Bêrîte / Bêlîte (Bohtan)

Bêrîte ya da Bêlîte, özellikle Bohtan bölgesine özgü bir müzikal formdur. İçerik ve sözleri çoğunlukla savaş ve kahramanlık temalarını işlese de, melodik yapıları son derece yumuşak ve lirik bir karakter taşır. Bu yönüyle içerik ile melodi arasında belirgin bir karşıtlık bulunmaktadır.

Bu tarz ve form, şehir ve kasaba merkezlerinde yaygın olarak görülmez; daha çok belirli kırsal ve dağlık bölgelerde yaşatılmıştır. Araştırmacılara göre bu müzikal form, Şeşbendiyan geleneğinden etkilenmiştir. Uzun süre sınırlı bir coğrafyada varlığını sürdürmesi nedeniyle dilsel yapı da görece sade ve sınırlı kalmıştır.

Colemêrg’in Pinyaniş bölgesinde bazı dengbêjlerin Asur kültürü ile temas kurduğu ve bu kültürel etkileşimden etkilendiği belirtilmektedir. Bu nedenle bêrîte formu zamanla Şeşbendiyan tarzına yakın bir biçimde icra edilmiştir.

Bu müzikal tür, bölgesel karakteri ve lirik melodik yapısıyla Mûzîka Kurdî içinde özgün bir yere sahiptir.