Polatlı Kürtleri: Revizyonlar arasındaki fark

Orta Anadolu Kürtleri Kültürel Hafıza Arşivi sitesinden
Değişiklik özeti yok
k (Wiki taraması düzeltmesi (W-086) — patron onayıyla)
 
(Aynı kullanıcının aradaki diğer 3 değişikliği gösterilmiyor)
1. satır: 1. satır:
{{Tarih Serisi|dönem=VI}}
{{MakaleMeta
{{MakaleMeta
  |başlık=Polatlı Kürtleri
  |başlık=Polatlı Kürtleri
  |yazar=Dr. Hecibram Mikailî
  |yazar=Dr. Hecibram Mikailî
  |tarih=Belirtilmemiş
  |tarih=Newroz 1997
  |kaynak=Bîrnebûn
  |kaynak=Bîrnebûn 1, s. 5–6
  |bölge=Polatlı / Ankara
  |bölge=Polatlı / Ankara
  |tür=Yöre yazısı
  |tür=Yöre yazısı
}}
}}
<div style="border:1px solid #c8d3e0;border-radius:6px;background:#f6f9fc;padding:.5em .9em;margin:.5em 0 1em 0;font-size:.95em">'''Künye:''' Dr. Hecibram Mikailî, "Yörelerimizi Tanıyalım: Polatlı Kürtleri", ''Bîrnebûn'' 1, Newroz (Mart) 1997, s. 5–6. Aşağıdaki metin bu yazının tam metnidir; sayfa sonundaki bölümler kaynak notu, okuma düzeltmeleri ve değerlendirme içerir.<ref name="b1">Dr. Hecibram Mikailî, "Yörelerimizi Tanıyalım: Polatlı Kürtleri", ''Bîrnebûn'' 1, Newroz 1997 (Wetzlar), s. 5–6.</ref></div>


{{MakaleBaslangic
{{MakaleBaslangic
13. satır: 15. satır:
}}
}}


 
{{MakaleGovde
 
|metin=
= Giriş=
= Giriş =


Merhaba, Bîrnebûn’un sevgili, sabırlı, inançlı okurları...
Merhaba, Bîrnebûn’un sevgili, sabırlı, inançlı okurları...
64. satır: 66. satır:
gibi konuları içermelidir.
gibi konuları içermelidir.


== Tarihsel ve Sosyolojik Gözlemler==
== Tarihsel ve Sosyolojik Gözlemler ==


Coğrafik, tarihi ve kültürel olarak bir bütünlük arzeden Orta Anadolu Kürtleri cumhuriyet döneminde idari tedbirler ve dıştan gelen göçle farklı merkezlere bağlanarak bölünmeye çalışıldı.
Coğrafik, tarihi ve kültürel olarak bir bütünlük arzeden Orta Anadolu Kürtleri cumhuriyet döneminde idari tedbirler ve dıştan gelen göçle farklı merkezlere bağlanarak bölünmeye çalışıldı.
88. satır: 90. satır:
Bu durum gelecekte azalmayacak, tersine daha da güçlenerek devam edecektir.
Bu durum gelecekte azalmayacak, tersine daha da güçlenerek devam edecektir.


== Siyasal ve Kimlik Boyutu==
== Siyasal ve Kimlik Boyutu ==


Bunun ideolojik, politik nedenleri olmakla birlikte esasen globalleşmeyle ilgisi var.
Bunun ideolojik, politik nedenleri olmakla birlikte esasen globalleşmeyle ilgisi var.
112. satır: 114. satır:
Ama maalesef barışta en tabii hakları unutulmuş, inkâr edilmiş, yok edilmeye çalışılmıştır.
Ama maalesef barışta en tabii hakları unutulmuş, inkâr edilmiş, yok edilmeye çalışılmıştır.


== Sonuç Çağrısı==
== Sonuç Çağrısı ==


Bölge kültürünün korunması ve geliştirilmesi için bizleri tarihi görevler bekliyor.
Bölge kültürünün korunması ve geliştirilmesi için bizleri tarihi görevler bekliyor.
120. satır: 122. satır:
Haydi vazife başına!
Haydi vazife başına!


Rastgele!  
Rastgele!
 
---
 


''Not:'' Eskiden Tatar köyüydü. Erzurum’dan gelen Kürtlerce satın alındı. 40–50 hane.


(*Not: Eskiden Tatar köyüydü. Erzurum’dan gelen Kürtlerce satın alındı. 40–50 hane.*)
== Polatlı Kürt Köyleri Tablosu ==
== Polatlı Kürt Köyleri Tablosu


{| class="wikitable"
{| class="wikitable"
174. satır: 173. satır:
| Şıhahmetli || Qırpolu || Canbeg
| Şıhahmetli || Qırpolu || Canbeg
|}
|}
}}
== Kaynak notu ==
Bu sayfadaki metin, Almanya'da (Wetzlar) çıkan ''Bîrnebûn'' dergisinin Newroz 1997 tarihli ilk sayısında, "Yörelerimizi Tanıyalım" dizisinin ilk yazısı olarak basılmıştır.<ref name="b1" /> Yazar, dizide Orta Anadolu Kürt yerleşimlerini sırayla tanıtacağını ve en iyi bildiği yer olan Polatlı'dan başladığını söyler. Yazının ikinci sayfasında (s. 6) 21 satırlık bir köy tablosu ve tablonun altında bir dipnot vardır. Birinci sayfada "1950'li yıllarda Polatlı Kürtlerinin yayla yaşamından bir resim" altyazılı bir fotoğraf yer alır; altyazının dipnotu fotoğrafı İnler (Mikaila) köyünden bir aileye bağlar ("Mala Mehî Osikê – Mıkalla").<ref name="b1" /> Başlıktaki Kurmancî epigraf (''Merieyî nêzan, newêrake camêr dike'') baskıda standart imladan farklı yazılmıştır ve anlamı kesin çözülemedi.
=== Yazar ===
"Dr. Hecibram Mikailî" bir mahlastır. [[Fikret Yıldız]]'ın 2023 tarihli kitabındaki yazar tanıtımına göre Yıldız, 1997'den beri ''Bîrnebûn'' dergisinde "Dr. Mikaili mahlasıyla" yerel kültür ve tarih üzerine Türkçe ve Kürtçe yazılar yazmaktadır.<ref name="yildiz11">Fikret Yıldız, ''Osmanlı Arşiv Belgelerine Göre Ankara'da Bir Kürt Köyü: Mikaila / İnler Katrancı'', İstanbul: Seksek, 2023, s. 11 (yazar tanıtımı).</ref> Yıldız 1958'de Polatlı'ya bağlı İnler ([[Mikaila (İnler Katrancı)|Mikaila]]) köyünde doğmuş bir hekimdir. Yazının "memleketim olan Ankara Polatlı" ifadesi, "Dr." unvanı ve İnler'e ait fotoğraf bu bilgiyle uyumludur. Mahlastaki ''Hecibram'' (Hacıibrahim) adı, aynı kitapta İnler'in Hacıibrahimoğulları (''Bera Hecibrama'') kabilesinin adı olarak geçer.<ref>Yıldız 2023, s. 97–99.</ref> Bu nedenle yazarın Fikret Yıldız olması çok güçlü bir olasılıktır. {{Güvenilirlik|muhtemel}} Aynı sayıdaki ''Destana Qamîşê Qûl'' derlemesinde bu yazıya "M. Mikailî" diye atıf yapılması bir dizgi ya da aktarım farkıdır. Baskıdaki imza "Dr. Hecibram Mikailî"dir.<ref name="b1" />
== Köy tablosu: kaynağa göre okuma düzeltmeleri ==
Yukarıdaki tablo büyük ölçüde baskıyla uyumludur. Sayfa görüntüsüyle karşılaştırıldığında şu farklar görülür:<ref name="b1" />
{| class="wikitable"
! Satır !! Bu sayfadaki tablo !! Baskı (s. 6) !! Not
|-
| 1 || Kayabaşı – Şeyhbızeyni || Kayabaşı – Şeyhbizeyni || Yazım farkı
|-
| 3 || Sapanca – Koçika || Sapanca – Koçıka || Yazım farkı
|-
| 6 || İnler – Mîkaila – Mîkailî || İnler – Mikaîla – '''Mikaîlî-Millî''' || Aşiret hücresindeki "Millî" atlanmış
|-
| 8 || Hacımuslu || '''Hacımusul''' || Türkçe adın baskıdaki biçimi; Kürtçe ad hücresi baskıda da boş
|-
| 9 || Sınanlı || Sinanlı || Yazım farkı
|-
| 11 || Uzunbeyli – Uzunbe || Uzunbeyli – '''Uzunbeg''' || Kürtçe adın son harfi düşmüş
|-
| 14 || Hacıosmanoğlu – Hecosmama || Hacıosmanoğlu – '''Hecosmana''' || Dizgi farkı
|-
| 16 || Eski-Karsak – Zırka – Zırkî || Eski-Karsak – Zırka – '''Zırki (Zirkan)''' || Parantezli aşiret adı atlanmış
|-
| 17 || Karapınar – — – — || Karapınar'''*''' – (boş) – (boş) || Yıldız işareti atlanmış. Tablo altındaki "Eskiden Tatar köyüydü. Erzurum'dan gelen Kürtlerce toptan satın alındı. 40–50 hane" dipnotu yalnız '''Karapınar''' içindir
|-
| 19 || Micikoğlu – Micika || '''Mıcıkoğlu''' – '''Micixa''' || Baskıda ''x'' harfi açıkça okunuyor
|-
| 20 || Gülpınar – Musefa || Gülpınar '''(A. Z. Tüfekçioğlu)''' – Mısefa || Türkçe adın parantezli eki atlanmış
|}
Bu sayfadaki metinde baskıda bulunan iki pasaj yer almaz:
* Sakarya Savaşı ile ilgili paragrafta: "Hem malı hem de canıyla bu savaşta yerini almıştır."
* Taleplerin ikinci maddesinin devamı: bölge Kürtlerinin, nüfusları "birkaç yüz bin" olan "Kıbrıs, Batı Trakya, Bulgaristan ve Kerkük Türk'ü kadar" hakka sahip olması gerektiği.<ref name="b1" />
=== Tablonun dökümü ===
{| class="wikitable"
! Aşiret hücresi (tabloda yazıldığı gibi) !! Köy sayısı
|-
| Canbeg || 10
|-
| Rutan || 4
|-
| Canbeg-Terkanlı / Terkanlı-Canbeg || 2
|-
| Mikaîlî-Millî / Mikaîlî-Türk || 2
|-
| Şeyhbizeyni || 1
|-
| Zırki (Zirkan) || 1
|-
| (boş: Karapınar) || 1
|-
! Toplam !! 21
|}
Tek başına ya da birleşik olarak [[Canbegan|Canbeg]] adı 21 köyün 12'sinde geçer (H). Polatlı'nın Kürt köyleri bu tabloya göre ağırlıkla bir Canbeg yöresidir. Bunu Rutan köyleri (4) ve [[Mikailî Aşireti|Mikailî]] köyleri (2) izler.
== Kaynak eleştirisi ==
* '''Köy sayısı.''' Metin "toplam 95 köyden 20'si" der, tablo ise 21 satırdır (!). Fark büyük olasılıkla Karapınar'dan kaynaklanır. Dipnota göre Karapınar eskiden bir Tatar köyüydü ve sonradan Erzurum'dan gelen Kürtler köyü satın almıştı. Aşiret ve Kürtçe ad hücreleri bu yüzden boştur.<ref name="b1" /> {{Güvenilirlik|muhtemel}}
* '''Nüfus verileri.''' 1990 genel nüfus sayımında Polatlı ilçesinin toplam nüfusu 99.965'tir (şehir 60.158). "Nüfusu 100 bine yaklaşmış" ifadesi bu ilçe toplamına uyar. Haymana için verilen "5–6 bin" ise düşüktür: 1990'da Haymana ilçe merkezinin nüfusu 9.144, ilçe toplamı 55.527'dir (!).<ref name="nufus">Vikipedi, "Şablon:Türkiye ilçe nüfus/Ankara/Polatlı" ve "…/Haymana" (TÜİK 1990 genel nüfus sayımı verilerine dayanır), erişim 4 Ekim 2026.</ref> {{Güvenilirlik|muhtemel}}
* '''Seçmen tahmini.''' "32 bin seçmenin 12 bini Kürt" oranı %37,5 eder (H). Yazar buradan nüfusun "en az 1/3"ünün Kürt olduğu sonucuna varır ve resmî rakam olmadığını kendisi belirtir. 12 bin rakamının nasıl elde edildiği açıklanmaz. {{Güvenilirlik|hipotez}}
* '''Seçim tarihi.''' "Kasım '95 seçimleri" ifadesi hatalıdır. 1995 genel seçimi 24 Aralık 1995'te yapılmıştır (!). EBÖB, HADEP listelerinden seçime giren Emek, Barış ve Özgürlük Bloku'dur.<ref>"Seçimler, Blok, Türkiye Solu", ''Gelenek'' (gelenek.org), erişim 4 Ekim 2026 ("24 Aralık seçimlerinde … Emek, Barış, Özgürlük Bloku").</ref> {{Güvenilirlik|kesin}} Aynı sayıdaki Nuh Ateş ve Hacı Erdoğan yazıları da HADEP'in 24 Aralık 1995'teki oylarını ele alır.
* '''Hacı Kadir Özalp.''' Özalp 1963 yerel seçiminde Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi adayı olarak Polatlı belediye başkanı seçilmiş ve görevi iki dönem üst üste kazanmıştır.<ref>"Başkan Yakup Çelik tarihe geçti", ''İnternet Haber'', 31 Mart 2009; Vikipedi, "Polatlı" (belediye başkanları tablosu), erişim 4 Ekim 2026.</ref> {{Güvenilirlik|muhtemel}} Fikret Yıldız da Uzunbeyli'yi "bir Canbeg köyü" olarak anar ve Özalp'ı oralı gösterir.<ref>Yıldız 2023, s. 184.</ref> Merkeze ilk toplu Kürt göçünün onun döneminde olduğu ve yerleşenlerin Haymanalı Şêxbizinîler olduğu bilgisi için yazılı bir kaynak bulunamadı. Esentepe bugün Polatlı'nın merkez mahallelerinden biridir. {{Güvenilirlik|sözlü}}
* '''Dil ve mezhep.''' Kayabaşı'nın "Soraniceye yakın" [[Şêxbizinî]] ağzıyla konuştuğu, öteki köylerin Kurmancî konuştuğu bilgisi, aynı sayıdaki Hacı Erdoğan yazısıyla uyumludur (Şeyhbizeyni dışındaki bütün aşiretler Kurmancî konuşur). Derginin 3. sayısındaki Kurmancî bir makale de Şêxbizinî ağzını fiil çekimi ve ekli zamirler bakımından Soranîye, çoğul ekleri bakımından Erdelanî ve Lurî/Feylî ağızlarına yakın bulur. Makalenin Şêxbizinîlerin yaşadığı yerler listesinde Polatlı altında Kayabaşı (ve muhtemelen Yenimehmetli) sayılır.<ref name="lewendi">Mehmûd Lewendî [?], "Kurdên Şêxbizinî", ''Bîrnebûn'' 3, Payîz 1997, s. 77–80 (birnebun.eu'daki birnebunweb3.pdf; OCR metninden okundu, yazar adı OCR'de bozuk, dipnotlarda "M.L." kısaltması geçer; sayfa görüntüsüyle doğrulanmalı).</ref> Yenimehmetli'nin bu listede yer alması, 1997 tablosundaki "Rutan" atamasıyla çelişir (!). Liste OCR'den okunduğu için bu nokta görüntüyle doğrulanmalıdır. {{Güvenilirlik|muhtemel}} "Şafii de bulunurken" ifadesi muhtemelen Şafiî Şêxbizinîleri kasteder. Erdoğan da Şêxbizinîleri Şafiî olarak gösterir.
* '''Sakarya Savaşı.''' "Sakarya Savaşı'nın Doğu Cephesi Kürt köyleriydi" iddiası genel olarak doğrudur. Polatlı Belediyesi'nin tarihçesi, savaşın ilçenin Çekirdeksiz, İğciler, İnler ve Toydemir köyleri çevresinde yapıldığını yazar.<ref>Polatlı Belediyesi, "Tarihçe", polatli.bel.tr, erişim 4 Ekim 2026.</ref> Yıldız da Yunan ordusunun 1921'de İnler'e kadar geldiğini aktarır.<ref>Yıldız 2023, s. 198–200 (wikide: [[Mikaila (İnler Katrancı)]]).</ref> "Bu köylerden kaybı olmayan yoktur" genellemesi ise belgelenmemiştir. {{Güvenilirlik|muhtemel}}
* '''Göçmen iskânı.''' Kırım, Bulgaristan, Bosna, Yunanistan ve Orta Asya göçmenlerinin Kürt köylerine yerleştirildiği ve çoğunun 3–5 yıl içinde ayrıldığı bilgisi yazarın gözlemidir. Küçükhasan (Yunak) köyünün "Türkleştiği" örneği için başka bir kaynak bulunamadı. {{Güvenilirlik|sözlü}}
* '''"2 milyona yaklaşan" nüfus.''' Orta Anadolu Kürtleri için verilen bu sayı kaynaksızdır. Doğrulanamadı. {{Güvenilirlik|hipotez}}
== Wikideki köy sayfaları ve diğer kaynaklarla karşılaştırma ==
Tablodaki köylerin çoğunun wikide yalnızca adını veren kısa sayfaları vardır. Aşağıdaki karşılaştırma, ''Bîrnebûn'' tablosunu wikideki sayfalarla ve Fikret Yıldız'ın 2023 tarihli Mikaila kitabıyla karşılaştırır. Yıldız, Polatlı–Haymana köylerine ilişkin 1851 tarihli BOA aşiret defterini kullanır.<ref name="yildiz70">Yıldız 2023, s. 70–71 (1851 tarihli BOA aşiret defterinde Mikailî sayılan köyler).</ref>
{| class="wikitable sortable"
! Köy (Bîrnebûn) !! Kürtçe ad / aşiret (Bîrnebûn 1997) !! Wikideki sayfa !! Diğer kaynaklar !! Uyum
|-
| Kayabaşı || — / Şeyhbizeyni || [[Kayabaşı]] (yalnız ad) || — || Sayfanın Polatlı'daki Kayabaşı olduğu doğrulanmalı
|-
| Yenimehmetli || Ruta Nevalê / Rutan || [[Yenimehmetli]] (alternatif ad: Rûta Nevalê) || Yıldız: Ruta Newalê; 1851 defterinde Mikailli yazılmış, ama "aslen Rutan"<ref name="yildiz70" /> || Uyumlu
|-
| Sapanca || Koçıka / Rutan || Sayfa yok; [[Mikailî Aşireti]] sayfasında "Sapanca/Koçka" || Yıldız: Sanca = Sapanca (Koçka), 1851'de Mikailî köyleri arasında<ref name="yildiz70" /> || Ad uyumlu; aşiret farklı (Rutan / Mikailî kaydı)
|-
| Hacımusa || Hacî Musa / Canbeg || [[Hacımusa]] (yalnız ad) || — || —
|-
| Karabenli || Rute Gazê (Elkofoğlu) / Rutan || [[Karye-i Karabek]] || Yıldız: Karabey Kışlası/Karabegli = Elkofolu, Ruta Gaze; 1851 defterine göre Mikailîlerin çoğunlukta olduğu üç köyden biri<ref name="yildiz70" /> || '''Çelişki''': Bîrnebûn Rutan, Yıldız Mikailî (!)
|-
| İnler || Mikaîla / Mikaîlî-Millî || [[Mikaila (İnler Katrancı)]] || 1851'de Katrancı 86 hane (67 Mikailli, 19 Modanlı)<ref>Necmettin Aygün, "Cihanbeyli-Haymana Sahasındaki Konar-Göçer Toplulukların İdari, Sosyal ve İktisadi Yapıları (1827-1861)", ''Mütefekkir'' 6/12 (2019), s. 539–558; wikide [[Cihanbeyli-Haymana Konar-Göçerleri ve Yedi Aşiret Kaymakamlığı (1827–1861)]].</ref> || "Millî" eki köydeki Milli soy anlatısıyla uyumlu (sözlü)<ref>Yıldız 2023, s. 20.</ref>
|-
| Ilıca || İlce [?] / Mikaîlî-Türk || [[Ilıca]] (yalnız ad) || Yıldız: Cumhuriyet'ten sonra Karadeniz'den ve Gerede'den aileler yerleştirilmiş, Mikailî aileleri de var<ref>Yıldız 2023, s. 39.</ref> || Uyumlu (karma köy)
|-
| Hacımusul || — / Rutan || [[Hacımuslu]] (yalnız ad); [[Mikailî Aşireti]]: "Hacımuslu/Avdan" || Yıldız: Kürtçe adı Avda; 1851'de Mikailli yazılmış, aslen Rutan ve Zirkanlı<ref name="yildiz70" /> || Bîrnebûn'da Kürtçe ad (Avda) eksik
|-
| Sinanlı || Sîna ye Şuse / Canbeg || [[Sinanlı]] (yalnız ad) || Aynı sayıdaki ''Destana Qamîşê Qûl''da ''Sinayê Şuşê''; 1813 tarihli bir belgede "Sinalı" aşireti<ref>Yıldız 2023, s. 282 (BOA C.BLD 60/2959 belgesinin aktarımı: Haymanateynli, Şeyhbezenli, Tırkanlı, Mikailli, Atmanlı ve Sinalı aşiretlerinin İstanbul'a koyun sevkiyatı, 1229/1813).</ref> || Uyumlu
|-
| Kürttacir-Özyurt || Tecîra Kurmanca / Canbeg || [[Özyurt]] (yalnız ad) || Yıldız: Kürttaciri → Özyurt<ref>Yıldız 2023, s. 20.</ref> || Uyumlu
|-
| Uzunbeyli || Uzunbeg / Canbeg || [[Uzunbeyli]] (yalnız ad) || Yıldız: "bir Canbeg köyü"<ref>Yıldız 2023, s. 184.</ref> || Uyumlu
|-
| Yüzükbaşı || Yüzükbaş / Canbeg || [[Yüzükbaşı]] || 1851 iskân defterinde 56 hane reisi (Aygün 2019) || Uyumlu
|-
| Yeşilöz || Memela (Kokar) / Canbeg-Terkanlı || [[Yeşilöz]] (yalnız ad) || Yıldız: Kokar → Yeşilöz; kurucular Memela Çukuru'ndan; arşivlerde Memelan aşireti<ref>Yıldız 2023, s. 20 ve 42. Yıldız s. 117'de "Kokar/Yeşilyurt" yazar; bu kitabın kendi iç tutarsızlığıdır (!).</ref> || Ad uyumlu; Bîrnebûn Memelan'ı anmaz
|-
| Hacıosmanoğlu || Hecosmana / Canbeg || [[Hacıosmanoğlu]] (yalnız ad) || — || —
|-
| Y. Tüfekçioğlu || Tüfekçioğlu / Canbeg || [[Tüfekçioğlu]] (yalnız ad) || — || Sayfanın Yeni mi Eski mi Tüfekçioğlu olduğu belirsiz
|-
| Eski-Karsak || Zırka / Zırki (Zirkan) || [[Eskikarsak]] (yalnız ad); [[Mikailî Aşireti]]: "Kırsakallı/Zırkan" || Yıldız: Kırkırsaklı = Eskikarsaklı, Kürtçe Zırka; 1851'de Mikailli yazılmış<ref name="yildiz70" /> || Uyumlu
|-
| Karapınar || — / — || [[Karapınar]] (yalnız ad) || — || Sayfanın Polatlı'daki köy olduğu doğrulanmalı
|-
| Ada Toprakpınar || Toprakpınar / Canbeg || Sayfa yok || — || —
|-
| Mıcıkoğlu || Micixa / Canbeg || Sayfa yok || — || —
|-
| Gülpınar || Mısefa / Terkanlı-Canbeg || [[Gülpınar]] (yalnız ad) || — || Sayfanın Polatlı'daki köy olduğu doğrulanmalı
|-
| Şıhahmetli || Qirpolu / Canbeg || Sayfa yok || Yıldız: Qirpoli (Şihahmetli), Mikailîlerin evlilik kurduğu köylerden<ref>Yıldız 2023, s. 221.</ref> || Uyumlu
|}
'''Değerlendirme.''' Kürtçe köy adlarının neredeyse tamamı Yıldız'ın 2023 kitabındaki adlarla örtüşür. Bu iki kaynak bağımsız değildir, çünkü büyük olasılıkla aynı yazarın elinden çıkmıştır. Aşiret atamalarındaki fark daha önemlidir. 1997 tablosu Yenimehmetli, Sapanca, Karabenli ve Hacımusul'u '''Rutan''' köyü olarak gösterir. 1851 defteri ise bu köyleri '''Mikailli''' olarak kaydeder. Yıldız da sonradan bunu şöyle açıklar: Zirkî, Rutan ve Bazikî gibi aşiretler 1865'ten sonraki idari düzenlemede Mikaililere bağlandıkları için arşivde "Mikaili" görünür.<ref>Yıldız 2023, s. 32.</ref> Tablo, sözlü aşiret kimliğini, defter ise idari kaydı yansıtır. <small>(iç çelişki: bu açıklama 1865 öncesine ait 1851 defterindeki "Mikailli" kaydını açıklayamaz; K05 s. 32'deki ifade ve tarih kontrol edilmelidir)</small> Karabenli için iki kaynak birbiriyle çelişir. {{Güvenilirlik|arşiv}}
Tabloda [[Rişvan Aşireti|Rişvan]] (Reşvan) köyü yoktur. Polatlı'nın Kürt köyleri bu kaynağa göre Canbeg, Rutan, Mikailî, Terkanlı, Zirkan ve Şêxbizinî topluluklarına aittir. [[Têrikan|Terkanlı]]nın Rişvan'la ilişkisi için aynı sayıdaki Nuh Ateş tablosuna bakılabilir ([[Batı Kürtleri Gerçekliği ve Çözüm Perspektifleri]]).
== Ayrıca bakınız ==
* [[Haymana Kürtleri]]
* [[Mikailî Aşireti]]
* [[Mikaila (İnler Katrancı)]]
* [[Canbegan]]
* [[Şêxbizinî]]
* [[Batı Kürtleri Gerçekliği ve Çözüm Perspektifleri]] (aynı sayı)
* [[Cihanbeyli-Haymana Konar-Göçerleri ve Yedi Aşiret Kaymakamlığı (1827–1861)]]
* Derginin bütün yazıları: [[Bîrnebûn 1 (1997)]]
== Kaynakça ==
<references />


{{Navbox Orta Anadolu Kürtleri}}
{{Navbox Orta Anadolu Kürtleri}}
{{Navbox Orta Anadolu Kürtleri Tarihi}}


{{MakaleAlt|
{{MakaleAlt|
181. satır: 317. satır:
[[Kategori:Ankara]]
[[Kategori:Ankara]]
[[Kategori:Kürt toplumu]]
[[Kategori:Kürt toplumu]]
[[Kategori:Bîrnebûn]]
[[Kategori:Bîrnebûn 1 (1997)]]
[[Kategori:Polatlı]]
[[Kategori:Orta Anadolu'daki Kürt Köyleri]]
[[Kategori:Kürtçe Yer Adları]]
[[Kategori:Haymana Kürtleri]]
[[Kategori:Mikailî Aşireti]]
}}
}}

16.04, 18 Ekim 2026 itibarı ile sayfanın şu anki hâli

  Portal  

Polatlı Kürtleri
Yazar: Dr. Hecibram Mikailî
Tarih: Newroz 1997
Kaynak: Bîrnebûn 1, s. 5–6
Bölge: Polatlı / Ankara
Tür: Yöre yazısı


Künye: Dr. Hecibram Mikailî, "Yörelerimizi Tanıyalım: Polatlı Kürtleri", Bîrnebûn 1, Newroz (Mart) 1997, s. 5–6. Aşağıdaki metin bu yazının tam metnidir; sayfa sonundaki bölümler kaynak notu, okuma düzeltmeleri ve değerlendirme içerir.[1]

Merieyî nêzan, newêrake camêr dike.



Giriş

Merhaba, Bîrnebûn’un sevgili, sabırlı, inançlı okurları...

Ben Bîrnebûn’da mümkün olduğunca Orta Anadolu Kürt yerleşim birimlerini tanıtacağım. İlk sayıda memleketim olan Ankara Polatlı’dan başlıyorum. Yani en iyi tanıdığım bildiğim yerden.

Polatlı, Türk–Yunan Savaşı esnasında küçük ve önemsiz bir tren istasyonuydu. Tarihte bölgenin idare merkezi Haymana’ydı. Haymana aynı zamanda geleneksel olarak bölge Kürtlerinin merkezi durumundaydı. Osmanlılar buraya çoğu kez bölge Kürtlerinden yöneticiler atıyorlardı.

Bu gün Haymana 5–6 bin nüfuslu küçük bir ilçe olarak kalmışken, Polatlı; Ankara–Eskişehir asfaltı, tren yolu, topçu ve füze okulu ve sanayi bölgesi ilan edilmesi nedeni ile hızla gelişen bir merkezdir.

Nüfusu 100 bine yaklaşmış durumdadır.

Toplam 95 köyden 20’si Kürt köyüdür. Türk köylerinin önemli bir bölümü Cumhuriyet döneminde yerleştirilmiş göçmenlerden oluşur.

Kürt köylerinin hemen tamamı Polatlı’nın güneyinde bulunur. Son yıllarda ilçe merkezinde de Kürt nüfus artmaya başladı. Özellikle Haymana ve Yunak Kürtlerinden de göç alınmaktadır.

Kayabaşı köyü hariç diğer bütün köyler Kurmanci Kürtçesini konuşurlar. Kayabaşı ise Sorani’ye yakın Şeyhbızeyni (Şexbızûnî) ağzı ile konuşur.

Şafii de bulunurken nüfusun tamamına yakını Sünni ve Hanefidir.

Polatlı merkeze ilk toplu Kürt göçü, Kürt kökenli olan ilçe belediye başkanı rahmetli sayın Hacı Kadir Özalp zamanında olmuştur. Hacı Kadir Özalp, Uzunbeyli köyünün sayılı ailelerindendi. 1996 başlarında vefat etti. Allah toprağını bol etsin.

Yerleştirilenler Haymana’nın Şeyhbızeyni (Şexbızûnî) Kürtleriydi. Oturdukları mahalleye Esentepe adı verildi.

Halen Polatlı merkezde toplam 32 bin seçmenin 12 binin Kürt olduğu anlaşılırsa, nüfusun en az 1/3’ünün Kürt olduğu varsayılabilir. (Burada resmi rakam maalesef veremiyoruz.)

Bu sayıda size Polatlı’nın Kürt köylerinin Kürtçe isimlerini, mensup oldukları aşireti ve değiştirilmiş Türkçe isimlerini bir tabela ile vereceğiz.

İleriki sayılarda da tek tek köylerin yapısını analiz etmek istiyoruz.

Burada siz değerli Bîrnebûn okurlarından çok önemli bir beklentim var. Lütfen köylerinizle ilgili tüm bilgileri bize yazılı olarak ulaştırınız.

Bu bilgiler;

  • köyün Kürtçe adı
  • nüfusu
  • hangi aşiretten olduğu
  • geldiği tahmin edilen yöre ve tarih
  • en çok ilişkide olduğu aşiret
  • inanç biçimi
  • konuştuğu şive ve lehçe
  • köyün kurucu aileleri
  • sonradan aldığı göç
  • verdiği göç
  • yüksek okulda okuyan veya bitirmişlerin sayısı
  • Kürtçe konuşma oranı

gibi konuları içermelidir.

Tarihsel ve Sosyolojik Gözlemler

Coğrafik, tarihi ve kültürel olarak bir bütünlük arzeden Orta Anadolu Kürtleri cumhuriyet döneminde idari tedbirler ve dıştan gelen göçle farklı merkezlere bağlanarak bölünmeye çalışıldı.

Polatlı’ya, Cihanbeyli’ye bağlı köylerin çoğunun Cumhuriyet öncesinde Haymana’ya bağlı olduğu gerçeği buna somut bir örnek olarak verilebilir.

Kırım, Bulgaristan, Bosna, Yunanistan ve Orta Asya’dan gelen göçmenlerle, etnik yapı değiştirilmeye çalışıldı.

Gelenler Kürt köylerine yerleştirildikleri gibi Devletçe çok iyi desteklenen köylerde kuruldu.

Bütün bunlara rağmen 75 yıldır varılmak istenen sonuç; hiçte istenildiği gibi olmadı. Kürt köylerine yerleştirilenler 3–5 yıl sonra köyleri terk ettiler.

Kalanlar da Kürtçe öğrenip uyum sağladılar. İstisnalar tabii ki oldu fakat pek az.

Örnek vermek gerekirse; Konya’nın Yunak ilçesine bağlı Küçükhasan köyü Türkleşti. Bunlar Canbeg Kürtleriydi.

Son on yılda TV’nin, dışa açılmanın, şehirleşmenin getirdiği etkiyle Türkçe’nin köylerdeki etkisi hayli arttı.

Ama buna paralel olarak Kürt kimliğini sahiplenmede kuvvetlendi.

Kasım ‘95 seçimlerinde EBOB adına HADEP’e verilen oylar Kürt kimliğine sahip çıkmanın somut bir göstergesiydi.

Bu durum gelecekte azalmayacak, tersine daha da güçlenerek devam edecektir.

Siyasal ve Kimlik Boyutu

Bunun ideolojik, politik nedenleri olmakla birlikte esasen globalleşmeyle ilgisi var.

Dünya küçüldü. Orta Anadolulu Kürt, İranlı, Iraklı, Suriyeli, Diyarbakırlı, Kazakistanlı, Horasanlı Kürtle tanıştı.

Zaten nesiller boyunca “Ben kimim? Nereden geldim? Hangi aşirettenim?” sorgulaması yapılıyordu. Şimdi bunun yanıtını buldular.

Bîrnebûn da işte bunun yazıya dökülmüş belgesidir.

El ve güç birliği ile tarihe önemli eserler bırakabiliriz.

Bölge Kürdü artık şunu sorgulayabiliyor, talep ediyor, istiyor:

  • Türkçenin yanısıra Kürtçe’yle de temel eğitim
  • Bölgenin kalıcı unsuru olduğunu
  • 2 milyona yaklaşan nüfusu ile güçlü ekonomik, sosyal ve kültürel yapısı ile hak sahibi olması gerektiğini

Bu Cumhuriyet’in kurulmasında yukarıda bahsedilen unsurlarla karşılaştırılamayacak kadar emeği olduğunu da biliyor.

Sakarya Savaşı’nın Doğu Cephesi Kürt köyleriydi. Bu köylerden kaybı olmayan yoktur.

Ama maalesef barışta en tabii hakları unutulmuş, inkâr edilmiş, yok edilmeye çalışılmıştır.

Sonuç Çağrısı

Bölge kültürünün korunması ve geliştirilmesi için bizleri tarihi görevler bekliyor.

Önümüzdeki yüz yıllardır biriktirdiğimiz, ihmal ettiğimiz bir iş var. Ve bunu bizden başka yapacak kimse yok.

Haydi vazife başına!

Rastgele!

Not: Eskiden Tatar köyüydü. Erzurum’dan gelen Kürtlerce satın alındı. 40–50 hane.

Polatlı Kürt Köyleri Tablosu

{


Kaynak notu

Bu sayfadaki metin, Almanya'da (Wetzlar) çıkan Bîrnebûn dergisinin Newroz 1997 tarihli ilk sayısında, "Yörelerimizi Tanıyalım" dizisinin ilk yazısı olarak basılmıştır.[1] Yazar, dizide Orta Anadolu Kürt yerleşimlerini sırayla tanıtacağını ve en iyi bildiği yer olan Polatlı'dan başladığını söyler. Yazının ikinci sayfasında (s. 6) 21 satırlık bir köy tablosu ve tablonun altında bir dipnot vardır. Birinci sayfada "1950'li yıllarda Polatlı Kürtlerinin yayla yaşamından bir resim" altyazılı bir fotoğraf yer alır; altyazının dipnotu fotoğrafı İnler (Mikaila) köyünden bir aileye bağlar ("Mala Mehî Osikê – Mıkalla").[1] Başlıktaki Kurmancî epigraf (Merieyî nêzan, newêrake camêr dike) baskıda standart imladan farklı yazılmıştır ve anlamı kesin çözülemedi.

Yazar

"Dr. Hecibram Mikailî" bir mahlastır. Fikret Yıldız'ın 2023 tarihli kitabındaki yazar tanıtımına göre Yıldız, 1997'den beri Bîrnebûn dergisinde "Dr. Mikaili mahlasıyla" yerel kültür ve tarih üzerine Türkçe ve Kürtçe yazılar yazmaktadır.[2] Yıldız 1958'de Polatlı'ya bağlı İnler (Mikaila) köyünde doğmuş bir hekimdir. Yazının "memleketim olan Ankara Polatlı" ifadesi, "Dr." unvanı ve İnler'e ait fotoğraf bu bilgiyle uyumludur. Mahlastaki Hecibram (Hacıibrahim) adı, aynı kitapta İnler'in Hacıibrahimoğulları (Bera Hecibrama) kabilesinin adı olarak geçer.[3] Bu nedenle yazarın Fikret Yıldız olması çok güçlü bir olasılıktır. Muhtemel Aynı sayıdaki Destana Qamîşê Qûl derlemesinde bu yazıya "M. Mikailî" diye atıf yapılması bir dizgi ya da aktarım farkıdır. Baskıdaki imza "Dr. Hecibram Mikailî"dir.[1]

Köy tablosu: kaynağa göre okuma düzeltmeleri

Yukarıdaki tablo büyük ölçüde baskıyla uyumludur. Sayfa görüntüsüyle karşılaştırıldığında şu farklar görülür:[1]

Satır Bu sayfadaki tablo Baskı (s. 6) Not
1 Kayabaşı – Şeyhbızeyni Kayabaşı – Şeyhbizeyni Yazım farkı
3 Sapanca – Koçika Sapanca – Koçıka Yazım farkı
6 İnler – Mîkaila – Mîkailî İnler – Mikaîla – Mikaîlî-Millî Aşiret hücresindeki "Millî" atlanmış
8 Hacımuslu Hacımusul Türkçe adın baskıdaki biçimi; Kürtçe ad hücresi baskıda da boş
9 Sınanlı Sinanlı Yazım farkı
11 Uzunbeyli – Uzunbe Uzunbeyli – Uzunbeg Kürtçe adın son harfi düşmüş
14 Hacıosmanoğlu – Hecosmama Hacıosmanoğlu – Hecosmana Dizgi farkı
16 Eski-Karsak – Zırka – Zırkî Eski-Karsak – Zırka – Zırki (Zirkan) Parantezli aşiret adı atlanmış
17 Karapınar – — – — Karapınar* – (boş) – (boş) Yıldız işareti atlanmış. Tablo altındaki "Eskiden Tatar köyüydü. Erzurum'dan gelen Kürtlerce toptan satın alındı. 40–50 hane" dipnotu yalnız Karapınar içindir
19 Micikoğlu – Micika Mıcıkoğlu – Micixa Baskıda x harfi açıkça okunuyor
20 Gülpınar – Musefa Gülpınar (A. Z. Tüfekçioğlu) – Mısefa Türkçe adın parantezli eki atlanmış

Bu sayfadaki metinde baskıda bulunan iki pasaj yer almaz:

  • Sakarya Savaşı ile ilgili paragrafta: "Hem malı hem de canıyla bu savaşta yerini almıştır."
  • Taleplerin ikinci maddesinin devamı: bölge Kürtlerinin, nüfusları "birkaç yüz bin" olan "Kıbrıs, Batı Trakya, Bulgaristan ve Kerkük Türk'ü kadar" hakka sahip olması gerektiği.[1]

Tablonun dökümü

Aşiret hücresi (tabloda yazıldığı gibi) Köy sayısı
Canbeg 10
Rutan 4
Canbeg-Terkanlı / Terkanlı-Canbeg 2
Mikaîlî-Millî / Mikaîlî-Türk 2
Şeyhbizeyni 1
Zırki (Zirkan) 1
(boş: Karapınar) 1
Toplam 21

Tek başına ya da birleşik olarak Canbeg adı 21 köyün 12'sinde geçer (H). Polatlı'nın Kürt köyleri bu tabloya göre ağırlıkla bir Canbeg yöresidir. Bunu Rutan köyleri (4) ve Mikailî köyleri (2) izler.

Kaynak eleştirisi

  • Köy sayısı. Metin "toplam 95 köyden 20'si" der, tablo ise 21 satırdır (!). Fark büyük olasılıkla Karapınar'dan kaynaklanır. Dipnota göre Karapınar eskiden bir Tatar köyüydü ve sonradan Erzurum'dan gelen Kürtler köyü satın almıştı. Aşiret ve Kürtçe ad hücreleri bu yüzden boştur.[1] Muhtemel
  • Nüfus verileri. 1990 genel nüfus sayımında Polatlı ilçesinin toplam nüfusu 99.965'tir (şehir 60.158). "Nüfusu 100 bine yaklaşmış" ifadesi bu ilçe toplamına uyar. Haymana için verilen "5–6 bin" ise düşüktür: 1990'da Haymana ilçe merkezinin nüfusu 9.144, ilçe toplamı 55.527'dir (!).[4] Muhtemel
  • Seçmen tahmini. "32 bin seçmenin 12 bini Kürt" oranı %37,5 eder (H). Yazar buradan nüfusun "en az 1/3"ünün Kürt olduğu sonucuna varır ve resmî rakam olmadığını kendisi belirtir. 12 bin rakamının nasıl elde edildiği açıklanmaz. Hipotez
  • Seçim tarihi. "Kasım '95 seçimleri" ifadesi hatalıdır. 1995 genel seçimi 24 Aralık 1995'te yapılmıştır (!). EBÖB, HADEP listelerinden seçime giren Emek, Barış ve Özgürlük Bloku'dur.[5] Kesin Aynı sayıdaki Nuh Ateş ve Hacı Erdoğan yazıları da HADEP'in 24 Aralık 1995'teki oylarını ele alır.
  • Hacı Kadir Özalp. Özalp 1963 yerel seçiminde Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi adayı olarak Polatlı belediye başkanı seçilmiş ve görevi iki dönem üst üste kazanmıştır.[6] Muhtemel Fikret Yıldız da Uzunbeyli'yi "bir Canbeg köyü" olarak anar ve Özalp'ı oralı gösterir.[7] Merkeze ilk toplu Kürt göçünün onun döneminde olduğu ve yerleşenlerin Haymanalı Şêxbizinîler olduğu bilgisi için yazılı bir kaynak bulunamadı. Esentepe bugün Polatlı'nın merkez mahallelerinden biridir. Sözlü rivayet
  • Dil ve mezhep. Kayabaşı'nın "Soraniceye yakın" Şêxbizinî ağzıyla konuştuğu, öteki köylerin Kurmancî konuştuğu bilgisi, aynı sayıdaki Hacı Erdoğan yazısıyla uyumludur (Şeyhbizeyni dışındaki bütün aşiretler Kurmancî konuşur). Derginin 3. sayısındaki Kurmancî bir makale de Şêxbizinî ağzını fiil çekimi ve ekli zamirler bakımından Soranîye, çoğul ekleri bakımından Erdelanî ve Lurî/Feylî ağızlarına yakın bulur. Makalenin Şêxbizinîlerin yaşadığı yerler listesinde Polatlı altında Kayabaşı (ve muhtemelen Yenimehmetli) sayılır.[8] Yenimehmetli'nin bu listede yer alması, 1997 tablosundaki "Rutan" atamasıyla çelişir (!). Liste OCR'den okunduğu için bu nokta görüntüyle doğrulanmalıdır. Muhtemel "Şafii de bulunurken" ifadesi muhtemelen Şafiî Şêxbizinîleri kasteder. Erdoğan da Şêxbizinîleri Şafiî olarak gösterir.
  • Sakarya Savaşı. "Sakarya Savaşı'nın Doğu Cephesi Kürt köyleriydi" iddiası genel olarak doğrudur. Polatlı Belediyesi'nin tarihçesi, savaşın ilçenin Çekirdeksiz, İğciler, İnler ve Toydemir köyleri çevresinde yapıldığını yazar.[9] Yıldız da Yunan ordusunun 1921'de İnler'e kadar geldiğini aktarır.[10] "Bu köylerden kaybı olmayan yoktur" genellemesi ise belgelenmemiştir. Muhtemel
  • Göçmen iskânı. Kırım, Bulgaristan, Bosna, Yunanistan ve Orta Asya göçmenlerinin Kürt köylerine yerleştirildiği ve çoğunun 3–5 yıl içinde ayrıldığı bilgisi yazarın gözlemidir. Küçükhasan (Yunak) köyünün "Türkleştiği" örneği için başka bir kaynak bulunamadı. Sözlü rivayet
  • "2 milyona yaklaşan" nüfus. Orta Anadolu Kürtleri için verilen bu sayı kaynaksızdır. Doğrulanamadı. Hipotez

Wikideki köy sayfaları ve diğer kaynaklarla karşılaştırma

Tablodaki köylerin çoğunun wikide yalnızca adını veren kısa sayfaları vardır. Aşağıdaki karşılaştırma, Bîrnebûn tablosunu wikideki sayfalarla ve Fikret Yıldız'ın 2023 tarihli Mikaila kitabıyla karşılaştırır. Yıldız, Polatlı–Haymana köylerine ilişkin 1851 tarihli BOA aşiret defterini kullanır.[11]

Köy (Bîrnebûn) Kürtçe ad / aşiret (Bîrnebûn 1997) Wikideki sayfa Diğer kaynaklar Uyum
Kayabaşı — / Şeyhbizeyni Kayabaşı (yalnız ad) — Sayfanın Polatlı'daki Kayabaşı olduğu doğrulanmalı
Yenimehmetli Ruta Nevalê / Rutan Yenimehmetli (alternatif ad: Rûta Nevalê) Yıldız: Ruta Newalê; 1851 defterinde Mikailli yazılmış, ama "aslen Rutan"[11] Uyumlu
Sapanca Koçıka / Rutan Sayfa yok; Mikailî Aşireti sayfasında "Sapanca/Koçka" Yıldız: Sanca = Sapanca (Koçka), 1851'de Mikailî köyleri arasında[11] Ad uyumlu; aşiret farklı (Rutan / Mikailî kaydı)
Hacımusa Hacî Musa / Canbeg Hacımusa (yalnız ad) — —
Karabenli Rute Gazê (Elkofoğlu) / Rutan Karye-i Karabek Yıldız: Karabey Kışlası/Karabegli = Elkofolu, Ruta Gaze; 1851 defterine göre Mikailîlerin çoğunlukta olduğu üç köyden biri[11] Çelişki: Bîrnebûn Rutan, Yıldız Mikailî (!)
İnler Mikaîla / Mikaîlî-Millî Mikaila (İnler Katrancı) 1851'de Katrancı 86 hane (67 Mikailli, 19 Modanlı)[12] "Millî" eki köydeki Milli soy anlatısıyla uyumlu (sözlü)[13]
Ilıca İlce [?] / Mikaîlî-Türk Ilıca (yalnız ad) Yıldız: Cumhuriyet'ten sonra Karadeniz'den ve Gerede'den aileler yerleştirilmiş, Mikailî aileleri de var[14] Uyumlu (karma köy)
Hacımusul — / Rutan Hacımuslu (yalnız ad); Mikailî Aşireti: "Hacımuslu/Avdan" Yıldız: Kürtçe adı Avda; 1851'de Mikailli yazılmış, aslen Rutan ve Zirkanlı[11] Bîrnebûn'da Kürtçe ad (Avda) eksik
Sinanlı Sîna ye Şuse / Canbeg Sinanlı (yalnız ad) Aynı sayıdaki Destana Qamîşê Qûlda Sinayê Şuşê; 1813 tarihli bir belgede "Sinalı" aşireti[15] Uyumlu
Kürttacir-Özyurt Tecîra Kurmanca / Canbeg Özyurt (yalnız ad) Yıldız: Kürttaciri → Özyurt[16] Uyumlu
Uzunbeyli Uzunbeg / Canbeg Uzunbeyli (yalnız ad) Yıldız: "bir Canbeg köyü"[17] Uyumlu
Yüzükbaşı Yüzükbaş / Canbeg Yüzükbaşı 1851 iskân defterinde 56 hane reisi (Aygün 2019) Uyumlu
Yeşilöz Memela (Kokar) / Canbeg-Terkanlı Yeşilöz (yalnız ad) Yıldız: Kokar → Yeşilöz; kurucular Memela Çukuru'ndan; arşivlerde Memelan aşireti[18] Ad uyumlu; Bîrnebûn Memelan'ı anmaz
Hacıosmanoğlu Hecosmana / Canbeg Hacıosmanoğlu (yalnız ad) — —
Y. Tüfekçioğlu Tüfekçioğlu / Canbeg Tüfekçioğlu (yalnız ad) — Sayfanın Yeni mi Eski mi Tüfekçioğlu olduğu belirsiz
Eski-Karsak Zırka / Zırki (Zirkan) Eskikarsak (yalnız ad); Mikailî Aşireti: "Kırsakallı/Zırkan" Yıldız: Kırkırsaklı = Eskikarsaklı, Kürtçe Zırka; 1851'de Mikailli yazılmış[11] Uyumlu
Karapınar — / — Karapınar (yalnız ad) — Sayfanın Polatlı'daki köy olduğu doğrulanmalı
Ada Toprakpınar Toprakpınar / Canbeg Sayfa yok — —
Mıcıkoğlu Micixa / Canbeg Sayfa yok — —
Gülpınar Mısefa / Terkanlı-Canbeg Gülpınar (yalnız ad) — Sayfanın Polatlı'daki köy olduğu doğrulanmalı
Şıhahmetli Qirpolu / Canbeg Sayfa yok Yıldız: Qirpoli (Şihahmetli), Mikailîlerin evlilik kurduğu köylerden[19] Uyumlu

Değerlendirme. Kürtçe köy adlarının neredeyse tamamı Yıldız'ın 2023 kitabındaki adlarla örtüşür. Bu iki kaynak bağımsız değildir, çünkü büyük olasılıkla aynı yazarın elinden çıkmıştır. Aşiret atamalarındaki fark daha önemlidir. 1997 tablosu Yenimehmetli, Sapanca, Karabenli ve Hacımusul'u Rutan köyü olarak gösterir. 1851 defteri ise bu köyleri Mikailli olarak kaydeder. Yıldız da sonradan bunu şöyle açıklar: Zirkî, Rutan ve Bazikî gibi aşiretler 1865'ten sonraki idari düzenlemede Mikaililere bağlandıkları için arşivde "Mikaili" görünür.[20] Tablo, sözlü aşiret kimliğini, defter ise idari kaydı yansıtır. (iç çelişki: bu açıklama 1865 öncesine ait 1851 defterindeki "Mikailli" kaydını açıklayamaz; K05 s. 32'deki ifade ve tarih kontrol edilmelidir) Karabenli için iki kaynak birbiriyle çelişir. Arşivle doğrulanmalı

Tabloda Rişvan (Reşvan) köyü yoktur. Polatlı'nın Kürt köyleri bu kaynağa göre Canbeg, Rutan, Mikailî, Terkanlı, Zirkan ve Şêxbizinî topluluklarına aittir. Terkanlının Rişvan'la ilişkisi için aynı sayıdaki Nuh Ateş tablosuna bakılabilir (Batı Kürtleri Gerçekliği ve Çözüm Perspektifleri).

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 Dr. Hecibram Mikailî, "Yörelerimizi Tanıyalım: Polatlı Kürtleri", Bîrnebûn 1, Newroz 1997 (Wetzlar), s. 5–6.
  2. ↑ Fikret Yıldız, Osmanlı Arşiv Belgelerine Göre Ankara'da Bir Kürt Köyü: Mikaila / İnler Katrancı, İstanbul: Seksek, 2023, s. 11 (yazar tanıtımı).
  3. ↑ Yıldız 2023, s. 97–99.
  4. ↑ Vikipedi, "Şablon:Türkiye ilçe nüfus/Ankara/Polatlı" ve "…/Haymana" (TÜİK 1990 genel nüfus sayımı verilerine dayanır), erişim 4 Ekim 2026.
  5. ↑ "Seçimler, Blok, Türkiye Solu", Gelenek (gelenek.org), erişim 4 Ekim 2026 ("24 Aralık seçimlerinde … Emek, Barış, Özgürlük Bloku").
  6. ↑ "Başkan Yakup Çelik tarihe geçti", İnternet Haber, 31 Mart 2009; Vikipedi, "Polatlı" (belediye başkanları tablosu), erişim 4 Ekim 2026.
  7. ↑ Yıldız 2023, s. 184.
  8. ↑ Mehmûd Lewendî [?], "Kurdên Şêxbizinî", Bîrnebûn 3, Payîz 1997, s. 77–80 (birnebun.eu'daki birnebunweb3.pdf; OCR metninden okundu, yazar adı OCR'de bozuk, dipnotlarda "M.L." kısaltması geçer; sayfa görüntüsüyle doğrulanmalı).
  9. ↑ Polatlı Belediyesi, "Tarihçe", polatli.bel.tr, erişim 4 Ekim 2026.
  10. ↑ Yıldız 2023, s. 198–200 (wikide: Mikaila (İnler Katrancı)).
  11. ↑ 11,0 11,1 11,2 11,3 11,4 11,5 Yıldız 2023, s. 70–71 (1851 tarihli BOA aşiret defterinde Mikailî sayılan köyler).
  12. ↑ Necmettin Aygün, "Cihanbeyli-Haymana Sahasındaki Konar-Göçer Toplulukların İdari, Sosyal ve İktisadi Yapıları (1827-1861)", Mütefekkir 6/12 (2019), s. 539–558; wikide Cihanbeyli-Haymana Konar-Göçerleri ve Yedi Aşiret Kaymakamlığı (1827–1861).
  13. ↑ Yıldız 2023, s. 20.
  14. ↑ Yıldız 2023, s. 39.
  15. ↑ Yıldız 2023, s. 282 (BOA C.BLD 60/2959 belgesinin aktarımı: Haymanateynli, Şeyhbezenli, Tırkanlı, Mikailli, Atmanlı ve Sinalı aşiretlerinin İstanbul'a koyun sevkiyatı, 1229/1813).
  16. ↑ Yıldız 2023, s. 20.
  17. ↑ Yıldız 2023, s. 184.
  18. ↑ Yıldız 2023, s. 20 ve 42. Yıldız s. 117'de "Kokar/Yeşilyurt" yazar; bu kitabın kendi iç tutarsızlığıdır (!).
  19. ↑ Yıldız 2023, s. 221.
  20. ↑ Yıldız 2023, s. 32.


"https://wiki.greenanatolia.org/index.php?title=Polatlı_Kürtleri&oldid=35532" sayfasından alınmıştır