Gomlar
Gomlar
Gomlar, eldeki kaynakta İnler Katrancı çevresindeki ağılları, köy odalarını ve bazı kuyu-çeşme adlarını kapsayan yerleşik hayvancılık ve köy mekânı maddesidir.[1]
Giriş
Kaynağa göre gom, ağıl anlamında kullanılan bir yer adlandırmasıdır. Köyde farklı ailelere ait çok sayıda gom bulunmakta ve bunlar yer isimleriyle birlikte anılmaktadır.
Tarihsel arka plan
Metinde geçmişte ağılların daha çok köy dışı veya yarı dışı alanlarda bulunduğu, günümüzde ise çoğunun köye yakın ya da köy içinde yer aldığı belirtilir. Bu değişim, hayvancılık düzenindeki dönüşümün bir işareti olarak sunulur.
Toplumsal / kültürel / idarî bağlam
Kaynağa göre gomlar ailelere göre ayrılmış mekânlardır. Aynı metinde eski köy odalarının da durumu iyi ailelerce yabancı misafirlerin kalması ve köy erkeklerinin oturması için yaptırıldığı ifade edilir. Böylece ağıl ve oda, köy yaşamında iki farklı ama tamamlayıcı işlev üstlenir.
Kaynakta geçen bilgiler
Metinde Goma Yiwişi Osıke, Goma Ezeti Osike, Goma Mehi Osıke, Goma Mehi Yiwış, Goma male Axe, Goma Mewludi Rehme, Goma Yehoyi Usi Mêle, Goma Alişeri Behri ve Goma Eşrefi Xero gibi ağıllar sayılır. Ardından Oda Alişer, Oda Mehi Yiwiş, Oda Osıki Şewki, Oda Hamiti H. Osman Efendi, Oda Heso, Oda Heslêmen ve Oda Reşo gibi köy odaları sıralanır. Son bölümde Kaniya Sıli Qinto, Kanıya Mala, Kanıya Mehmud, Kanıya Dumê ve Bira Gogerçina gibi kuyu ve çeşme adları verilir.[2]
Değerlendirme
Eldeki kaynakta gomlar, yalnız hayvan barınağı değil; aile mülkiyetini, yerel coğrafyayı ve köyün ekonomik yaşamını gösteren mekânsal işaretler olarak öne çıkmaktadır.
Ayrıca bakınız
- Yaylalar
- Köydeki İn ve Mağaralar
- İnler Katrancı
- Mikailî Yemek Kültürü
- Mikailîlerde Gelenek ve Görenekler
- Kürt Kültürü
- Hayvan İsimleri
Kaynakça
- Bu madde, Ankara'da Bir Kürt Köyü: Mikaila/İnler Katrancı adlı eserde yer alan bilgiler esas alınarak hazırlanmıştır.
- PDF’de aktarılan bölüm(ler): Gomlar / Ağıllar.