Kültür:Atasözlerinde Adalet ve Kader/ku

{Pêşgotinên Gelêrî de Dadperwerî û Qeder}} TR • KU • EN • FR

Destpêk

Her gel xwedî bîranîneke xwe ye; bîranîna Kurdên Anatoliya Navîn jî bi gotinê hatiye nivîsandin. Kitêb kêm e, nivîs kêm e belkî; lê carinan hevokek hêza qanûnekê heye. Pêşgotinên gelêrî dibêjin gel çi pê ken dike, çi pê bawer dike û çi li hemberê wê disekine.

Di van gotinan de du mijar her dem bi hev re ne: dadperwerî û qeder.

Dadperweriya Gotinê

Li van axan dadperwerî ne li ber deriyê dadgehê, lê li ser sofreyê tê gerîn. Dema ku li gundekî neheqî çêdibe, ne dadwer lê gel diaxive. Hikumê gel gelek kurt e:

<poem> "Xwedê bi rastê re ye." </poem>

Ev ne tenê bawerî ye, lê prensîbek jiyanê ye. Gundî dizane ku rastî bi xwar kirin qasî cûtkirina axê zehmet e.

<poem> "Reş ne di binê spî de veşêt." </poem>

Her çiqas neheqî were veşartin jî, rojekê dikeve holê.

Sîya Qederê

Qeder di jiyana Kurdên Anatoliya Navîn de hem penaber e hem jî ceribandin. Gundî dizane ku baran carinan tê, carinan nayê; lê bê toxim avêtin, bereket jî nayê.

<poem> "Destê xwe bi serê Xwedê re bike." </poem>

Li vir qeder ne behaneya tembeliyê ye; têr û terê, xebat û hewldan pîroz dike.

Dadperwerî bi Zimanê Gel

Hin pêşgotin dîroka gundekî bi xwe re dibe:

<poem> "Rêya xwe qelew bike, ji gundê re nabe." </poem>

Ev pîvana civakî ya dadperweriyê ye. Dîsa:

<poem> "Ji dilê mezin re destê mezin tê." </poem>

Wateya wê ew e ku hêzdar divê dadperweriyê biparêze.

Bi dawî

Pêşgotinên Kurdên Anatoliya Navîn şehrezayiyekê tîne ku dema ku dadperweriyê digere, qederê jî jibîr nake. Ne teslîmbûna mutleq e, ne jî serhildana kor.

<poem> "Rastî avê ye, her derê tê." </poem>