Stiranên Kar (iş şarkıları), Kürt toplumunda tarımsal ve gündelik emek süreçleri sırasında topluca söylenen şarkılardır. İnsanlar bağda, bahçede ve tarlada çalışırken bu şarkıları birlikte icra ederler.

Bu şarkıların içeriği doğrudan yapılan işle bağlantılı olmak zorunda değildir; ancak rîtimleri yapılan işin temposuna göre şekillenir. Şarkı içinde çıkarılan sesler ve vokal yükselip alçalmalar, yapılan işin hareket ritmine uyum sağlar.

Söylendiği alanlar

Bağ ve bahçe işleri
Ekim ve hasat
Meyve ve sebze toplama
Hayvan sürme ve yönlendirme
Tahıl ekimi ve biçimi

Kadınlar ve kızlar yün yıkarken, ip eğirirken ya da kilim ve halı dokurken “Berdolavî” adı verilen şarkılar söylerler. Bu melodiler genellikle hüzünlü ve duygusal bir karakter taşır.

İki kadının birlikte meşk (yayık) çalkaladığı sırada söyledikleri şarkılar “Meşkê” olarak adlandırılır. Bu şarkıların ritmi, yayığın hareketine göre belirlenir. İçerikleri çoğunlukla aşk ve duygusal temalar içerir. Halk inancına göre ne kadar çok aşk şarkısı söylenirse, o kadar çok tereyağı elde edilir. Bu şarkıların ritmi çoğunlukla 3/4 ölçüsündedir; ancak bölgelere göre ritim ve form değişiklik gösterebilir.

Kültürlerarası benzerlikler

Ermeni toplumunda çalışma sırasında söylenen Horovel geleneği, Kürt iş şarkılarına benzerlik gösterir. Aynı şekilde Keldani toplumunda “Gudî” adıyla meşk başında söylenen şarkılar da benzer formdadır. Üzüm ezme ve şarap yapımı sırasında söylenen şarkılar da iş şarkıları kategorisinde değerlendirilir.

Stiranên Kar, Mûzîka Kurdî içinde emeğin ritmini, kolektif dayanışmayı ve duygusal paylaşımı yansıtan önemli bir formdur.