İnler Katrancı'nın İskân Öncesi Tarihi

İnler Katrancı'nın İskân Öncesi Tarihi

İnler Katrancı'nın İskân Öncesi Tarihi, eldeki kaynakta köy çevresindeki arkeolojik ve tarihî kalıntılar üzerinden İnler Katrancı sahasının Mikailî yerleşiminden önceki geçmişini özetlemektedir.

Giriş

Kaynağa göre köye adını veren inlerin önemli bir bölümü Frigya ve Galat uygarlıklarından kalma ya da daha eski insan eli yapımı mekânlar olarak değerlendirilir. Bu inlerin Roma ve Bizans erken Hristiyanlık döneminde barınak ve saklanma yeri olarak kullanılmış olabileceği belirtilir.

Tarihsel arka plan

Metinde köyün bugünkü yeri, Karşıyaka mahallesi, Maxre bölgesi, Kanıya Dumê ve Çeme Şor çevresinde Frigyalılardan kalma kalıntıların bulunduğu aktarılır. Yarımdam bölgesinde erken Bizans Hristiyanlık dönemine ait olduğu varsayılan tarihî bir yerleşim yerinden de söz edilir. Ayrıca Roma yol taşları ve kaya mezarları gibi unsurlar, daha eski yerleşim sürekliliğine işaret eden buluntular olarak anılır.

Toplumsal / kültürel / idarî bağlam

Kaynakta bu tarihî malzeme daha çok yerel hafıza ve gözlem üzerinden aktarılmaktadır. Antik kalıntıların bir bölümünün sonraki dönemlerde farklı amaçlarla kullanıldığı, bazı taşların köydeki eski yapılara taşındığı ve bazı kaya mezarlarının definecilerce tahrip edildiği belirtilir.

Kaynakta geçen bilgiler

Metne göre Maxre mezarlığında erkek ve kadın figürlü taşlar mevcuttur. Eski caminin bahçesindeki musalla taşının, 1841-42’de ilk cami yapılırken Yarımdam’daki antik yerleşimden getirilen ters çevrilmiş bir lahit olduğu anlatılır. Kayalık alanlarda Frigya dönemine ait olduğu varsayılan kaya mezarları bulunduğu, Alişer Özbey’e ait eski taş evde de oyma figürlü taşlar yer aldığı belirtilir. Son bölümde Anadolu’ya erken İslam, Selçuklu, Karamanlı, Osmanlı ve İlhanlı dönemlerinde farklı Müslüman toplulukların yerleştiği; savaş, kıtlık ve hastalıklar nedeniyle bir kısmının bölgeyi terk ettiği ifade edilir.

Değerlendirme

Eldeki kaynak, İnler Katrancı’nın iskân öncesi tarihini sistematik bir arkeolojik inceleme olarak değil, köy çevresindeki kalıntılara dayanan tarihsel bir zemin olarak sunmaktadır. Bu nedenle madde, özellikle yerleşim sürekliliği ve eski uygarlık izleri bakımından önem taşımaktadır.

Ayrıca bakınız

• İnler Katrancı
• İnler Katrancı'ya İlk Yerleşim
• İnler Katrancı'da Mezar Taşları ve Kitabeler
• Haymana Kazası
• Karye-i Katrancı
• Ankara Tarihi
• Mikailî Aşireti

Kaynakça

• Bu madde, Ankara'da Bir Kürt Köyü: Mikaila/İnler Katrancı adlı eserde yer alan bilgiler esas alınarak hazırlanmıştır.
• PDF’de aktarılan bölüm(ler): Mikaililerin İskânı Öncesi Köyün Tarihi.

Galeri

Bu galeride yer alan görseller, Ankara'da Bir Kürt Köyü: Mikaila/İnler Katrancı adlı eserden, kullanıcı tarafından açık izin verildiği belirtilerek ve kaynak gösterilerek eklenmiştir.

• 

  PDF s. 45

• 

  PDF s. 46

• 

  PDF s. 47

• 

  PDF s. 47

Mikailîler ve Haymana Kürtleri

Genel çerçeve

• Mikaila (İnler Katrancı)
• Mikailî Aşireti
• Haymana Kürtleri
• Haymanateyn Bölgesi
• Orta Anadolu Kürtleri

İskân ve tarih

• Mecburî İskân ve Orta Anadolu Kürtleri
• Mikailîlerin İskânı
• Osmanlı Arşiv Belgelerinde Mikailî Aşireti
• Orta Anadolu Kürtlerinin Yerleşim Tarihi
• Haymana Kazası

Köyler ve sahalar

• Karye-i Katrancı
• Karye-i Timürözü
• Karye-i Karabek
• Erciş Mikailî Köyleri
• Bazıdaxa
• Ağrı Mikailîleri

Dil, kültür ve inanç

• Ankara'da Kürtçe
• İnler Katrancı'da Kürtçe
• Mikailîlerde Gelenek ve Görenekler
• Mikailîlerde Evlilik Gelenekleri
• Mikailîlerde İnanç
• Mikailîler ve Yezidilikle Ortak İnanç Unsurları