|
|
| (Aynı kullanıcının aradaki diğer 2 değişikliği gösterilmiyor) |
| 1. satır: |
1. satır: |
| [[Dosya:Urdun Kurtleri Sematik Harita 26.svg|küçükresim|upright=1.3|Ürdün’deki tarihsel Kürt varlığını ve başlıca yerleşim alanlarını gösteren şematik harita.]]
| | = Ürdün Kürtleri = |
|
| |
|
| '''Ürdün Kürtleri''', [[Ürdün]]’de yaşayan Kürt kökenli toplulukları ifade eder. SDAM’ın 2019 tarihli değerlendirmesine göre bu topluluk, [[Eyyûbîler]] öncesine uzanan bir geçmişe sahip olup [[Zengîler]], Eyyûbîler, [[Memlûkler]] ve [[Osmanlı İmparatorluğu]] dönemlerinde devam eden yerleşimlerle şekillenmiştir.<ref>SDAM, Dünyaya Dağılan Bir Toplum Olarak Kürtler, 2019.</ref> | | '''Ürdün Kürtleri''', [[Ürdün Kürtleri]], [[Kerek Kalesi]]nin [[Hısnü’l-Ekrâd]] adıyla anılması, [[Zengîler]], [[Eyyûbîler]], [[Memlûklar]] ve [[Osmanlılar]] dönemindeki yerleşimler üzerinden ele alınır. Kaynakta [[Eyyûbî]], [[Zerbanî]], [[Siveyrekî]], [[Baban]], [[Rışvânî]], [[Zaza]], [[Bektaş]] ve [[Sadûn]] gibi aile adları geçer.<ref>SDAM, ''Dünyaya Dağılan Bir Toplum Olarak Kürtler'', İstanbul, 2019, s. 21-23.</ref> |
|
| |
|
| == Giriş == | | == Giriş == |
| Ürdün’deki Kürt varlığı, tarihsel derinliği ve aile-aşiret sürekliliği bakımından Arap coğrafyasındaki dikkat çekici Kürt topluluklarından biridir. Nüfuslarına ilişkin farklı tahminler bulunsa da, Kürt kökenli ailelerin ülkenin idarî, askerî ve toplumsal tarihinde iz bıraktığı belirtilmektedir.<ref>SDAM, Dünyaya Dağılan Bir Toplum Olarak Kürtler, 2019.</ref>
| | Bu madde, SDAM tarafından hazırlanan ''Dünyaya Dağılan Bir Toplum Olarak Kürtler'' analizindeki bilgilerle sınırlı olarak hazırlanmıştır. |
|
| |
|
| == Tarihsel arka plan == | | == Tarihsel arka plan == |
| SDAM raporuna göre Kürtlerin Ürdün topraklarına yerleşmesi, Eyyûbîler döneminden daha eskidir. [[Haçlı Seferleri]] öncesinde [[Kerek Kalesi]]’nin Kürtlerle ilişkilendirilen bir adla anılması, bu erken varlığın işaretlerinden biri olarak sunulmaktadır.<ref>SDAM, Dünyaya Dağılan Bir Toplum Olarak Kürtler, 2019.</ref>
| | [[Ürdün Kürtleri]], [[Kerek Kalesi]]nin [[Hısnü’l-Ekrâd]] adıyla anılması, [[Zengîler]], [[Eyyûbîler]], [[Memlûklar]] ve [[Osmanlılar]] dönemindeki yerleşimler üzerinden ele alınır. Kaynakta [[Eyyûbî]], [[Zerbanî]], [[Siveyrekî]], [[Baban]], [[Rışvânî]], [[Zaza]], [[Bektaş]] ve [[Sadûn]] gibi aile adları geçer. |
|
| |
|
| Daha sonra [[İmâdüddin Zengî]] ve Eyyûbîler döneminde Kürt yerleşimi genişlemiş, Memlûklar çağında sürmüş, Osmanlı döneminde ise bölgeye âlim, asker ve idareci olarak yeni Kürt unsurlar gönderilmiştir. Böylece Ürdün’deki Kürt varlığı uzun süreli tarihsel hareketlilik içinde oluşmuştur.<ref>SDAM, Dünyaya Dağılan Bir Toplum Olarak Kürtler, 2019.</ref>
| | == Değerlendirme == |
| | | Eldeki kaynak, bu başlığı [[Kürt diasporası]], [[göç tarihi]] ve [[Kürt kimliği]] bağlamında değerlendirmeye imkân verir. Ayrıntılı nüfus, aile ve yerleşim bilgileri için ek kaynaklarla doğrulama gerekir. |
| == Yerleşim ve toplumsal ağlar == | |
| Raporda Ürdün Kürtlerinin nüfusu için birbirinden farklı rakamlar verilmektedir. Bu durum, topluluğun büyüklüğü konusunda kesin bir sayıya ulaşmayı güçleştirmektedir.<ref>SDAM, Dünyaya Dağılan Bir Toplum Olarak Kürtler, 2019.</ref>
| |
| | |
| Kaynakta Ürdün’deki Kürt aile ve aşiretlerinin çeşitli soyadlarıyla tanındığı belirtilmektedir. Bunlar arasında [[Eyyûbî]], Baban, Rışvânî, Siveyrekî, Zaza ve başka aile adları yer almaktadır. Bu soy ağları, topluluğun tarihsel hafızasının korunmasında önemli bir rol oynamaktadır.<ref>SDAM, Dünyaya Dağılan Bir Toplum Olarak Kürtler, 2019.</ref>
| |
|
| |
|
| 20. yüzyıl başlarında bazı Kürt şahsiyetlerin yerel yönetimlerde görev aldığı, ayrıca ulema çevrelerinde öne çıktığı aktarılmaktadır. Modern Ürdün’ün kuruluş sürecinde de bazı Kürt kökenli isimlerin idarî ve siyasal roller üstlendiği, hatta üst düzey devlet görevlerinde bulunduğu belirtilmektedir. Ürdün ordusu ve emniyet teşkilatında da Kürtlerin varlığından söz edilmektedir.<ref>SDAM, Dünyaya Dağılan Bir Toplum Olarak Kürtler, 2019.</ref>
| | == Ayrıca bakınız == |
| | | * [[Mısır Kürtleri]] |
| == Kamusal görünürlük == | | * [[Lübnan Kürtleri]] |
| SDAM raporuna göre Ürdün Kürtleri devlet tarafından tanınmakta ve kamusal alanda kendilerini ifade edebilmektedir. Televizyon programlarında görünür olabildikleri ve ulusal günlerde kendi renkleriyle yer alabildikleri belirtilmektedir.<ref>SDAM, Dünyaya Dağılan Bir Toplum Olarak Kürtler, 2019.</ref>
| | * [[Filistin Kürtleri]] |
| | | * [[Suudi Arabistan Kürtleri]] |
| Ayrıca ülkede Kürt gençlerine ait gönüllü bir girişimin faaliyet gösterdiği, bu yapının hem Kürtlere hem de daha geniş topluma yönelik sosyal yardım çalışmaları yürüttüğü aktarılmaktadır. Bu durum, topluluğun yalnızca tarihsel bir kalıntı değil, güncel bir sivil toplum unsuru olduğunu da göstermektedir.<ref>SDAM, Dünyaya Dağılan Bir Toplum Olarak Kürtler, 2019.</ref>
| | * [[Muzaffer Müslümanlar Olarak Kürtlerin Dünyaya Açılması]] |
| | |
| == Değerlendirme ==
| |
| Ürdün Kürtleri, tarihsel kökleri güçlü, aile ağları belirgin ve kamusal görünürlüğe sahip bir Kürt topluluğu olarak değerlendirilmektedir. Nüfusları konusunda belirsizlik bulunsa da, idarî gelenek, askerî hizmet ve sivil örgütlenme alanlarında bıraktıkları izler, bu topluluğun Ürdün tarihinde kayda değer bir yer tuttuğunu göstermektedir.<ref>SDAM, Dünyaya Dağılan Bir Toplum Olarak Kürtler, 2019.</ref>
| |
|
| |
|
| == Kaynakça == | | == Kaynakça == |
| | * Bu madde, SDAM, ''Dünyaya Dağılan Bir Toplum Olarak Kürtler'', İstanbul, Aralık 2019 adlı analiz metni esas alınarak hazırlanmıştır. |
| <references /> | | <references /> |
|
| |
|
| * SDAM, ''Dünyaya Dağılan Bir Toplum Olarak Kürtler'', 2019.
| | [[Kategori:Kürt Diasporası]] |
| | [[Kategori:SDAM Kaynaklı Sayfalar]] |
| | [[Kategori:Ürdün]] |
| | [[Kategori:Eyyûbîler]] |
Ürdün Kürtleri
Ürdün Kürtleri, Ürdün Kürtleri, Kerek Kalesinin Hısnü’l-Ekrâd adıyla anılması, Zengîler, Eyyûbîler, Memlûklar ve Osmanlılar dönemindeki yerleşimler üzerinden ele alınır. Kaynakta Eyyûbî, Zerbanî, Siveyrekî, Baban, Rışvânî, Zaza, Bektaş ve Sadûn gibi aile adları geçer.[1]
Giriş
Bu madde, SDAM tarafından hazırlanan Dünyaya Dağılan Bir Toplum Olarak Kürtler analizindeki bilgilerle sınırlı olarak hazırlanmıştır.
Tarihsel arka plan
Ürdün Kürtleri, Kerek Kalesinin Hısnü’l-Ekrâd adıyla anılması, Zengîler, Eyyûbîler, Memlûklar ve Osmanlılar dönemindeki yerleşimler üzerinden ele alınır. Kaynakta Eyyûbî, Zerbanî, Siveyrekî, Baban, Rışvânî, Zaza, Bektaş ve Sadûn gibi aile adları geçer.
Değerlendirme
Eldeki kaynak, bu başlığı Kürt diasporası, göç tarihi ve Kürt kimliği bağlamında değerlendirmeye imkân verir. Ayrıntılı nüfus, aile ve yerleşim bilgileri için ek kaynaklarla doğrulama gerekir.
Ayrıca bakınız
Kaynakça
- Bu madde, SDAM, Dünyaya Dağılan Bir Toplum Olarak Kürtler, İstanbul, Aralık 2019 adlı analiz metni esas alınarak hazırlanmıştır.
- ↑ SDAM, Dünyaya Dağılan Bir Toplum Olarak Kürtler, İstanbul, 2019, s. 21-23.
