Portal:Orta Anadolu Kürtleri Tarihi: Revizyonlar arasındaki fark
(Orta Anadolu Kürtleri Tarihi omurgası (reswan, patron onayı)) |
k (Kasaba adı Ömeranlı — patron kararı) |
||
| 2. satır: | 2. satır: | ||
<div style="background:linear-gradient(135deg,#2c3e50,#4a6741);color:#fff;border-radius:14px;padding:1.4em 1.6em;margin-bottom:1.2em"> | <div style="background:linear-gradient(135deg,#2c3e50,#4a6741);color:#fff;border-radius:14px;padding:1.4em 1.6em;margin-bottom:1.2em"> | ||
<div style="font-size:1.9em;font-weight:700">📜 Orta Anadolu Kürtleri Tarihi</div> | <div style="font-size:1.9em;font-weight:700">📜 Orta Anadolu Kürtleri Tarihi</div> | ||
<div style="font-size:1.08em;margin-top:.3em">Malatya ve Besni’den Haymana, Cihanbeyli ve Kulu’ya; kışlaktan köye, deveden kamyona, | <div style="font-size:1.08em;margin-top:.3em">Malatya ve Besni’den Haymana, Cihanbeyli ve Kulu’ya; kışlaktan köye, deveden kamyona, Ömeranlı’dan Avrupa’ya. Bu portal wikideki tarih sayfalarını tek bir okuma sırasında toplar.</div> | ||
</div> | </div> | ||
| 12. satır: | 12. satır: | ||
# [[Rişvan Aşireti]] — Orta Anadolu Kürtlerinin en kalabalık aşiret topluluklarından biri | # [[Rişvan Aşireti]] — Orta Anadolu Kürtlerinin en kalabalık aşiret topluluklarından biri | ||
# [[Reşwanların İç Anadolu'ya Göçü]] — nereden, nasıl gelindi | # [[Reşwanların İç Anadolu'ya Göçü]] — nereden, nasıl gelindi | ||
# [[Deveden Tuz Fabrikasına]] — bir köyün ( | # [[Deveden Tuz Fabrikasına]] — bir köyün (Ömeranlı) 150 yıllık dönüşümü | ||
Her tarih makalesinin üstünde '''Portal › Dönem › Sayfa''' şeridi ve önceki/sonraki bağlantıları, altında ise ortak gezinme kutusu bulunur. | Her tarih makalesinin üstünde '''Portal › Dönem › Sayfa''' şeridi ve önceki/sonraki bağlantıları, altında ise ortak gezinme kutusu bulunur. | ||
</div> | </div> | ||
| 54. satır: | 54. satır: | ||
<div style="border:1px solid #dbe4ef;border-left:6px solid #2f7a5f;border-radius:10px;background:#fff;padding:.8em 1.1em;margin:0 0 1em 0"> | <div style="border:1px solid #dbe4ef;border-left:6px solid #2f7a5f;border-radius:10px;background:#fff;padding:.8em 1.1em;margin:0 0 1em 0"> | ||
<div style="font-size:1.15em;font-weight:700;color:#2f7a5f">Dönem IV — İskân ve köyleşme (1830–1870’ler)</div> | <div style="font-size:1.15em;font-weight:700;color:#2f7a5f">Dönem IV — İskân ve köyleşme (1830–1870’ler)</div> | ||
<div style="margin:.3em 0 .5em 0;color:#333">Tanzimat dönemi iskân kararları: Haymanateyn ve Esbkeşan’da Rişvan köyleri, ev ve cami yapımı, köylerin kuruluşu. Ömeranlı | <div style="margin:.3em 0 .5em 0;color:#333">Tanzimat dönemi iskân kararları: Haymanateyn ve Esbkeşan’da Rişvan köyleri, ev ve cami yapımı, köylerin kuruluşu. Ömeranlı bu dönemde kurulur: 1858 tarihli arşiv belgesinde Rişvan’a bağlı Ömeranlı geçer {{Güvenilirlik|kesin}}; köy hafızası ilk yerleşmeyi 1840–1845’e tarihler {{Güvenilirlik|sözlü}}.</div> | ||
* [[II. Mahmut Dönemi İskân Politikaları]] | * [[II. Mahmut Dönemi İskân Politikaları]] | ||
* [[Haymanateyn’de Rişvan Köyleri Listesi (1859)]] | * [[Haymanateyn’de Rişvan Köyleri Listesi (1859)]] | ||
| 87. satır: | 87. satır: | ||
* [[Deveden Tuz Fabrikasına]] | * [[Deveden Tuz Fabrikasına]] | ||
* [[Bir Köy Çocuğunun Antropolojisi: Kırklar Yaylası Araştırmasının Doğuşu (1984)]] | * [[Bir Köy Çocuğunun Antropolojisi: Kırklar Yaylası Araştırmasının Doğuşu (1984)]] | ||
* [[ | * [[Ömeranlı: Tarihsel Oluşum, Toplumsal Yapı ve Çevreyle İlişkiler (1983–1984)]] | ||
* [[İç Anadolu Kürtlerinde Modern Eğitim Süreci ve İlk Okulların Etkisi]] | * [[İç Anadolu Kürtlerinde Modern Eğitim Süreci ve İlk Okulların Etkisi]] | ||
* [[İç Anadolu Kürtlerinde Liderliğin Dönüşümü: Mîrlik’ten Ağalık Sistemine]] | * [[İç Anadolu Kürtlerinde Liderliğin Dönüşümü: Mîrlik’ten Ağalık Sistemine]] | ||
| 108. satır: | 108. satır: | ||
'''[[Rişvan Aşireti]]''' (Reşwan, Rişwan, Rışvan, Reşvan, Reşiyan, Reşî) | '''[[Rişvan Aşireti]]''' (Reşwan, Rişwan, Rışvan, Reşvan, Reşiyan, Reşî) | ||
* [[Rişvanlarda Cemaat Yapısı|Cemaat yapısı]] | * [[Rişvanlarda Cemaat Yapısı|Cemaat yapısı]] | ||
* [[Ömeranlı]] · [[Halikanlı Cemaati|Halikanlı]] · [[Sefkanlı Cemaati|Sefkanlı]] · [[Nasırlı Cemaati|Nasırlı]] · [[Atmanlu Cemaati|Atmanlu]] | * [[Ömeranlı#Ömeranlı oymağı|Ömeranlı oymağı]] · [[Halikanlı Cemaati|Halikanlı]] · [[Sefkanlı Cemaati|Sefkanlı]] · [[Nasırlı Cemaati|Nasırlı]] · [[Atmanlu Cemaati|Atmanlu]] | ||
* [[Osmanlı Arşivlerinde Rişvanlar]] | * [[Osmanlı Arşivlerinde Rişvanlar]] | ||
* [[:Kategori:Rişvan Aşireti|Kategorideki bütün sayfalar]] | * [[:Kategori:Rişvan Aşireti|Kategorideki bütün sayfalar]] | ||
| 135. satır: | 135. satır: | ||
<div style="border:1px solid #dbe4ef;border-radius:10px;padding:.8em 1em"> | <div style="border:1px solid #dbe4ef;border-radius:10px;padding:.8em 1em"> | ||
'''Yerleşimler''' | '''Yerleşimler''' | ||
* [[ | * [[Ömeranlı]] — [[Ömeranlı: Tarihsel Oluşum, Toplumsal Yapı ve Çevreyle İlişkiler (1983–1984)|1983–1984 kesiti]] | ||
* [[Bir Köy Çocuğunun Antropolojisi: Kırklar Yaylası Araştırmasının Doğuşu (1984)|Kırklar Yaylası]] | * [[Bir Köy Çocuğunun Antropolojisi: Kırklar Yaylası Araştırmasının Doğuşu (1984)|Kırklar Yaylası]] | ||
* [[Orta Anadolu Kürtleri — Köyler ve Coğrafya Dizini|Köyler ve coğrafya dizini]] | * [[Orta Anadolu Kürtleri — Köyler ve Coğrafya Dizini|Köyler ve coğrafya dizini]] | ||
08.42, 1 Ekim 2026 tarihindeki hâli
📜 Orta Anadolu Kürtleri Tarihi
Malatya ve Besni’den Haymana, Cihanbeyli ve Kulu’ya; kışlaktan köye, deveden kamyona, Ömeranlı’dan Avrupa’ya. Bu portal wikideki tarih sayfalarını tek bir okuma sırasında toplar.
🧭 Buradan başlayın — ilk kez geliyorsanız şu dört sayfa bütün resmi verir:
- Orta Anadolu Kürtleri — genel giriş
- Rişvan Aşireti — Orta Anadolu Kürtlerinin en kalabalık aşiret topluluklarından biri
- Reşwanların İç Anadolu'ya Göçü — nereden, nasıl gelindi
- Deveden Tuz Fabrikasına — bir köyün (Ömeranlı) 150 yıllık dönüşümü
Her tarih makalesinin üstünde Portal › Dönem › Sayfa şeridi ve önceki/sonraki bağlantıları, altında ise ortak gezinme kutusu bulunur.
Dönemler
Dönem I — Kökler (16.–17. yüzyıl)
Reşwan (Rişvan) konfederasyonunun Malatya–Besni–Adıyaman hattındaki ilk Osmanlı kayıtları; Ankara Sancağı’ndaki erken konargöçerler.
Dönem II — Osmanlı iskân politikaları ve Rakka (1690’lar–18. yüzyıl)
1690’lardan itibaren aşiretleri belirli bölgelere yerleştirme kararları; Rakka iskânı ve bu bölgeden kopmalar.
Dönem III — Orta Anadolu’ya geliş (18. yüzyıl–1830’lar)
Rişvan ve diğer Kürt topluluklarının Haymana, Konya ovası ve Tuz Gölü çevresine gelişleri; göç yolları ve ilk kışlaklar.
Dönem IV — İskân ve köyleşme (1830–1870’ler)
Tanzimat dönemi iskân kararları: Haymanateyn ve Esbkeşan’da Rişvan köyleri, ev ve cami yapımı, köylerin kuruluşu. Ömeranlı bu dönemde kurulur: 1858 tarihli arşiv belgesinde Rişvan’a bağlı Ömeranlı geçer Kesin; köy hafızası ilk yerleşmeyi 1840–1845’e tarihler Sözlü rivayet.
- II. Mahmut Dönemi İskân Politikaları
- Haymanateyn’de Rişvan Köyleri Listesi (1859)
- Haymanateyn’de Rişvan Hanelerinin Dağılımı (1859–1860)
- Haymanateyn’de Dağınık Rişvan İskânı
- Osmanlı Arşivlerinde Esbkeşan
- 1850'ler Ömeranlı İskânı
- Rişvan Aşireti: Orta Anadolu’da Konar-Göçerlikten Yerleşikliğe Geçiş (1830-1932)
- İskân Öncesi ve Sonrası Haymanateyn Bölgesi
- Georges Perrot'ya Göre Haymana Kürtleri
- Mikailîlerin İskânı
Dönem V — Kıtlık, savaşlar ve Cumhuriyet (1873–1950)
1873–1875 Orta Anadolu kıtlığı, vergi ve askerlik ilişkileri, 93 Harbi’nden Kurtuluş Savaşı’na savaş yılları, Cumhuriyet’in ilk iskân uygulamaları.
- 1873–1875 Orta Anadolu Kıtlığı ve Kürt Aşiretleri
- Kıtlık sürecinde Reşwan Aşireti ve diğer İç Anadolu Kürt topluluklarının devletle olan vergi temelli ilişkileri
- 93 Harbi, I. Dünya Savaşı, Çanakkale ve Yunan Harbinde Mikailîler
- Mecburî İskân ve Orta Anadolu Kürtleri
- BOA Belgelerine Göre Mecburî İskân
- Orta Anadolu Kürtleri (Reşwan) - Kronoloji (1830-1932)
Dönem VI — Yayladan kasabaya, deveden kamyona (1950–1984)
Kışla–yayla düzeninin çözülmesi, yaylaların köye dönüşmesi; devecilikten karayoluna, tuz fabrikalarına ve kasabalaşmaya.
- Konargöçerlikten Yerleşik Hayata Geçiş
- Rişvanlarda Konargöçer Kültürün Sürekliliği
- Deveden Tuz Fabrikasına
- Bir Köy Çocuğunun Antropolojisi: Kırklar Yaylası Araştırmasının Doğuşu (1984)
- Ömeranlı: Tarihsel Oluşum, Toplumsal Yapı ve Çevreyle İlişkiler (1983–1984)
- İç Anadolu Kürtlerinde Modern Eğitim Süreci ve İlk Okulların Etkisi
- İç Anadolu Kürtlerinde Liderliğin Dönüşümü: Mîrlik’ten Ağalık Sistemine
Dönem VII — Avrupa’ya göç ve diaspora (1960’lar →)
1960’lardan itibaren Almanya, İsveç, Danimarka, Hollanda ve Fransa’ya işçi göçü; havaleler, diaspora ağları ve memleketle süren bağ.
Aşiretler ve topluluklar
Rişvan Aşireti (Reşwan, Rişwan, Rışvan, Reşvan, Reşiyan, Reşî)
Diğer topluluklar
Yöreler ve yerleşimler
Yöreler
Kronolojiler
- Orta Anadolu’ya Kürt Göçü Kronolojisi
- Orta Anadolu Kürtleri (Reşwan) - Kronoloji (1830-1932)
- Ömeranlı Tarih Kronolojisi
Kaynaklar ve yöntem
- Arşiv ve belgeler dizini · Arşiv belgeleri kategorisi
- Osmanlı Arşivlerinde Rişvanlar · Osmanlı Arşivlerinde Esbkeşan
- Seyyahlar: Georges Perrot — Haymana Kürtleri (1865)
- Saha araştırmaları: Kırklar Yaylası (1984)
- Sözlü tarih: Suat Dede Tezinde Sözlü Tarih Yöntemi · Sözlü tarih kategorisi
- Kitap düzeninde araştırma: Portal:Orta Anadolu Kürtleri Araştırması (Bölüm I–VII, kaynakça, ekler)
Güvenilirlik etiketleri
Bu dizideki tarih cümleleri kanıt düzeyine göre işaretlenir: Kesin birincil belgeyle doğrulanmış · Muhtemel ikincil kaynaklarla destekleniyor · Sözlü rivayet sözlü tarih / aile hafızası · Arşivle doğrulanmalı arşivle doğrulanmalı · Hipotez araştırmacı yorumu
Portal 01.10.2026’da kuruldu. Dönem sayfaları ve merkez sayfalar kademeli olarak genişletilecektir. Bir sayfayı bu diziye eklemek için üstüne
{{Tarih Serisi|dönem=IV}}, altına {{Navbox Orta Anadolu Kürtleri Tarihi}} koyun.