Kürtçenin İranî Diller İçindeki Konumu

Kürtçenin İranî Diller İçindeki Konumu

Verilen kaynak şemanın temizlenmiş ve daha okunur hale getirilmiş sürümü. Tarihler çok kaba yaklaşık ayrışma değerleri olarak okunmalıdır. Kaynak: M. Izady, 1992.

Kısa tanım

Bu sayfa, verilen şemaya göre Kürtçenin İranî diller içindeki yerini özetler. Görselde İranî diller genel olarak Batı İranî ve Doğu İranî ayrımı içinde sunulur; Kürtçe ise Batı İranî → Kuzeybatı İranî hattında gösterilir.

Şemadaki konumu

Görseldeki zincir şu biçimde okunur:

• İranî diller
• Batı İranî ve Doğu İranî
• Batı İranî içinde Kuzeybatı İranî ve Güneybatı İranî
• Kuzeybatı İranî içinde Proto-Kurdish
• Proto-Kurdishten Kürdmânî ve Pahlewânî hatları

Alt kollar / ilişkili lehçeler

Görselde Kürt grubunun çevresinde ve aynı genel İranî şema içinde şu adlar da yer alır:

• BALUCHI
• GILAKI
• GALISHI
• MAZANDARANI
• TÂTI (Southern)
• TÂLISHI
• AZARI et al
• RAJI GROUP
• PERSIAN et al
• OSSETIAN & PAMIRI
• PASHTO (AFGHANI)

Kürt grubunun ayrıntılı kısmında ise şu adlar öne çıkar:

• Kürdmânî
• Pahlewânî
• GURÂNI
• DIMILI (ZÂZÂKI)
• KURMANJI (KIRMANCHA)
• SORÂNI
• KALHURI

Tarihsel ayrışma notu

Zaman ekseni görselde MÖ 1500 dolaylarından günümüze doğru ilerler. Buradaki ayrışma tarihlerinin yaklaşık olduğu özellikle belirtilir.

Değerlendirme notu

Bu açıklama, yalnızca görseldeki İranî dil yerleşimini aktarır. Görseldeki not şöyledir: Only the Kurdish group is shown in detail and in color. Dates for separation of each branch is a very rough approximation.

Ayrıca bkz.

• Kürtçenin Hint-Avrupa Dil Ailesindeki Yeri
• Kürtçe ile Beluçça Arasındaki Şematik Yakınlık
• Kürtçenin Tarihsel Soy Ağacı ve İranî Diller İçindeki Konumu

Kaynak

• M. Izady, The Kurds, A Concise Handbook, Taylor & Francis, 1992.