Stiranên Merasiman
Stiranên Merasiman (törensel şarkılar), içeriğe ve bağlama göre biçim değiştiren bir müzik kategorisidir. Genel olarak iki ana gruba ayrılır:
Şahî (Kutlama) Şarkıları
Bu gruba giren şarkılar özellikle düğünlerde ve törenlerde söylenir. Alt türleri şunlardır:
- Dawet (düğün) şarkıları
- Dayîka bûkê (gelinin annesi için söylenenler)
- Diya zavê (damadın annesi için söylenenler)
- Gelinin ağlayarak evden çıkışı sırasında söylenen şarkılar
- Gelin ve damadı öven şarkılar
Bazı bölgelerde, özellikle Colemêrg’de, bu şarkılar aynı zamanda dîwan ortamında da icra edilir.
Şîn (Ağıt) Şarkıları
Stiranên şînê, ölüm sonrasında söylenen ağıtlardır. Vefat eden kişinin yakınları için bir tür öğüt ve teselli niteliği taşır. Aynı zamanda ölen kişinin kişiliği ve yaşamı dile getirilir.
Bu şarkılar, ölüm anından defin sürecine kadar; ağlama, yakarış ve feryat eşliğinde doğaçlama biçimde oluşturulur ve söylenir. Bu yönüyle şîn şarkıları, hem bireysel hem de toplumsal yasın müzikal ifadesidir.
Stiranên Merasiman, Mûzîka Kurdî içinde hem toplumsal dayanışmayı hem de duygusal yoğunluğu yansıtan önemli bir alandır.