Katar

Katar, uzun yolculuklar sırasında söylenen bir şarkı formudur. İçeriği genellikle hasret, gurbet ve yeniden kavuşma arzusu üzerine kuruludur. Bu yönüyle duygusal ve lirik bir karakter taşır.

Arap müziğinde benzer bir form Huda adıyla bulunmaktadır; ancak biçimsel ve melodik açıdan Kürt katar formundan farklılık gösterir.

Medîha û Mewlûd

Medîha ve Mewlûd, Kürt müziğinde dini içerikli formlar arasında yer alır.

Medîha

Medîha, genellikle dîwan ortamında icra edilir. İçeriği çoğunlukla Hz. Muhammed, Hz. Ali ve çeşitli tarikat şeyhlerinin övgüsüne dayanır. Medîha, klasik anlamda bir zikir müziği değildir.

• Tek kişi tarafından ve enstrümansız icra edildiğinde genellikle serbest ritimde söylenir.
• Toplu icra edildiğinde ise belirgin bir ritim kazanır.
• Makamsal yapısı halk müziği makamlarına yakındır.

Bu yakınlığın nedeni, medrese eğitimi alan feqîlerin kendi bölgelerine döndüklerinde medîha makamlarını yerel müzik makamlarına uyarlamalarıdır. Böylece medîha formları bölgesel etkilerle yeniden yorumlanmıştır.

Medîhalar farklı bağlamlarda söylenebilir:

• Cenaze sırasında
• Tabut kaldırılırken
• Dîwan toplantılarında

Mewlûd

Mewlûd, Hz. Muhammed’in doğumunu konu alan bir övgü metnidir. Melayê Bateyî tarafından Arapçadan Kürtçeye uyarlanmıştır. Başlangıçta halk müziği karakterinde olmasa da, zaman içinde sözlü gelenek içinde yaygınlaşmış ve halk şarkısı niteliği kazanmıştır.

Medîha ve Mewlûd, Mûzîka Kurdî içinde dini ve törensel müzik geleneğinin önemli parçalarıdır.