılmıştır. Bu seçimlerde DTP oyları önceki seçimlere göre büyük düşüş göstermiştir. Bu düşüş AKP'nin yörede artan sempatiye ve kamu hizmetlerindeki görece iyileşmeye bağlı olarak gerçekleşmiştir. Kürt siyasetinin çabaları paralel olarak AKP'nin Kürt politikalarındaki ilerlemeler ile gerçekleşmiştir. Ancak, DTP kapatılmıştır ve yerine Barış ve Demokrasi Partisi (BDP) kurulmuştur. Bu parti, "demokratik özerklik" tartışmalarının merkezi olmuştur ve Kürt siyasetinin legal alanda kazandığı ivmeyi sürdürmeye çalışmıştır.

HDP, Kulu ve Cihanbeyli ilçelerinde kuruluş sürecinde bürolarını açarak, bölgede bir siyasal mevcudiyet kurmaya çalışmıştır. Bu süreçte, Orta Anadolu Kürtlerinin siyasal çizgisine daha bilinçli ve kendine güvenen bir şekilde sahip çıktığı görülmüştür. HDP'nin bu bölgelerde yürüttüğü çalışmalar, Kürt siyasetine verilen oyun arttığını gösterirken, Kürt sorununun çözümüne yönelik demokratik yolların aranması yönünde oluşan beklenti de artmıştır.

HDP, Türkiye çapında karşılık bulmasının yanı sıra, Kulu ve Cihanbeyli gibi Orta Anadolu bölgesinde de büyük bir ilgi görür. Avrupa'da yaşayan hemşerilerin bilinçli yönlendirmeleri ile bölgedeki Kürtler HDP'nin kuruluş sürecine daha fazla emek verir. HDP, 2014 cumhurbaşkanlığı seçimlerinde Selahattin Demirtaş'ı aday göstererek, Kulu ve Cihanbeyli gibi bölgelerde potansiyelini gösterir. 7 Haziran 2015 seçimlerinde ise, HDP parti olarak seçime girme kararı alır ve Kulu ve Cihanbeyli gibi bölgelerde daha önce hiç deneyimlenmemiş bir seçim propagandası dönemi yaşanır. HDP, Konya milletvekilliği için aday olarak bir Kürt ve bir Kürt olmayan aday gösterir. Bu seçimlerde HDP, güçlü bir şekilde katılır ve bölgedeki Kürt oyunun büyük bir kısmını alır.

7 Haziran 2015 seçimleri Kulu ve Cihanbeyli'de yaşayan Kürt kitlesinin siyasal çalışmalarına katılımının ve Kürt siyasetine yönelik ilgilerinin arttığını göstermiştir. Avrupa'da yaşayan Orta Anadolu Kürtleri, seçim dönemlerinde yaptıkları siyasal çalışmalar ve maddi desteklerle bölgedeki Kürtlerin siyasal katılımını arttırmışlardır. Barış görüşmeleri sırasında çatışmaların durması ve siyasal zeminin genişlemesi sonucunda Orta Anadolu Kürtleri siyasete daha aktif katılmıştır. Ancak 7 Haziran seçimlerinin ardından çatışmalar yeniden başlamış ve AKP iktidarı tarafından HDP karşıtı bir politika izlenmiştir. Bu nedenle HDP, 1 Kasım 2015 tarihinde yapılacak olan erken seçimlere hazırlıklı olarak girmiştir.