Openclaw: SENTEZ-3 kol→köy — patron onayıyla

2026-10-18T16:58:12Z

SENTEZ-3 kol→köy — patron onayıyla

Yeni sayfa

'''Rişvan Aşireti kolları ve köyleri''', [[Rişvan Aşireti]]'nin (Reşwan, Rişwan, Reşvan, Rışvan, Reşî, Reşiyan) Orta Anadolu'daki kollarını (oymak, cemaat) ve bu kollarla ilişkilendirilen köyleri bir arada gösteren karşılaştırma sayfasıdır. Sayfa, 18 Ekim 2026'da yapılan wiki taramasında köy ve kol sayfalarındaki bilgilerin elimizdeki yayımlanmış kaynaklarla karşılaştırılmasıyla hazırlanmıştır: ''Bîrnebûn'' dergisindeki Kulu, Cihanbeyli ve Kırşehir köy listeleri, Söylemez 2019, Dede 2011, Yasemin'in ''Ömeranlı'' kitabı, 1945 tarihli Konya köy adları çalışması ve Nişanyan Yeradları. Yerel bilgiye dayanan noktalar ayrıca işaretlenmiştir.

Bu sayfadaki kol↔köy eşlemeleri belge değildir. Bir kolun bir köye bağlanması en iyi durumda {{Güvenilirlik|muhtemel}} düzeyindedir: iki bağımsız yerel yayın ile bir saha araştırmasının örtüşmesi bu düzeyi verir, ama bir Osmanlı belgesine dönüşmez. 1859–60 Haymanateyn defterindeki adlar ise bugünkü kol etiketleri değil, defterdeki ''cemaat'' adlarıdır. Köylerin kendisi çoğu zaman kesin olarak bilinir; belirsiz olan, köyün hangi kolla anıldığıdır.

== Kanıt düzeyi ve kaynak kısaltmaları ==
{| class="wikitable sortable"
! Kısaltma !! Kaynak !! Kanıt türü
|-
| D || Dede 2011, Ek A ← BOA NFS.d 1784 (1859–60 Rişvan defteri)<ref name="dede">Suat Dede, ''From Nomadism to Sedentary Life in Central Anatolia: The Case of Rışvan Tribe (1830–1932)'', yüksek lisans tezi, İhsan Doğramacı Bilkent Üniversitesi, Ankara 2011, Ek A (BOA NFS.d 1784, 1859–60 Haymanateyn Rişvan defterinin dökümü; defterin aslı görülmedi). Bkz. [[Haymanateyn’de Rişvan Köyleri Listesi (1859)]].</ref> || Arşiv, ikinci el (tez aktarımı); defter görülmedi
|-
| D97 || Dağ 1997, ''Bîrnebûn'' 3, s. 23<ref name="d97">M. Şirin Dağ, “Kulu Kürtleri”, ''Bîrnebûn'' 3 (Payîz 1997), s. 22–25, burada s. 23, Tablo 1 (Kulu köyleri: Türkçe ad – Kürtçe ad – aşiret).</ref> || Yerel yayın + saha bilgisi
|-
| D07 || Duran 2007, ''Bîrnebûn'' 33, s. 65–68<ref name="d07">Vahit Duran, “Orta Anadolu’da Reşvanlar”, ''Bîrnebûn'' 33 (Bihar 2007), s. 64–74, burada s. 65–68.</ref> || Yerel yayın + saha bilgisi
|-
| Ö98 || Özgür 1998, ''Bîrnebûn'' 5, s. 9<ref name="o98">Muzaffer Özgür, “Cihanbeyli Kürtleri”, ''Bîrnebûn'' 5 (1998), s. 6–10, burada s. 9 (Cihanbeyli köyleri tablosu).</ref> || Yerel yayın + saha bilgisi
|-
| B6 || ''Bîrnebûn'' 6 (1998), s. 21 (Kırşehir)<ref name="b6">''Bîrnebûn'' 6 (Payîz 1998), s. 21: Kırşehir Kürt köyleri tablosu (Türkçe ad – Kürtçe ad – ilçe – aşiret). Tablo bozuk OCR katmanlı sayfa görüntüsünden okunmuştur; bazı Kürtçe adlar okunamadı.</ref> || Yerel yayın
|-
| S19 || Söylemez 2019<ref name="s19">Faruk Söylemez, “Konya ve Çevresinde Rişvan Aşireti ve İskânı”, A. Aköz – D. Yörük – H. Karpuz (haz.), ''Konya Kitabı XVII: Geçmişten Günümüze Göçler'', c. I, Konya Ticaret Odası, Konya 2019, s. 353–367; oymak–köy eşlemeleri s. 356–361 (yazarın 2014–2015 saha görüşmeleri).</ref> || Akademik yayın + 2014–15 saha görüşmeleri
|-
| Y || Yasemin, ''Ömeranlı''<ref name="y">Yasemin [soyadı ve kitap künyesi mevcut görüntülerde eksik], ''Ömeranlı'', 1. bölüm, “Rışvan Aşireti'nin Orta Anadolu'daki Başlıca Kolları” alt bölümü ve 2. bölüm.</ref> || Yerel tarih kitabı (ikincil derleme + saha)
|-
| ÜK45 || Üşer–Koman 1945<ref name="uk45">S. Sırrı Üşer – M. Mesud Koman, ''Konya İli Köy ve Yer Adları Üzerinde Bir Deneme'', Konya Halkevi, 1945 (Rohat Alakom, ''Bîrnebûn'' 8 (Havîn 1999), s. 58’deki aktarımla; asıl eser görülmedi).</ref> || Resmî/yarı resmî ad kaydı (aktarım)
|-
| N || Nişanyan Yeradları<ref name="nis">Nişanyan Yeradları, nisanyanyeradlari.com, ilgili köy maddeleri (dil ve aşiret etiketleri; erişim Ekim 2026). Etiketler kaynak göstermez; bkz. [[Nişanyan Yeradları ve Orta Anadolu Kürt Köyleri: Kullanım ve Sınırlar]].</ref> || Ad kaydı; kol etiketi zayıf
|-
| U || Çevrimiçi harita listeleri<ref name="u">[[Konya/Kulu - Kürt aşiretleri detay listesi]], [[Konya/Cihanbeyli - Kürt aşiretleri detay listesi]], [[Ankara/Haymana - Kürt aşiretleri detay listesi]], [[Ankara/Bala - Kürt aşiretleri detay listesi]] ve [[Tribus kurdes d’Anatolie centrale - Liste complète (257 points)]]: çevrimiçi harita listeleri. Derleyeni ve dayanağı belirsizdir; kaynaksız ikincil liste.</ref> || Kaynaksız ikincil liste, derleyeni belirsiz
|-
| G || “Coğrafi Dağılım” listesi<ref name="g">[[Orta Anadolu Kürt Aşiretlerinin Coğrafi Dağılımı]], “Coğrafi Dağılım” listesi: kaynaksız ikincil liste; bazı satırlarda kayma vardır.</ref> || Kaynaksız ikincil liste (satır kayması var)
|-
| Ç || Çevik 2018<ref name="cevik">Hacı Çevik, ''Avrupa Ülkelerine Yapılan Göç Bağlamında Siyasallaşma: Kulu ve Cihanbeyli Örnekleri'', yüksek lisans tezi, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2018, s. 43–51 (tek sözlü tanıklığa dayanan kol listesi).</ref> || Tek sözlü tanıklık; kol eşlemesinde güvenilmez
|-
| YB || Yerel bilgi, 2026<ref name="yb">Yerel bilgi, Kulu, 2026. {{Güvenilirlik|sözlü}}</ref> || Sözlü rivayet (yerinden bilgi)
|}
Etiket kuralı: iki bağımsız yerel yayın ile S19 ya da Y örtüşüyorsa {{Güvenilirlik|muhtemel}}; tek kaynak ya da yalnız yerel bilgi varsa {{Güvenilirlik|sözlü}}; yalnız U/G listelerinde geçiyorsa ''doğrulanamadı'' ({{Güvenilirlik|hipotez}}); yalnız ses benzerliğine dayanan eşleme {{Güvenilirlik|hipotez}} sayılır ve tabloda kullanılmaz. Dede'nin 1859–60 dökümüne dayanan satırlar {{Güvenilirlik|arşiv}} etiketlidir: kayıt arşive aittir, ama defterin aslı görülmemiştir ve bugünkü köyle eşleşmesi ayrıca değerlendirilmelidir.

== Omeran (Ömeranlı) kolu ==
Omeran (Omera, Ömeranlı oymağı) kümesi, [[Ömeranlı]] kasabası ile onun yaylalarından ve çevresindeki eski yerleşim yerlerinden doğan köylerden oluşur. Yerel bir Kurmancî yazı Omerî'yi altı köy olarak sayar.<ref name="gezer">Ahmet Gezer, “Dîroka Eşîra / Êla Omerî”, ''Kurden Anatolien'' (kurdenanatolien.com), tarihsiz, erişim 5 Ekim 2026: Omerî köyleri “Omera, Altilar, Tavli, Torina (Beşkardeş), Birtalik û Çopli”. Yerel yayın.</ref> Kırklar, Uzunkuyu ve Pazarözü ayrı köy olmamış, bugün Ömeranlı'nın mahalleleridir.<ref name="yb" />
{| class="wikitable sortable"
! Köy !! İlçe !! Kürtçe ad(lar) !! Dayanak !! Kanıt düzeyi !! Not
|-
| [[Ömeranlı]] (1963–2015 resmî adı Tavşançalı) || [[Kulu]] || Omera (D97); Omaran (N); Omaro (U) || D97, D07, S19, Y, U, Ç; KVS 1312 s. 340<ref name="kvs">''Konya Vilâyeti Salnâmesi'', H. 1312 (1894–95), 26. def‘a, s. 340 (Ömeranlı: 133 hane).</ref> || {{Güvenilirlik|muhtemel}} (kol) · köy {{Güvenilirlik|kesin}} || Köyde Oxçîyan ve Îzolî aileleri de anılır (U; Y)
|-
| [[Altılar]] || [[Kulu]] || Otlar (YB); Atlar (S19); Altilera (B80)<ref name="b80">Altun Başaran, “Ejê”, ''Bîrnebûn'' 80, s. 62–64 (Altilera ve Çoplî biçimleri). Bkz. [[Altun Başaran — Ejê (Bîrnebûn)]].</ref> || D97, D07, S19, U, Ç || {{Güvenilirlik|muhtemel}} || Üç yazım aynı adın biçimleridir; D97'nin Altılar için “Omera” vermesi zayıf bir okumadır
|-
| [[Beşkardeş]] || [[Kulu]] || Torino (D07); Torina (Y) || ÜK45 “Ömeranlı Aşireti”; D97; U; Ç || {{Güvenilirlik|muhtemel}} || Adaş Torina: Kırşehir [[Bahçepınar]] (Şêxbilan)
|-
| [[Tavlıören]] (eski Tavlıviran) || [[Kulu]] || Tavlî (D97); Tawliya (D07); Towlî (wiki, kaynaksız) || D97, S19, U; Y s. 215–216 || {{Güvenilirlik|muhtemel}} || Wiki'deki eski “(Ankara)” başlıklı tarihçe sayfaları bu köye aittir; bkz. [[Tavlıören Köyü (Kulu) - Tarihçe ve Sosyal-Kültürel Durum (TR)]]
|-
| [[Yeşiltepe]] ([[Çöpler]], Büyük Çöplü) || [[Kulu]] || Çoplî (B80) || D97 “Omerî”, D07, ÜK45, U, Ç || {{Güvenilirlik|muhtemel}} || Önce Nogay köyü; sonra Kürtlere satış (yerel anlatı)
|-
| [[Acıkuyu]] || [[Kulu]] || Bîrtalik (D07; N) || D97, D07, U, Ç || {{Güvenilirlik|muhtemel}} || 1954'te köy oldu; bugün Kulu'ya bağlı mahalle (YB)
|-
| [[Kırklar Yaylası|Kırklar]] (yayla → mahalle) || [[Kulu]] || Bircê (YB) || Ağralı 1984 “Ömerli kabileleri”<ref name="k08">Ahmet Ağralı [soyadının ilk harfi taramada silik], ''Göçebelikten Yerleşik Hayata Geçen Bir Toplum: Kırklar Yaylası'', İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Antropoloji Bölümü, ders ödevi, Mayıs 1984 (İÜ Merkez Kütüphanesi, demirbaş 58717).</ref>; YB || {{Güvenilirlik|kesin}} (aidiyet) · ad {{Güvenilirlik|sözlü}} || Bugün Ömeranlı mahallesi
|-
| [[Uzunkuyu]] (yayla → mahalle) || [[Kulu]] || Bîredirêj (N; tek kaynak) || N “Reşvan”; YB || {{Güvenilirlik|sözlü}} || Bugün Ömeranlı mahallesi
|-
| [[Pazarözü]] (yayla → mahalle) || [[Kulu]] || Pazarözü (YB) || N; D07 “Nasirî konağı”; Özgür 2002<ref name="b15">Muzaffer Özgür, [başlık künye eksik], ''Bîrnebûn'' 15 (2002), s. 71–73, burada s. 73 (Nasıran'ın Karagedik–Karacaören → Yenice → Tavşançalı'nın Pazarözü yaylası → Bulduk → Yeniceoba güzergâhı).</ref>; YB || {{Güvenilirlik|sözlü}} || Nasirî yaylağı → Ömeranlı yaylağı → yerleşim; bugün Ömeranlı mahallesi
|-
| Demirçeşme (yayla) || [[Kulu]] || Papoxlu (YB) || Y s. 92 (Ömeranlı'nın dört yaylasından biri); YB || {{Güvenilirlik|sözlü}} || Acıkuyu'dan ayrı bir yerdir; wiki'de sayfası yok
|}
Omeran dışında tutulanlar: [[Yazıçayırı]] (Mehînan; G'deki “Omeran” bir liste hatasıdır), [[Arşıncı]] (Xelikan; G ve Ç'deki “Omeran” hatalıdır), Yünlükuyu = Hecîomera (Canbegî), Bala Büyükbıyık = Emera (Hêcibî), Muş “Omeriya” ve Horasan “Amarlu/Omara”. Bunların Omeran'la ilişkilendirilmesi yalnız ses benzerliğine dayanır ({{Güvenilirlik|hipotez}}, kullanılmaz). U listelerinde Kulu dışında Omeran noktası yoktur.

== Öteki Rişvan kolları ==
Kol adları [[Rişvanlarda Cemaat Yapısı|cemaat]] ve oymak adlarından gelir; ayrıntı için kol sayfalarına bakınız: [[Halikanlı Cemaati]], [[Sefkanlı Cemaati]], [[Nasırlı Cemaati]], [[Cudikanlı aşireti (tez notları)]], [[Hacıbanlı aşireti (tez notları)]], [[Atmanlu Cemaati]].
{| class="wikitable sortable"
! Kol !! Köy !! İlçe !! Kürtçe ad !! Dayanak !! Kanıt düzeyi
|-
| Xelikan (Halikanlı) || [[Karacadağ]] (1928 Yalınayak) || [[Kulu]] || Xelika (D97); Xalîka Jor (D07); Xalko (U) || D97, D07, S19, U || {{Güvenilirlik|muhtemel}}
|-
| Xelikan (Halikanlı) || [[Arşıncı]] || [[Kulu]] || Germik (D97) || D97, D07, ''Veger'' 7<ref name="v7">Roni Yıldırım, “Arşıncı (Germik)”, ''Veger'' 7 (Adar 2004), s. 61–63.</ref> || {{Güvenilirlik|muhtemel}}
|-
| Xelikan (Halikanlı) || [[Gölyazı]] (Dondurma) || [[Cihanbeyli]] || Xelika (Ö98); Xalîka Jêr (D07); mahalle Hesina || Ö98, D07, S19, U || {{Güvenilirlik|muhtemel}}
|-
| Xelikan (Halikanlı) || [[Sağlık]] || [[Cihanbeyli]] || Qolîta (Ö98); Qolita (D07) || Ö98, D07, S19 (yaklaşık 200 hane) || {{Güvenilirlik|muhtemel}}
|-
| Xelikan (Halikanlı) || [[Yapalı]] (Kamber) || [[Cihanbeyli]] || Kemera (Ö98); Qemera (D07) || Ö98, D07, S19 || {{Güvenilirlik|muhtemel}}
|-
| Xelikan (Halikanlı) || Taşpınar || [[Cihanbeyli]] || — || Ö98 “Xelikan + Türk”; S19 || {{Güvenilirlik|sözlü}}
|-
| Xelikan (Halikanlı) || Oğuzeli / [[Tömek]] || [[Cihanbeyli]] || — || S19; U || {{Güvenilirlik|muhtemel}}
|-
| Xelikan (Halikanlı) || [[Şerefligökgözü]] (1859 Küçükgökgöz) || [[Haymana Kürtleri|Haymana]] || — || D: Halikanlı cemaati, 31 hane || {{Güvenilirlik|arşiv}} · eşleşme {{Güvenilirlik|muhtemel}}
|-
| Xelikan (Halikanlı) || “Halikanlı” karyesi, 209 hane (KVS 1312) || [[İnevi]] || — || KVS 1312 (bkz. [[Nişanyan Yeradları ve Orta Anadolu Kürt Köyleri: Kullanım ve Sınırlar]]) || {{Güvenilirlik|kesin}} (kayıt) · bugünkü karşılığı bilinmiyor
|-
| Sefkan (Şefikanlı) || Celep (köy) || [[Kulu]] || Sefka (D97); Sêvka (D07) || D97, D07, S19 || {{Güvenilirlik|muhtemel}}
|-
| Sefkan (Şefikanlı) || [[Zincirlikuyu]] (Kürdoğlu/Gordoğlu) || [[Kulu]] || Gundî Omê (D97; D07) || D97, D07, S19, ÜK45; YB: yalnız Sefkan || {{Güvenilirlik|muhtemel}}
|-
| Sefkan (Şefikanlı) || [[Güzelyayla]] || [[Kulu]] || Yaylê Kûtê (D97) || D97, S19 || {{Güvenilirlik|muhtemel}}
|-
| Sefkan (Şefikanlı) || Bulduk || [[Cihanbeyli]] || Gundî Buldix (Ö98; D07) || Ö98, D07, S19 || {{Güvenilirlik|muhtemel}}
|-
| Sefkan (Şefikanlı) || [[Kerpiç]] || [[Haymana Kürtleri|Haymana]] || Gundê Kose || D: Sefkanlı, 44 hane; ''Bîrnebûn'' 33, s. 68 || {{Güvenilirlik|arşiv}}
|-
| Sefkan (Şefikanlı) || [[Cihanşah]] || [[Haymana Kürtleri|Haymana]] || Xavura (U) || D: 40 hane || {{Güvenilirlik|arşiv}} · U bugün Têrikan der
|-
| Sefkan (Şefikanlı) || [[Kepenekçi Kalesi]] || [[Haymana Kürtleri|Haymana]] || — || D: 27 hane || {{Güvenilirlik|arşiv}}
|-
| Sefkan (Şefikanlı) || [[Konakgörmez]] || [[Haymana Kürtleri|Haymana]] || — || D: 23 hane || {{Güvenilirlik|arşiv}} · G “Büyük Konakgörmez — Şîxan” der
|-
| Nasıran (Nasırlı) || [[Bozyurt Köyü (Kulu) - Tarihçe ve Sosyal-Kültürel Durum|Şerefli]] (Bumsuzşerefli → Bozyurt → Şerefli) || [[Kulu]] || Serder (N); Sardar (U) || D97, S19, U; yerel köy sitesi<ref name="kulu06">“Şerefli köyü tarihi ve kuruluşu”, kulu-06.tr.gg, yerel köy sitesi (künyesiz), erişim 18 Ekim 2026. Kabile ve aile adları burada aktarılmamıştır.</ref> || {{Güvenilirlik|muhtemel}} · karma yapı {{Güvenilirlik|sözlü}}
|-
| Nasıran (Nasırlı) || [[Yeniceoba]] || [[Cihanbeyli]] || İncow (Ö98); Încov (D07) || Ö98, D07, S19; Özgür 2002 || {{Güvenilirlik|muhtemel}}
|-
| Nasıran (Nasırlı) || [[Kuşça]] || [[Cihanbeyli]] || Hecîlera (Ö98; D07) || Ö98, D07, S19 || {{Güvenilirlik|muhtemel}}
|-
| Nasıran (Nasırlı) || [[Bumsuz]] || [[Haymana Kürtleri|Haymana]] || — || D: Nasırlı, 58 hane || {{Güvenilirlik|arşiv}}
|-
| Nasıran (Nasırlı) || [[Karacaören]] (Karacaviran) || Gölbaşı || — || D: 33 hane || {{Güvenilirlik|arşiv}}
|-
| Nasıran (Nasırlı) || [[Karagedik]] || Gölbaşı || — || D: 28 hane; U “Nasiran + Oxçîyan” || {{Güvenilirlik|arşiv}} · karma yapı doğrulanamadı
|-
| Cudkan (Cudikanlı) || [[Tuzyaka]] (Haremi Cütkanlı) || [[Kulu]] || Cûtka (D97); Cutko (wiki) || D97, S19; ÜK45 || {{Güvenilirlik|muhtemel}}
|-
| Cudkan (Cudikanlı) || [[Bozan]] || [[Kulu]] || Cûtkênbiçûk (D97) || D97, S19 (Cudikanlı'nın ilk yerleştiği Höyük mevkii) || {{Güvenilirlik|muhtemel}}
|-
| Cudkan (Cudikanlı) || [[Günyüzü]] || [[Cihanbeyli]] || Cûtika (Ö98) || Ö98, S19 || {{Güvenilirlik|muhtemel}}
|-
| Celikan (Çelikanlı) || [[Kırkpınar]] || [[Kulu]] || Celîka (D97) || D97, D07, U || {{Güvenilirlik|muhtemel}}
|-
| Celikan (Çelikanlı) || [[Yeşilyurt Köyü (Kulu) - Tarihçe ve Sosyal-Kültürel Durum|Yeşilyurt]] (Atkafası) || [[Kulu]] || Celîka (D97); Celikan Jêr (N) || D97, D07, Y; 1893 Atkafası yazışması (kodsuz) || {{Güvenilirlik|muhtemel}} · 1893 {{Güvenilirlik|arşiv}}
|-
| Celikan (Çelikanlı) || Hisar || [[Kulu]] || Hesar (D97) || D97, D07, Y || {{Güvenilirlik|muhtemel}}
|-
| Celikan (Çelikanlı) || [[Kütükuşağı]] (1858 “Kütük Uşağı” oymağı) || [[Cihanbeyli]] || Kutiga (Ö98); Kutika (D07) || D07, Y, Ö98; ÜK45 “Kütük Uşağı” || {{Güvenilirlik|muhtemel}}
|-
| Celikan (Çelikanlı) || [[Göllü]], [[Yenidoğanlı]] (karma Mifkan + Celikan) || [[Kırşehir]] || — || yalnız U (B6: Mifkan) || doğrulanamadı {{Güvenilirlik|hipotez}}
|-
| Hacebanlı (Hacıban) || [[Gökler Köyü (Kulu) - Tarihçe ve Sosyal-Kültürel Durum|Gökler]] || [[Kulu]] || — || S19, Y; YB || {{Güvenilirlik|muhtemel}}
|-
| Hacebanlı (Hacıban) || Bala kümesi: Aşağı/Yukarı Hacıbekir (Axlera), [[Büyükbıyık]] (Emera), [[Küçükbıyık]], [[Bektaşlı]] (Rostıka) || Bala || — || ''Bîrnebûn'' 8<ref name="b8">''Bîrnebûn'' 8 (Havîn 1999), PDF s. 16: Bala Kürtleri yazısı; köylerin bir kısmının Heciban aşiretine mensup olduğu söylenir (köy düzeyindeki eşleme bu çalışmada yeniden okunmadı).</ref>; U “Hêcîban, Suruç kökenli”; Dede s. 67<ref name="dede67">Suat Dede, ''From Nomadism to Sedentary Life'', s. 67: 1880 tarihli lâyihaya göre Bala kazasında “a member of Rışvan Confederation” olan Hacıbanlı aşireti (Dede'nin ifadesi; lâyihanın aslı görülmedi).</ref> || {{Güvenilirlik|hipotez}} (Rişvan'ın Hacebanlı'sı olduğu kanıtlanmadı)
|-
| Hacebanlı (Hacıban) || [[Eğribasan]] (Erbasan) || Bala || — || ''Bîrnebûn'' 8 Hêcibî ↔ U/G Bilikan || tartışmalı; listeye alınmaz
|-
| Belikan (Belikanlı) || [[Büyükkışla]] || Şereflikoçhisar (YB; Y) || Qişla — ''Heciyo değil'' || S19, Y || {{Güvenilirlik|muhtemel}} (kol)
|-
| Belikan (Belikanlı) || [[Akarca]] (Garo), [[Büyükdamlacık]], [[Küçükdamlacık]], [[Odunboğazı]], [[Yusufkuyusu]], [[Şanlıkışla]]; G ayrıca Doğankaya, Kanlıkışla || Şereflikoçhisar || U adları || yalnız U ve G (Y'nin Belikan listesi de aynı köyleri sayar) || doğrulanamadı {{Güvenilirlik|hipotez}}
|-
| Molikan (Mülûkanlı) || [[Kırkışla]] || [[Cihanbeyli]] || — || Ö98; U “Kırşehir kökenli” || {{Güvenilirlik|muhtemel}} (kol) · köken doğrulanamadı
|-
| Molikan (Mülûkanlı) || [[Alahacılı]] (Kırşehir–Çiçekdağı adaşı) || [[Kırşehir]] || — || B6 (karışık) ↔ G Berketî ↔ U Canbegan || çelişkili; adaşlar ayrılmalı
|-
| Molikan (Mülûkanlı) || [[Armutlu]], [[Devreceli]], [[Tatbekirli]] || [[Kırşehir]] || — || yalnız U (B6 Armutlu–Devreceli “karışık”; Tatbekirli B6'da Berketî) || doğrulanamadı {{Güvenilirlik|hipotez}}
|-
| Mehînan (Meyhanlı) || [[Yazıçayırı]] || [[Kulu]] || Mehîna (D97); Mehîno (wiki) || D97; ÜK45 “Meyhanlı”; U || {{Güvenilirlik|muhtemel}} (kol) · geliş {{Güvenilirlik|sözlü}}
|-
| Mehînan (Meyhanlı) || Aktaş || ? || — || yalnız U || doğrulanamadı {{Güvenilirlik|hipotez}}
|-
| Mifkan (Mifikan; Kırşehir) || [[Eskidoğanlı]], [[Yenidoğanlı]], [[Göllü]], [[Harmanaltı]], [[Hüseyinli]], [[Körpınar]], [[Külhüyük]], [[Uzunpınar]], [[Tosunburnu]], [[Taburoğlu]], [[Seyrek]], [[Hatunoğlu]], Yeşiloba, [[Üçkuyu]] (B6); [[Kırkpınar]] yalnız U'da (Kulu Kırkpınar'ıyla adaş) || [[Kırşehir]] Merkez / Boztepe || B6 adları || B6; ''Bîrnebûn'' 18, s. 89–90<ref name="b18">''Bîrnebûn'' 18 (2002), s. 89–90: Kırşehir'den bir söyleşi (Şêxbil–Mifik kavgası anlatısı; köy adları).</ref>; U || {{Güvenilirlik|sözlü}} / yerel yayın
|-
| Şêxbilan (Kırşehir) || [[Bahçepınar]] (Torina), [[Doğankaş]] (Ramko), [[Mahmutlu]] (Qişlê), [[Pöhrenk]] (Gêder), [[Çanakpınar]] (Okço), [[Çiğdeli]], [[Çamalak]], [[Çevirme]], [[Yalnızağaç]]; [[Üçkuyu]] (B6'da Mifkan) || [[Çiçekdağı]] / Boztepe || B6 adları || B6; ''Bîrnebûn'' 18, s. 89–90<ref name="b18" />; U || {{Güvenilirlik|sözlü}} / yerel yayın
|-
| Berketî (Kırşehir) || [[Baraklı]], [[Harmanpınar]] (Kunguş), [[Şahinoğlu]] (Şahana), [[Tatbekirli]] (U'da Molikan), Büyük ve Küçük Teflek || [[Çiçekdağı]] || B6 adları || B6; U; G || {{Güvenilirlik|sözlü}} / yerel yayın
|-
| Okçuyan (Oxçîyan) || [[Acıköy]] (Şorik), [[Alan]], [[Avanoğlu]], [[Konurkale]] (Konir), Bozlarevci, Gölcük, Çökelik; Afraköyü, Tuzköyü (yalnız G); [[Kelismailuşağı]] (yalnız U) || [[Çiçekdağı]] || B6 adları || B6; G; U || {{Güvenilirlik|sözlü}} · ek köyler doğrulanamadı · kol statüsü belirsiz
|-
| Atmanlu (1859 “cemaat”) || [[Altunçanak]] = [[Altınçanak]] || [[Haymana Kürtleri|Haymana]] || — || D: 24 hane; 1851'de Cihanbeyli'ye tâbi ayrı aşiret || {{Güvenilirlik|arşiv}} · Bala Derekışla “Etmana” bağı {{Güvenilirlik|hipotez}}
|-
| Pisîyan (bağ belirsiz) || [[Kekilliali]], [[Ağapınar]], [[İkizler]], Çadırlı köyleri || Kaman / [[Kırşehir]] || — || B6 || Rişvan bağı doğrulanamadı; bkz. [[Pisîyan]]
|-
| “Reşî” etiketi || [[Kalebalta]] (“Karakürt-Reşî”) || Aksaray || — || ''Bîrnebûn'' 2<ref name="b2">''Bîrnebûn'' 2 (1997), s. 12: Aksaray köyleri listesi (“Kalebalta-Eyübeli – Karakürt-Reşi”).</ref> || doğrulanamadı {{Güvenilirlik|hipotez}} (U kolsuz bırakır)
|}

=== 1859–60 defterinde cemaat adı verilmeyen Rişvan haneleri ===
Dede'nin Ek A dökümünde bir grup Haymanateyn köyündeki Rişvan haneleri cemaat adı verilmeden kaydedilmiştir.<ref name="dede" /> Bu köyler için kol bilgisi yoktur {{Güvenilirlik|arşiv}}: [[Arık]], [[Babayakup]], [[Boyalık]], [[Börücek]], [[Dikilitaş|Dikilitaş (Runkuş)]], [[Hacı Muradlı]], [[Hacılar]], [[Halaşlı]], [[Karahasanlı]], [[Karahoca]], [[Karaoğlan]], [[Kargalı]], [[Koparan]], [[Kızılkoyunlu]], [[Oyaca]], [[Pire Pınarı]], [[Sarı Halil]], [[Seferi]], [[Selametli]], [[Soğluca]], [[Subaşı|Subaşı (Kötek)]], [[Tevhodor / Tohdor (?)|Tevhodor]], [[Toluntaş]], [[Velihimmetli]], [[Yeşilyurt|Yeşilyurt-Haymana (Yağışmışlı)]], [[Yurtbeyi|Yurtbeyi (Gerder)]], [[Çakal]], [[Çayırlı]], [[Çokören]], [[Çubuk]], [[Örencik]], [[Ücret]], [[Şerefli|Şerefli (2 hane)]], [[Deveci (Haymanateyn, 1859)|Deveci (2 hane)]]. Haymana'daki [[Yeşilyurt]] (Yağışmışlı), Kulu'daki [[Yeşilyurt Köyü (Kulu) - Tarihçe ve Sosyal-Kültürel Durum|Yeşilyurt]] (Atkafası, Celikan) ile karıştırılmamalıdır; [[Şerefli]] sayfası da bu 1859 kaydıdır, Kulu'daki Şerefli köyü değildir.

== Komşu aşiretler (Rişvan kolu değildir) ==
Aşağıdaki aşiretler Rişvan köyleriyle aynı bölgede yaşar ve kaynaklarda zaman zaman Rişvan listelerine karışır, ama Rişvan kolu değildir; ayrı tutulur.
{| class="wikitable sortable"
! Aşiret !! Başlıca köyler !! İlçe !! Dayanak !! Not
|-
| [[Mikailî Aşireti|Mikâilli (Mikailî)]] || İnler Katrancı ([[Mikaila (İnler Katrancı)|Mikaila]]), Timurözü (Bazika), Karabenli (Ruta Gazê), Yenimehmetli (Rûta Nevalê), Sabanca (Koçka), Hacımuslu (Avda), Eskikarsak (Zırka), Ilıca || Polatlı–Haymana; doğu kolu Van/Ağrı/Erciş || Yıldız 2023; ''Bîrnebûn'' 1, 37; U || 1830, 1840 ve 1851 kayıtlarında Rişvan'dan ayrı aşiret; komşu ve akraba aşiret olarak ele alınır
|-
| [[Modanlılar|Modanlı]] || Katrancı, Karasüleymanlı, Yamak, Beşkatrancı (1799 beratı); Çeltikli, Yamak (1851) || Haymana || Yıldız 2023 || Bu köylerin bir kısmı U'da Şêxbizinî
|-
| [[Şêxbizinî]] || Canımana, Dipdede, Karacadere, Soğukkuyu (Bîrê Şêxo) (Kulu); Haymana'da 36–43 köy (Balçıkhisar, Durutlar, Karaömerli, Evliyafakı, Kutluhan…) || Kulu, Haymana || D97; ''Bîrnebûn'' 3, 76; U || Lek/Kerkük kökeni {{Güvenilirlik|sözlü}}
|-
| [[Canbegan|Canbeg (Canbegan)]] || Kelhasan, Korkmazlar (Delala), Turanlar, Yünlükuyu (Hecîomera), Zaferiye, Beyliova; Polatlı'da Hacımusa, Özyurt, Şeyhahmetli, Gülpınar… || Cihanbeyli, Polatlı, Yunak || Ö98; ''Bîrnebûn'' 37; U || Cihanbeyli aşireti ile Canbeg aynı değildir
|-
| [[Cihanbeyli Kürtleri|Cihanbeyli (aşiret)]] || Böğrüdelik (Bordelig), Kurtuşağı, Hacıömeroğlu, Beşışıklı, Boyalı; Polatlı Uzunbeyli || Cihanbeyli, Yunak, Sarayönü, Polatlı || Aygün 2019; ÜK45 ||
|-
| [[Sêwêdî]] || Kandil, Büyük/Küçükbeşkavak, Çimen, Çöl, Yeşildere; Polatlı Yüzükbaşı || Cihanbeyli, Polatlı || Ö98; ÜK45 “Ekecik” ||
|-
| [[Têrikan|Têrikan (Terkanlı)]] || Burunağıl, Köşker (Kulu); Boğazkaya, Sırçasaray, Tepeköy, Çatak, Kaldırım, Cihanşah(?) (Haymana) || Kulu, Haymana || D97; U || Cihanşah için 1859'da Sefkanlı kaydı vardır
|-
| [[Hêcîban]] / Sawrikî / Kuhkî (Bala) || Büyük/Küçükcamili, Erdemli, Kesikköprü, Tepeköy (Bala) || Bala || ''Bîrnebûn'' 8; U || Hacebanlı sorusu çözülene kadar komşu sayılır
|-
| [[Alikan]], Badıllı, Şîxan, Seyfanlı || (U listeleri) || çeşitli || U || Seyfanlı ile Sefkan ayrı adlardır
|}
Türk ve Tatar köyleri (Ağılbaşı, Kışlaklar, Soğulca, Sığırcık) yalnız yerel bağlam için anılır.

== Çözülen sorular (yerel bilgi, 18.10.2026) ==
Aşağıdaki sorular yerel bilgiyle yanıtlanmıştır {{Güvenilirlik|sözlü}}; yanıtlar tabloya işlenmiştir.<ref name="yb" />
# '''Altılar'ın Kürtçe adı:''' Otlar, Atlar ve Altilera aynı adın yazım biçimleridir; üçü de geçerlidir. Dağ 1997'nin Altılar için “Omera” vermesi zayıf bir okumadır; Omera yalnız Ömeranlı'nın adıdır.
# '''Yayla adları:''' Kırklar = Bircê; Demirçeşme = Papoxlu; Pazarözü'nün Kürtçesi de Pazarözü'dür.
# '''Acıkuyu'nun statüsü:''' 1954'te köy olarak kurulmuştur; bugün büyükşehir düzenlemesiyle Kulu'ya bağlı mahalledir. Kırklar, Uzunkuyu ve Pazarözü ise bugün Ömeranlı'nın mahalleleridir.
# '''Demirçeşme ile Acıkuyu:''' Ayrı yerlerdir; Demirçeşme Ömeranlı'nın yaylasıdır.
# '''Büyükkışla:''' Şereflikoçhisar'dadır; Kürtçe adı Qişla'dır. Bir listedeki “Heciyo” satır kaymasıdır (aynı adın başka bir listedeki karşılığı Küçükdamlacık'tır). Söylemez'in “Kulu ilçesinin Büyükkışla köyü” ifadesi bir ilçe hatası ya da adaş bir köye işarettir.
# '''Zincirlikuyu:''' Yalnız Sefkan köyüdür; bir çevrimiçi listedeki “karma” etiketi kabul edilmemiştir.
# '''Şerefli (Kulu):''' Çoğunluk Nasirli'dir; ilk yerleşenler Burunsuz'dan gelmiş, sonra Têrikan aileleri, en son Erzurum Hınıs'tan Sefkan aileleri yerleşmiştir.<ref name="kulu06" /> Köyle ilgili “Muş'tan gelindi” anlatısı büyük olasılıkla bu Hınıs grubuna aittir {{Güvenilirlik|hipotez}}.
# '''Günyüzü:''' Cudkan köyüdür; Söylemez'in bir yerde Halikanlı demesi esas alınmaz.
# '''Gökler:''' Hacebanlı köyüdür; yerel bilgi Söylemez 2019 ve Yasemin ile örtüşür {{Güvenilirlik|muhtemel}}.
# '''Tavlıören:''' Wiki'de “Tavlıören Köyü (Ankara)” başlıklı sayfalar Kulu'daki Tavlıören'e aittir; başlıklar “(Kulu)” olarak düzeltilmiştir.

== Açık sorular ==
# '''Torina adaşlığı:''' Beşkardeş'in Kürtçe adı Torina, Kırşehir'deki [[Bahçepınar]]'ın (Şêxbilan) adıyla aynıdır. Bu adaşlık bir Şêxbilan–Omeran bağı olarak okunmamalıdır {{Güvenilirlik|hipotez}}.
# '''Büyükkışla adaşı:''' ''Bîrnebûn'' 6'daki Kırşehir tablosu Boztepe'de de bir Büyükkışla (Qişla, Mifikan) sayar.<ref name="b6" /> Wiki'deki [[Büyükkışla]] sayfası hangisini kastettiğini belirtmez. Kırşehir'de Mahmutlu da Qişlê diye anılır.
# '''Hacebanlı:''' Kulu Gökler (S19, Y) ile Bala'daki Hêcibî/Hêcîban kümesi arasındaki bağ çözülmemiştir. 1880 lâyihasının metni ve Bala sözlü tarihi gerekir {{Güvenilirlik|hipotez}}.
# '''Cihanşah ve Konakgörmez:''' 1859'da Sefkanlı (D) kaydı ile bugünkü Têrikan (U) ve “Şîxan” (G) etiketleri çelişir. İki Konakgörmez olup olmadığı belirsizdir.
# '''Kerpiç'in kökeni:''' Adıyaman (U) mı, Gaziantep–Dülük (Dede'nin anlatıcıları) mı?
# '''Okçuyan:''' Bağımsız bir kol mu? U listeleri “Oxçîyan” grubunu Reşîyan önekiyle yazmaz.
# '''Kırşehir kolları:''' B6, ''Bîrnebûn'' 18 ve U arasında farklar var: Üçkuyu (Mifkan/Şêxbilan), Tatbekirli (Berketî/Molikan), Armutlu–Devreceli (karışık/Molikan), Alahacılı (Molikan/Berketî/Canbegan), Kekilliali (Pisîyan/Belikan). Kırşehir saha görüşmesi gerekir.
# '''Belikan'ın Koçhisar köyleri:''' Yasemin'in Belikan listesi U ve G ile aynı köyleri sayar; listelerin bağımsız kaynaklar olup olmadığı belirsizdir.
# '''Mikâilli:''' Bazı yerel listelerde Rişvan kolu sayılır; 1830–1851 kayıtlarında ayrı aşirettir. Bu sayfada komşu ve akraba aşiret olarak gösterilmiştir.
# '''Gundê Kose:''' Haymana'daki Kerpiç ve Yurtbeyli köyleri Kürtçede ikisi de “Gundê Kose” diye anılır; [[Yurtbeyi]] (Gerder) ise ayrı bir köydür.
# '''İki Yeşilyurt:''' Kulu Yeşilyurt'u (Atkafası, Celikan) ile Haymana Yeşilyurt'u (Kadıköy/Yağışmışlı, 1859'da cemaat adı verilmeyen 5 hane) ayrı köylerdir.
# '''Demirçeşme:''' Yayla bugün yerleşim olarak sürüyor mu? Sorulmuştur, yanıt bekleniyor.

== Ayrıca bakınız ==
* [[Rişvan Aşireti]] · [[Rişvan Konfederasyonu]] · [[Rişvanlarda Cemaat Yapısı]]
* [[Ömeranlı]] · [[Kırklar Yaylası]]
* [[Kulu Kürtleri]] · [[Cihanbeyli Kürtleri]] · [[Haymana Kürtleri]]
* [[Haymanateyn’de Rişvan Köyleri Listesi (1859)]] · [[Haymanateyn’de Rişvan Hanelerinin Dağılımı (1859–1860)]]
* [[Orta Anadolu Kürtlerinin Tarihsel Coğrafyası: Kulu–Cihanbeyli, Rişvan Aşireti ve Ömeranlı]]
* [[Orta Anadolu'daki Kürt Köyleri Dizini]]
* [[Nişanyan Yeradları ve Orta Anadolu Kürt Köyleri: Kullanım ve Sınırlar]]
* [[Portal:Orta Anadolu Kürtleri Tarihi]]

== Kaynakça ==
<references />

{{Navbox Orta Anadolu Kürtleri Tarihi}}

[[Kategori:Rişvan Aşireti]]
[[Kategori:Orta Anadolu'daki Kürt Köyleri]]
[[Kategori:Kürt Yerleşimleri]]
[[Kategori:Kulu]]
[[Kategori:Haymana Kürtleri]]
[[Kategori:Orta Anadolu Kürtleri]]
[[Kategori:Cihanbeyli]]
[[Kategori:Ömeranlı]]
[[Kategori:Kürt Aşiretleri]]
[[Kategori:Aşiret Yapıları]]
[[Kategori:Orta Anadolu Kürtleri Tarihi]]
[[Kategori:Rişvan Aşireti Dosyası]]

Rişvan Aşireti kolları ve köyleri - Revizyon geçmişi

Openclaw: SENTEZ-3 kol→köy — patron onayıyla