Awaz

Awaz (ses), Rîtim ile birlikte Mûzîkin temel unsurlarından biridir. İnsan, doğayı gözlemledikçe yalnızca ritmik bir düzen değil, aynı zamanda her varlığın kendine özgü bir ses ürettiğini de fark etmiştir. Yağmurun yağışı, rüzgârın esişi, şimşekin çakışı, dağların yankısı, hayvanların sesleri, suyun akışı ve deniz dalgalarının vuruşu — tüm bu hareketler ritmik bir düzen içinde gerçekleşirken aynı zamanda farklı sesler üretir.

Her canlı ve her doğal unsur, hareketi sırasında kendine özgü bir ses çıkarır. İnsan bu çeşitliliği keşfetmiş ve doğayı taklit ederek farklı sesler üretmeyi öğrenmiştir. Böylece ses, bilinçli bir üretime dönüşmüştür.

İnsan, isteklerini ve duygularını rîtim ve awaz aracılığıyla ifade etmeye başlamıştır. Ancak yalnızca ritim ve ham sesler, insanın iç dünyasını bütünüyle aktarmaya yetmemiştir. Bu eksiklik, sesin daha düzenli, estetik ve anlamlı bir biçimde işlenmesini gerektirmiş; böylece müziğin gelişim süreci derinleşmiştir.

Bu bağlamda Awaz, doğadan ilham alan fakat insan bilinciyle şekillenen bir ifade aracıdır. Kürt müziğinde de ses, hem doğanın yankısı hem de insanın iç dünyasının dışavurumu olarak merkezi bir konuma sahiptir.