|
|
| (Aynı kullanıcının aradaki bir diğer değişikliği gösterilmiyor) |
| 1. satır: |
1. satır: |
| '''Yemen Kürtleri''', [[Yemen]]’de yaşayan Kürt kökenli toplulukları ifade eder. SDAM’ın 2019 tarihli değerlendirmesine göre bu topluluk, [[Eyyûbîler]] döneminden itibaren bölgeye yerleşen asker, idareci ve âlim aileler etrafında şekillenmiş, daha sonraki dönemlerde de varlığını sürdürmüştür.<ref name="sdam2019">SDAM, Dünyaya Dağılan Bir Toplum Olarak Kürtler, 2019.</ref> | | = Yemen Kürtleri = |
| | |
| | '''Yemen Kürtleri''', [[Yemen Kürtleri]], [[Selâhaddîn-i Eyyûbî]]nin ağabeyi [[Turan Şah]]ın Yemen seferi, ardından [[Eyyûbîler]], [[Resûlîler]] ve Osmanlı dönemindeki yerleşimler üzerinden ele alınır. Kaynakta [[Beytü’l-Kürdî]] ve [[Karyetü’l-Kürt]] adları geçer.<ref>SDAM, ''Dünyaya Dağılan Bir Toplum Olarak Kürtler'', İstanbul, 2019, s. 25-26.</ref> |
|
| |
|
| == Giriş == | | == Giriş == |
| Yemen’deki Kürt varlığı, Arap coğrafyasındaki tarihî Kürt yerleşimlerinden biri olarak ele alınmaktadır. Kaynağa göre bu topluluk yalnızca modern göçlerin değil, ortaçağdan itibaren süren siyasî ve askerî hareketliliğin sonucudur. Yemen’deki Kürtler hem şehir merkezlerinde hem de tarihsel olarak Kürt adıyla anılan bazı yerleşimlerde varlık göstermektedir.<ref name="sdam2019" />
| | Bu madde, SDAM tarafından hazırlanan ''Dünyaya Dağılan Bir Toplum Olarak Kürtler'' analizindeki bilgilerle sınırlı olarak hazırlanmıştır. |
| | |
| | |
| [[dosya:yemenkurtleri.jpg|thumb|600px]]
| |
|
| |
|
| == Tarihsel arka plan == | | == Tarihsel arka plan == |
| SDAM raporuna göre Yemen’deki Kürt varlığının güçlenmesi, [[Selahaddin Eyyubi]]’nin [[Mısır]]’ı ele geçirmesinden sonra başlamıştır. Bu süreçte Selahaddin’in kardeşi Turan Şah Yemen’e gönderilmiş, kısa süre içinde bölgedeki bazı hanedanlara karşı üstünlük sağlayarak ülkeyi Eyyûbî hâkimiyeti altına almıştır.<ref name="sdam2019" />
| | [[Yemen Kürtleri]], [[Selâhaddîn-i Eyyûbî]]nin ağabeyi [[Turan Şah]]ın Yemen seferi, ardından [[Eyyûbîler]], [[Resûlîler]] ve Osmanlı dönemindeki yerleşimler üzerinden ele alınır. Kaynakta [[Beytü’l-Kürdî]] ve [[Karyetü’l-Kürt]] adları geçer. |
|
| |
|
| Turan Şah’ın Mısır’a dönmesinden sonra Yemen valiler aracılığıyla yönetilmiş, ancak bölgede çeşitli karışıklıklar yaşanmıştır. Daha sonra Selahaddin’in kardeşi Tuğtegin bin Eyyûb’un gelişiyle Eyyûbî yönetimi yeniden istikrar kazanmıştır. Bununla birlikte sonraki dönemde bu hâkimiyet zayıflamış, bir fetret sürecinin ardından Yemen yönetimi Eyyûbîlerle birlikte gelen ailelerden doğan [[Resûlîler]]in eline geçmiştir.<ref name="sdam2019" />
| | == Değerlendirme == |
| | Eldeki kaynak, bu başlığı [[Kürt diasporası]], [[göç tarihi]] ve [[Kürt kimliği]] bağlamında değerlendirmeye imkân verir. Ayrıntılı nüfus, aile ve yerleşim bilgileri için ek kaynaklarla doğrulama gerekir. |
|
| |
|
| == Yerleşim ve topluluk yapısı == | | == Ayrıca bakınız == |
| Rapora göre Yemen’de Kürtler yalnızca büyük şehirlerde değil, tarihsel olarak Kürt adıyla anılan bazı yerleşimlerde de yaşamaktadır. Bunlar arasında ''Beytü’l-Kürdî'' adlı tarihî şehir ile onun çevresindeki ''Karyetü’l-Kürt'' öne çıkmaktadır. Kaynakta bu köyün sakinlerinin, Yemen sahillerini dış saldırılara karşı korumak amacıyla [[Osmanlı İmparatorluğu]] döneminde bölgeye yerleştirildiği belirtilmektedir.<ref name="sdam2019" />
| | * [[Mısır Kürtleri]] |
| | | * [[Sudan Kürtleri]] |
| Aynı çevrede ''Karyetü’t-Türk'' olarak anılan bir başka yerleşimin de bulunduğu aktarılmaktadır. Bu durum, Yemen sahillerindeki savunma düzeni içinde farklı Osmanlı unsurlarının birlikte iskân edildiğini göstermektedir.<ref name="sdam2019" />
| | * [[Suudi Arabistan Kürtleri]] |
| | | * [[Filistin Kürtleri]] |
| == Tarihsel roller ==
| | * [[Muzaffer Müslümanlar Olarak Kürtlerin Dünyaya Açılması]] |
| SDAM değerlendirmesine göre Yemen’deki Kürtler tarih boyunca asker, idareci ve âlim olarak rol oynamıştır. Eyyûbîlerden sonra [[Memlûkler]] ve Osmanlı dönemlerinde de Kürtlerin bu niteliklerle Yemen’e yerleştirildiği belirtilmektedir.<ref name="sdam2019" />
| |
| | |
| Raporda modern dönem için de bir örnek verilmekte; Yemen’deki [[Müslüman Kardeşler]] hareketinin önde gelen isimlerinden Abdülmecid el-Zindanî, Kürt kökenli bir Iraklı âlim olarak anılmaktadır. Ayrıca Yemen’deki Kürtlerin uzun süre idarî görevlerde bulunmuş olmaları nedeniyle yerel toplum içinde saygı gördükleri ifade edilmektedir.<ref name="sdam2019" />
| |
| | |
| == Değerlendirme ==
| |
| Yemen Kürtleri, tarihsel olarak Eyyûbî genişlemesi, Resûlî dönemi mirası ve Osmanlı iskân siyasetiyle bağlantılı bir Kürt topluluğu olarak değerlendirilmektedir. Şehir merkezleri ile Kürt adı taşıyan tarihî yerleşimler arasındaki süreklilik, bu topluluğun Yemen’de yalnızca geçici bir unsur olmadığını göstermektedir. Kaynağa göre Yemen Kürtleri günümüzde de Kürt kimliklerini ifade etmeyi sürdürmektedir.<ref name="sdam2019" />
| |
|
| |
|
| == Kaynakça == | | == Kaynakça == |
| | * Bu madde, SDAM, ''Dünyaya Dağılan Bir Toplum Olarak Kürtler'', İstanbul, Aralık 2019 adlı analiz metni esas alınarak hazırlanmıştır. |
| <references /> | | <references /> |
|
| |
|
| * SDAM, ''Dünyaya Dağılan Bir Toplum Olarak Kürtler'', 2019.
| | [[Kategori:Kürt Diasporası]] |
| | [[Kategori:SDAM Kaynaklı Sayfalar]] |
| | [[Kategori:Yemen]] |
| | [[Kategori:Eyyûbîler]] |
Yemen Kürtleri
Yemen Kürtleri, Yemen Kürtleri, Selâhaddîn-i Eyyûbînin ağabeyi Turan Şahın Yemen seferi, ardından Eyyûbîler, Resûlîler ve Osmanlı dönemindeki yerleşimler üzerinden ele alınır. Kaynakta Beytü’l-Kürdî ve Karyetü’l-Kürt adları geçer.[1]
Giriş
Bu madde, SDAM tarafından hazırlanan Dünyaya Dağılan Bir Toplum Olarak Kürtler analizindeki bilgilerle sınırlı olarak hazırlanmıştır.
Tarihsel arka plan
Yemen Kürtleri, Selâhaddîn-i Eyyûbînin ağabeyi Turan Şahın Yemen seferi, ardından Eyyûbîler, Resûlîler ve Osmanlı dönemindeki yerleşimler üzerinden ele alınır. Kaynakta Beytü’l-Kürdî ve Karyetü’l-Kürt adları geçer.
Değerlendirme
Eldeki kaynak, bu başlığı Kürt diasporası, göç tarihi ve Kürt kimliği bağlamında değerlendirmeye imkân verir. Ayrıntılı nüfus, aile ve yerleşim bilgileri için ek kaynaklarla doğrulama gerekir.
Ayrıca bakınız
Kaynakça
- Bu madde, SDAM, Dünyaya Dağılan Bir Toplum Olarak Kürtler, İstanbul, Aralık 2019 adlı analiz metni esas alınarak hazırlanmıştır.
- ↑ SDAM, Dünyaya Dağılan Bir Toplum Olarak Kürtler, İstanbul, 2019, s. 25-26.
