BOA'ya Göre Köydeki Aile ve Kabileler: Revizyonlar arasındaki fark
(mikaila_katranci.pdf temelinde sayfa oluşturuldu ve navbox eklendi) |
k (Wiki taraması düzeltmesi (W-065) — patron onayıyla) |
||
| (Aynı kullanıcının aradaki bir diğer değişikliği gösterilmiyor) | |||
| 13. satır: | 13. satır: | ||
== Kaynakta geçen bilgiler == | == Kaynakta geçen bilgiler == | ||
1851 defterinde 68 hane reisinin kaydedildiği, ayrıca bazı ailelerin Adapazarı, Kırkağaç, Eskişehir ve Çarşamba taraflarına ''nakl-i hane'' edildiğinin belirtildiği aktarılır. Belgede koyun ve deve çobanlığı, serbanlık, çerçilik, celeb tüccarlığı ve rençberlik gibi uğraşlar öne çıkar. Kaynak aynı zamanda Şemdin oğulları gibi bazı büyük kolların günümüzde hangi ailelere karşılık geldiğinin tam çözülemediğini, buna karşılık sözlü bilgilerle bazı kabile ve aile adlarının sürdürülebildiğini belirtir.<ref>''Ankara'da Bir Kürt Köyü: Mikaila/İnler Katrancı'', "BOA'ya Göre Köydeki Aile ve Kabileler" ve "Büyüklerimizin Bilgilerine Göre Köydeki Kabile ve Aileler (Ber ve Malbatlar)" bölümleri.</ref> | 1851 defterinde 68 hane reisinin kaydedildiği (Yıldız'ın okuması; Aygün ve Doğan aynı köy için 67 satır okur), ayrıca bazı ailelerin Adapazarı, Kırkağaç, Eskişehir ve Çarşamba taraflarına ''nakl-i hane'' edildiğinin belirtildiği aktarılır. Belgede koyun ve deve çobanlığı, serbanlık, çerçilik, celeb tüccarlığı ve rençberlik gibi uğraşlar öne çıkar. Kaynak aynı zamanda Şemdin oğulları gibi bazı büyük kolların günümüzde hangi ailelere karşılık geldiğinin tam çözülemediğini, buna karşılık sözlü bilgilerle bazı kabile ve aile adlarının sürdürülebildiğini belirtir.<ref>''Ankara'da Bir Kürt Köyü: Mikaila/İnler Katrancı'', "BOA'ya Göre Köydeki Aile ve Kabileler" ve "Büyüklerimizin Bilgilerine Göre Köydeki Kabile ve Aileler (Ber ve Malbatlar)" bölümleri.</ref> | ||
== Değerlendirme == | == Değerlendirme == | ||
| 26. satır: | 26. satır: | ||
* [[Karye-i Karabek]] | * [[Karye-i Karabek]] | ||
* [[Osmanlı Arşiv Belgelerinde Mikailî Aşireti]] | * [[Osmanlı Arşiv Belgelerinde Mikailî Aşireti]] | ||
<small>Düzeltme (18.10.2026): 1851 Katrancı hane sayısı için iki okuma vardır: Yıldız 68, Aygün 2021 ve Doğan 2019 67. Nakil notundaki "sene 61" ifadesi H. 1261 (1845) yılı olarak okunmalıdır, "61 hane" değil.</small> | |||
== Kaynakça == | == Kaynakça == | ||
* Bu madde, ''Ankara'da Bir Kürt Köyü: Mikaila/İnler Katrancı'' adlı eserde yer alan bilgiler esas alınarak hazırlanmıştır. | * Bu madde, ''Ankara'da Bir Kürt Köyü: Mikaila/İnler Katrancı'' adlı eserde yer alan bilgiler esas alınarak hazırlanmıştır. | ||
* PDF’de aktarılan bölüm(ler): BOA'ya Göre Köydeki Aile ve Kabileler; Büyüklerimizin Bilgilerine Göre Köydeki Kabile ve Aileler (Ber ve Malbatlar). | * PDF’de aktarılan bölüm(ler): BOA'ya Göre Köydeki Aile ve Kabileler; Büyüklerimizin Bilgilerine Göre Köydeki Kabile ve Aileler (Ber ve Malbatlar). | ||
== Galeri == | |||
Bu galeride yer alan görseller, ''Ankara'da Bir Kürt Köyü: Mikaila/İnler Katrancı'' adlı eserden, kullanıcı tarafından açık izin verildiği belirtilerek ve kaynak gösterilerek eklenmiştir. | |||
<gallery mode="packed" heights="220"> | |||
Dosya:Mikaila_BOAya_Gore_Koydeki_Aile_ve_Kabileler_pdf_s70_o317_054.png|PDF s. 70 | |||
</gallery> | |||
{{Navbox Mikailîler ve Haymana Kürtleri}} | {{Navbox Mikailîler ve Haymana Kürtleri}} | ||
15.59, 18 Ekim 2026 itibarı ile sayfanın şu anki hâli
BOA'ya Göre Köydeki Aile ve Kabileler
BOA'ya Göre Köydeki Aile ve Kabileler, eldeki kaynakta 1851 tarihli Osmanlı aşiret defteri ile köy büyüklerinden derlenen sözlü ve ailevi bilgileri birlikte kullanarak İnler Katrancı çevresindeki aile ve kabile yapısını özetlemektedir.[1]
Giriş
Kaynağa göre 27.08.1267 (1851) tarihli 3525 sayılı Aşiret Müslim defteri, Ankara, Haymana ve Akşehir’e bağlı Kürt köylerinin nüfus yapısı ile ekonomik meşguliyetlerini kayda geçirmiştir. Defterde yalnız erkekler, hane reisleri, meslekler ve mal varlığı unsurları yer almakta; kadınlar ve çocuklar kayda alınmamaktadır.
Tarihsel arka plan
Metinde, Mikailî sayılan altı köy arasında özellikle Katrancı, Timürözü ve Karabenli’nin çoğunlukla Mikailli nüfusu barındırdığı belirtilir. Yenimehmedli, Hacı Musli ve Kırkırsaklı gibi başka köylerin ise aşiret olarak Rutan ve Zırkanlı kökenli olmakla birlikte kayıtlarda Mikailli başlığı altında geçtiği ifade edilir. Bu durum, arşiv kayıtlarıyla yerel aidiyetlerin her zaman birebir örtüşmediğini göstermektedir.
Toplumsal / kültürel / idarî bağlam
Kaynakta köy yapısı hem arşiv dili hem de yerel kavramlarla açıklanır. Buna göre ber kabile, mal aile, malbat ise aile kümesini ifade eder; iki veya daha fazla ber bir araya gelerek êl yani aşireti oluşturur. Soyadı kanunu sonrasında yeni soyadları alınmış olsa da eski kabile ve aile adlarının hafızada yaşamaya devam ettiği belirtilir.[2]
Kaynakta geçen bilgiler
1851 defterinde 68 hane reisinin kaydedildiği (Yıldız'ın okuması; Aygün ve Doğan aynı köy için 67 satır okur), ayrıca bazı ailelerin Adapazarı, Kırkağaç, Eskişehir ve Çarşamba taraflarına nakl-i hane edildiğinin belirtildiği aktarılır. Belgede koyun ve deve çobanlığı, serbanlık, çerçilik, celeb tüccarlığı ve rençberlik gibi uğraşlar öne çıkar. Kaynak aynı zamanda Şemdin oğulları gibi bazı büyük kolların günümüzde hangi ailelere karşılık geldiğinin tam çözülemediğini, buna karşılık sözlü bilgilerle bazı kabile ve aile adlarının sürdürülebildiğini belirtir.[3]
Değerlendirme
Eldeki kaynak, köydeki aile ve kabile yapısını iki katmanda sunmaktadır: Osmanlı arşivleri resmî, demografik ve ekonomik görünümü verirken; köy büyüklerinden derlenen bilgiler kabile adlarını, soy hatlarını ve hafızada yaşayan sınıflandırmaları tamamlamaktadır. Bu nedenle madde, hem resmî kayıt hem de yerel toplumsal hafıza üzerinden okunmalıdır.
Ayrıca bakınız
- Mikailî Aşireti
- İnler Katrancı
- Mikailî Aşireti'ne Tabi Köyler
- Karye-i Katrancı
- Karye-i Timürözü
- Karye-i Karabek
- Osmanlı Arşiv Belgelerinde Mikailî Aşireti
Düzeltme (18.10.2026): 1851 Katrancı hane sayısı için iki okuma vardır: Yıldız 68, Aygün 2021 ve Doğan 2019 67. Nakil notundaki "sene 61" ifadesi H. 1261 (1845) yılı olarak okunmalıdır, "61 hane" değil.
Kaynakça
- Bu madde, Ankara'da Bir Kürt Köyü: Mikaila/İnler Katrancı adlı eserde yer alan bilgiler esas alınarak hazırlanmıştır.
- PDF’de aktarılan bölüm(ler): BOA'ya Göre Köydeki Aile ve Kabileler; Büyüklerimizin Bilgilerine Göre Köydeki Kabile ve Aileler (Ber ve Malbatlar).
Galeri
Bu galeride yer alan görseller, Ankara'da Bir Kürt Köyü: Mikaila/İnler Katrancı adlı eserden, kullanıcı tarafından açık izin verildiği belirtilerek ve kaynak gösterilerek eklenmiştir.
-
PDF s. 70
- ↑ Ankara'da Bir Kürt Köyü: Mikaila/İnler Katrancı, "BOA'ya Göre Köydeki Aile ve Kabileler" bölümü.
- ↑ Ankara'da Bir Kürt Köyü: Mikaila/İnler Katrancı, "Büyüklerimizin Bilgilerine Göre Köydeki Kabile ve Aileler (Ber ve Malbatlar)" bölümü.
- ↑ Ankara'da Bir Kürt Köyü: Mikaila/İnler Katrancı, "BOA'ya Göre Köydeki Aile ve Kabileler" ve "Büyüklerimizin Bilgilerine Göre Köydeki Kabile ve Aileler (Ber ve Malbatlar)" bölümleri.